Question

Difficulty: HardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Hukuk sistemimizde özel haklar, kullanılmalarının hukuki etkilerine göre 'alelade haklar' ve 'yenilik doğuran (inşai) haklar' olarak sınıflandırılır. Yenilik doğuran haklar ise kendi içinde kurucu, değiştirici ve bozucu olarak alt dallara ayrılır.

I. Bir işçinin istifa dilekçesi vererek iş sözleşmesini tek taraflı sonlandırması
II. Satın alınan ayıplı bir bilgisayarın bedelinden indirim talep edilmesi
III. Bir temsilcinin yetkilerinin 'azil' yoluyla geri alınması
IV. Mülkiyet hakkına dayanarak bir eşyanın zilyetliğinin geri istenmesi
V. Bir vatandaşın dilekçe hakkını kullanarak kamu kurumuna başvurması

Yukarıda verilenlerden hangileri 'bozucu yenilik doğuran hak' kullanımı kapsamında değerlendirilir?

  1. I ve IIIAnswer
  2. B
    I, II ve III
  3. C
    I, III ve IV
  4. D
    II, IV ve V
  5. E
    Yalnız III

Answer

İstifa ve temsil yetkisinin geri alınması (azil) işlemleri, mevcut bir hukuki durumu tamamen ortadan kaldırdığı için bozucu yenilik doğuran haklar kategorisindedir.
Bozucu yenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla mevcut bir hukuki ilişkiyi tamamen sona erdiren haklardır. İşçinin istifası iş sözleşmesini bitirir, temsilcinin azledilmesi ise vekalet ilişkisini sonlandırır. Bu nedenle 'I ve III' ifadesini içeren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Yenilik doğuran hakların alt türlerini tanımla.
Kurucu (yeni ilişki kuran), Değiştirici (mevcut olanı değiştiren) ve Bozucu (olanı sona erdiren) olarak üçe ayrılır.
Soruda istenen 'bozucu' türün karakteristik özelliğini belirlemek gerekir.
2
Öncüllerdeki işlemleri analiz et.
I (İstifa) ve III (Azil) ilişkiyi bitirir; II (Bedel indirimi) ilişkiyi sürdürüp şartlarını değiştirir; IV (Mülkiyet) mutlak haktır; V (Dilekçe) kamusal bir haktır.
Hangi eylemin hukuki ilişkiyi 'tamamen sona erdirdiğini' tespit etmek gerekir.
3
Sonucu doğrula.
Sadece I ve III numaralı öncüller bozucu yenilik doğuran hak tanımına uymaktadır.
Bozucu haklar kullanıldığında eski hukuki durum bir daha geri dönmemek üzere sona erer.

Key Concept

Yenilik Doğuran (İnşai) Haklar ve Türleri

Hints

1
Bir hakkın 'bozucu' olması için, o hak kullanıldığında artık ortada devam eden bir hukuki ilişkinin kalmaması gerekir.

Practice More

Kurucu yenilik doğuran haklara örnek olarak 'önalım (şufa)' ve 'alım (iştira)' haklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question