Problemler

415 questions

Question 321Question

İçerisindeki tuz yüzdesi %x\%x olan bir tuzlu su karışımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

* Karışıma 4040 gram tuz eklenirse, oluşan yeni karışımın tuz yüzdesi %2x\%2x olmaktadır.
* Karışıma tuz eklemek yerine 6060 gram saf su eklenirse, oluşan yeni karışımın tuz yüzdesi %2x3\% \frac{2x}{3} olmaktadır.

Buna göre, başlangıçtaki karışımda çözünmüş halde bulunan tuz miktarı kaç gramdır?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Başlangıçtaki karışımda 24 gram tuz bulunmaktadır.
Karışım problemlerinde madde dengesi korunur. Su eklendiğinde tuz miktarı sabit kalırken toplam kütle artar ve oran azalır. Tuz eklendiğinde ise hem tuz miktarı hem de toplam kütle artar. Bu iki durum için kurulan denklem sistemi çözüldüğünde başlangıç kütlesi 120 gram, tuz oranı %20 bulunur. Buradan başlangıç tuz miktarı 24 gram olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç değerlerini değişkenlerle ifade et.
Başlangıç karışım kütlesi MM, tuz yüzdesi %x\%x olsun. İçindeki tuz miktarı T=Mx100T = M \cdot \frac{x}{100} olur.
Bilinmeyenleri matematiksel ifadeye dökerek denklemleri kurmak için gereklidir.
2
Su ekleme durumunu (ikinci durum) analiz ederek karışım kütlesini (MM) bul.
Saf su eklendiğinde tuz miktarı değişmez. Oran x100\frac{x}{100} iken 2x300\frac{2x}{300}'e düşüyorsa: MxM+60=2x300    1M+60=23M    3M=2M+120    M=120\frac{M \cdot x}{M + 60} = \frac{2x}{300} \implies \frac{1}{M+60} = \frac{2}{3M} \implies 3M = 2M + 120 \implies M = 120 gram.
Tuz miktarının sabit kalması ilkesi, kütleyi bulmak için en doğrudan yoldur.
3
Tuz ekleme durumunu (birinci durum) kullanarak yüzdeliği (xx) bul.
Başlangıçtaki tuz miktarı 1,2x1,2x (çünkü 120x100120 \cdot \frac{x}{100}). 4040 g tuz eklenince toplam kütle 160160 g, toplam tuz 1,2x+401,2x + 40 olur. Yeni oran %2x\%2x ise: 1,2x+40160=2x100    1,2x+40=3,2x    2x=40    x=20\frac{1,2x + 40}{160} = \frac{2x}{100} \implies 1,2x + 40 = 3,2x \implies 2x = 40 \implies x = 20.
Bulunan kütle değerini yerine koyarak bilinmeyen yüzdeyi hesaplamak için gereklidir.
4
Başlangıçtaki tuz miktarını hesapla.
Başlangıç kütlesi 120120 g ve tuz oranı %20\%20 olduğuna göre: 12020100=24120 \cdot \frac{20}{100} = 24 gram.
Sorunun nihai hedefi olan tuz miktarına ulaşmak için son işlemdir.

Key Concept

Karışım problemlerinde, saf çözücü (su) eklendiğinde çözünen madde miktarı değişmez; saf çözünen (tuz) eklendiğinde ise hem toplam kütle hem de çözünen madde miktarı artar.

Hints

1
Başlangıçtaki karışımın kütlesine MM diyerek iki durum için ayrı ayrı yüzde denklemi kurmayı dene.
2
İkinci durumda sadece su eklendiği için tuz miktarı değişmez. Bu bilgiyi kullanarak: (İlk Oran) × (İlk Kütle) = (Son Oran) × (Son Kütle) eşitliğinden MM'yi bulabilirsin.
3
Su eklenince oran xx'ten 2x/32x/3'e düşüyorsa kütle 1.5 katına çıkmıştır (M+60=1.5MM+60 = 1.5M). Buradan M=120M=120 gram bulunur. Şimdi ilk durumu kullanarak xx'i bul.

Practice More

Benzer bir mantıkla, karışımın bir kısmı dökülüp yerine su eklenseydi oran nasıl değişirdi?

Alternative Method

Ters Orantı Yöntemi: Su eklendiğinde oran xx'ten 2x/32x/3'e düşüyor (yani 3'te 2'sine iniyor). Demek ki kütle 3/2 katına (1.5 katına) çıkmıştır. M+60=1.5M    0.5M=60    M=120M + 60 = 1.5 M \implies 0.5 M = 60 \implies M = 120.
Estimated Time:2m 30s
Question 322Question

Bir kamu kurumunda yürütülen dijital dönüşüm projesi kapsamında, tüm evrakların taranması işini bir uzman tek başına 1212 günde, bir asistan ise tek başına 2424 günde bitirebilmektedir. Buna göre, uzman ve asistan birlikte çalışarak bu işin 34\frac{3}{4}'ünü kaç günde bitirebilirler?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Uzman ve asistan birlikte çalışarak işin belirtilen kısmını 6 günde bitirirler.
Doğru cevap, her iki çalışanın bir günde yaptıkları iş miktarlarının toplanması (1/12 + 1/24 = 1/8) ve ardından işin tamamı için gereken 8 günün 3/4'ünün hesaplanması (6 gün) ile bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Uzman ve asistanın 1 günde yapacakları iş miktarını (iş hızlarını) belirle.
Uzman: 112\frac{1}{12}, Asistan: 124\frac{1}{24}
İşçi problemlerinde süre ile yapılan iş miktarı ters orantılıdır.
2
İkisinin birlikte 1 günde yaptıkları toplam iş miktarını bulmak için hızları topla.
112+124=2+124=324=18\frac{1}{12} + \frac{1}{24} = \frac{2+1}{24} = \frac{3}{24} = \frac{1}{8}
Birlikte çalışma durumunda birim zamanda yapılan işler toplanır.
3
İşin tamamının (11) kaç günde bittiğini ve ardından 34\frac{3}{4}'ü için gereken süreyi hesapla.
Tamamı 88 günde biter. 34\frac{3}{4}'ü ise: 8×34=68 \times \frac{3}{4} = 6 gün.
İşin tamamı için geçen süreyi istenen oranla çarparak sonuca ulaşılır.

Key Concept

İşçi Problemlerinde Birlikte Çalışma Denklemi

Hints

1
İşçi problemlerinde kişilerin işi bitirme sürelerini değil, bir günde yapabildikleri iş miktarlarını toplayarak başlamalısın.
2
Uzman bir günde işin 1/121/12'ini, asistan ise 1/241/24'ünü yapar. Önce ikisinin birlikte işin tamamını kaç günde bitireceğini bul.
3
Birlikte 1/12+1/24=1/81/12 + 1/24 = 1/8 hızla çalışırlar, yani tamamı 88 gün sürer. Şimdi bu 88 günlük sürenin 3/43/4'ünü hesaplamalısın.

Practice More

İşçilerden birinin hızı iki katına çıkarılsaydı sonucun nasıl değişeceğini hesaplayarak pekiştirebilirsin.

Alternative Method

Hız atama yöntemi: İşin tamamına 12 ve 24'ün ortak katı olan 24x24x birim diyelim. Uzman günde 2x2x birim, asistan günde xx birim iş yapar. İkisi birlikte günde 3x3x birim iş yapar. İşin 3/43/4'ü olan 24x×3/4=18x24x \times 3/4 = 18x birim işi bitirmek için: 18x/3x=618x / 3x = 6 gün gerekir.
Estimated Time:1m 30s
Question 323Question

Bir gençlik merkezinde toplam 108108 kursiyer bulunmaktadır. Bu kursiyerlerin 49\frac{4}{9}'u müzik kursuna kayıt yaptırmıştır. Buna göre, müzik kursuna kayıt yaptıran kursiyer sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 48

Answer

Müzik kursuna kayıt yaptıran kursiyer sayısı 48'dir.
Doğru yanıt olan 48 sayısı, toplam miktar olan 108'in 9 eş parçaya bölünüp (12) bu parçalardan 4 tanesinin alınmasıyla (48) elde edilir. Bu işlem kesir problemlerinin temel hesaplama yöntemidir.

