Examkin

Question

Difficulty: Very hardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nda düzenlenen "Hâkimlik ve savcılık teminatı" ile "Mahkemelerin bağımsızlığı" ilkeleri ve bu ilkelerin anayasal istisnaları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkim ve savcılar aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.Answer
  2. B
    Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı olduklarından, mesleğe kabul ve disiplin cezaları konusundaki nihai kararlar Adalet Bakanlığı bünyesinde alınır.
  3. C
    Yasama Meclisi, görülmekte olan bir dava hakkında yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru soramaz; ancak davanın seyri hakkında mahkemelere genel tavsiye ve telkinlerde bulunabilir.
  4. D
    Hâkimlik teminatı uyarınca, bir hâkim görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılsa bile rızası dışında emekliye ayrılamaz.
  5. E
    Anayasa’nın 9. maddesinde belirtilen yargı yetkisinin "bağımsız ve tarafsız" mahkemelerce kullanılacağı ilkesi, 1982 Anayasası’nın yürürlüğe girdiği ilk günden beri metinde yer almaktadır.

Answer

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumunda bile hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve özlük haklarının korunması anayasal bir güvencedir.
Anayasa'nın 139. maddesinin birinci fıkrası, hâkim ve savcıların teminatını en geniş şekilde düzenleyerek; görev yaptıkları mahkeme kapansa veya kadroları iptal edilse dahi, bu kişilerin maaş, ödenek ve diğer mali haklarının kesintiye uğratılamayacağını garanti altına almıştır. Bu, yargı mensuplarının herhangi bir siyasi veya idari baskı altında kalmadan görevlerini yapabilmeleri için sağlanan mutlak bir mali güvencedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 139. maddesini analiz et.
Hâkimlik ve savcılık teminatının üç temel unsuru (azlolunmama, yaştan önce emekli edilmeme ve mali hakların korunması) belirlendi.
Teminatın kapsamını ve istisnalarını anlamak için doğrudan metne başvurulmalıdır.
2
Kadro ve mahkeme kaldırılması durumundaki durumu incele.
Anayasa'nın açıkça 'bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa' aylık ve ödenekten yoksun bırakılamayacaklarını hükme bağladığı görüldü.
En güçlü koruma kalkanlarından biri olan mali hakların sürekliliğini doğrulamak gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki 2017 değişikliği ve kurumlar arası ilişkiyi değerlendir.
Tarafsızlık ilkesinin sonradan eklendiği ve idari bağlılığın yargısal bağımsızlığı engellemediği teyit edildi.
Çeldiricilerin anayasal tarihçe ve teşkilat yapısı açısından yanlışlığını ispatlamak için gereklidir.

Key Concept

Hâkimlik Teminatı ve Mali Hakların Korunması (Anayasa m. 139)

Hints

1
Anayasa'nın 139. maddesindeki hâkimlik teminatının istisnalarına ve mali güvencelerine odaklanın.
2
Mahkemelerin kapatılması veya kadroların iptal edilmesi durumunda yargı mensuplarının maaşlarının akıbetini düşünün.
3
Yargı yetkisine dair 'tarafsızlık' ibaresinin 2017 değişikliğiyle eklendiğini ve Adalet Bakanlığı ile HSK arasındaki keskin görev ayrımını hatırlayın.

Practice More

HSK'nın yapısı ve Adalet Bakanı'nın bu kuruldaki statüsünü inceleyerek idari denetim ile yargı bağımsızlığı farkını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

More questions from this topic