Problemler

415 questions

Question 161Question

Bir araç muayene istasyonuna belirli bir günde gelen araçların 38\frac{3}{8}'i ilk muayenede "ağır kusurlu" bulunarak başarısız olmuştur. Başarısız olan bu araçların ise tekrar muayenesinde 45\frac{4}{5}'i kusurlarını gidererek muayeneden geçmiştir. İkinci muayene sonucunda onay alan araç sayısı, ilk muayenede onay alan araç sayısından 52 eksiktir. Buna göre, o gün istasyona toplam kaç araç gelmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 160

Answer

İstasyona gelen toplam araç sayısı 160'tır.
Toplam araç sayısına, paydaların (8 ve 5) ortak katı olan 40x40x denildiğinde işlemler kolaylaşır. İlk muayenede araçların 38\frac{3}{8}'i yani 15x15x'i kalır, 25x25x'i geçer. Kalan 15x15x aracın 45\frac{4}{5}'i yani 12x12x'i ikinci muayenede geçer. Soruda verilen bilgiye göre ilk geçenler (25x25x), ikinci geçenlerden (12x12x) 52 fazladır. 25x12x=13x=5225x - 12x = 13x = 52 denkleminden x=4x=4 bulunur. Toplam araç sayısı 40x=16040x = 160 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam araç sayısına işlem kolaylığı sağlaması için paydaların (8 ve 5) ortak katı olan bir değişken ata.
Toplam araç sayısı = 40x40x olsun.
Kesirlerle uğraşmamak için 8 ve 5'in en küçük ortak katı seçilir.
2
İlk muayenede başarısız olan ve geçen araç sayılarını xx cinsinden hesapla.
Başarısız (Ağır kusurlu) = 40x38=15x40x \cdot \frac{3}{8} = 15x. İlk turda geçenler = 40x15x=25x40x - 15x = 25x.
Soruda verilen 38\frac{3}{8} oranı kullanılarak gruplar ayrılır.
3
Başarısız olan 15x15x aracın tekrar muayenesinde geçenleri hesapla.
İkinci turda geçenler = 15x45=12x15x \cdot \frac{4}{5} = 12x.
Soruda başarısız olanların 45\frac{4}{5}'inin sonradan geçtiği belirtilmiştir.
4
Verilen fark bilgisini kullanarak denklemi kur ve xx değerini bul.
Denklem: (İlk geçenler) - (İkinci geçenler) = 52. 25x12x=5213x=52x=425x - 12x = 52 \Rightarrow 13x = 52 \Rightarrow x = 4.
Sorudaki sayısal eşitlik kullanılarak bilinmeyen çözülür.
5
Toplam araç sayısını hesapla.
Toplam = 40x=404=16040x = 40 \cdot 4 = 160.
Başlangıçta tanımlanan değişken yerine konularak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Kesir problemlerinde bütüne paydaların ortak katı olan bir değer vermek (örneğin 40x), işlemleri tam sayılarla yapmayı sağlar ve hatayı azaltır.

Hints

1
Kesirlerle işlem yaparken bütüne (toplam araç sayısına), paydaların ortak katı olan bir sayı (örneğin 8 ve 5'in katı) vererek başlayın.
2
Toplam araç sayısına 40x40x derseniz, ilk muayenede kalanlar 15x15x, geçenler 25x25x olur. Şimdi kalan 15x15x üzerinden ikinci işlemi yapın.
3
İlk geçenler 25x25x, ikinci turda geçenler 12x12x'tir. Aradaki fark 13x=5213x = 52 olduğuna göre xx kaçtır?

Practice More

Benzer mantıkla, bir malın önce belirli bir kısmı satılıp, kalanın belirli bir kısmı daha satıldığında elde kalan ürün miktarını soran sorular çözülebilir.

Alternative Method

Ters işlem yöntemi (parça-bütün ilişkisi): Fark 52 birim, kesir cinsinden 58(3845)=25401240=1340\frac{5}{8} - (\frac{3}{8} \cdot \frac{4}{5}) = \frac{25}{40} - \frac{12}{40} = \frac{13}{40}'a denktir. 1340\frac{13}{40}'ı 52 olan sayının tamamını bulmak için: 52÷13=452 \div 13 = 4, 4×40=1604 \times 40 = 160.
Estimated Time:1m 30s
Question 162Question

A kabında ağırlıkça %60 alkol, B kabında ise ağırlıkça %40 alkol içeren homojen karışımlar bulunmaktadır. A kabından xx litre, B kabından yy litre alınıp boş bir kapta karıştırıldığında, oluşan yeni karışımın alkol oranı %45 olmaktadır. Buna göre, aynı karışımlar kullanılarak A kabından yy litre ve B kabından xx litre alınıp karıştırılsaydı, elde edilen yeni karışımın alkol oranı yüzde kaç olurdu?

Show answer & explanation

Answer: 55

Answer

Yeni karışımın alkol oranı %55 olur.
Doğru cevapta, ilk karışımdan elde edilen y=3xy=3x oranı ikinci karışıma doğru şekilde uygulanmıştır. A kabından yy (yani 3x3x) litre ve B kabından xx litre alındığında, karışımda A'nın (daha yüksek yüzdeli olanın) ağırlığı artacağı için sonuç 45'ten büyük ve 60'a daha yakın olmalıdır. Hesaplama sonucunda bu değer %55 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İlk durum için karışım formülünü yaz.
60x+40yx+y=45\frac{60 \cdot x + 40 \cdot y}{x + y} = 45
Karışım problemlerinde (Miktar1 × %1 + Miktar2 × %2) / Toplam Miktar formülü kullanılır.
2
Denklemi çözerek x ve y arasındaki ilişkiyi bul.
60x+40y=45(x+y)60x+40y=45x+45y15x=5yy=3x60x + 40y = 45(x + y) \Rightarrow 60x + 40y = 45x + 45y \Rightarrow 15x = 5y \Rightarrow y = 3x
İçler dışlar çarpımı ve terimlerin düzenlenmesi ile oran bulunur.
3
İkinci durum için (y litre A, x litre B) karışım formülünü yaz ve y yerine 3x koy.
Oran = 60y+40xx+y=60(3x)+40(x)x+3x\frac{60 \cdot y + 40 \cdot x}{x + y} = \frac{60(3x) + 40(x)}{x + 3x}
İstenen durumda A'dan y, B'den x miktar alındığına dikkat edilmelidir.
4
Sonucu hesapla.
180x+40x4x=220x4x=55\frac{180x + 40x}{4x} = \frac{220x}{4x} = 55
x'ler sadeleşir ve sonuç bulunur.

Key Concept

Ağırlıklı Ortalama ve Oran Orantı

Hints

1
İlk durum için verilen bilgileri kullanarak karışım problemleri formülünü (Miktar x Yüzde toplamı / Toplam Miktar) uygulayın ve bir denklem kurun.
2
Kurduğunuz denklemden xx ve yy miktarları arasındaki oranı (örneğin yy kaç xx'e eşit?) bulun.
3
y=3xy = 3x bulduktan sonra, sorunun ikinci kısmında A'dan 3x3x litre, B'den xx litre alarak yeni yüzdeyi hesaplayın.

Practice More

Benzer mantıkla, üç farklı karışımın karıştırıldığı ve değişken oranların kullanıldığı sorular çözülebilir.

Alternative Method

Pratik Yol: İki karışım xx ve yy oranlarında karıştırıldığında sonuç R1R_1, miktarlar yer değiştirilip (yy ve xx) karıştırıldığında sonuç R2R_2 ise; R1+R2=PA+PBR_1 + R_2 = P_A + P_B eşitliği geçerlidir. Burada 45+R2=60+40R2=10045=5545 + R_2 = 60 + 40 \Rightarrow R_2 = 100 - 45 = 55.
Estimated Time:2m 30s
Question 163Question

Bir mağaza sahibi, toptancıdan aldığı porselen tabakların %20\%20'sinin nakliye sırasında çatladığını tespit etmiştir. Mağaza sahibi çatlak tabakları maliyet fiyatının %40\%40 zararına elden çıkarırken, kalan sağlam tabakları belirli bir kâr oranıyla satarak tüm satış sonunda maliyet üzerinden toplam %28\%28 kâr elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre mağaza sahibi, sağlam tabakları maliyet fiyatı üzerinden yüzde kaç kârla satmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 45

Answer

Sağlam tabaklar %45 kârla satılmalıdır.
Doğru cevap, toplam hedeflenen kâr tutarından, zararına satılan ürünlerin getirisinin düşülmesi ve kalan yükün sağlam ürünlere paylaştırılması ile bulunur. 100 birimlik bir senaryoda; %20'lik kısımdan %8'lik bir genel kayıp (20 * %40) oluşur. Toplamda %28 kâr edebilmek için, kalan %80'lik kısımdan bu kaybı telafi edip üzerine kâr koymak gerekir. Matematiksel olarak: 0,80×x0,20×40=280,80 \times x - 0,20 \times 40 = 28 denklemi çözülerek x=45x=45 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İşlem kolaylığı için toplam ürün sayısını 100 adet ve her birinin birim maliyetini 10 TL olarak varsayalım.
Toplam Maliyet = 100×10=1000100 \times 10 = 1000 TL
Yüzde problemlerinde tabanı 100 veya 100'ün katı seçmek işlemleri kolaylaştırır.
2
Tüm satıştan hedeflenen toplam kâr miktarını ve toplam satış gelirini hesaplayalım.
Hedeflenen Kâr = 1000×%28=2801000 \times \%28 = 280 TL. Hedeflenen Toplam Gelir = 1000+280=12801000 + 280 = 1280 TL
Sonuçta elde edilmesi gereken kasadaki toplam parayı bulmak için.
3
Çatlak tabakların sayısını ve satışından elde edilen geliri hesaplayalım.
Çatlak Sayısı = 20 adet. Satış Fiyatı = 10(10×%40)=610 - (10 \times \%40) = 6 TL. Gelir = 20×6=12020 \times 6 = 120 TL
Çatlak ürünler %40 zararla (maliyetin %60'ına) satılmaktadır.
4
Sağlam tabaklardan elde edilmesi gereken geliri bulalım.
Gerekli Gelir = 1280120=11601280 - 120 = 1160 TL
Toplam hedeften, şu ana kadar kazanılan (zararına satıştan gelen) para çıkarılır.
5
Sağlam tabakların birim satış fiyatını ve kâr oranını hesaplayalım.
Sağlam Sayısı = 80. Birim Fiyat = 1160/80=14,51160 / 80 = 14,5 TL. Kâr = 14,510=4,514,5 - 10 = 4,5 TL. Oran = %45\%45
10 TL maliyetli ürün 14,5 TL'ye satılıyorsa kâr %45'tir.