Step-by-Step Solution

1
Bütünün birim kesir değerini bulmak için toplam sayıyı paydaya bölün.
108÷9=12108 \div 9 = 12
Bir miktarın 49\frac{4}{9}'unu bulmak için önce o miktarın 19\frac{1}{9}'unun kaç olduğunu bilmemiz gerekir.
2
Elde edilen birim kesir değerini pay ile çarpın.
12×4=4812 \times 4 = 48
Elimizde 44 adet 19\frac{1}{9}'luk parça olduğu için birim değeri 44 ile çarparak toplam istenen miktara ulaşırız.

Key Concept

Bir sayının belirli bir kesir kadarını hesaplamak için sayı paydaya bölünür ve pay ile çarpılır.

Hints

1
Bir sayının kesir kadarını bulmak için sayıyı paydaya bölüp pay ile çarpmalısınız.
2
108108 sayısını 99 eş parçaya ayırarak bir parçanın kaç kişiye denk geldiğini bulun.
3
108÷9108 \div 9 işleminin sonucunu 44 ile çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.

Practice More

Benzer bir soruda 'geriye kalan kursiyer sayısı' sorulsaydı yanıtınız ne olurdu?

Alternative Method

Sayıyı doğrudan kesirle çarpabilirsiniz: 108×49=4329=48108 \times \frac{4}{9} = \frac{432}{9} = 48.
Estimated Time:45s
Question 324Question

Bir müze ziyareti için bilet fiyatları öğrenciler için 1515 TL, yetişkinler için 4040 TL olarak belirlenmiştir. Bu müzeyi ziyaret eden 2525 kişilik bir gruptan toplam 625625 TL giriş ücreti tahsil edildiğine göre, bu gruptaki öğrenci sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Gruptaki öğrenci sayısı 15'tir.
Öğrenci sayısı xx olarak kabul edildiğinde, yetişkin sayısı 25x25-x olur. Toplam ücret denklemi 15x+40(25x)=62515x + 40(25-x) = 625 şeklinde kurulur. Parantez açıldığında 15x+100040x=62515x + 1000 - 40x = 625 elde edilir. Benzer terimler toplandığında 25x=375-25x = -375 ve buradan x=15x = 15 bulunur. Bu değer gruptaki öğrenci sayısını temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımlayın.
Öğrenci sayısı xx olsun. Toplam kişi sayısı 2525 olduğu için yetişkin sayısı 25x25 - x olur.
Problemi tek bilinmeyenli bir denklemle ifade edebilmek için.
2
Ücretler üzerinden denklemi kurun.
15×x+40×(25x)=62515 \times x + 40 \times (25 - x) = 625
Öğrencilerin ödediği toplam ücret ile yetişkinlerin ödediği toplam ücretin toplamı, genel toplama eşit olmalıdır.
3
Denklemi çözün.
15x+100040x=62525x+1000=62525x=375x=1515x + 1000 - 40x = 625 \Rightarrow -25x + 1000 = 625 \Rightarrow -25x = -375 \Rightarrow x = 15
X değerini yalnız bırakarak öğrenci sayısına ulaşmak için.

Key Concept

Sayı problemlerinde, iki farklı grubun toplam sayısı ve toplam maliyeti verildiğinde, gruplardan birine xx diyerek tek bilinmeyenli denklem kurmak temel yöntemdir.

Hints

1
Gruptaki öğrenci sayısına xx diyerek başlayın. Bu durumda yetişkin sayısı kaç olur?
2
Öğrenci sayısı xx ise, öğrencilerin ödediği toplam para 15x15x olur. Yetişkinlerin ödediği parayı da xx cinsinden yazıp 625625'e eşitleyin.
3
15x+40(25x)=62515x + 40(25 - x) = 625 denklemini kurup xx değerini hesaplayın.

Practice More

Benzer bir mantıkla, tavşan ve tavukların bulunduğu bir kümesteki ayak sayısı sorularını çözmeyi deneyebilirsiniz.

Alternative Method

Varsayalım ki gruptaki herkes yetişkin olsun. Bu durumda toplam ücret 25×40=100025 \times 40 = 1000 TL olurdu. Gerçek ücret 625625 TL olduğuna göre aradaki fark 1000625=3751000 - 625 = 375 TL'dir. Bir yetişkin bileti ile bir öğrenci bileti arasındaki fark 4015=2540 - 15 = 25 TL'dir. Bu durumda öğrenci sayısı 375/25=15375 / 25 = 15 olarak bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 325Question

Rakamları sıfırdan farklı üç basamaklı bir nn doğal sayısı için T(n)T(n) fonksiyonu, nn sayısının rakamlarının çarpımı olarak tanımlanmaktadır.

T(T(x))=12T(T(x)) = 12


eşitliğini sağlayan en küçük xx sayısının rakamları toplamı kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 18

Answer

Rakamları toplamı 18 olan seçenek doğrudur.
Soruyu çözmek için sondan başa doğru gidilmelidir. T(y)=12T(y)=12 şartını sağlayan ve aynı zamanda bir x sayısının rakamları çarpımı (y=T(x)y=T(x)) olabilecek en küçük yapı aranır. Rakamları çarpımı 12 olan sayılar incelendiğinde (26, 34, 43, 126...), asal çarpanları tek basamaklı sayılardan oluşan en küçük uygun adayın 126 olduğu görülür (126=2×7×9126 = 2 \times 7 \times 9). Bu çarpımı veren rakamlarla yazılabilecek en küçük x sayısı 279'dur. Rakamları toplamı ise 2+7+9=182+7+9=18 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Soruyu sondan başa doğru analiz et.
T(y) = 12 olacak şekilde bir y sayısı (y = T(x)) bulunmalıdır.
Fonksiyon iç içe tanımlandığı için önce dıştaki T işlemi çözülmelidir.
2
Rakamları çarpımı 12 olan y sayılarını belirle. y değeri en fazla 729 olabilir (9x9x9).
Olası y adayları: 26, 62, 34, 43, 126, 162, 216 vb.
y sayısı, 3 basamaklı x sayısının rakamları çarpımı olduğu için y <= 9^3 = 729 olmalıdır.
3
Hangi y adaylarının 3 basamaklı bir x sayısının rakamları çarpımı olabileceğini test et (asal çarpanlarına ayırarak).
y=26 (2x13, olmaz), y=34 (2x17, olmaz), y=43 (asal, olmaz). y=126 (2x63=2x7x9) UYGUN.
x'in rakamları tek basamaklı olmalıdır. 13, 17 gibi asal çarpanlar tek basamaklı değildir.
4
Uygun y değeri (126) için en küçük x sayısını oluştur.
126'nın tek basamaklı çarpanları {2, 7, 9} veya {3, 6, 7} olabilir. En küçük x için rakamlar küçükten büyüğe ve en küçük basamak değeri başta olmalı: 279.
279 < 367 olduğundan en küçük sayı 279'dur.
5
Bulunan x sayısının rakamları toplamını hesapla.
2 + 7 + 9 = 18.
Soru kökünde istenen değer budur.

Key Concept

Tersine İşlem ve Sayı Analizi

Hints

1
Soruyu sondan başa doğru çözmeyi deneyin. Önce T(y)=12T(y)=12 olacak şekilde y sayılarını düşünün, sonra bu y sayılarının T(x)T(x) olup olamayacağını kontrol edin.
2
Bir sayının rakamları çarpımı olabilmesi için o sayının asal çarpanlarının tek basamaklı (2, 3, 5, 7) olması gerekir. Örneğin 26 sayısı 2×132 \times 13 olduğundan rakamları çarpımı 26 olan bir sayı yazılamaz (13 rakam değildir).
3
Rakamları çarpımı 12 olan olası y değerleri: 26, 34, 43, 62, 126... Bunlardan sadece 126, tek basamaklı sayıların çarpımı olarak yazılabilir (2×7×92 \times 7 \times 9). Şimdi bu rakamlarla en küçük x sayısını oluşturun.

