Karayolu ve demiryolu projelerinin planlanması ve uygulanması aşamasında, jeomorfolojik özelliklerin göz ardı edilmesi çeşitli doğal afetlere zemin hazırlayabilir. Özellikle killi yapının ve tabaka eğiminin fazla olduğu sahalarda yapılan teknik hatalar, büyük can ve mal kayıplarına yol açan kütle hareketlerini beraberinde getirmektedir. Buna göre, yol yapım çalışmaları sırasında gerçekleştirilen aşağıdaki uygulamalardan hangisi, heyelan riskini doğrudan artıran beşerî bir müdahaledir?
- Yolun geçeceği yamacın alt kısmının kazılarak kütlenin destekten yoksun bırakılmasıAnswer
- BYüzey sularının yamaç içine sızmasını engellemek amacıyla drenaj kanallarının açılması
- CYol güzergâhı boyunca vadi tabanlarına güçlü istinat duvarlarının inşa edilmesi
- DYamaçlardaki gevşek materyallerin kaya dolgu yöntemleriyle tahkim edilmesi
- EYol yapımında kullanılan malzemelerin yüksek sızdırmazlık özelliğine sahip olması
Answer
Yamacın alt kısmının kazılması (şev kesilmesi) sonucu kütlenin destekten yoksun bırakılması, heyelan riskini doğrudan artıran beşerî bir müdahaledir.
Heyelan oluşumunda doğal faktörlerin yanı sıra beşerî müdahaleler de kritik rol oynar. Yol yapımı sırasında yamacın alt kısmının kazılması (şev kesilmesi), yamacın doğal dengesini bozar ve üstteki toprak/kaya kütlesini tutan direnç mekanizmasını (yamaç topuğu) ortadan kaldırır. Bu durum, özellikle killi ve eğimli arazilerde heyelanın doğrudan tetiklenmesine neden olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Heyelan oluşumunda beşerî faktörler ve yamaç dengesinin bozulması (şev kesme).
Hints
1
Bir yamacı alttan kazarsanız, üzerindeki ağırlığı neyin tutacağını düşünün.
2
Heyelan oluşumunda yer çekimi kütleyi aşağı çekerken, alttaki direnç onu yerinde tutar.
3
Yol yapımı için yamaçlarda yapılan kesme (şev) çalışmaları, yamacın doğal dengesini bozan en yaygın beşerî faktördür.
Practice More
Türkiye'de heyelan olaylarının en fazla görüldüğü Karadeniz Bölgesi'nde, killi yapının ve yüksek yağışın heyelan mekanizmasındaki rollerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s