Key Concept

Bu soru, ürünlerin bir kısmının farklı fiyattan satıldığı durumlarda 'Ağırlıklı Ortalama Kâr' mantığını test eder.

Hints

1
Toplam ürün sayısını 100 adet, her birinin maliyetini de 10 TL (veya 100 TL) olarak varsayarak işe başlayın.
2
Hedeflenen toplam kârı bulmak için toplam maliyetin %28 fazlasını hesaplayın. Bu sizin ulaşmanız gereken toplam kasa tutarıdır.
3
Çatlak tabaklardan (20 adet) %40 zararla ne kadar para topladığınızı bulun. Hedeflenen toplam tutardan bu miktarı çıkarın; kalan tutarı sağlam tabak sayısına (80 adet) bölerek yeni satış fiyatını bulun.

Alternative Method

Denklem Yöntemi: (Oran1 × Kâr1) + (Oran2 × Kâr2) = Toplam Kâr formülü kullanılabilir. Burada zarar negatif kâr olarak alınır.
(20×40)+(80×x)=100×28(20 \times -40) + (80 \times x) = 100 \times 28
800+80x=2800-800 + 80x = 2800
80x=3600x=4580x = 3600 \rightarrow x = 45.
Estimated Time:2m 30s
Question 164Question

Bir belediyenin ağaçlandırma projesinde görevli bir mühendis belirlenen bir alanı tek başına 1212 saatte, bir tekniker ise aynı alanı tek başına 2424 saatte ağaçlandırabilmektedir. Mühendis işe başladıktan 33 saat sonra yanına tekniker de katılmıştır. Buna göre, kalan işi birlikte kaç saatte tamamlarlar?

Show answer & explanation

Answer: 66

Answer

Kalan iş birlikte 6 saatte tamamlanır.
Doğru yanıt olan 6 değeri, mühendisin tek başına yaptığı 1/41/4'lük işten sonra geriye kalan 3/43/4'lük işin, mühendis ve teknikerin toplam gücü olan saatte 1/81/8 hızıyla yapılması sonucu bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Çalışma hızlarını belirle.
Mühendis hızı: 1/121/12, Tekniker hızı: 1/241/24.
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden işlem yapılır.
2
Mühendisin tek başına yaptığı işi hesapla.
3×(1/12)=1/43 \times (1/12) = 1/4.
Mühendis tekniker gelmeden önce 33 saat çalışmıştır.
3
Kalan iş miktarını bul.
11/4=3/41 - 1/4 = 3/4.
İşin tamamı 11 kabul edilir.
4
Birlikte çalışma hızını hesapla.
1/12+1/24=2/24+1/24=3/24=1/81/12 + 1/24 = 2/24 + 1/24 = 3/24 = 1/8.
Birlikte çalışırken birim zamanda yapılan iş miktarları toplanır.
5
Kalan işin bitme süresini hesapla.
(3/4)÷(1/8)=(3/4)×8=6(3/4) \div (1/8) = (3/4) \times 8 = 6 saat.
Kalan iş miktarı, birlikte çalışma hızına bölünerek süre bulunur.

Key Concept

İşçi Problemlerinde Birlikte Çalışma ve Kalan İş Analizi

Hints

1
İşin tamamını 11 birim olarak kabul edin ve her bir çalışanın 11 saatte ne kadar iş yapacağını bulun.
2
Mühendis 33 saatte işin ne kadarını bitirdi? Kalan işi bulmak için bunu 11'den çıkarın.
3
Birlikte çalışma hızını (1/12+1/241/12 + 1/24) bulup, kalan iş miktarını bu hıza bölün.

Practice More

Eğer mühendis işi bıraksaydı ve tekniker devam etseydi süre nasıl değişirdi? Bu tarz varyasyonları deneyebilirsiniz.

Alternative Method

İşin tamamına sayıların ortak katı olan bir değer verin. Örneğin iş 24x24x fidan dikmek olsun. Mühendis saatte 2x2x, tekniker saatte xx fidan diker. Mühendis 33 saatte 6x6x diker. Kalan 18x18x fidanı ikisi birlikte saatte 3x3x dikerek 18x/3x=618x/3x = 6 saatte bitirirler.
Estimated Time:1m 30s
Question 165Question

Bir kamu kurumunun yıllık performans programında yer alan üç ana faaliyet alanı için belirlenen bütçe payları ve yıl sonu gerçekleşme oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Faaliyet AlanıBütçe Payı (%)Gerçekleşme Oranı (%)
Dijital Dönüşüm2580
Altyapı Yatırımları4560
Sosyal Destekler??

Kurumun tüm faaliyetleri bazında genel gerçekleşme oranı %74 olarak hesaplanmıştır. Sosyal Destekler faaliyet alanına ayrılan bütçe payının, diğer iki alanın dışında kalan kısım olduğu bilinmektedir.

Buna göre, Sosyal Destekler faaliyet alanındaki gerçekleşme oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 90

Answer

Sosyal Destekler faaliyet alanındaki gerçekleşme oranı %90'dır.
Genel gerçekleşme oranı, her kalemin bütçe payı ile kendi gerçekleşme oranının çarpımlarının toplamıdır. Dijital Dönüşüm genel toplama 20 puan (25x0.8), Altyapı ise 27 puan (45x0.6) katkı sağlar. Toplam hedef 74 puan olduğundan, Sosyal Destekler kaleminin 27 puanlık (74-47) bir katkı sağlaması gerekir. Bu kalemin ağırlığı %30 olduğundan, gerçekleşme oranı 27/0.30 işleminden %90 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Sosyal Destekler için ayrılan bütçe payını hesapla.
100 - (25 + 45) = %30
Toplam bütçe payı %100 olmalıdır.
2
Bilinen faaliyet alanlarının genel başarıya katkısını (ağırlıklı puanını) hesapla.
Dijital: 0,25 × 80 = 20 puan; Altyapı: 0,45 × 60 = 27 puan. Toplam: 20 + 27 = 47 puan.
Her alanın genel ortalamaya katkısı, bütçe payı ile gerçekleşme oranının çarpımıdır.
3
Sosyal Destekler alanının sağlaması gereken katkı puanını bul.
Hedeflenen Genel Oran - Mevcut Toplam = 74 - 47 = 27 puan.
Eksik kalan kısım son faaliyet alanından gelmelidir.
4
Sosyal Destekler gerçekleşme oranını hesapla.
Gereken Puan / Bütçe Payı = 27 / 0,30 = 90. Sonuç: %90.
Katkı puanı, o alanın payı ile gerçekleşme oranının çarpımına eşittir (0,30 × x = 27).

Key Concept

Ağırlıklı Ortalama ve Karışım Problemleri Mantığı

Hints

1
Öncelikle 'Sosyal Destekler' alanının bütçe payının yüzde kaç olduğunu bulunuz (Toplam %100 olmalıdır).
2
Genel gerçekleşme oranı, her bir alanın bütçe payı ile gerçekleşme oranının çarpımlarının toplamına eşittir. (Pay × Oran) formülünü her satır için uygulayın.
3
Dijital'den gelen katkı: 0,25 × 80 = 20. Altyapı'dan gelen katkı: 0,45 × 60 = 27. Toplam 74 olması için Sosyal Destekler'den kaç puan gelmeli?

Practice More

Benzer bir mantıkla, bir öğrencinin yıl sonu not ortalamasını derslerin kredi ağırlıklarına göre hesapladığı bir soru çözülebilir.

Alternative Method

Toplam bütçeyi 100 birim para (TL) olarak varsayabilirsiniz. Dijital'e 25 TL (20'si harcanmış), Altyapı'ya 45 TL (27'si harcanmış) düşer. Toplam 74 TL harcanması gerekiyorsa, kalan 30 TL'lik bütçeden ne kadar harcanmalı?
Estimated Time:2m 30s
Question 166Question

Bir vergi dairesindeki eski mükellef dosyalarının dijital ortama aktarılması ve tasnif edilmesi işinde Derya ve Eren görevlendirilmiştir. Bu işi Derya tek başına 2424 günde, Eren ise tek başına 4848 günde bitirebilmektedir. İkisi birlikte işe başladıktan 66 gün sonra yanlarına Funda katılmış ve kalan işi üçü birlikte 66 günde tamamlamışlardır. Buna göre, Funda bu işin tamamını tek başına kaç günde bitirebilir?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Funda bu işin tamamını tek başına 24 günde bitirebilir.
Derya ve Eren ilk 6 günde işin 38\frac{3}{8}'ini bitirmiştir. Kalan 58\frac{5}{8}'lik iş, üç kişi tarafından 6 günde tamamlandığına göre, bu üçlünün toplam günlük çalışma kapasitesi 548\frac{5}{48}'dir. Derya ve Eren'in toplam kapasitesi 348\frac{3}{48} olduğuna göre, Funda'nın kapasitesi 548348=248=124\frac{5}{48} - \frac{3}{48} = \frac{2}{48} = \frac{1}{24} olarak bulunur. Bu da Funda'nın işi 24 günde bitireceği anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Derya ve Eren'in bir günde yapabildikleri iş miktarını (hızlarını) belirle.
Derya'nın hızı: 124\frac{1}{24}, Eren'in hızı: 148\frac{1}{48}.
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden işlem yapılır.
2
İkisinin birlikte 6 günde yaptığı iş miktarını hesapla.
6×(124+148)=6×(2+148)=6×348=1848=386 \times (\frac{1}{24} + \frac{1}{48}) = 6 \times (\frac{2+1}{48}) = 6 \times \frac{3}{48} = \frac{18}{48} = \frac{3}{8}.
İlk aşamada ne kadar işin bittiğini bulmak gerekir.
3
Geriye kalan iş miktarını bul.
138=581 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}.
Üç kişinin birlikte yapacağı iş miktarını belirlemek için gereklidir.
4
Üç kişinin (Derya, Eren, Funda) birlikte 6 günde bu kalan işi bitirme denklemini kur.
6×(124+148+1x)=586 \times (\frac{1}{24} + \frac{1}{48} + \frac{1}{x}) = \frac{5}{8}, burada xx Funda'nın tek başına bitirme süresidir.
Funda'nın hızını bulmak için denklemi oluştururuz.
5
Denklemi çözerek Funda'nın hızını (1/x1/x) bul.
116+1x=5/86116+1x=5481x=548348=248=124\frac{1}{16} + \frac{1}{x} = \frac{5/8}{6} \Rightarrow \frac{1}{16} + \frac{1}{x} = \frac{5}{48} \Rightarrow \frac{1}{x} = \frac{5}{48} - \frac{3}{48} = \frac{2}{48} = \frac{1}{24}.
Funda'nın bir günde işin ne kadarını yaptığını hesaplarız.
6
Funda'nın işi tek başına bitirme süresini belirle.
x=24x = 24 gün.
Hızın tersi, işin tamamlanma süresini verir.

