Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de doğal orman örtüsünün beşerî faktörlerle tahrip edilmesi sonucunda ortaya çıkan, genellikle 131-3 metre boyundaki kısa boylu ağaççıklardan oluşan bitki topluluklarına çalı formasyonu denir. Bu formasyonlar; iklim özellikleri, yetiştikleri bölge ve karakteristik türlerine göre maki, garig ve psödomaki olarak sınıflandırılır.

Buna göre, Türkiye'deki çalı formasyonları ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Maki — Akdeniz ikliminin etkili olduğu kıyı kuşaklarında kızılçam ormanlarının tahribiyle oluşur; zeytin, defne ve mersin gibi türleri kapsar.Answer
  2. B
    Garig — Karadeniz kıyı kuşağında nemli ormanların tahribiyle oluşan "yalancı maki" türüdür; fındık ve kızılcık en önemli örnekleridir.
  3. C
    Psödomaki — Akdeniz'de makilerin tahrip edildiği aşırı kurak alanlarda görülen çok kısa boylu çalılardır; lavanta ve süpürge çalısı tipik örnekleridir.
  4. D
    Maki — İç bölgelerde antropojen etkilerle oluşan ot topluluklarıdır; geven ve çoban yastığı bu grubun karakteristik bitkileridir.
  5. E
    Psödomaki — Sadece Güney Doğu Anadolu'da görülen ve kışın yaprak dökmeyen bodur ağaççıklardır; fıstık çamı ve ardıç en yaygın türleridir.

Answer

Maki; Akdeniz iklim bölgesinde kızılçamların tahribiyle oluşan, zeytin, defne ve mersin gibi türleri barındıran formasyondur.
Maki formasyonu, Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü alanlarda 08000-800 metre yükselti kuşağında, tahrip edilen kızılçam ormanlarının yerini alan; zeytin, defne, mersin, keçiboynuzu ve zakkum gibi her mevsim yeşil kalan bodur ağaççıklardan oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Çalı formasyonlarını bölgelerine göre ayırın.
Maki ve Garig Akdeniz/Ege bölgesinde, Psödomaki ise Karadeniz bölgesinde görülür.
Bitki örtüsü dağılımı doğrudan iklim koşullarıyla ilişkilidir.
2
Formasyonların oluşum nedenlerini ve türlerini kontrol edin.
Maki kızılçam tahribiyle, Garig maki tahribiyle, Psödomaki ise yapraklı orman tahribiyle oluşur.
Her formasyonun baskın türleri (örneğin Maki için zeytin, Psödomaki için fındık) ayırt edicidir.
3
Seçeneklerdeki eşleşmeleri doğrulayın.
Maki eşleşmesi hem bölge, hem oluşum nedeni hem de tür bazında tam uyum sağlamaktadır.
Diğer seçeneklerde bölge ile tür veya oluşum türü arasında kavramsal karışıklıklar mevcuttur.

Key Concept

Türkiye'de çalı formasyonlarının (Maki, Garig, Psödomaki) iklim ve tahrip ilişkisine dayalı dağılımı.

Hints

1
Türkiye'deki çalı formasyonlarını bölgelerine göre düşünün: Maki ve Garig Batı/Güney, Psödomaki ise Kuzey kıyılarımızdadır.
2
Türleri hatırlayın: Zeytin ve defne Akdeniz'e (Maki), fındık ve kızılcık Karadeniz'e (Psödomaki) özgüdür.
3
Maki'nin oluşumunda en önemli faktör kızılçam ormanlarının (Pinus brutia) insanlar tarafından kesilmesi veya yanmasıdır.

Practice More

Akdeniz'deki maki üst sınırının enlem etkisiyle güneyden kuzeye nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question