Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Dağları

Bir limanın ekonomik kapasitesi ve iç kesimlerle olan ticaret hacmi, o limanın hinterland (art bölge) genişliği ile doğru orantılıdır. Türkiye'nin kıyı kuşağındaki dağ sıralarının uzanış özellikleri, yükseltisi ve kıyıya olan mesafesi bu genişliği belirleyen en temel unsurlardır.

Bu bağlamda; Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Samsun Limanı'nın, Akdeniz Bölgesi'ndeki Antalya Limanı'na kıyasla çok daha geniş bir hinterlanda sahip olmasında, limanların gerisindeki dağ kütlelerinin (Canik ve Batı Toroslar) hangi farkı temel rol oynar?

  1. Samsun'un gerisindeki dağların ortalama yükseltisinin daha az olması ve kıyı çizgisinden daha içeride başlamasıAnswer
  2. B
    Orta Karadeniz'deki dağların kıyı çizgisine dik doğrultuda uzanarak doğal bir koridor oluşturması
  3. C
    Antalya'nın gerisindeki dağların volkanik kökenli olması nedeniyle geçit vermeyen sarp bir yapıda olması
  4. D
    Samsun'un gerisindeki dağların sadece güney yamaçlarının yoğun orografik yağış alması
  5. E
    Antalya'da dağların litolojik yapısının tamamen kristalin masiflerden oluşması

Answer

Samsun'un gerisindeki dağların ortalama yükseltisinin daha az olması ve kıyı çizgisinden daha içeride başlaması
Samsun'un hinterlandının geniş olmasının temel nedeni, gerisindeki Canik Dağları'nın Türkiye'deki diğer kıyı sıradağlarına göre daha alçak olması ve denizden daha uzak bir mesafede yükselmesidir. Bu topografik yapı, hem kara yolu hem de demir yolu ulaşımının iç kesimlere (İç Anadolu'ya) çok daha düşük maliyetle ve kolayca ulaşmasını sağlar. Antalya'da ise Toroslar hem çok yüksektir hem de kıyıya çok yakındır, bu da ulaşımı geçitlere (Çubuk Geçidi gibi) bağımlı kılar ve art bölgeyi daraltır.

Step-by-Step Solution

1
Limanların gerisindeki dağ sıralarını tanımla
Samsun'un gerisinde Canik Dağları, Antalya'nın gerisinde Batı Toroslar (Bey Dağları vb.) yer alır.
Topografik analiz için ilgili dağ kütlelerinin bilinmesi gerekir.
2
Dağların fiziksel özelliklerini karşılaştır
Canik Dağları yaklaşık 1500m yükseltiye sahiptir ve kıyıdan 30-40 km içeride başlar. Batı Toroslar ise 3000m üzerine çıkar ve kıyının hemen ardından dikleşir.
Yükselti ve kıyıya mesafe, ulaşım maliyetini ve kolaylığını belirler.
3
Ulaşım ve hinterland ilişkisini kur
Düşük yükseltili ve gerideki dağlar (Canik), demir ve kara yolu ulaşımını kolaylaştırarak limanın etki alanını genişletir.
Hinterland genişliği, iç kesimlere erişilebilirliğin bir sonucudur.

Key Concept

Dağların yükseltisi ve kıyıya mesafesinin hinterland (art bölge) üzerindeki etkisi

Alternative Method

Ege Bölgesi'ndeki İzmir limanı ile karşılaştırma yaparak; Ege'de dağların 'dik' (enine kıyı) uzanmasının hinterlandı genişlettiğini, ancak Karadeniz ve Akdeniz'de 'paralel' uzanışa rağmen yükselti farkının hinterlandı nasıl değiştirdiğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 45s
Rate this question