Question

Difficulty: HardDiğer Türk-İslam Devletleri

1515. yüzyılda Doğu Anadolu, Azerbaycan ve İran coğrafyasında hüküm süren Akkoyunlu Devleti, hem siyasi rakipleri olan Karakoyunlu ve Osmanlı devletlerine karşı üstünlük kurmak hem de kendi otoritesini pekiştirmek amacıyla "Oğuzculuk" (Oğuz geleneğine bağlılık) politikasını sistematik bir şekilde uygulamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Akkoyunlu Devleti'nin bu kimlik inşası ve meşruiyet arayışı doğrultusunda gerçekleştirdiği en somut kültürel faaliyettir?

  1. Dede Korkut Hikâyeleri'nin bu dönemde yazıya geçirilmesini sağlayarak Oğuz kültürel mirasını kalıcılaştırmalarıAnswer
  2. B
    Devletin resmi hukuk kaynağı olarak Cengiz Yasası'nı (Yasa-yı Büzürg) benimseyip şecerelerini Moğol hanlarına dayandırmaları
  3. C
    Bizans imparatorluk ailesiyle evlilik yoluyla akrabalık kurarak kendilerini "Roma İmparatorluğu'nun Varisi" ilan etmeleri
  4. D
    Veraset sisteminde değişikliğe giderek hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin başa geçmesini (ekber ve erşed) kurala bağlamaları
  5. E
    Abbasi halifelerini himaye altına alarak "Sultan-ı İklim-i Rum" unvanını resmi yazışmalarda kullanmaya başlamaları

Answer

Dede Korkut Hikâyeleri'nin bu dönemde yazıya geçirilmesini sağlayarak Oğuz kültürel mirasını kalıcılaştırmaları
Akkoyunlu Devleti, özellikle Uzun Hasan döneminde kendisini Oğuz Kağan'ın mirasına sahip çıkan lider bir güç olarak konumlandırmıştır. Bu doğrultuda sözlü gelenekte yaşayan ve Oğuzların yaşamını, değerlerini anlatan Dede Korkut Hikâyeleri'nin yazıya geçirilmesi (Dresden ve Vatikan nüshaları bu döneme veya bu coğrafyadaki kültürel birikime dayandırılır), devletin kimlik inşasını destekleyen en temel kültürel faaliyettir.

Step-by-Step Solution

1
Akkoyunlu Devleti'nin meşruiyet kaynağını belirleme
Akkoyunlular, kökenlerini Oğuz Kağan'ın Bayındır boyuna dayandırarak bir "Oğuzculuk" ideolojisi geliştirmişlerdir.
Siyasi rakipleri karşısında kendilerini gerçek Türk geleneğinin temsilcisi olarak göstermek istemişlerdir.
2
Kültürel faaliyetler ile ideoloji arasındaki bağı analiz etme
Sözlü gelenekte yaşayan Dede Korkut Hikâyeleri'nin 1515. yüzyılda Akkoyunlu sahasında yazıya geçirilmesi, bu ideolojinin en önemli kanıtıdır.
Yazıya geçirilen bu metinler, devletin kimlik inşasını ve köklü geçmişini simgeleyen bir belge niteliği kazanmıştır.

Key Concept

Akkoyunlu Devleti'nde Meşruiyet ve Oğuzculuk Politikası

Hints

1
Akkoyunluların kendilerini 'Oğuzların lideri' olarak görmeleri, bu dönemin en meşhur destansı hikâyelerinin derlenmesine yol açmıştır.
2
Bu gelişme, Türk edebiyatının en temel eserlerinden birinin sözlü gelenekten yazılı geleneğe aktarılması sürecidir.
3
Uzun Hasan'ın kimlik politikası, Bayındır boyu damgasını sikkelerine basması ve Oğuzların atası ile ilgili anlatıları teşvik etmesiyle bilinir.

Practice More

Akkoyunluların hazırladığı 'Hasan Padişah Kanunları'nın Osmanlı Devleti tarafından Doğu Anadolu'da uzun süre uygulanmaya devam edilmesinin nedenlerini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Soruda 'Oğuzculuk' vurgusu yapıldığı için seçeneklerde doğrudan Oğuz kültürüyle (Dede Korkut gibi) bağ kuran şıkka odaklanmak çözümü kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question