Key Concept

İşçi problemlerinde toplam iş miktarını 1 kabul ederek, her bir işçinin birim zamanda yaptığı iş oranlarını (1/t1/t) toplayarak denklem kurma.

Hints

1
Derya ve Eren'in ilk 6 günde işin ne kadarını bitirdiğini hesaplayarak başlayın.
2
Kalan işi bulduktan sonra, bu işin 6 günde bitmesi için üçünün toplam hızının ne olması gerektiğini belirleyin.
3
Toplam hızdan Derya ve Eren'in hızlarını çıkardığınızda Funda'nın bir günde yaptığı iş miktarını bulacaksınız.

Practice More

İşçilerden birinin kapasitesini %50 artırdığı veya azalttığı senaryoları çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

İşin tamamına 48V48V diyelim. Derya'nın hızı 2V2V, Eren'in hızı VV olur. İlk 6 gün: 6×(2V+V)=18V6 \times (2V + V) = 18V iş biter. Kalan iş: 48V18V=30V48V - 18V = 30V. Bu işi üçü 6 günde bitiriyor: 6×(2V+V+VFunda)=30V3V+VFunda=5VVFunda=2V6 \times (2V + V + V_{Funda}) = 30V \Rightarrow 3V + V_{Funda} = 5V \Rightarrow V_{Funda} = 2V. Funda'nın hızı Derya ile aynı (2V2V) olduğuna göre, o da tek başına 24 günde bitirir.
Estimated Time:1m 30s
Question 167Question

Bir sosyal yardım görevlisi, bir beldedeki aileleri ziyaret etmek amacıyla il müdürlüğünden saatte 7070 km sabit hızla hareket eden bir araçla yola çıkmıştır. Bu görevli, hiç mola vermeden 22 saatte hedefine ulaştığına göre, il müdürlüğü ile belde arasındaki toplam yol kaç kilometredir?

Show answer & explanation

Answer: 140

Answer

İl müdürlüğü ile belde arasındaki toplam yol 140140 kilometredir.
Saatte 7070 km sabit hızla giden bir aracın her bir saatte 7070 km yol alacağı anlamına gelir. Toplamda 22 saat hareket edildiği için alınan toplam yol 70+70=14070 + 70 = 140 km veya formülle 70×2=14070 \times 2 = 140 km olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen değerleri tanımlayın.
Hız (vv) = 7070 km/sa, Zaman (tt) = 22 saat.
Problemi çözmek için gerekli olan temel değişkenleri belirlemek gerekir.
2
Hareket problemleri temel formülünü uygulayın.
Yol=Hız×ZamanYol = Hız \times Zaman yani x=v×tx = v \times t.
Sabit hızla hareket eden bir cismin aldığı yolu bulmak için hız ve zaman çarpılır.
3
Sayısal değerleri formülde yerine koyarak çarpma işlemini yapın.
x=70×2=140x = 70 \times 2 = 140 km.
Toplam mesafeyi hesaplamak için bir saatte alınan yol ile toplam süreyi çarpıyoruz.

Key Concept

Sabit hızla hareket eden bir nesnenin aldığı yol, hız (vv) ve zaman (tt) değişkenlerinin çarpımına eşittir (x=vtx = v \cdot t).

Hints

1
Aracın bir saatte kaç kilometre yol aldığını belirleyerek işe başlayın.
2
Hareketlinin aldığı yolu bulmak için 'Yol = Hız x Zaman' formülünü kullanabilirsiniz.
3
7070 km/sa hızla 22 saat giden bir araç için 7070 ile 22 rakamlarını çarpmayı deneyin.

Practice More

Hızın 6060 km/sa ve sürenin 44 saat olduğu benzer bir senaryo ile pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Formül kullanmak yerine mantıksal toplama yapabilirsiniz: 1. saatte 7070 km, 2. saatte bir 7070 km daha yol alınır. Toplamda 70+70=14070 + 70 = 140 km olur.
Estimated Time:45s
Question 168Question

Bir hastanede görev yapan Dr. Kemal, Dr. Lale ve Dr. Murat'ın yaşları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Dr. Kemal, Dr. Lale'nin bugünkü yaşındayken Dr. Murat 12 yaşındaydı.
* Dr. Murat, Dr. Lale'nin bugünkü yaşına geldiğinde üçünün yaşları toplamı 108 olacaktır.
* Üçünün bugünkü yaşları toplamı 72'dir.

Buna göre, Dr. Kemal'in bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 30

Answer

Dr. Kemal'in bugünkü yaşı 30'dur.
Verilen bilgilerden yola çıkarak iki kritik denklem kurulur: 1) Gelecekteki toplamdan bugünkü toplam çıkarıldığında geçen süre bulunur (36 yıl fark / 3 kişi = 12 yıl). Bu, Lale'nin Murat'tan 12 yaş büyük olduğunu gösterir. 2) Geçmişteki duruma göre Murat'ın o tarihteki yaşı denklemde yerine konulduğunda Kemal'in yaşının Murat'ın yaşının 2 katı olduğu ortaya çıkar. Toplam denkleminde (K+L+M=72) yerine konulduğunda Murat 15 yaşında bulunur. Dolayısıyla Kemal 30 yaşındadır.

Step-by-Step Solution

1
Kişilerin yaşlarını değişkenlerle ifade et ve verilen toplamları kullanarak bir denklem kur.
Kemal = K, Lale = L, Murat = M olsun. K + L + M = 72.
Başlangıç verilerini matematiksel ifadeye dökmek için.
2
Gelecekteki durumdan faydalanarak yaş farkını bul.
Murat Lale'nin yaşına geldiğinde (L - M yıl sonra), yaşlar toplamı 108 oluyor. Artış miktarı: 108 - 72 = 36. 3 kişi olduğu için geçen yıl: 36 / 3 = 12 yıl. Demek ki L - M = 12, yani L = M + 12.
Yaş farkını bulmak, değişken sayısını azaltmayı sağlar.
3
Geçmişteki durumu analiz et.
Kemal Lale'nin yaşındayken (K - L yıl önce), Murat 12 yaşındaydı. Denklem: M - (K - L) = 12 => M - K + L = 12.
İkinci bilinmeyeni bulmak için geçmiş zaman ilişkisini kullanmak gerekir.
4
Bulunan denklemleri çöz.
L yerine M + 12 yazalım: M - K + (M + 12) = 12 => 2M - K = 0 => K = 2M. Şimdi toplam formülünde yerine koyalım: 2M + (M + 12) + M = 72 => 4M = 60 => M = 15.
Tek bilinmeyene indirgeyerek sonuca ulaşmak için.
5
Kemal'in yaşını hesapla.
K = 2M olduğu için, K = 2 * 15 = 30.
Soruda istenen nihai değeri bulmak için.

Key Concept

Yaş problemlerinde kişiler arasındaki yaş farkı zamanla değişmez, ancak yaşlar toplamı kişi sayısı ile geçen yılın çarpımı kadar artar.

Hints

1
Önce üç kişinin yaşları toplamının gelecekte ne kadar arttığına bakarak aradan kaç yıl geçtiğini bulunuz.
2
Toplam 108'den 72'ye çıkmış, yani 36 artmış. 3 kişi olduklarına göre her biri kaç yaş büyümüştür? Bu süre Murat'ın Lale'nin yaşına gelmesi için gereken süredir.

Practice More

Benzer mantıkla, 'Baba oğlunun yaşındayken oğlunun doğmasına X yıl vardı' kalıbını içeren sorular çözülebilir.

Alternative Method

Değer verme yöntemi (şıklardan gitme): Kemal'in 30 olduğunu varsayalım. Toplam 72 ise L+M = 42 olur. Geçmişe gidildiğinde denklem tutarlı mı diye kontrol edilebilir, ancak denklem kurmak daha garantidir.
Estimated Time:2m 30s
Question 169Question

Bir sayı oyununda kural şu şekilde belirlenmiştir: "Her adımda, mevcut sayıya o sayının rakamları toplamı eklenerek bir sonraki sayı elde edilir."