Alternative Method

Tüm olası 3 basamaklı sayıları denemek yerine, 12 sayısının çarpanlarından yola çıkarak ağaç diyagramı oluşturulabilir: 12 -> {2,6}, {3,4}, {2,2,3}. Bu rakam gruplarından oluşan sayılar (y adayları) için tekrar çarpanlara ayırma yapılır.
Estimated Time:2m 30s
Question 326Question

Bir su deposunun 38\frac{3}{8}'i su ile doludur. Depoda bulunan su miktarı 120120 litre olduğuna göre, bu deponun tamamı kaç litre su alır?

Show answer & explanation

Answer: 320320

Answer

Deponun tamamı 320320 litredir.
Doğru cevap olan 320 litreye, deponun 3 parçasının 120 litre olduğu bilgisinden yola çıkarak 1 parçasının 40 litre olduğu ve tamamının (8 parça) 320 litre olduğu mantığıyla ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Deponun toplam kapasitesini bir değişkenle ifade edelim.
Deponun tamamı 8x8x olsun.
Paydada 8 olduğu için işlem kolaylığı sağlamak adına tamamına 8x dedik.
2
Dolu olan kısmın miktarını denklemle gösterelim.
8x38=3x8x \cdot \frac{3}{8} = 3x litre doludur.
Soruda deponun 3/8'inin dolu olduğu belirtilmiştir.
3
Verilen su miktarını denkleme eşitleyip x değerini bulalım.
3x=120x=403x = 120 \Rightarrow x = 40 litre.
Dolu kısmın 120 litreye eşit olduğu bilgisi kullanılmıştır.
4
Bulduğumuz birim değeri kullanarak deponun tamamını hesaplayalım.
840=3208 \cdot 40 = 320 litre.
Deponun tamamına başlangıçta 8x demiştik.

Key Concept

Belli bir kesri verilen bütünün tamamını bulmak için verilen miktar paya bölünür, payda ile çarpılır.

Hints

1
Deponun tamamını 8 eşit parça gibi düşünün.
2
Bu 8 parçadan 3 tanesi su ile dolu ve bu 3 parça toplam 120 litre ediyor.
3
Eğer 3 parça 120 litre ise, 1 parça kaç litredir? Ardından tamamı olan 8 parçayı hesaplayın.

Practice More

Benzer bir mantıkla, 'Bir yolun 2/5'i 40 km ise yolun tamamı kaç km'dir?' sorusunu çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 327Question

Bir endüstriyel kimya tesisinde işlenen ham maddenin önce 25\frac{2}{5}'i filtreleme aşamasında ayrıştırılmıştır. Kalan maddenin 14\frac{1}{4}'ü damıtma işleminde buharlaşmış, sonrasında ise elde kalan saf maddenin 13\frac{1}{3}'ü paketleme sırasında fire vermiştir. Filtreleme aşamasında ayrıştırılan madde miktarı, paketleme sırasında verilen fire miktarından 100 ton fazladır. Buna göre, tüm işlemler tamamlandığında paketlenmeye hazır kalan madde miktarı kaç tondur?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Paketlenmeye hazır kalan madde miktarı 120 tondur.
İşlemler sırasıyla takip edildiğinde; başlangıç miktarına xx denirse, filtreleme 2x5\frac{2x}{5}, damıtma 3x20\frac{3x}{20}, fire ise 3x20\frac{3x}{20} olarak bulunur. Filtreleme ile fire arasındaki fark 2x53x20=5x20=x4\frac{2x}{5} - \frac{3x}{20} = \frac{5x}{20} = \frac{x}{4}'tür. Bu fark 100 tona eşitlendiğinde toplam madde x=400x=400 ton bulunur. En son kalan miktar ise 3x10\frac{3x}{10} olduğundan, 3400/10=1203 \cdot 400 / 10 = 120 tondur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki ham madde miktarına işlem kolaylığı sağlaması için paydaların (5, 4, 3) ortak katı olan bir değer ata.
Başlangıç miktarı = 60x60x olsun (veya sadeleştirme ile doğrudan kesir üzerinden gidilebilir, burada xx üzerinden gidilecektir).
Kesirli ifadelerle uğraşırken paydaların ekok'unu almak işlem hatası riskini azaltır.
2
Birinci aşama olan filtreleme miktarını ve kalanı hesapla.
Filtreleme: x25=2x5x \cdot \frac{2}{5} = \frac{2x}{5}. Kalan: x2x5=3x5x - \frac{2x}{5} = \frac{3x}{5}.
Soruda 'kalanın' ifadesi geçtiği için her adımda kalan miktarı bulmak esastır.
3
İkinci aşama olan damıtma miktarını ve yeni kalanı hesapla.
Damıtma: 3x514=3x20\frac{3x}{5} \cdot \frac{1}{4} = \frac{3x}{20}. Yeni Kalan: 3x53x20=12x203x20=9x20\frac{3x}{5} - \frac{3x}{20} = \frac{12x}{20} - \frac{3x}{20} = \frac{9x}{20}.
Bir önceki kalan üzerinden işlem yapılır.
4
Üçüncü aşama olan fire miktarını ve son kalanı hesapla.
Fire: 9x2013=3x20\frac{9x}{20} \cdot \frac{1}{3} = \frac{3x}{20}. Son Kalan (Paketlenen): 9x203x20=6x20=3x10\frac{9x}{20} - \frac{3x}{20} = \frac{6x}{20} = \frac{3x}{10}.
Son işlem adımı uygulanarak net kalan bulunur.
5
Verilen fark bilgisini kullanarak denklemi kur ve xx'i bul.
Filtreleme (2x5 \frac{2x}{5} ) - Fire (3x20 \frac{3x}{20} ) = 100. Payda eşitle: 8x203x20=1005x20=100x4=100x=400\frac{8x}{20} - \frac{3x}{20} = 100 \Rightarrow \frac{5x}{20} = 100 \Rightarrow \frac{x}{4} = 100 \Rightarrow x = 400.
Sorudaki 100 tonluk fark, değişkeni gerçek değere dönüştürmek için kullanılır.
6
Bulunan xx değerini son kalan ifadesinde yerine koy.
Son Kalan: 3x10=340010=340=120\frac{3x}{10} = \frac{3 \cdot 400}{10} = 3 \cdot 40 = 120 ton.
Sorunun bizden istediği nihai sonuç budur.

Key Concept

Kesir problemlerinde 'kalanın kesri' mantığını zincirleme uygulayabilme ve kurulan denklemi çözebilme.
Question 328Question

Başlangıç noktası orijin (0,0)(0,0) olan bir dik koordinat düzleminde, doğal sayılar 11'den başlanarak saat yönünün tersine (counter-clockwise) spiral bir yörünge izlenerek yerleştiriliyor.

İlk birkaç adım şu şekildedir:
- 11 sayısı (0,0)(0,0) noktasındadır.
- 22 sayısı (1,0)(1,0),
- 33 sayısı (1,1)(1,1),
- 44 sayısı (0,1)(0,1),
- 55 sayısı (1,1)(-1,1),
- 99 sayısı (1,1)(1,-1) noktasındadır.

Bu kurala göre, **5555** sayısı hangi koordinat noktasında bulunur?

Show answer & explanation

Answer: (4,2)(4, 2)

Answer

55 sayısı (4,2)(4, 2) noktasında bulunur.
Spiraldeki sayıların yerleşiminde, tek sayıların kareleri (1,9,25,49,1, 9, 25, 49, \dots) her zaman sağ alt köşede, yani (k,k)(k, -k) formatındaki noktalarda bulunur. 5555 sayısına en yakın alt tam kare 4949 (727^2)'dur ve bu sayı (3,3)(3, -3) noktasındadır. Spiral kuralına göre, bir karenin bitiminden sonra yörünge 1 birim sağa kayar ve yeni bir halkanın sağ kenarını oluşturmak üzere yukarı döner. 5050 sayısı (4,3)(4, -3) noktasındadır. 5555 sayısına ulaşmak için 5050'den itibaren 55 birim yukarı çıkılmalıdır. Bu durumda apsis (x) 44 olarak kalır, ordinat (y) ise 3+5=2-3 + 5 = 2 olur. Nokta (4,2)(4, 2)'dir.

