Question

Difficulty: Very hardDiğer Türk-İslam Devletleri

Mısır'da hüküm süren Memlükler (12501517)(1250-1517), kendilerinden önceki Türk-İslam devletlerinden farklı olarak "El-Devletü't-Türkiyye" ismini resmen kullanmış ancak "hanedanlık" geleneğini reddeden özgün bir yönetim yapısı geliştirmişlerdir. Bu sistemde, orduda liyakat ve güç kazanan nüfuzlu "emirlerin" sultanlık makamına gelme hakkı meşru kabul edilmiştir.

Bu veraset anlayışı ve siyasi uygulama dikkate alındığında, Memlükleri diğer Türk-İslam devletlerinden ayıran ve "geleneksel Türk devlet anlayışından" koptuklarının en temel göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hükümdarlığın babadan oğula geçme zorunluluğunun bulunmaması ve her güçlü komutanın sultan olma hakkına sahip olduğunun kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Ülkenin "hanedanın ortak malı" sayılması kuralının titizlikle uygulanarak taht kavgalarının sadece belirli bir soyun üyeleri arasında sınırlandırılması
  3. C
    Hükümdarların "Sultan" unvanı yerine sadece "Halife" unvanını kullanarak dini ve siyasi otoriteyi tek bir şahsın elinde toplaması
  4. D
    Taht kavgalarını önlemek amacıyla "Ekber ve Erşed" uygulamasını hayata geçirerek düzenli veraset sistemine geçen ilk Türk devleti olması
  5. E
    Askerî aristokrasinin etkisiyle veraset sisteminde köklü bir değişikliğe gidilerek "İkili Teşkilat" sisteminin Arap coğrafyasında ilk kez uygulanması

Answer

Hükümdarlığın babadan oğula geçme zorunluluğunun bulunmaması ve her güçlü emirin (komutanın) sultan olma hakkına sahip olması Memlükleri diğer tüm Türk-İslam devletlerinden ayıran temel özelliktir.
Memlüklerde hükümdarlık hakkı belirli bir aileye (soy) ait değildir. Ordu kökenli olan bu devlette, en güçlü ve nüfuzlu komutanların sultan olma hakkı meşrudur. Bu durum, 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışının hakim olduğu geleneksel Türk devlet geleneğinden tamamen farklı bir siyasi yapı oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Geleneksel Türk veraset sistemini analiz etme
Geleneksel sistemde (Kut inancı), yönetim hakkı Gök Tanrı tarafından belirli bir aileye (soy) verilir ve ülke hanedanın ortak malıdır.
Memlük sisteminin neden farklı olduğunu anlamak için referans noktasını belirlemek gerekir.
2
Memlük veraset sistemindeki özgünlüğü saptama
Memlüklerde bir hanedan birliği yoktur; ordudaki güçlü emirler birbirleriyle rekabet ederek tahta geçebilir.
Bu sistemin "hükümdarın en güçlü asker olması" prensibine dayandığını kavramak liyakat esasını ortaya çıkarır.
3
Siyasi sonuçları değerlendirme
Bu durum sık hükümdar değişikliğine yol açsa da, devletin başına her zaman en yetenekli askerlerin geçmesini sağlayarak Moğol ve Haçlı saldırılarına karşı direnci artırmıştır.
Sistemin neden uzun süre (1250-1517) korunduğunun mantıksal temelini oluşturur.

Key Concept

Memlük Veraset Sistemi (Emirlik Sistemi)

Hints

1
Geleneksel Türk devletlerinde yönetim hakkının kime ait olduğunu (soy birliği) hatırlayın.

Practice More

Memlüklerin bu özgün sistemine rağmen zaman zaman babadan oğula geçiş denemeleri (Kalavun dönemi gibi) neden kalıcı olamamıştır? Bu soruyu araştırmak konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question