Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu; yer şekilleri, su kaynakları ve ekonomik faaliyetlerin etkisiyle farklı geometrik formlar kazanır. Bir akarsu yatağının veya vadi tabanının uzanışı gibi doğal unsurlar 'çizgisel' (lineer) dokulu yerleşmeleri oluşturabileceği gibi, ulaşım hatları gibi beşerî faktörler de benzer bir dokunun ortaya çıkmasına neden olabilir. Buna göre, Türkiye'deki kırsal yerleşme dokuları dikkate alındığında, aşağıdaki yerleşme tiplerinden hangisi dokusunun şekillenmesinde beşerî bir faktörün (ulaşım) doğal faktörlerden daha baskın olduğu bir 'çizgisel yerleşme' örneğidir?
- Karadeniz kıyı kuşağında, dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde konutların ana karayolu güzergahı boyunca sıralanmasıAnswer
- BDoğu Anadolu'da derin ve dar bir akarsu vadisinin her iki yamacında, su yatağını takip eden konut dizileri
- Cİç Anadolu'da su kaynaklarının yetersiz olduğu düzlük alanlarda, bir su kuyusu etrafında yoğunlaşan konutlar
- DYıldız Dağları'nda yer şekillerinin engebeli olması ve tarım arazilerinin parçalı yapısı nedeniyle evlerin birbirinden uzak inşa edilmesi
- EBatı Toroslar'daki karstik polye alanlarında, verimli toprakların bulunduğu çanak merkezinde toplanan köyler
Answer
Karadeniz kıyı kuşağında, dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde konutların ana karayolu güzergahı boyunca sıralanması seçeneği, beşerî faktör (ulaşım yolu) etkisiyle oluşmuş çizgisel bir yerleşmeyi temsil eder.
Doğru yanıt olan seçenek, yerleşmenin bir ulaşım aksı (karayolu) üzerine inşa edildiğini belirtmektedir. Karayolları insan yapımı (beşerî) unsurlar olduğu için, yerleşmenin bu doğrultuda şekil alması beşerî faktörlerin doku üzerindeki baskınlığını kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yerleşme dokularını etkileyen faktörler (Doğal: Su, yer şekilleri; Beşerî: Ulaşım yolları)
Hints
1
Çizgisel yerleşme, evlerin bir hat (çizgi) boyunca sıralanmasıdır.
2
Beşerî faktörler insan elinden çıkan unsurlardır; ulaşım yolları bu kategorinin en güçlü örneğidir.
3
Akarsu vadisi ve karayolu her ikisi de çizgisel doku yaratabilir; ancak biri doğaldır, diğeri ise insanlar tarafından inşa edilmiştir.
Practice More
Karadeniz'deki dağınık yerleşmeler ile İç Anadolu'daki toplu yerleşmelerin su ve yer şekilleri üzerinden karşılaştırılması konusuna çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s