Step-by-Step Solution

1
Spiralin köşe noktalarındaki örüntüyü belirle.
Tek sayıların kareleri (12,32,52,1^2, 3^2, 5^2, \dots) spiralin sağ alt köşelerinde oluşur. Genel kural: (2k+1)2(2k+1)^2 sayısı (k,k)(k, -k) noktasındadır.
Referans noktası bularak hedef sayıya daha kolay ulaşmak için.
2
55 sayısına en yakın tek tam kareyi bul ve konumunu belirle.
72=497^2 = 49. Bu sayı k=3k=3 için (3,3)(3, -3) noktasındadır.
49 sayısından başlayarak 55'e kadar adım adım ilerlemek için.
3
49'dan sonraki hareket yönünü ve 55'in konumunu hesapla.
49'dan sonraki sayı (50) bir sağa geçer: (4,3)(4, -3). Sonraki sayılar yukarı doğru ilerler. 5550=555 - 50 = 5 adım yukarı gidilmelidir. Y koordinatı: 3+5=2-3 + 5 = 2. X koordinatı değişmez: 44. Sonuç: (4,2)(4, 2).
Spiralin 4. halkasının sağ kenarında yukarı doğru hareket edildiği için.

Key Concept

Örüntü Analizi ve Koordinat Sistemi

Hints

1
Öncelikle 1,9,25,491, 9, 25, 49 gibi tek sayıların karelerinin koordinat düzleminde nereye denk geldiğini inceleyiniz.
2
72=497^2 = 49 sayısı (3,3)(3, -3) noktasındadır. 50 sayısı bu noktadan nereye hareket eder?
3
50 sayısı (4,3)(4, -3) noktasındadır ve buradan itibaren spiral yukarı doğru çıkar. 55'e ulaşmak için kaç birim yukarı gitmeniz gerektiğini hesaplayın.

Practice More

Benzer bir mantıkla çift sayıların karelerinin (4,16,36...4, 16, 36...) hangi köşelerde toplandığını analiz ediniz.

Alternative Method

55 sayısının bulunduğu halkanın sağ üst köşesini bularak geriye doğru sayabilirsiniz. 82=648^2 = 64 sayısı sol üst köşeye yakındır ancak bu yöntem daha karmaşık olabilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 329Question

Bir kamu kurumunda görev yapan Aslı, Burak ve Cemil'in yaşları ile ilgili aşağıdaki bilgiler tutanak altına alınmıştır:

* Yaşça en büyük olan Aslı, en küçük olan Cemil'dir.
* Aslı, Burak'ın bugünkü yaşındayken; Cemil'in doğmasına henüz 6 yıl vardı.
* Cemil, Burak'ın bugünkü yaşına geldiğinde; Aslı'nın yaşı, Cemil'in bugünkü yaşının 5 katı olacaktır.
* Bu üç kişinin bugünkü yaşları toplamı 56'dır.

Buna göre, ortanca kişi olan Burak'ın bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 17

Answer

Burak'ın bugünkü yaşı 17'dir.
Soruda verilen üç farklı zaman dilimi ve yaş toplamı ilişkisi kullanılarak üç bilinmeyenli bir denklem sistemi kurulmalıdır. Aslı (a), Burak (b) ve Cemil (c) için; (1) a-b-c=6, (2) a+b=6c ve (3) a+b+c=56 denklemleri elde edilir. Bu sistem çözüldüğünde Cemil 8, Burak 17 ve Aslı 31 yaşında bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımla ve sıralamayı belirle.
Aslı: a, Burak: b, Cemil: c olsun. Sıralama: a > b > c.
Problemdeki 'büyükten küçüğe' ilişkisini matematiksel ifadeye dökmek için.
2
Birinci koşulu ('Aslı, Burak'ın yaşındayken...') denkleme dök.
Geçen süre: a - b yıl önce. Cemil'in o zamanki yaşı: c - (a - b) = -6 (doğmasına 6 yıl var). Buradan: a - b - c = 6 elde edilir.
Geçmiş zamandaki yaş ilişkisini kurmak için (doğmamış kişinin yaşı negatif alınır).
3
İkinci koşulu ('Cemil, Burak'ın yaşına geldiğinde...') denkleme dök.
Geçen süre: b - c yıl sonra. Aslı'nın o zamanki yaşı: a + (b - c). Denklem: a + b - c = 5c (Cemil'in bugünkü yaşının 5 katı). Buradan: a + b = 6c elde edilir.
Gelecek zamandaki yaş ilişkisini kurmak için.
4
Üçüncü koşulu ('Yaşları toplamı 56') ve diğer denklemleri birleştirip çöz.
a + b + c = 56. (a+b yerine 6c yazarsak): 6c + c = 56 -> 7c = 56 -> c = 8. (a+b = 48) ve (a-b = 14). Taraf tarafa toplarsak 2a = 62 -> a = 31. b = 17.
Üç bilinmeyenli denklem sistemini çözerek b değerine ulaşmak için.

Key Concept

Yaş Problemleri (Zaman Kaydırma ve Denklem Sistemleri)

Hints

1
'Doğmasına 6 yıl vardı' ifadesi, o tarihteki yaşın matematiksel olarak -6 olduğu anlamına gelir.
2
Şu anki yaşlara a, b, c diyerek; Aslı'nın Burak'ın yaşındayken geçen süreyi (a-b) hesaplayıp, bu süreyi Cemil'in bugünkü yaşından çıkararak -6'ya eşitleyin.

Practice More

Benzer mantıkla, 'Biri diğerinin yaşına geldiğinde yaşları toplamı X olacaktır' kalıbını içeren sorular çözülebilir.

Alternative Method

Toplam formülünden gidilebilir: a+b+c=56 ve a+b=6c olduğundan, (6c)+c=56 denklemiyle önce en küçük kardeşin yaşı (c) doğrudan bulunabilir.
Estimated Time:4m 0s
Question 330Question

Bir kamu kurumundaki 72 personelin birimlere göre dağılımı aşağıdaki daire grafiğinde gösterilmiştir.

Buna göre, bu kurumun teknik biriminde görev yapan personel sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Teknik birimde görev yapan personel sayısı 24'tür.
Daire grafiğinde veriler 360360^\circ üzerinden orantılanır. Teknik birim 120120^\circ ile temsil edildiğine göre, tüm personelin üçte birini (120/360120/360) oluşturmaktadır. Toplam 72 personelin üçte biri olan 24 sayısı doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Daire grafiğinin toplam derecesini ve personel karşılığını belirle
Daire grafiği 360360^\circ olup toplam 72 personele karşılık gelmektedir.
Daire grafiği problemlerinde bütünü temsil eden açı her zaman 360360^\circ düzeyindedir.
2
Teknik birimin tüm personel içerisindeki oranını bul
Teknik birim 120120^\circ olduğu için 120360=13\frac{120}{360} = \frac{1}{3} oranındadır.
İstenen dilimin tüm daire içindeki payını belirlemek işlem kolaylığı sağlar.
3
Toplam personel sayısını oran ile çarp
72×13=2472 \times \frac{1}{3} = 24
Bütünün payı kadarını hesaplayarak teknik birimdeki çalışan sayısını buluruz.

Key Concept

Daire grafiğinde veri dağılımını merkez açı oranlarını kullanarak hesaplama

Hints

1
Bir daire grafiğinin tamamının 360360^\circ olduğunu ve bu soruda toplam 72 personeli temsil ettiğini düşünün.
2
Teknik birim 120120^\circ ile gösterildiğine göre, toplam personelin kaçta kaçının teknik birimde olduğunu bulmak için 120/360120 / 360 oranını kullanın.
3
120120^\circ, tüm dairenin (360360^\circ) tam olarak üçte biridir. Öyleyse 72 personel sayısını 3'e bölerek sonuca ulaşabilirsiniz.