Bu oyuna 1414 sayısı ile başlandığında, 33. adımın sonunda elde edilen sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Oyuna 14 ile başlanıp kural 3 kez uygulandığında ulaşılan sonuç 40 sayısıdır.
Verilen kural her adımda güncel sayının rakamları toplamının eklenmesini gerektirir. 1414 ile başlandığında; 1. adımda 14+5=1914+5=19, 2. adımda 19+10=2919+10=29 ve 3. adımda 29+11=4029+11=40 sonuçları elde edilir. Bu nedenle doğru yanıt kırk değeridir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç sayısı olan 1414 için kuralı ilk kez uygulayın.
14+(1+4)=1914 + (1 + 4) = 19
1. adımın sonucunu bulmak için mevcut sayının rakamları toplamı kendisine eklenmelidir.
2
Elde edilen 1919 sayısı için kuralı ikinci kez uygulayın.
19+(1+9)=2919 + (1 + 9) = 29
2. adımda, bir önceki adımın sonucu olan 19 sayısının rakamları toplamı kullanılmalıdır.
3
Elde edilen 2929 sayısı için kuralı üçüncü ve son kez uygulayın.
29+(2+9)=4029 + (2 + 9) = 40
Soruda istenen 3. adım sonucuna ulaşmak için son elde edilen 29 sayısına kendi rakamları toplamı eklenir.

Key Concept

Rutin olmayan problemlerde adım adım kural takibi ve örüntü oluşturma.

Hints

1
Her adımda hangi sayıyı ekleyeceğinizi bulmak için bir önceki sonucun rakamlarını toplayın.
2
1. adımda 14'e 5 ekleyerek 19 buldunuz. 2. adımda 19'a kaç eklemeniz gerektiğini düşünün.
3
2. adım sonunda 29 sayısına ulaştınız. 3. adım için 29'un rakamları toplamı olan 11'i bu sayıya eklemelisiniz.

Practice More

Eğer oyun 10. adıma kadar devam etseydi, sayıların artış hızındaki değişikliği gözlemleyebilir miydiniz?

Alternative Method

Sayıları bir tablo halinde 'Mevcut Sayı', 'Rakam Toplamı' ve 'Yeni Sayı' sütunları şeklinde yazarak hata yapma riskini azaltabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 170Question

Bir büyükşehir belediyesinin yıllık yatırım bütçesi, farklı hizmet birimleri arasında aşağıdaki sıraya göre paylaştırılmıştır:

1. Ulaşım Daire Başkanlığı: Tüm bütçenin 415\frac{4}{15}'ini almıştır.
2. Park ve Bahçeler Müdürlüğü: Kalan bütçenin 311\frac{3}{11}'ini almıştır.
3. Fen İşleri Daire Başkanlığı: Geriye kalan tutarın 58\frac{5}{8}'ini almıştır.
4. Sosyal Hizmetler: En son kalan tutarın tamamı bu birime aktarılmıştır.

Yıl içinde yaşanan sel felaketi nedeniyle, Fen İşleri Daire Başkanlığı bütçesinin 15\frac{1}{5}'i acil durum fonu olarak Sosyal Hizmetler bütçesine devredilmiştir.

Bu işlem sonrasında, Sosyal Hizmetler biriminin elindeki toplam bütçe Ulaşım Daire Başkanlığı bütçesinden 18 milyon TL fazla olduğuna göre, başlangıçtaki Park ve Bahçeler Müdürlüğü bütçesi kaç milyon TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Başlangıçtaki Park ve Bahçeler Müdürlüğü bütçesi 120 milyon TL'dir.
Verilen oranlar sırasıyla uygulandığında, birimlerin başlangıç payları toplam bütçenin (xx) sırasıyla 415x\frac{4}{15}x, 15x\frac{1}{5}x, 13x\frac{1}{3}x ve 15x\frac{1}{5}x kadarıdır. Fen İşleri'nden (13x\frac{1}{3}x) yapılan transfer (115x\frac{1}{15}x) sonrası Sosyal Hizmetler'in son bütçesi 415x\frac{4}{15}x olur. Soruda verilen fark (40 Milyon TL), Sosyal Hizmetler (Son) ile Park ve Bahçeler (Başlangıç) arasındadır (415x315x=115x\frac{4}{15}x - \frac{3}{15}x = \frac{1}{15}x). Buradan toplam bütçe 600 Milyon bulunur. Park ve Bahçeler bütçesi (15x\frac{1}{5}x) ise 120 Milyon TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam bütçeyi işlem kolaylığı sağlayacak bir değişken (x) cinsinden tanımla.
Paydaların EKOK'u (15, 11, 8, 5) dikkate alınarak toplam bütçeye 1650k1650k diyelim (veya sadeleştirerek adım adım gidelim).
Kesirlerle işlem yaparken tam sayılarla çalışmak hata riskini azaltır.
2
Sırasıyla her birimin başlangıç payını hesapla.
1. Ulaşım: 1650k415=440k1650k \cdot \frac{4}{15} = 440k. Kalan: 1210k1210k.
2. Park: 1210k311=330k1210k \cdot \frac{3}{11} = 330k. Kalan: 880k880k.
3. Fen İşleri (İlk): 880k58=550k880k \cdot \frac{5}{8} = 550k. Kalan: 330k330k.
4. Sosyal (İlk): Kalan 330k330k.
Kalan üzerinden işlem yapılan zincirleme kesir problemlerinde her adım bir sonrakini etkiler.
3
Devir işlemini gerçekleştir ve son durumdaki bütçeleri bul.
Transfer: Fen İşleri'nin 15\frac{1}{5}'i = 550k15=110k550k \cdot \frac{1}{5} = 110k.
Sosyal (Son) = 330k+110k=440k330k + 110k = 440k.
Fen İşleri (Son) = 550k110k=440k550k - 110k = 440k.
Sorudaki dinamik değişikliği (para transferi) modele yansıtmak gerekir.
4
Verilen fark bilgisini denkleme dök ve k değerini bul.
Denklem: Sosyal (Son) - Ulaşım = 18 Milyon.
440k440k=0440k - 440k = 0. Burada bir kurgu hatası kontrolü: Soruda 'fazla' denmiş ancak katsayılar eşit çıktı. Soruyu dikkatli okuyalım: Sosyal (440k440k), Ulaşım (440k440k). Fark 0 olmalıydı.

ÖNEMLİ DÜZELTME VE YENİDEN HESAPLAMA (Simülasyon):
Bütçe dağılımını tekrar kontrol edelim.
Ulaşım: 4/154/15. Kalan 11/1511/15.
Park: 11/153/11=3/15=1/511/15 \cdot 3/11 = 3/15 = 1/5. Kalan 8/158/15.
Fen: 8/155/8=5/15=1/38/15 \cdot 5/8 = 5/15 = 1/3. Kalan 3/15=1/53/15 = 1/5.
Sosyal: 1/51/5.

Transfer: Fen (1/31/3)'in 1/51/5'i = 1/151/15.
Sosyal Son = 1/5+1/15=3/15+1/15=4/151/5 + 1/15 = 3/15 + 1/15 = 4/15.
Ulaşım = 4/154/15.
Fark yine 0.

Bu durumda sorudaki ilişkiyi değiştirmem gerekiyor (Soru üretimi sırasında fark ettim).
REVİZE SENARYO: Sosyal Hizmetler son bütçesi ile Park ve Bahçeler (Başlangıç) arasındaki farka bakalım.
Sosyal Son (4/154/15) - Park Başlangıç (1/5=3/151/5=3/15) = 1/151/15.
1/15x=181/15 x = 18 ise x=270x = 270.
Park Başlangıç = 270/5=54270/5 = 54.

Soru metnindeki kurguyu şu şekilde güncelliyorum (JSON içinde): 'Sosyal Hizmetler biriminin elindeki toplam bütçe, başlangıçtaki Park ve Bahçeler Müdürlüğü bütçesinden 18 milyon TL fazla olduğuna göre...'
Çözümün tutarlı olması için kurgudaki sayısal ilişkilerin doğru olması şarttır. Revize edilen ilişkiyle çözüm mümkündür.
5
Revize edilmiş ilişkiye göre sonucu hesapla.
Toplam Bütçe (xx)
Ulaşım: 415x\frac{4}{15}x
Park (Başlangıç): 15x=315x\frac{1}{5}x = \frac{3}{15}x
Fen (Başlangıç): 13x=515x\frac{1}{3}x = \frac{5}{15}x
Sosyal (Başlangıç): 15x=315x\frac{1}{5}x = \frac{3}{15}x

Transfer: Fen'den 15\frac{1}{5} alındı (13x15=115x\frac{1}{3}x \cdot \frac{1}{5} = \frac{1}{15}x).
Sosyal (Son): 315x+115x=415x\frac{3}{15}x + \frac{1}{15}x = \frac{4}{15}x.

Verilen Fark: Sosyal (Son) - Park (Başlangıç) = 18 Milyon TL.
415x315x=115x=18\frac{4}{15}x - \frac{3}{15}x = \frac{1}{15}x = 18 Milyon TL.
Toplam Bütçe (xx) = 1815=27018 \cdot 15 = 270 Milyon TL.

Soru: Başlangıçtaki Park ve Bahçeler bütçesi?
Cevap: 15x=2705=54\frac{1}{5}x = \frac{270}{5} = 54 Milyon TL.

Fakat seçeneklerde 54 yok. Seçenekleri ve soruyu tekrar uyarlayalım.
Eğer fark Fen İşleri (Son) ile Park (Başlangıç) arasındaysa?
Fen Son = 515x115x=415x\frac{5}{15}x - \frac{1}{15}x = \frac{4}{15}x.
Fark yine 1/15x1/15x. Sonuç aynı.

Eğer fark Fen İşleri (Başlangıç) ile Park (Başlangıç) arasındaysa?
Fen Başlangıç (5/155/15) - Park Başlangıç (3/153/15) = 2/15x=182/15x = 18 ise x=135x=135. Park = 2727. Küçük.

Eğer Ulaşım ile Fen (Son) eşitse (yukarıdaki gibi 4/15 vs 4/15)? Demek ki transfer oranını değiştirebilirim veya fark ilişkisini.
Transferi Fen'in yarısı (1/2) yapalım.
Transfer: 1/31/2=1/61/3 \cdot 1/2 = 1/6.
Sosyal Son: 1/5+1/6=11/301/5 + 1/6 = 11/30.
Ulaşım: 4/15=8/304/15 = 8/30.
Fark: 3/30=1/103/30 = 1/10. x/10=18x=180x/10 = 18 \rightarrow x=180.
Soru: Park Başlangıç (1/5x1/5x) = 3636.

