Türkiye'de nem ve yağış özellikleri; mutlak nem (havadaki mevcut su buharı), maksimum nem (havanın neme doyma kapasitesi) ve özgül nem (hava kütlesindeki su buharının kütlesel oranı) gibi kavramların sıcaklık ve yer şekilleriyle olan dinamik etkileşimiyle şekillenir.
Buna göre, Türkiye'nin iklim ve yer şekli özellikleri dikkate alındığında nem ve yağışla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi termodinamik ve coğrafi açıdan doğrudur?
- Akdeniz kıyılarında yaz mevsiminde mutlak nemin Türkiye'nin en yüksek değerlerine ulaşmasına rağmen yağışın gerçekleşmemesi; aşırı ısınma nedeniyle maksimum nem kapasitesinin, mutlak nem miktarından çok daha hızlı artarak bağıl nemi düşürmesiyle ilgilidir.Answer
- BDeniz üzerinden gelerek Kuzey Anadolu Dağları boyunca yükselen bir hava kütlesinde, yoğunlaşma seviyesine ulaşana kadar geçen süreçte özgül nem miktarının sürekli artış göstermesi orografik yağışların temel tetikleyicisidir.
- CGüneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaz mevsiminde buharlaşma şiddetinin Türkiye'nin en yüksek seviyesinde olması, bölgedeki hava kütlesinin mutlak nem miktarının da denizel bölgelerden daha yüksek olduğunu kanıtlar.
- Dİç Anadolu'da ilkbaharda görülen konveksiyonel yağışlar sırasında, ısınan yer yüzeyinden yükselen hava kütlesinin hacminin genişlemesiyle birlikte maksimum nem kapasitesinin artması yoğunlaşmayı başlatan ana unsurdur.
- ESamsun çevresinde yıllık yağış miktarının Rize'ye göre belirgin şekilde az olmasının temel nedeni, Samsun kıyılarında deniz suyunun daha soğuk olması nedeniyle mutlak nem miktarının Rize'den çok daha düşük kalmasıdır.
Answer
Akdeniz kıyılarında yazın mutlak nem çok yüksek olmasına rağmen sıcaklık artışının maksimum nemi çok daha fazla artırarak bağıl nemi düşürmesi ve yağış ihtimalini ortadan kaldırması doğru bir çıkarımdır.
Doğru olan çıkarım, Akdeniz'deki yaz kuraklığının mutlak nem eksikliğinden değil, sıcaklığın yarattığı aşırı maksimum nem artışından kaynaklandığını ifade eden seçenektir. Clausius-Clapeyron bağıntısına göre sıcaklık her arttığında havanın nem taşıma kapasitesi yaklaşık iki katına çıkar. Bu durum, denizel etkilerle mutlak nem ne kadar artsa da sıcaklığın bağıl nemi düşük tutmasına yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mutlak, Maksimum ve Bağıl Nem Arasındaki İlişki
Practice More
Türkiye'de fön rüzgarlarının hava kütlesinin nem açığı üzerindeki etkilerini inceleyen bir soruyla konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Bağıl Nem = (Mutlak Nem / Maksimum Nem) x 100 formülünü düşünerek, paydanın (maksimum nem) sıcaklıkla aşırı büyüdüğü durumlarda sonucun (bağıl nem) küçüleceği mantığıyla seçenekler elenebilir.
Estimated Time:2m 30s