Practice More

İdari birim ile destek hizmetleri arasındaki personel farkını hesaplamayı deneyerek orantı kurma becerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Doğru orantı kurarak da çözebilirsiniz: 360360^\circ derecede 72 kişi varsa, 120120^\circ derecede xx kişi vardır. Buradan x=(120×72)/360x = (120 \times 72) / 360 denklemiyle 24 sonucuna ulaşılır.
Estimated Time:45s
Question 331Question

Bir esnaf, maliyeti 240240 TL olan bir sırt çantasını %25\%25 kârla satmayı planlamaktadır. Buna göre, bu sırt çantasının satış fiyatı kaç TL olur?

Show answer & explanation

Answer: 300300

Answer

Sırt çantasının satış fiyatı 300300 TL'dir.
Doğru sonuç, 240240 TL'nin %25\%25'i olan 6060 TL kâr miktarının bulunup maliyet fiyatına eklenmesiyle elde edilen 300300 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
240240 TL maliyet üzerinden %25\%25 kâr miktarını hesapla.
240×25100=60240 \times \frac{25}{100} = 60 TL
Kâr, maliyet fiyatı üzerinden hesaplanan bir artış miktarıdır.
2
Hesaplanan kâr miktarını maliyet fiyatına ekle.
240+60=300240 + 60 = 300 TL
Satış fiyatı, maliyet ile kârın toplamına eşittir.

Key Concept

Kâr Problemlerinde Temel Bağıntı: Satış Fiyatı = Maliyet + Kâr

Hints

1
Satış fiyatını bulmak için maliyet fiyatına kâr miktarını eklemelisiniz.
2
%25\%25 kâr oranı, bir değerin dörtte birini (çeyreğini) hesaplayıp üzerine eklemek anlamına gelir.
3
240240 sayısını 44'e bölüp çıkan sonucu tekrar 240240 ile toplarsanız satış fiyatına ulaşırsınız.

Practice More

Benzer şekilde aynı maliyete sahip bir ürün %10\%10 zararla satılsaydı fiyatın ne olacağını hesaplayarak zarar mantığını pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Satış fiyatını doğrudan %125\%125 üzerinden hesaplayabilirsiniz: 240×1,25=300240 \times 1,25 = 300 TL.
Estimated Time:45s
Question 332Question

Bir atölyede alınan bir siparişi; Ahmet usta tek başına 12 günde, Burak usta ise tek başına 15 günde hazırlayabilmektedir. İkisi birlikte sipariş üzerinde çalışmaya başlayıp 2 gün sonra Ahmet usta işten ayrılıyor. Kalan işi Burak usta, çalışma hızını %50 oranında artırarak tamamlıyor.

Buna göre, siparişin tamamı toplam kaç günde hazırlanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Siparişin tamamı 9 günde hazırlanmıştır.
Toplam iş 60 birim olarak belirlenirse, Ahmet günde 5, Burak günde 4 birim iş yapar. İlk 2 gün birlikte (5+4)=9 birim hızla 18 birim iş yaparlar. Geriye 42 birim iş kalır. Burak hızını %50 artırınca hızı 4'ten 6'ya çıkar. Kalan 42 birim işi 6 hızla 7 günde bitirir. Başlangıçtaki 2 gün ile birlikte toplam süre 9 gündür.

Step-by-Step Solution

1
Toplam iş miktarını belirlemek için gün sayılarının en küçük ortak katını (EKOK) hesapla.
EKOK(12, 15) = 60 birim iş olsun.
İşçi problemlerinde toplam işe sayısal bir değer vermek işlem kolaylığı sağlar.
2
Ustaların günlük çalışma hızlarını (kapasitelerini) bul.
Ahmet'in hızı: 60/12=560 / 12 = 5 birim/gün.
Burak'ın hızı: 60/15=460 / 15 = 4 birim/gün.
Birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden hesaplama yapılır.
3
Birlikte çalışılan 2 günde yapılan iş miktarını ve kalan işi hesapla.
Birlikte hız: 5+4=95 + 4 = 9 birim/gün.
2 günde yapılan: 2×9=182 \times 9 = 18 birim.
Kalan iş: 6018=4260 - 18 = 42 birim.
İşin ilk aşamasında ne kadarının bittiğini bulmak gerekir.
4
Burak'ın %50 artırılmış yeni hızını hesapla.
Eski hız: 4 birim.
Artış: 4×0,50=24 \times 0,50 = 2 birim.
Yeni hız: 4+2=64 + 2 = 6 birim/gün.
Kalan iş yeni hızla yapılacaktır.
5
Kalan işin bitme süresini ve toplam süreyi hesapla.
Kalan iş süresi: 42/6=742 / 6 = 7 gün.
Toplam süre: 2 (ilk)+7 (sonraki)=92 \text{ (ilk)} + 7 \text{ (sonraki)} = 9 gün.
Soru işin tamamının kaç günde bittiğini sormaktadır.

Key Concept

İşçi problemlerinde iş miktarını birim cinsinden tanımlamak (EKOK yöntemi) ve değişen hız durumlarında periyodik hesaplama yapmak.

Hints

1
Ahmet ve Burak'ın işi bitirme sürelerinin en küçük ortak katını (EKOK) alarak toplam iş miktarına bir sayı değeri verin (örneğin 60 birim).
2
Önce ikisinin 2 günde toplam işin ne kadarını bitirdiğini hesaplayın, sonra kalan iş miktarını bulun.
3
Burak'ın normal hızı 4 birim ise, %50 artırılmış hızı 6 birim olur. Kalan işi bu yeni hıza bölerek ikinci kısmın süresini bulun ve ilk 2 günü ekleyin.

Practice More

Benzer bir soruyu, hız artışı yerine 'yanına bir çırak alarak' veya 'kapasitesini düşürerek' senaryosuyla çözmeyi deneyin.

Alternative Method

Kesir yöntemi ile: Ahmet 1 günde 1/12, Burak 1/15 iş yapar. 2 günde 2×(1/12+1/15)=2×(9/60)=18/602 \times (1/12 + 1/15) = 2 \times (9/60) = 18/60 biter. Kalan 42/6042/60 işi Burak 1,5 kat hızla (yani 1/15×1,5=1/101/15 \times 1,5 = 1/10 hızla) yapar. Süre = (42/60)/(1/10)=7(42/60) / (1/10) = 7 gün.
Estimated Time:2m 30s
Question 333Question

Yıllık enflasyon oranının %60 olduğu bir ülkede, memur maaşlarına yıl sonunda %20 zam yapılmıştır. Buna göre, memurun alım gücündeki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: %25 azalır

Answer

Memurun alım gücü %25 azalır
Alım gücü, gelirin fiyatlar genel seviyesine oranıdır. Başlangıçta 100 TL maaş ile 100 TL'lik ürün alınabildiğini varsayalım. Enflasyon sonrası ürün 160 TL, zamlı maaş ise 120 TL olur. Bu durumda yeni alım gücü 120/160 = 0,75 (veya %75) olur. Başlangıçtaki %100'lük güçten %75'e düşüş olduğu için, alım gücü %25 azalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç değerlerini belirle
Başlangıçta Maaş = 100 TL, Ürün Fiyatı = 100 TL olsun. Bu durumda Alım Gücü = 100/100 = 1 birimdir.
Yüzde problemlerinde değişim oranını bulmak için başlangıç değerini 100 kabul etmek işlemi kolaylaştırır.
2
Enflasyon sonrası yeni ürün fiyatını hesapla
Enflasyon %60 olduğuna göre, Yeni Ürün Fiyatı = 100 + 60 = 160 TL olur.
Enflasyon, ürün fiyatlarındaki artış oranıdır.
3
Zam sonrası yeni maaşı hesapla
Maaş zammı %20 olduğuna göre, Yeni Maaş = 100 + 20 = 120 TL olur.
Zam oranı, mevcut maaş üzerine eklenir.
4
Yeni alım gücünü hesapla
Yeni Alım Gücü = Yeni Maaş / Yeni Fiyat = 120 / 160.
Alım gücü, gelirin fiyatlar karşısındaki değeridir.
5
Değişim oranını bul
120/160 ifadesi sadeleştirilirse 3/4 = 0,75 bulunur. Başlangıçta 1 olan alım gücü 0,75'e düşmüştür. Azalış = 1 - 0,75 = 0,25 yani %25'tir.
Başlangıç değeri ile son değer arasındaki farkın yüzdesel karşılığı değişimi verir.