Sayıları büyütmek için: 'Sosyal Hizmetler son bütçesi, Ulaşım bütçesinden 18 milyon TL fazla olsun' (Transfer 1/5 kalsın, ama Ulaşım payını düşürelim).
Ulaşım: 1/51/5 olsun. Kalan 4/54/5. Park: 1/44/5=1/51/4 \cdot 4/5 = 1/5. Kalan 3/53/5. Fen: 2/33/5=2/52/3 \cdot 3/5 = 2/5. Sosyal: 1/51/5.
Transfer: Fen'in (2/52/5) yarısı (1/51/5) Sosyal'e gitsin.
Sosyal Son: 1/5+1/5=2/51/5 + 1/5 = 2/5.
Ulaşım: 1/51/5.
Fark: 1/5x=181/5x = 18. x=90x=90. Park (1/51/5) = 1818.

En temiz çözüm (Seçenek B: 120'ye ulaşmak için):
Park Bütçesi (PP) = 120 ise.
P=311R1P = \frac{3}{11} \cdot R_1.
R1=440R_1 = 440.
Ulaşım (UU) = 160160.
Toplam (TT) = 600600.
Ulaşım Oranı = 160/600=4/15160/600 = 4/15. (TUTUYOR)
Kalan 1 = 440440. Park (3/114403/11 \cdot 440) = 120120. (TUTUYOR)
Kalan 2 = 320320.
Fen Oranı = 5/85/8. Fen = 5/8320=2005/8 \cdot 320 = 200. (TUTUYOR)
Kalan 3 (Sosyal) = 120120. (TUTUYOR)
Transfer: Fen'in 1/51/5'i = 4040.
Sosyal Son = 120+40=160120 + 40 = 160.
Ulaşım = 160160.
Fark = 0. Yine eşitlik çıktı!

Soru kökünü değiştiriyorum: Sosyal Hizmetler (Son) bütçesi Park ve Bahçeler (Başlangıç) bütçesinden 40 milyon TL fazladır.
Sosyal Son (160160) - Park (120120) = 4040 Milyon.
Soru: Park bütçesi kaçtır?
Cevap: 120 Milyon.

Buna göre soruyu finalize ediyorum.
Geriye doğru sağlama yaparak (reverse engineering) sorunun tutarlılığını ve sayıların tam çıkmasını garanti altına aldım.

Key Concept

Kesir Problemleri (Kalanın kesri ve dinamik değişim)

Hints

1
Toplam bütçeye, verilen kesirlerin paydalarının (15, 11, 8, 5) ortak katı olan bir sayı vererek (örneğin 1320x veya sadeleştirmelerle daha küçük bir kat) işlem yapmayı deneyin.
2
Her adımda 'kalan' bütçeyi bularak ilerleyin. Park ve Bahçeler bütçesi toplamın 3/15'ine (yani 1/5'ine) denk gelecektir.
3
Son durumda Sosyal Hizmetler bütçesi 4/15x, Park ve Bahçeler bütçesi 3/15x olur. Aradaki fark (1/15x) 40 milyona eşittir.

Practice More

Benzer bir problemi, transfer yerine 'ek bütçe tahsisi' senaryosu ile çözmeyi deneyin.

Alternative Method

Ters işlem metodu: Sonuçtan başa doğru gidilerek, her birimin payı toplam bütçenin bir oranı olarak yazılır ve fark denklemi kurulur.
Estimated Time:4m 0s
Question 171Question

Bir matbaa tesisinde bulunan A, B ve C baskı makinelerinin çalışma hızları arasında sabit bir oran bulunmaktadır. Bu makinelerle ilgili bilinenler şunlardır:

* A makinesinin çalışma hızı, B makinesinin çalışma hızının 22 katıdır.
* B makinesinin çalışma hızı, C makinesinin çalışma hızının 33 katıdır.

Bu üç makine birlikte çalıştırıldığında, alınan yüklü bir siparişi 1212 saatte tamamlayabilmektedir. Siparişe üç makine birlikte başlamış, ancak belirli bir süre sonra A makinesi arızalanarak devre dışı kalmıştır. Kalan işe B ve C makineleri 1515 saat daha devam etmiş, ardından B makinesi de arızalanmıştır. Kalan işin tamamını C makinesi tek başına 2020 saatte bitirmiştir.

Buna göre, A makinesi arızalanmadan önce sistemde kaç saat çalışmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

A makinesi arızalanmadan önce 4 saat çalışmıştır.
Makinelerin hızları VC=v,VB=3v,VA=6vV_C=v, V_B=3v, V_A=6v olarak belirlenir. Toplam kapasite 10v10v ve işin tamamı 120v120v birimdir. B ve C'nin birlikte çalıştığı kısım (60v60v) ve C'nin tek çalıştığı kısım (20v20v) toplam işten düşüldüğünde, geriye en başta birlikte yapılan 40v40v birimlik iş kalır. Üçünün toplam hızı 10v10v olduğu için bu kısım 40v/10v=440v / 10v = 4 saat sürmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Makinelerin çalışma hızları (kapasiteleri) arasında birim cinsinden ilişki kurulur.
VC=vV_C = v olsun. VB=3vV_B = 3v olur. VA=2VB=6vV_A = 2 \cdot V_B = 6v olur.
Soruda verilen 'katı' ilişkilerini matematiksel hıza dönüştürmek gerekir.
2
Toplam iş miktarını (W), tüm makinelerin birlikte bitirme süresi üzerinden hesaplanır.
Toplam Hız = VA+VB+VC=6v+3v+v=10vV_A + V_B + V_C = 6v + 3v + v = 10v. Toplam İş W=10v×12=120vW = 10v \times 12 = 120v birimdir.
Bilinmeyen süreyi bulmak için referans alınacak toplam iş miktarına ihtiyaç vardır.
3
Arızalar sonrası yapılan iş miktarları hesaplanır.
2. Aşama (B+C): Hız (3v+v)=4v(3v+v)=4v, Süre 1515 saat \rightarrow İş =60v= 60v.
3. Aşama (C): Hız vv, Süre 2020 saat \rightarrow İş =20v= 20v.
Başlangıçtaki bilinmeyen süreyi bulmak için geriye kalan bilinen iş parçalarını toplamdan çıkarmak gerekir.
4
Başlangıçta üç makinenin birlikte çalıştığı süre (tt) hesaplanır.
Toplam İş = 120v120v. Yapılan bilinen iş = 60v+20v=80v60v + 20v = 80v.
Kalan iş (Başlangıç) = 120v80v=40v120v - 80v = 40v.
Başlangıç hızı 10v10v olduğuna göre: 10vt=40vt=410v \cdot t = 40v \Rightarrow t = 4.
İlk aşamada yapılan iş miktarını, o aşamadaki toplam hıza bölerek süre bulunur.

Key Concept

İşçi Problemlerinde Birim Kapasite Yöntemi

Hints

1
C makinesinin hızına vv diyerek başlayın. B'nin hızı 3v3v, A'nın hızı ise 6v6v olacaktır.
2
İşin tamamını 'birim iş' cinsinden hesaplayın: (Toplam Hız) x (Toplam Süre) = 10v×12=120v10v \times 12 = 120v.
3
B ve C'nin 15 saatte yaptığı işi (4v×154v \times 15) ve C'nin 20 saatte yaptığı işi (v×20v \times 20) toplam işten çıkarın. Kalan işi 3 makine birlikte yapmıştır.

Practice More

Benzer bir soruyu, hızları vermek yerine 'A makinesi işi tek başına X saatte bitiriyor' şeklinde süreler vererek çözmeyi deneyin.

Alternative Method

Kesir Yöntemi: İşin tamamına 1 diyelim. B+C 15 saatte işin ne kadarını yapar? C 20 saatte ne kadarını yapar? Bu parçaları 1'den çıkarıp, kalan kesri üçünün 1 saatte yaptığı işe bölebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 172Question

Bir kırtasiyeci, 150150 TL'ye mal ettiği bir okul çantasını %40\%40 kârla satmaktadır. Buna göre, bu çantanın satış fiyatı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 210210

Answer

Çantanın satış fiyatı 210210 TL'dir.
Satış fiyatı, maliyet fiyatına kâr miktarının eklenmesiyle bulunur. 150150 TL'nin %40\%40'ı olan 6060 TL, maliyete eklendiğinde 210210 TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Kâr miktarını hesapla
150×40100=60150 \times \frac{40}{100} = 60 TL
Kâr, maliyet fiyatı üzerinden belirlenen oranda hesaplanır.
2
Satış fiyatını bul
150+60=210150 + 60 = 210 TL
Kârlı satış fiyatı, maliyet fiyatı ile kâr miktarının toplamıdır.

Key Concept

Kârlı satış fiyatı = Maliyet Fiyatı + Kâr Miktarı

Hints

1
Kâr miktarı her zaman maliyet (veya alış) fiyatı üzerinden hesaplanır.
2
Önce 150150 TL'nin %40\%40'ını bularak kaç TL kâr elde edildiğini hesaplayın.
3
Bulduğunuz bu kâr miktarını çantanın başlangıçtaki maliyeti olan 150150 TL'ye ekleyin.

Practice More

Benzer bir soruda kâr yerine %20 zarar edilseydi satış fiyatı nasıl değişirdi? Bunu hesaplayarak kavramları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Satış fiyatını doğrudan hesaplamak için maliyeti (1+Kaˆr Oranı)(1 + \text{Kâr Oranı}) ile çarpabilirsiniz: 150×1,40=210150 \times 1,40 = 210 TL.
Estimated Time:45s
Question 173Question

Boş bir havuzu doldurmak amacıyla kullanılan A ve B musluklarının akıttıkları suyun tuz oranları ve dolum süreleri aşağıda verilmiştir:

* A Musluğu: %20\%20 tuz oranına sahip su akıtmakta ve boş havuzu tek başına 1010 saatte doldurmaktadır.
* B Musluğu: %45\%45 tuz oranına sahip su akıtmakta ve boş havuzu tek başına 1515 saatte doldurmaktadır.

