Türkiye'de mısır tarımı, geleneksel olarak doğal yağış isteği nedeniyle Karadeniz kıyı kuşağında yoğunlaşmışken; son yıllarda Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde üretim miktarının hızla arttığı ve Karadeniz'i geride bıraktığı görülmektedir.
| Bölge | 1990 Yılı Üretim Payı (%) | 2023 Yılı Üretim Payı (%) |
|---|---|---|
| Karadeniz | 45 | 12 |
| Akdeniz | 30 | 50 |
| İç Anadolu | 5 | 25 |
| Diğer | 20 | 13 |
Tablodaki veriler ve Türkiye'nin tarımsal yapısı dikkate alındığında, mısır üretimindeki bu coğrafi kaymanın ve üretim artışının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AKaradeniz Bölgesi'nde iklim değişikliğine bağlı olarak yaz yağışlarının azalması
- Modern sulama olanaklarının gelişmesiyle mısırın Akdeniz ve İç Anadolu'da ticari bir değer (yem ve yağ sanayisi) kazanarak ikinci ürün olarak yetiştirilmesiAnswer
- CDevletin Karadeniz Bölgesi'nde mısır üretimini sınırlayarak ekim alanlarını Akdeniz'e kaydırması
- DAkdeniz Bölgesi'ndeki maki bitki örtüsünün temizlenerek mısır tarımı için uygun alanların açılması
- EKaradeniz Bölgesi topraklarının kireç oranının artmasıyla mısır verimliliğinin düşmesi
Answer
Modern sulama imkanlarının artmasıyla mısırın Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde ticari amaçlı (yem ve yağ sanayisi için) ikinci ürün olarak tercih edilmesi, üretim merkezinin Karadeniz'den bu bölgelere kaymasına neden olmuştur.
Mısır, doğal yetişme ortamı Karadeniz iklimi olan bir ürün olsa da, modern sulama yöntemleriyle Akdeniz ve İç Anadolu gibi güneşlenme süresi daha yüksek bölgelerde çok daha verimli yetişir. Akdeniz'de 'ikinci ürün' (buğdaydan sonra aynı yıl içinde ikinci bir hasat) olarak ekilmesi ve yem/yağ sanayisindeki yüksek talep, üretimin bu bölgelere kaymasının temel sebebidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İntansif Tarım ve Sulama (Mısır Üretiminde Coğrafi Kayma)
Hints
1
Mısırın doğal yetişme alanı Karadeniz'dir ancak sulama olanakları mısırı 'yapay' olarak her yere taşıyabilir.
2
Akdeniz'de buğdayın erken hasat edilmesi, toprağın yılın geri kalanında başka bir ürün için boş kalmasını sağlar. Buna 'ikinci ürün' denir.
3
Güneydoğu ve İç Anadolu'da GAP ve KOP gibi projeler, doğal yağış beklemek yerine sulama ile mısır tarımını karlı hale getirmiştir.
Practice More
Sulamanın tarım üzerindeki etkilerini pekiştirmek için Şeker Pancarı ve Pamuk üretim alanlarındaki değişimleri inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Soruya 'insan-doğa etkileşimi' açısından bakarak, mısırın Karadeniz'deki durumunun 'doğal', Akdeniz'deki durumunun ise 'beşeri/ekonomik' olduğunu fark ederek eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s