Key Concept

Alım Gücü ve Enflasyon İlişkisi

Hints

1
Soruyu çözmek için başlangıç maaşını ve başlangıç ürün fiyatını 100 TL olarak kabul ediniz.
2
Enflasyon ürün fiyatını artırırken (%60), zam maaşı artırır (%20). Yıl sonundaki yeni maaş ve yeni fiyat değerlerini bulunuz.
3
Alım gücünün ne kadar değiştiğini görmek için (Yeni Maaş / Yeni Fiyat) oranını hesaplayıp başlangıçtaki oranla (100/100) karşılaştırınız.

Practice More

Enflasyonun %50 olduğu bir durumda alım gücünün değişmemesi için maaşlara yüzde kaç zam yapılması gerektiği sorusu çözülebilir.

Alternative Method

Kesir yöntemi: Enflasyon %60 = 160/100 = 8/5 katına çıkış. Zam %20 = 120/100 = 6/5 katına çıkış. Alım gücü değişimi = (Maaş Çarpanı / Fiyat Çarpanı) = (6/5) / (8/5) = 6/8 = 3/4. Yani alım gücü %75'e düşmüştür, kayıp %25'tir.
Estimated Time:2m 30s
Question 334Question

Bir giyim mağazası, tüm ürünlerini maliyet fiyatı üzerinden %50 kâr oranıyla etiketlendirmektedir. Mağazada düzenlenen bir kampanya kapsamında, aynı üründen iki tane alan müşterilere ikinci ürün için etiket fiyatı üzerinden %40 indirim uygulanmaktadır.

Buna göre, kampanya dahilinde aynı üründen iki adet satın alan bir müşteriden mağazanın elde ettiği kâr oranı maliyet üzerinden yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Mağaza bu satıştan %20 kâr elde etmiştir.
Soruda verilen kampanya kurgusunda maliyet 200 birim iken toplam satış 240 birim olmaktadır. Bu da 200 birimde 40 birim kâr, yani %20 kâr oranı demektir.

Step-by-Step Solution

1
Ürünün maliyetini belirle.
Bir ürünün maliyeti = 100x olsun. İki ürünün toplam maliyeti = 200x olur.
Yüzde hesaplamalarında işlem kolaylığı sağlamak için maliyet 100'ün katı seçilir.
2
Etiket fiyatını hesapla.
Etiket Fiyatı = 100x + (100x . %50) = 150x.
Mağaza maliyet üzerinden %50 kâr koymaktadır.
3
Satış fiyatlarını hesapla.
1. Ürün Satış Fiyatı = 150x (İndirim yok). 2. Ürün Satış Fiyatı = 150x - (150x . %40) = 150x - 60x = 90x.
İkinci ürüne etiket fiyatı üzerinden %40 indirim uygulanmaktadır.
4
Toplam gelir ve kârı hesapla.
Toplam Gelir = 150x + 90x = 240x. Toplam Kâr = 240x - 200x = 40x.
Kâr = Toplam Satış - Toplam Maliyet.
5
Kâr yüzdesini bul.
(40x / 200x) . 100 = %20.
Kâr oranı her zaman toplam maliyete göre hesaplanır.

Key Concept

Kampanyalı satışlarda kâr-zarar oranı hesaplanırken her bir ürünün satış fiyatı ayrı ayrı bulunmalı, toplam ciro ve toplam maliyet üzerinden sonuca gidilmelidir.

Hints

1
Bir ürünün maliyetine 100 TL diyerek işe başlayın. İki ürün için toplam maliyeti not edin.
2
Önce %50 kâr ekleyerek etiket fiyatını bulun, sonra sadece ikinci ürün için bu etiket fiyatı üzerinden %40 indirim yapın.
3
Toplam Maliyet = 200 TL. Birinci ürün 150 TL'ye satıldı. İkinci ürün 150 TL'nin %60'ına (yani 90 TL'ye) satıldı. Toplam geliri maliyetle kıyaslayın.

Practice More

Benzer bir soruda '3 al 2 öde' kampanyasının yüzde kaç indirime denk geldiğini hesaplayınız.

Alternative Method

Oran yöntemi: (1. Ürün Satış Oranı + 2. Ürün Satış Oranı) / 2 = Ortalama Satış Oranı. 1. Ürün %150 (Maliyet+Kâr), 2. Ürün %150'nin %60'ı = %90. Ortalama = (150+90)/2 = %120. %120 satış oranı %20 kâr demektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 335Question

Bir belediye otobüsünün yakıt deposunun tamamı doludur. Bu otobüs, gün içindeki seferlerinde önce depodaki yakıtın 14\frac{1}{4}'ini, daha sonra kalan yakıtın 13\frac{1}{3}'ini harcamıştır. Gün sonunda depoya 2020 litre yakıt eklendiğinde deponun 23\frac{2}{3}'si dolduğuna göre, bu otobüsün yakıt deposunun tamamı kaç litredir?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Otobüsün yakıt deposunun tamamı 120 litredir.
Doğru çözümde depo kapasitesi xx olarak alınmış, ilk harcamadan sonra kalan 3x4\frac{3x}{4} miktarının 13\frac{1}{3}'i olan x4\frac{x}{4} çıkarılmıştır. Geriye kalan x2\frac{x}{2} miktarına 2020 litre eklendiğinde deponun 23\frac{2}{3}'ünün dolduğu (2x3 \frac{2x}{3} ) görülmüş ve denklem çözülerek 120120 sonucuna ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Depo kapasitesine bir değişken atayın ve ilk harcamayı hesaplayın.
Depo kapasitesi xx olsun. İlk harcama: x4\frac{x}{4}
Kesir problemlerinde bilinmeyene bir değişken atamak çözümün temelidir.
2
İlk harcamadan sonra kalan yakıtı bulun.
xx4=3x4x - \frac{x}{4} = \frac{3x}{4} kalan yakıt.
İkinci harcama 'kalan miktar' üzerinden yapılacağı için bu adım gereklidir.
3
İkinci harcamayı hesaplayın ve son kalan yakıtı belirleyin.
İkinci harcama: 3x4×13=x4\frac{3x}{4} \times \frac{1}{3} = \frac{x}{4}. Son kalan: 3x4x4=2x4=x2\frac{3x}{4} - \frac{x}{4} = \frac{2x}{4} = \frac{x}{2}.
Kalan yakıtın 13\frac{1}{3}'i harcandığında depoda başlangıçtaki yakıtın yarısı kalır.
4
Eklenen yakıtı denkleme dahil edin ve kapasiteyi bulun.
x2+20=2x320=2x3x220=x6x=120\frac{x}{2} + 20 = \frac{2x}{3} \Rightarrow 20 = \frac{2x}{3} - \frac{x}{2} \Rightarrow 20 = \frac{x}{6} \Rightarrow x = 120.
Son durumdaki doluluk oranı denklemi depo kapasitesini verir.

Key Concept

Kesir problemlerinde 'kalanın kesri' ifadesine dikkat edilerek aşamalı denklem kurma.

Hints

1
Depo kapasitesine, paydaların (44 ve 33) ortak katı olan 12k12k gibi bir değer vererek işlem yapmayı deneyin.
2
12k12k yakıtın 14\frac{1}{4}'ini harcadıktan sonra elinizde ne kadar kaldığını ve bunun 13\frac{1}{3}'inin ne kadar ettiğini hesaplayın.