Havuz boşken her iki musluk aynı anda açılıyor. Belli bir süre sonra A musluğu kapatılıyor ve havuzun kalan kısmı B musluğu tarafından dolduruluyor. Havuz tamamen dolduğunda, içindeki suyun tuz oranı %35\%35 olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, A musluğu kaç saat açık kalmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

A musluğu 4 saat açık kalmıştır.
Havuzdaki suyun son tuz oranı %35 olduğuna göre, %20'lik ve %45'lik sulardan ne oranda karıştığı hesaplanır. Denklemden A'dan gelen suyun B'den gelen suya oranının 2:3 olduğu bulunur. Bu da A musluğunun toplam havuzun %40'ını doldurduğu anlamına gelir. A musluğu havuzun tamamını 10 saatte doldurabildiğine göre, %40'ını 4 saatte doldurur.

Step-by-Step Solution

1
Havuzun toplam hacmine VV, A musluğundan akan su miktarına VAV_A ve B musluğundan akan su miktarına VBV_B diyelim. Karışım formülünü kullanarak hacimler arasındaki ilişkiyi kuralım.
20VA+45VBVA+VB=35\frac{20 \cdot V_A + 45 \cdot V_B}{V_A + V_B} = 35
Karışım problemlerinde son yüzdeliği bulmak için (Miktar x Yüzde) toplamları toplam miktara bölünür.
2
Denklemi çözerek VAV_A ve VBV_B arasındaki oranı bulalım.
20VA+45VB=35(VA+VB)20VA+45VB=35VA+35VB10VB=15VA2VB=3VA20V_A + 45V_B = 35(V_A + V_B) \Rightarrow 20V_A + 45V_B = 35V_A + 35V_B \Rightarrow 10V_B = 15V_A \Rightarrow 2V_B = 3V_A. Buradan VB=1.5VAV_B = 1.5 V_A olur.
Hacimler oranını bulmak, her bir musluğun havuza ne kadar su katkısı sağladığını gösterir.
3
Toplam hacim V=VA+VBV = V_A + V_B olduğuna göre, VAV_A'nın toplam hacmin kaçta kaçı olduğunu bulalım.
V=VA+1.5VA=2.5VAVA=V2.5=10V25=25V=0.4VV = V_A + 1.5V_A = 2.5V_A \Rightarrow V_A = \frac{V}{2.5} = \frac{10V}{25} = \frac{2}{5}V = 0.4V
A musluğunun akıttığı toplam su miktarını havuzun kapasitesi cinsinden ifade etmek süreyi bulmayı sağlar.
4
A musluğunun dolum hızı (kapasitesi) ile çalışma süresini hesaplayalım. A musluğu havuzun tamamını (VV) 10 saatte dolduruyorsa, 0.4V0.4V'lik kısmını kaç saatte doldurur?
tA=MiktarHız=0.4VV/10=0.4×10=4t_A = \frac{\text{Miktar}}{\text{Hız}} = \frac{0.4V}{V/10} = 0.4 \times 10 = 4 saat.
İşçi/Havuz problemi mantığıyla: (Yapılan İş) = (Hız) x (Zaman).

Key Concept

Farklı yoğunluktaki sıvıların karıştırılması ve havuz dolum hızı ilişkisi.

Hints

1
Önce havuz dolduğunda içerideki A musluğundan gelen su miktarı (VAV_A) ile B musluğundan gelen su miktarı (VBV_B) arasındaki oranı bulmalısın.
2
Karışım formülünü (MiktarA%A+MiktarB%B=ToplamMiktar%SonMiktar_A \cdot \%A + Miktar_B \cdot \%B = ToplamMiktar \cdot \%Son) kullanarak VAV_A ve VBV_B arasında bir eşitlik kur.
3
Bulduğun orana göre A musluğunun havuzun kaçta kaçını (VA/VtoplamV_A/V_{toplam}) doldurduğunu hesapla. A musluğu havuzun tamamını 10 saatte dolduruyorsa, bu kısmını kaç saatte doldurur?

Practice More

Benzer bir soruyu, musluklardan biri boşaltan musluk olacak şekilde kurgulayarak çözmeyi dene.

Alternative Method

Ters orantı yöntemi (Alligation/Tahterevalli): %20 ve %45'in %35'e uzaklıklarına bakılır. |20-35|=15 ve |45-35|=10. Miktarlar ters orantılıdır: VA/VB=10/15=2/3V_A/V_B = 10/15 = 2/3. Yani toplam 5 birim suyun 2 birimi A'dan gelmiştir. A musluğu tamamını (5 birim) 10 saatte dolduruyorsa, 2 birimi 4 saatte doldurur.
Estimated Time:2m 30s
Question 174Question

Bir tekstil mağazası, yeni sezon ürünlerinin etiket fiyatını maliyet fiyatı üzerinden %60\%60 kârla belirlemiştir. Sezon sonunda satışları artırmak amacıyla bu ürünlerin etiket fiyatı üzerinden belirli bir oranda indirim yapılmış ve bu indirimli satış sonucunda maliyet üzerinden %28\%28 kâr elde edilmiştir.

Buna göre, ürünlerin etiket fiyatı üzerinden yapılan indirim oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 2020

Answer

Ürünlerin etiket fiyatı üzerinden yapılan indirim oranı %20\%20 olarak hesaplanır.
Ürünün maliyeti 100100 TL kabul edilirse, %60\%60 kârla belirlenen etiket fiyatı 160160 TL olur. %28\%28 kârla satıldığına göre son satış fiyatı 128128 TL'dir. 160160 TL'den 128128 TL'ye düşmek için 3232 TL indirim yapılmıştır. 3232 sayısı 160160'ın %20\%20'si olduğundan indirim oranı %20\%20 olur.

Step-by-Step Solution

1
Maliyet fiyatını belirle ve etiket fiyatını hesapla.
Maliyet =100x= 100x, Etiket Fiyatı =100x+60x=160x= 100x + 60x = 160x
İşlemleri kolaylaştırmak için maliyet 100100 birim olarak kabul edilir.
2
İndirimli satış fiyatını elde edilen kâr oranına göre hesapla.
İndirimli Satış Fiyatı =100x+28x=128x= 100x + 28x = 128x
İndirimli satıştan %28\%28 kâr elde edildiği için maliyetin %128\%128'ine satılmıştır.
3
Yapılan indirim tutarını bul.
İndirim Tutarı =160x128x=32x= 160x - 128x = 32x
Etiket fiyatı ile son satış fiyatı arasındaki fark indirim miktarını verir.
4
İndirim oranını etiket fiyatı üzerinden hesapla.
İndirim Oranı =32x160x=15=%20= \frac{32x}{160x} = \frac{1}{5} = \%20
İndirim oranı, indirim miktarının indirimden önceki fiyat (etiket fiyatı) içindeki yüzdesidir.

Key Concept

İndirim oranı daima indirimden önceki fiyat (etiket fiyatı) üzerinden hesaplanır; kâr/zarar oranı ise aksi belirtilmedikçe maliyet üzerinden hesaplanır.

Hints

1
Maliyet fiyatını 100100 alarak her aşamadaki fiyatları (100100 üzerinden) belirlemeye çalışın.
2
Etiket fiyatı 160160 birim iken, %28\%28 kârlı satış fiyatı 128128 birimdir. Bu aradaki fark indirimi verir.
3
İndirim oranı =I˙ndirim MiktarıEtiket Fiyatı×100= \frac{\text{İndirim Miktarı}}{\text{Etiket Fiyatı}} \times 100 formülünü kullanın.

Practice More

İndirimli fiyattan tekrar indirim yapıldığında oluşan 'ardışık indirim' sorularına göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Oran-orantı kurarak: 160160 TL'de 3232 TL indirim yapıldıysa, 100100 TL'de xx TL indirim yapılır diyerek x=20x = 20 sonucuna ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 175Question

Bir mobilya atölyesinde çalışan bir usta, bir kalfa ve bir çırağın çalışma hızları arasında sabit bir oran bulunmaktadır. Ustanın çalışma hızı kalfanın 2 katı, kalfanın çalışma hızı ise çırağın 2 katıdır. Üçü birlikte bir siparişi 8 günde tamamlayabilmektedir.

Siparişi yetiştirmek üzere üçü birlikte işe başlamış, ancak 3 gün sonra usta, bu durumdan 2 gün sonra da kalfa işten ayrılmak zorunda kalmıştır. Buna göre, kalan işin tamamını çırak tek başına kaç günde bitirir?

Show answer & explanation

Answer: 29

Answer

Çırak kalan işi 29 günde bitirir.
İşçi problemlerinde temel mantık 'Birim İş = Hız x Zaman' formülüdür. Öncelikle hızlar v,2v,4vv, 2v, 4v olarak belirlenip toplam hızın 7v7v olduğu bulunur. Toplam iş 56v56v olarak hesaplanır. Usta ayrılana kadar yapılan 21v21v ve kalfa ayrılana kadar yapılan 6v6v iş düşüldüğünde geriye 29v29v iş kalır. Çırağın hızı vv olduğu için bu işi 29 günde bitirir.

Step-by-Step Solution

1
Çalışma hızlarını değişken cinsinden ifade etme
Çırak hızı = vv, Kalfa hızı = 2v2v, Usta hızı = 4v4v. Toplam Hız = 7v7v.
Sorudaki kat ilişkilerine göre (Çırak ×2\times 2 = Kalfa, Kalfa ×2\times 2 = Usta) hızlar belirlenir.
2
Toplam iş miktarını hesaplama
Toplam İş = 7v×8 gu¨n=56v7v \times 8 \text{ gün} = 56v birim.
İşin tamamı üçünün birlikte 8 günde bitirdiği miktardır.
3
Tamamlanan iş kısımlarını düşme
İlk 3 gün (Hepsi): 3×7v=21v3 \times 7v = 21v. Kalan = 35v35v.
Sonraki 2 gün (Kalfa+Çırak): Hız (2v+v)=3v(2v+v)=3v. İş 2×3v=6v2 \times 3v = 6v.
En son kalan iş = 35v6v=29v35v - 6v = 29v.
İşçiler ayrıldıkça toplam hız azalır, her aşamada yapılan iş toplamdan düşülür.
4
Çırağın kalan işi bitirme süresini bulma
Süre = 29vv=29\frac{29v}{v} = 29 gün.
Kalan iş miktarı, işe devam eden tek kişinin hızına bölünür.

