Türkiye'de mutlak nem dağılışı, dağların uzanış doğrultusu ve hava kütlelerinin hareket yönü, bölgeler arasında farklı yağış oluşum türlerinin (yamaç, konveksiyonel, cephe) görülmesinde belirleyicidir. Kıyı kesimler ile iç kesimler arasında bu açıdan belirgin farklılıklar bulunur.
Buna göre, Türkiye'deki yağış oluşum mekanizmaları ve yaygın görüldükleri alanlarla ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
- Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması, denizel havanın yamaçlar boyunca hızla yükselmesine yol açarak yamaç (orografik) yağışlarını bölgedeki en yaygın yağış türü haline getirir.Answer
- BKaradeniz kıyı kuşağında dağların denize paralel ve yakın uzanması, yamaç (orografik) yağışlarının bölgede yıl boyunca etkili olmasındaki temel topoğrafik faktördür.
- Cİç Anadolu Bölgesi'nde ilkbahar sonu ve yaz başlarında karasal yüzeyin şiddetle ısınmasıyla dikey yönde hareket eden hava kütleleri, konveksiyonel (yükselim) yağışlarına neden olur.
- DAkdeniz ve Marmara kıyılarında kış aylarında farklı karakterdeki (sıcak ve soğuk) hava kütlelerinin karşılaşması sonucunda ağırlıklı olarak cephe yağışları meydana gelir.
- EErzurum-Kars Platosu'nda yaz aylarında ısınan havanın yükselerek soğuması, bu yüksek bölgede konveksiyonel kökenli yaz yağışlarının görülmesini sağlar.
Answer
Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanmasının yamaç yağışlarını bölgenin en yaygın yağış türü haline getirdiğini belirten ifade yanlıştır.
Ege Bölgesi'nde dağlar kıyıya dik uzandığı için denizden gelen nemli hava kütleleri dağ yamaçlarına çarpıp hızla yükselmek yerine, dağlar arasındaki geniş çöküntü ovaları (grabenler) boyunca iç kesimlere doğru sokulur. Bu topoğrafik yapı, orografik (yamaç) yağışlarının oluşum şartlarını ortadan kaldırır veya en aza indirir. Ege Bölgesi, Akdeniz iklim bölgesinde yer aldığı için yıl içindeki toplam yağışının büyük bir kısmını kış aylarında cephe sistemleri (sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşması) aracılığıyla alır. Bu nedenle orografik yağışların bölgenin en yaygın yağış türü olduğunu iddia eden ifade bilimsel olarak yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Yağış Oluşum Tipleri ve Bölgelere Göre Dağılışı
Hints
1
Yamaç (orografik) yağışlarının oluşabilmesi için denizden gelen hava kütlesinin geniş bir dağ silsilesiyle bir 'duvar' gibi karşılaşması gerekir.
2
Türkiye fiziki haritasını göz önüne getirin; Ege Bölgesi'nde dağlar kıyıya paralel mi yoksa dik mi uzanmaktadır?
3
Ege'de dağların denize dik uzanması, hava kütlelerinin dağlara çarpıp yükselmesini engeller. Bu bölge daha çok kışın etkili olan sıcak ve soğuk havaların karşılaşmasıyla yağış alır.
Practice More
Karadeniz ile Akdeniz kıyılarında dağların denize göre uzanışlarının benzer olmasına rağmen en fazla yağış aldıkları mevsimlerin farklı olmasının nedenlerini (mutlak konum ve basınç merkezleri) araştırın.
Alternative Method
Bölgelerin en fazla yağış aldığı mevsimleri ve yağış rejimlerini (Karadeniz-Sonbahar/Yamaç, İç Anadolu-İlkbahar/Konveksiyonel, Akdeniz/Ege-Kış/Cephe) ezberlemek yerine, dağların uzanışının hava akımlarına olan fiziksel etkisini gözünüzde canlandırarak şıkları eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s