Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması ve yer şekillerinin çeşitliliği, akarsuların ağız kısımlarında farklı biriktirme süreçlerinin yaşanmasına neden olmuştur. Bir akarsuyun denize döküldüğü alanda delta ovası inşa edebilmesi için hem akarsuyun özelliklerinin hem de döküldüğü kıyının fiziksel şartlarının uygun olması gerekir. Buna göre, bir akarsuyun döküldüğü alanda geniş bir delta ovası oluşturabilmesi için aşağıdaki özelliklerden hangisinin bulunması en temel zorunluluktur?
- AAkarsuyun yıllık toplam su miktarının (debisinin) çok yüksek olması
- Akarsuyun döküldüğü kıyıda kıta sahanlığının geniş ve deniz derinliğinin az olmasıAnswer
- CAkarsu havzasının tamamının Üçüncü Jeolojik Zaman'da oluşmuş genç arazilerden meydana gelmesi
- DKıyıda gelgit genliğinin düşük olmasının Türkiye'nin matematik konumunun bir sonucu olması
- EAkarsuyun geçtiği yatak boyunca sadece dev kazanı ve kırgıbayır gibi aşındırma şekillerinin görülmesi
Answer
Akarsuyun döküldüğü kıyıda kıta sahanlığının geniş ve deniz derinliğinin az olması
Delta ovası, akarsuyun taşıdığı malzemenin döküldüğü denizi doldurmasıyla oluşur. Bu dolgu işleminin gerçekleşebilmesi için denizin sığ olması, yani kıta sahanlığının (0-200 metre derinlik) geniş olması en temel fiziksel zorunluluktur. Derin denizlerde alüvyonlar dibe çöker ve yüzeye ulaşarak ova oluşturamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Delta ovası oluşumu için gerekli olan kıyı ve akarsu şartlarının etkileşimi.
Hints
1
Delta oluşumu için denizin 'dolabilir' derinlikte olması gerektiğini düşünün.
Practice More
Karadeniz'de Kızılırmak ve Yeşilırmak'ın delta oluşturabilmesinin nedenini kıta sahanlığı genişliği üzerinden araştırınız.
Estimated Time:1m 15s