Practice More

Benzer bir soruda 'kalanın' ifadesi yerine 'toplamın' ifadesi kullanıldığında sonucun nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kutu Yöntemi: Bir bütünü 12 eşit parçaya bölün. Önce 3 parçayı (1/41/4) karalayın. Kalan 9 parçanın 1/31/3'ü olan 3 parçayı daha karalayın. Geriye 6 parça kalır (6/126/12 yani yarısı). Yarım depoya 20 litre eklenince deponun 2/32/3'ü (8/128/12) doluyorsa, eklenen bu 20 litre deponun 22 parçasına (86=28-6=2) denk gelir. 22 parça 20 ise 1212 parça 120 litredir.
Estimated Time:1m 30s
Question 336Question

Bir tarım kredi kooperatifi, gübre üreticisinden aldığı ürüne önce fabrika satış fiyatı üzerinden %10 oranında nakliye ve depolama masrafı ekleyerek maliyetini oluşturmaktadır. Daha sonra bu toplam maliyet üzerinden %20 kâr marjı koyarak kooperatif satış fiyatını belirlemektedir. Son olarak, bu satış fiyatı üzerinden %10 oranında Katma Değer Vergisi (KDV) eklenerek ürün çiftçiye satılmaktadır.

Bir çuval gübre için çiftçinin ödediği son tutar 3.630 TL olduğuna göre, bu ürünün fabrika satış fiyatı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 2500

Answer

Fabrika satış fiyatı 2500 TL'dir.
Soruda verilen işlem zinciri (Fabrika Fiyatı -> Maliyet -> Kâr -> Vergi) sırasıyla takip edilmelidir. Her adım bir önceki sonucun üzerine eklenir. Fabrika fiyatına xx denilirse; Maliyet 1,10x1,10x, Satış fiyatı 1,10x×1,20=1,32x1,10x \times 1,20 = 1,32x, KDV dahil fiyat 1,32x×1,10=1,452x1,32x \times 1,10 = 1,452x olur. Denklem 1,452x=36301,452x = 3630 olarak kurulduğunda x=2500x = 2500 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Fabrika satış fiyatına x diyerek işlem zincirini tanımla.
Fabrika Fiyatı = x
Bilinmeyen değer üzerinden denklem kurmak için başlangıç noktası belirlenir.
2
Nakliye ve depolama masrafını ekleyerek kooperatife maliyeti bul.
Maliyet = x + 0,10x = 1,10x
Kâr hesabı yapılmadan önce ürünün toplam maliyeti bulunmalıdır.
3
Toplam maliyet üzerine %20 kâr ekleyerek KDV'siz satış fiyatını bul.
Satış Fiyatı = 1,10x * 1,20 = 1,32x
Kâr, nakliye dahil toplam maliyet üzerinden hesaplanır.
4
Satış fiyatına %10 KDV ekleyerek son fiyatı ifade et ve denklemi çöz.
Son Fiyat = 1,32x * 1,10 = 1,452x
1,452x = 3630
x = 2500
Çiftçinin ödediği tutar, tüm artışların kümülatif sonucudur.

Key Concept

Zincirleme Yüzde Hesapları

Hints

1
İşlemleri sırasıyla yapın: Önce maliyeti, sonra kârlı fiyatı, en son vergili fiyatı bulun.
2
Fabrika fiyatına 100x diyerek başlarsanız, nakliyeli maliyet 110x olur. Kârı bu 110x üzerinden hesaplayın.
3
KDV dahil fiyat, kârlı satış fiyatının %10 fazlasıdır. Yani (Satış Fiyatı) x 1.1 = 3630 eşitliğini kullanın.

Practice More

Benzer mantıkla, bir ürünün etiket fiyatı üzerinden indirim yapılıp tekrar zam yapılan soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Tersten gitme yöntemi: 3630 TL'yi önce 1.1'e bölerek KDV'siz fiyatı, çıkan sonucu 1.2'ye bölerek maliyeti, onu da 1.1'e bölerek fabrika fiyatını bulabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 337Question

Bir kırtasiye işletmecisi, maliyeti 800800 TL olan bir büro malzemesini %20\%20 kârla satmayı planlamaktadır. Buna göre, bu ürünün satış fiyatı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 960

Answer

Ürünün satış fiyatı 960 TL'dir.
Doğru sonuca ulaşmak için 800800 TL olan maliyetin %20\%20'si hesaplanır, bu da 160160 TL kâr anlamına gelir. Maliyet fiyatına bu kâr eklendiğinde (800+160800 + 160) toplam satış fiyatı 960960 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kâr tutarının hesaplanması
800×20100=160800 \times \frac{20}{100} = 160 TL
Kâr, maliyet fiyatı ile kâr oranının çarpılmasıyla elde edilen miktardır.
2
Satış fiyatının belirlenmesi
800+160=960800 + 160 = 960 TL
Bir ürünün satış fiyatı, alış (maliyet) fiyatına kâr tutarının ilave edilmesiyle (Satış = Maliyet + Kâr) bulunur.

Key Concept

Kar-zarar problemlerinde temel kural; satış fiyatının, maliyet fiyatına kârın eklenmesi veya zararın çıkarılmasıyla hesaplanmasıdır.

Hints

1
Kâr miktarını bulmak için maliyetin yüzde kaçının kâr olduğunu hesaplamalısınız.
2
800800 TL'nin %20\%20'sini (beşte birini) hesaplayarak kâr tutarını bulun.
3
Bulduğunuz kâr tutarını maliyet fiyatının üzerine eklediğinizde satış fiyatına ulaşacaksınız.

Practice More

Bilginizi pekiştirmek için aynı üründen %10\%10 zarar edilseydi satış fiyatının ne olacağını hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Alternative Method

Satış fiyatını tek bir işlemle bulmak için maliyet fiyatını %120\%120 ile, yani 1,21,2 katsayısı ile çarpabilirsiniz: 800×1,2=960800 \times 1,2 = 960 TL.
Estimated Time:45s
Question 338Question

A kenti ile B kenti arasındaki yolu VV hızıyla tt saatte gitmeyi planlayan bir araç, yolun 14\frac{1}{4}'ünü planladığı hızla gittikten sonra yol çalışması nedeniyle yolun ikinci 14\frac{1}{4}'lük kısmını V2\frac{V}{2} hızıyla gitmiştir. Aracın B kentine planladığı sürede ulaşabilmesi için yolun kalan kısmındaki hızı kaç VV olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 2V

Answer

Aracın kalan yoldaki hızı 2V olmalıdır.
Araç yolun ikinci çeyreğinde hızını yarıya düşürdüğü için bu kısımda harcadığı süre normalin iki katına (t/4 yerine t/2) çıkmıştır. Böylece toplam yolun yarısına gelindiğinde sürenin 3/4'ü harcanmıştır. Kalan yarım yolu (2x), kalan çeyrek zamanda (t/4) tamamlamak zorundadır. Normalde yarım yolu t/2 sürede alması gerekirken, süresi yarıya (t/4) düştüğü için hızını iki katına (2V) çıkarmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yolun tamamına 4x4x diyerek her bir çeyrek dilimdeki mesafeyi ve planlanan süreyi tanımla.
Yol = 4x4x, Planlanan Hız = VV, Planlanan Süre = tt. Buradan t=4xVt = \frac{4x}{V} olur.
Kesirlerle (1/4) daha kolay işlem yapabilmek için yolun tamamına 4'ün katı bir değer vermek işlemi basitleştirir.
2
İlk 14\frac{1}{4}'lük kısım (1. çeyrek) için geçen süreyi hesapla.
Mesafe = xx, Hız = VV. Geçen süre t1=xV=t4t_1 = \frac{x}{V} = \frac{t}{4}.
Planlanan hızla gidildiği için sürenin tam çeyreği harcanmıştır.
3
İkinci 14\frac{1}{4}'lük kısım (2. çeyrek) için geçen süreyi hesapla.
Mesafe = xx, Hız = V2\frac{V}{2}. Geçen süre t2=xV/2=2xV=2(t4)=t2t_2 = \frac{x}{V/2} = \frac{2x}{V} = 2 \cdot (\frac{t}{4}) = \frac{t}{2}.
Hız yarıya düştüğü için aynı mesafeyi gitmek planlananın iki katı süre almıştır.
4
Kalan yol ve kalan süreyi belirle.
Harcanan toplam süre = t4+t2=3t4\frac{t}{4} + \frac{t}{2} = \frac{3t}{4}. Kalan süre = t3t4=t4t - \frac{3t}{4} = \frac{t}{4}. Kalan yol = 4xxx=2x4x - x - x = 2x.
Aracın zamanında (t sürede) varması gerektiği için toplam süreden harcanan süre çıkarılır.
5
Kalan yol için gereken yeni hızı (VyeniV_{yeni}) hesapla.
Vyeni=Kalan YolKalan Su¨re=2xt/4=2x4t=8xtV_{yeni} = \frac{\text{Kalan Yol}}{\text{Kalan Süre}} = \frac{2x}{t/4} = 2x \cdot \frac{4}{t} = \frac{8x}{t}. Başlangıçta 4xt=V\frac{4x}{t} = V olduğundan, 8xt=24xt=2V\frac{8x}{t} = 2 \cdot \frac{4x}{t} = 2V.
Hız formülü (Yol/Zaman) uygulanarak sonuç başlangıçtaki V cinsinden ifade edilir.