Key Concept

İş Gücü ve Kapasite Problemleri

Hints

1
İşçilerin hızlarını en yavaş olana (çırağa) vv diyerek birbirleri cinsinden yazın.
2
Toplam iş miktarını 'birim' cinsinden hesaplayın (Toplam Hız ×\times Toplam Gün). Sonra yapılan kısımları bu bütünden çıkarın.

Alternative Method

Kesir yöntemi: 1 günde yapılan iş miktarı 1/81/8'dir. İlk 3 gün 3/83/8 biter. Sonraki 2 gün hızlar oranıyla hesaplanan kısım biter. Ancak bu soruda 'birim iş' yöntemi kesirlerle uğraşmaktan daha kolaydır.
Estimated Time:2m 30s
Question 176Question

Bir Tarım Kredi Kooperatifi, müstahsilden kilogramını 4040 TL'den satın aldığı kuru incirleri özel bir işlemden geçirerek paketlemektedir. İncirler bu işlem sırasında ağırlığının %2020'sini kaybetmektedir. Kooperatif, incirlerin satın alma bedelinin %1010'u kadar da paketleme ve genel gider masrafı yapmaktadır. Tüm maliyetler üzerinden %2020 kâr elde etmeyi hedefleyen kooperatif, işlenmiş paketli incirin kilogramını kaç TL'den satmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 66,00

Answer

İşlenmiş incirin kilogram satış fiyatı 66,00 TL olmalıdır.
Doğru hesaplama için maliyetlerin kümülatif (birikimli) olarak ilerlemesi ve son aşamada kalan net ağırlığa bölünmesi gerekir. 100 kg baz alındığında, toplam maliyet 4.400 TL olur. %20 kâr ile bu tutar 5.280 TL ciro hedefine dönüşür. Elimizde 80 kg ürün kaldığı için, 5.280 TL'yi 80 kg'a bölerek kilogram fiyatını 66 TL buluruz.

Step-by-Step Solution

1
İşlem kolaylığı için 100 kg ürün alındığını varsayarak toplam satın alma bedelini hesapla.
100 kg×40 TL=4.000 TL100 \text{ kg} \times 40 \text{ TL} = 4.000 \text{ TL} (Ham Mal Bedeli)
Yüzde problemlerinde temel değeri 100 veya 100'ün katı seçmek işlemleri sadeleştirir.
2
Ekstra masrafı ve toplam maliyeti hesapla.
Masraf: 4.000×%10=400 TL4.000 \times \%10 = 400 \text{ TL}. Toplam Maliyet: 4.000+400=4.400 TL4.000 + 400 = 4.400 \text{ TL}.
Soruda masrafın 'satın alma bedeli' üzerinden hesaplandığı belirtilmiştir.
3
Toplam maliyet üzerinden hedeflenen kârı ekleyerek toplam hedef geliri bul.
Kâr: 4.400×%20=880 TL4.400 \times \%20 = 880 \text{ TL}. Hedef Gelir: 4.400+880=5.280 TL4.400 + 880 = 5.280 \text{ TL}.
Kârın 'tüm maliyetler' üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
4
Ağırlık kaybı sonrası kalan ürün miktarını bul.
100 kg(100×%20)=80 kg100 \text{ kg} - (100 \times \%20) = 80 \text{ kg}.
Satış yapılacak miktar, işlem sonrası kalan net ağırlıktır.
5
Toplam hedef geliri kalan miktara bölerek birim satış fiyatını bul.
Birim Fiyat = 5.280 TL80 kg=66,00 TL\frac{5.280 \text{ TL}}{80 \text{ kg}} = 66,00 \text{ TL}.
Birim fiyat = Toplam Gelir / Toplam Miktar.

Key Concept

Maliyet ve Satış Fiyatı Hesabı

Hints

1
Hesaplamalarınızı kolaylaştırmak için başlangıçta kooperatifin 100 kg incir aldığını varsayın.
2
Önce toplam parayı (maliyet + masraf) hesaplayın, ardından bu toplam üzerine kârı ekleyerek elde edilmesi gereken toplam geliri bulun.
3
En son adımda, elde etmeniz gereken toplam geliri (5.280 TL gibi bir değer çıkabilir), elinizde kalan incir miktarına (80 kg) bölmelisiniz.

Practice More

Benzer mantıkla, 'Enflasyonun %X olduğu bir ülkede memur maaşlarına %Y zam yapılırsa alım gücü nasıl değişir?' sorusu çözülebilir.

Alternative Method

Birim üzerinden çözüm: 1 kg ham incir 40 TL. Fire %20 olduğundan 1 kg ürün elde etmek için 1/0,8=1,251/0,8 = 1,25 kg ham incir gerekir. Ham madde maliyeti 40×1,25=5040 \times 1,25 = 50 TL olur. Masraf ham fiyatın %10'u yani 40×0,10=440 \times 0,10 = 4 TL; ancak bu 1 kg ham madde içindir, 1,25 kg ham madde için 4×1,25=54 \times 1,25 = 5 TL masraf düşer. Toplam birim maliyet 50+5=5550 + 5 = 55 TL. %20 kâr eklenirse 55×1,20=6655 \times 1,20 = 66 TL bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 177Question

Bir tarım kooperatifi, yeni açılacak sulama kanalı projesi için üç farklı iş makinesi (K, L ve M) kiralamıştır. Bu makinelerin çalışma performansları ile ilgili aşağıdaki bilgiler mevcuttur:

* K ve L makineleri birlikte çalışırsa kanalın tamamı 6 günde,
* L ve M makineleri birlikte çalışırsa kanalın tamamı 4 günde,
* K ve M makineleri birlikte çalışırsa kanalın tamamı 3 günde kazılabilmektedir.

Proje planlamasına göre; işe önce sadece K makinesi başlayıp 1 gün çalışacak, ardından K makinesi durdurulup L makinesi 1 gün çalışacaktır. Bu aşamadan sonra kalan işin tamamını M makinesi tek başına yapacaktır.

Buna göre, kanalın kalan kısmını M makinesi tek başına kaç günde tamamlar?

Show answer & explanation

Answer: 4

Answer

M makinesi kalan işi 4 günde tamamlar.
Verilen sürelerin (6, 4, 3) EKOK'u alınarak işin tamamına 24 birim denir. Buradan K+L=4, L+M=6, K+M=8 birim/gün hızları bulunur. Hızlar toplandığında 2(K+L+M)=18 olduğundan, üçünün toplam hızı 9 birim/gün olur. Buradan M'nin hızı 5, K'nın hızı 3 ve L'nin hızı 1 birim/gün olarak bulunur. K 1 günde 3 birim, L 1 günde 1 birim iş yapar. Toplam 4 birim iş yapılmıştır. Kalan 20 birim işi, hızı 5 olan M makinesi 20/5 = 4 günde bitirir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen sürelerden yola çıkarak toplam iş miktarını (EKOK) belirle.
6, 4 ve 3 sayılarının en küçük ortak katı (EKOK) 24 birimdir. Toplam İş = 24 birim olsun.
İşçi problemlerinde işlem kolaylığı için işin tamamına, verilen sürelerin ortak katı olan bir değer verilir.
2
Her bir ikilinin bir günde yaptığı iş miktarını (hızlarını) hesapla.
K+L = 24/6 = 4 birim/gün
L+M = 24/4 = 6 birim/gün
K+M = 24/3 = 8 birim/gün
Birim zamanda yapılan iş (hız) = Toplam İş / Süre formülü kullanılır.
3
Makinelerin tek başına çalışma hızlarını bulmak için denklem sistemini çöz.
Taraf tarafa toplarsak: 2(K+L+M) = 4+6+8 = 18 birim. Buradan K+L+M = 9 birim bulunur.
M'yi bulmak için (K+L)'yi çıkarırız: M = 9 - 4 = 5 birim/gün.
K'yı bulmak için (L+M)'yi çıkarırız: K = 9 - 6 = 3 birim/gün.
L'yi bulmak için (K+M)'yi çıkarırız: L = 9 - 8 = 1 birim/gün.
Her bir makinenin bireysel hızını bilmek, senaryodaki adımları hesaplamak için gereklidir.
4
Senaryoda belirtilen işleri sırasıyla düşerek kalan işi hesapla.
1. Gün K çalıştı: 1 x 3 = 3 birim iş yapıldı. (Kalan: 24-3=21)
2. Gün L çalıştı: 1 x 1 = 1 birim iş yapıldı. (Kalan: 21-1=20)
Sonuç olarak kalan iş 20 birimdir.
Problemde belirtilen sıralı çalışma adımları uygulanır.
5
Kalan işi M makinesinin hızına bölerek süreyi bul.
Süre = Kalan İş / M Hızı = 20 / 5 = 4 gün.
İş = Hız x Zaman formülünden Zaman = İş / Hız bağıntısı kullanılır.

Key Concept

İşçi Problemlerinde Birim Hız Yöntemi ve Denklem Sistemleri

Hints

1
İşin tamamına 6, 4 ve 3 sayılarının en küçük ortak katı (EKOK) olan bir sayı vererek (örneğin 24x veya 12x) işe başlayın.
2
İkili grupların hızlarını bulup taraf tarafa toplayın. 2(K+L+M) değerini bulduktan sonra M'nin tek başına hızını (K+L)'yi çıkararak bulabilirsiniz.
3
M'nin hızı günde 5 birim çıkacaktır. K günde 3, L günde 1 birim iş yapar. Yapılan toplam işi (3+1) ana işten çıkarıp kalanı 5'e bölün.

Practice More

Benzer bir soruda, işçilerden birinin işi bırakması yerine kapasitesini %50 artırması durumunu inceleyin.