Key Concept

Hareket Problemleri (Ortalama Hız ve Parçalı Hareket)

Hints

1
Yolun tamamına 4x, planlanan toplam süreye t diyerek her bir parça için geçen süreyi ayrı ayrı hesaplayın.
2
Hız V iken yolun 1/4'ü t/4 sürede gidilir. Hız V/2 olduğunda ise aynı mesafe için geçen süre iki katına çıkar.
3
İlk iki parça sonunda toplam sürenin 3/4'ü harcanmıştır. Kalan yol (yolun yarısı) için sadece t/4 süreniz kalmıştır.

Practice More

Benzer mantıkla, hızın belirli bir süre sonra artırıldığı ve ortalama hızın sorulduğu soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Orantı Yöntemi: Kalan yol (Yol/2), normal şartlarda (Hız V iken) t/2 sürede gidilir. Ancak elimizde kalan süre t/4'tür. Süre yarıya indiğine göre, aynı yolu alabilmek için hız iki katına (2V) çıkmalıdır.
Estimated Time:2m 30s
Question 339Question

Bir mobilya atölyesinde çalışan bir usta ve iki çırağının yaşları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Ustanın bugünkü yaşı, iki çırağının bugünkü yaşları toplamının 33 katıdır.
* 66 yıl sonra ustanın yaşı, iki çırağının yaşları toplamının 22 katı olacaktır.

Buna göre, ustanın bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 54

Answer

Ustanın bugünkü yaşı 54'tür.
Ustanın yaşı çırakların yaşları toplamının 3 katı iken, 6 yıl sonra her iki çırağın da yaşı 6'şar artacağından toplam 12 artar. Kurulan 3C\cT+6=2(C\cT+12)3Ç_T + 6 = 2(Ç_T + 12) denkleminden çırakların toplam yaşı 18, ustanın yaşı ise 3×18=543 \times 18 = 54 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenleri tanımla ve verilenleri matematiksel ifadeye dök.
Usta'nın yaşı = UU, iki çırağın yaşları toplamı = C\cTÇ_T olsun.
1. Durum (Bugün): U=3C\cTU = 3 \cdot Ç_T
Problemdeki ilk bilgi bugünkü yaşlar arasındaki ilişkiyi verir.
2
Gelecekteki yaşları ve yeni ilişkiyi denklem olarak yaz.
6 yıl sonra:
Usta = U+6U+6
Çıraklar Toplamı = C\cT+26=C\cT+12Ç_T + 2 \cdot 6 = Ç_T + 12
Denklem: U+6=2(C\cT+12)U + 6 = 2 \cdot (Ç_T + 12)
Zaman geçtiğinde her bir kişinin yaşı artar. İki çırak olduğu için toplama 6×2=126 \times 2 = 12 eklenir.
3
Birinci denklemi ikinci denklemde yerine koyarak çöz.
3C\cT+6=2(C\cT+12)3Ç_T + 6 = 2(Ç_T + 12)
3C\cT+6=2C\cT+243Ç_T + 6 = 2Ç_T + 24
3C\cT2C\cT=2463Ç_T - 2Ç_T = 24 - 6
C\cT=18Ç_T = 18
İki bilinmeyenli denklemi çözerek çırakların yaşları toplamını buluruz.
4
Ustanın yaşını hesapla.
U=318=54U = 3 \cdot 18 = 54
Bulunan toplam değerini ilk denklemde (U=3C\cTU=3Ç_T) yerine koyarak sonuca ulaşırız.

Key Concept

Yaş problemlerinde, geçen süre gruptaki kişi sayısıyla çarpılarak yaşlar toplamına eklenir.

Hints

1
Zaman geçtiğinde, yaşları toplamı kişi sayısı kadar artar. İki çırak olduğu için toplamın ne kadar artacağına dikkat edin.
2
Ustanın yaşına UU, çırakların yaşları toplamına C\cÇ diyerek iki denklem kurabilirsiniz: U=3C\cU = 3Ç.
3
İkinci denklemde: U+6=2(C\c+12)U + 6 = 2(Ç + 12) eşitliğini kullanın (6 yıl sonra iki çocuğun yaşı toplam 12 artar).
Estimated Time:1m 30s
Question 340Question

Bir laboratuvarda, ağırlıkça %20\%20 oranında şeker içeren 3030 kg şekerli su çözeltisi ile ağırlıkça %45\%45 oranında şeker içeren 2020 kg şekerli su çözeltisi karıştırılıyor.

Buna göre, elde edilen yeni karışımın şeker oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 30

Answer

Yeni karışımın şeker oranı %30\%30 olarak bulunur.
Yeni karışımın şeker oranı hesaplanırken, her iki karışımdan gelen şeker miktarları toplanarak (6+9=156+9=15 kg) toplam karışım ağırlığına (30+20=5030+20=50 kg) oranlanır. 15/5015/50 oranı genişletildiğinde %30\%30 sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci karışımdaki şeker miktarını hesaplayın.
30×20100=630 \times \frac{20}{100} = 6 kg şeker.
Karışımın ağırlığı ile içindeki maddenin yüzdesi çarpılarak o maddenin net ağırlığı bulunur.
2
İkinci karışımdaki şeker miktarını hesaplayın.
20×45100=920 \times \frac{45}{100} = 9 kg şeker.
İkinci kaptaki net şeker miktarını belirlemek için aynı yöntem uygulanır.
3
Toplam şeker ve toplam karışım miktarlarını bulun.
Toplam şeker: 6+9=156 + 9 = 15 kg, Toplam karışım: 30+20=5030 + 20 = 50 kg.
Karışım problemlerinde maddeler ve miktarlar ayrı ayrı toplanır.
4
Yeni karışımın şeker oranını belirlemek için toplam madde miktarını toplam ağırlığa bölün.
Yeni oran =1550=30100=%30= \frac{15}{50} = \frac{30}{100} = \%30.
Oran, madde miktarının bütün karışıma bölünmesiyle bulunur ve paydayı 100 yaparak yüzdeye çevrilir.

Key Concept

Karışım problemlerinde son oran, toplam saf madde miktarının toplam karışım miktarına bölünmesiyle elde edilir.

Hints

1
Karışım problemlerinde temel kural; toplam madde miktarını toplam karışım miktarına bölmektir.
2
Önce 3030 kg'ın %20\%20'sini ve 2020 kg'ın %45\%45'ini hesaplayıp bu değerleri toplayarak toplam şeker miktarını bulun.
3
Toplamda 1515 kg şeker ve 5050 kg karışımınız var. 15/5015/50 oranını yüzdeye çevirmek için paydayı 22 ile genişletin.

Practice More

Karışıma saf su eklenmesi veya karışımdan su buharlaştırılması durumunda şeker oranının nasıl değişeceğini inceleyen sorulara bakabilirsiniz.

Alternative Method

Orantı yoluyla da çözülebilir: Karışım miktarları arasında 3:2 oranı vardır. Sonuç, ağırlığı fazla olan %20'lik karışıma daha yakın olacaktır. Aradaki 25 birimlik farkı (45-20), toplam 5 parça üzerinden (3+2) paylaştırırsanız 20 + (2/5 * 25) = 30 sonucuna ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 17 / 21Next
Problemler — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 17 | Examkin