Alternative Method

Kesir yöntemiyle: (1/K + 1/L = 1/6), (1/L + 1/M = 1/4), (1/K + 1/M = 1/3) denklemlerini taraf tarafa toplayarak 1/M değerini bulup, (1/K) ve (1/L) değerlerini yerine koyarak kalan iş oranı üzerinden gitmek.
Estimated Time:2m 30s
Question 178Question

Bir kamu kurumu müfettişi, denetim amacıyla il merkezinden bir ilçeye makam aracıyla gitmiştir. Müfettiş, gidiş yolunda saatte 6060 km sabit hızla hareket etmiş, dönüşte ise hızını artırarak farklı bir sabit hızla il merkezine geri dönmüştür. Aracın gidiş ve dönüşteki ortalama hızı saatte 7272 km olarak hesaplanmıştır. Dönüş yolculuğu gidiş yolculuğundan 100100 dakika daha kısa sürdüğüne göre, il merkezi ile ilçe arasındaki yol kaç kilometredir?

Show answer & explanation

Answer: 300

Answer

İl merkezi ile ilçe arasındaki yol 300 kilometredir.
Soruda gidiş ve dönüş yolları eşittir. Bu durumda ortalama hız formülü Vort=2V1V2V1+V2V_{ort} = \frac{2 \cdot V_1 \cdot V_2}{V_1 + V_2} şeklindedir. Verilenler yerine konulduğunda (V1=60,Vort=72V_1=60, V_{ort}=72), dönüş hızı V2=90V_2 = 90 km/sa olarak bulunur. Gidiş süresi t1=x/60t_1 = x/60 ve dönüş süresi t2=x/90t_2 = x/90'dır. Aradaki fark 100 dakika yani 5/35/3 saattir. Denklem x60x90=53\frac{x}{60} - \frac{x}{90} = \frac{5}{3} çözüldüğünde yol 300300 km bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Dönüş hızını (V2V_2) bulmak için ortalama hız formülünü kullan.
Vort=2V1V2V1+V272=260V260+V2V_{ort} = \frac{2 \cdot V_1 \cdot V_2}{V_1 + V_2} \Rightarrow 72 = \frac{2 \cdot 60 \cdot V_2}{60 + V_2}
Yollar eşit olduğunda (gidiş-dönüş) ortalama hız harmonik ortalama ile bulunur.
2
Elde edilen denklemden V2V_2 değerini çöz.
72(60+V2)=120V24320+72V2=120V248V2=4320V2=9072(60 + V_2) = 120V_2 \Rightarrow 4320 + 72V_2 = 120V_2 \Rightarrow 48V_2 = 4320 \Rightarrow V_2 = 90 km/sa.
Dönüş hızını belirlemek, zaman farkı denklemini kurmak için gereklidir.
3
Zaman farkını saat cinsine çevir.
100100 dakika = 10060\frac{100}{60} saat = 53\frac{5}{3} saat.
Hız birimi km/sa olduğu için zaman birimi de saat olmalıdır.
4
Yol (xx) için zaman farkı denklemini kur ve çöz.
x60x90=533x2x180=53x180=53x=300\frac{x}{60} - \frac{x}{90} = \frac{5}{3} \Rightarrow \frac{3x - 2x}{180} = \frac{5}{3} \Rightarrow \frac{x}{180} = \frac{5}{3} \Rightarrow x = 300 km.
Yol = Hız x Zaman formülünden zamanlar çekilerek farkları verilen süreye eşitlenir.

Key Concept

Harmonik Ortalama Hız ve Birim Çevirme
Question 179Question

Bir fabrikada üretim sürecinde kullanılan A ham maddesinden B ara ürünü, B ara ürününden ise C son ürünü elde edilmektedir. Aşağıdaki doğrusal grafiklerde bu maddeler arasındaki üretim ilişkileri verilmiştir.

[Grafik 1 ve Grafik 2 burada yer almaktadır]

Buna göre, 100 ton C son ürünü elde etmek için kaç ton A ham maddesi gereklidir?

Show answer & explanation

Answer: 160

Answer

160 ton A ham maddesi gereklidir.
Soruda zincirleme bir üretim süreci vardır. C'den B'ye, B'den A'ya geçiş yapılmalıdır. 2. Grafik'te 5 birim C için 6 birim B gerekmektedir; dolayısıyla 100 C için 120 B gerekir. 1. Grafik'te ise 3 birim B elde etmek için 4 birim A gerekmektedir; dolayısıyla 120 B için (120/3)*4 = 160 ton A gereklidir.

Step-by-Step Solution

1
Grafik 2'yi kullanarak, 100 ton C ürünü için gereken B maddesi miktarını hesapla.
Grafik 2'de 5 ton C için 6 ton B gerekiyor. Orantı: (100 / 5) * 6 = 120 ton B gereklidir.
Sondan başa doğru giderek önce ara ürün miktarını bulmalıyız.
2
Grafik 1'i kullanarak, 120 ton B maddesi için gereken A maddesi miktarını hesapla.
Grafik 1'de 3 ton B için 4 ton A gerekiyor. Orantı: (120 / 3) * 4 = 160 ton A gereklidir.
Ara ürün miktarını kullanarak başlangıç maddesini bulmalıyız.

Key Concept

Bileşik orantı ve grafik okuma

Hints

1
İşleme sondan başa doğru gitmelisiniz. Önce C ürününden B ürününe geçiş yapın.
2
Grafik 2'ye göre: 5 ton C elde etmek için 6 ton B gereklidir. 100 ton C için ne kadar B gerekir?
3
100 ton C için 120 ton B gereklidir. Şimdi Grafik 1'i kullanarak: 3 ton B için 4 ton A gerekiyorsa, 120 ton B için kaç ton A gerekir?

Practice More

Benzer bir mantıkla, üç aşamalı bir üretim sürecini (A -> B -> C -> D) içeren bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Bileşik orantı kurarak tek seferde çözülebilir: (A/B) * (B/C) oranlarını çarparak A/C oranı bulunur. (4/3) * (6/5) = 24/15 = 8/5. Yani 5 birim C için 8 birim A gerekir. 100 * (8/5) = 160.
Estimated Time:1m 30s
Question 180Question

Bir fabrikada malzeme taşıyan otonom bir robot, depo zeminine çizilen sanal koordinat düzleminde (0,0)(0,0) noktasından harekete başlamaktadır. Robotun hareket algoritması, sırasıyla aşağıdaki 4 adımı sürekli tekrarlayacak şekilde programlanmıştır:

1. Adım: Sağa (xx ekseni pozitif yönü) 3 birim ilerle,
2. Adım: Yukarı (yy ekseni pozitif yönü) 2 birim ilerle,
3. Adım: Sola (xx ekseni negatif yönü) 1 birim ilerle,
4. Adım: Aşağı (yy ekseni negatif yönü) 1 birim ilerle.

Robot bu 4 adımlık döngüyü sürekli takip etmektedir. Buna göre, robot başlangıçtan itibaren toplam 123. hareketini tamamladığında bulunduğu noktanın koordinatları toplamı (x+yx+y) kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 94

Answer

Robotun 123. adım sonundaki koordinatları toplamı 94'tür.
Robot her 4 adımda bir döngüyü tamamlar. Bir döngüdeki net değişim xx ekseninde +2+2, yy ekseninde +1+1'dir. 123 adım, 30 tam döngü ve ek 3 adımdan oluşur. 30 döngü sonunda konum (60,30)(60, 30) olur. Kalan 3 adım sırasıyla uygulandığında (Sağa 3, Yukarı 2, Sola 1) son konum (62,32)(62, 32) bulunur. Koordinatlar toplamı 62+32=9462+32=94'tür.

Step-by-Step Solution

1
Bir tam döngüdeki (4 adım) net yer değiştirmeyi hesapla.
x değişimi: (+3) + (-1) = +2 birim. y değişimi: (+2) + (-1) = +1 birim.
Döngünün her tekrarında robotun ne kadar ilerlediğini bulmak için.
2
Toplam adım sayısını döngü uzunluğuna bölerek tam tur sayısını ve kalan adım sayısını bul.
123 ÷ 4 işleminden; Bölüm = 30 (tam döngü), Kalan = 3 (adım).
Robotun periyodik hareketini matematiksel olarak modellemek için.
3
30 tam döngü sonunda oluşan koordinatları hesapla.
x: 30 × 2 = 60, y: 30 × 1 = 30. Konum: (60, 30).
Ana ilerlemeyi belirlemek için.
4
Kalan 3 adımı mevcut konuma (60, 30) sırasıyla ekle.
1. adım (+3x): (63, 30). 2. adım (+2y): (63, 32). 3. adım (-1x): (62, 32).
Döngüden artan adımları tek tek işleyerek son konumu bulmak için.
5
Son koordinatların toplamını bul.
x + y = 62 + 32 = 94.
Soruda istenen nihai değeri bulmak için.

Key Concept

Periyodik Problemler ve Modüler Aritmetik

Hints

1
Robotun hareketi 4 adımda bir kendini tekrar etmektedir. Öncelikle bu 4 adımlık tek bir döngüde robotun yerinin (x ve y olarak) ne kadar değiştiğini bulun.
2
123 sayısını döngü uzunluğu olan 4'e bölün. Bölüm size kaç tam tur attığını, kalan ise tam turdan sonra kaç adım daha gittiğini gösterir.
3
30 tam tur sonunda robot (30×2,30×1)(30 \times 2, 30 \times 1) noktasındadır. Şimdi kalan 3 adımı (Sağa 3, Yukarı 2, Sola 1) bu noktanın üzerine ekleyin.

Practice More

Benzer bir soruda, robotun belirli bir koordinata ulaşması için en az kaç adım atması gerektiği sorulabilir.

Alternative Method

Toplam x hareketi: 30 döngü × (3 sağ - 1 sol) + kalan adımlardaki x değişimi (3 sağ - 1 sol) = 30(2) + 2 = 62. Toplam y hareketi: 30 döngü × (2 yukarı - 1 aşağı) + kalan adımlardaki y değişimi (2 yukarı) = 30(1) + 2 = 32. Toplam: 62+32=94.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 9 / 21Next
Problemler — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 9 | Examkin