Atatürk İlke ve İnkılapları

Atatürk ilkeleri, Türk inkılabının felsefi temellerini oluşturan ve birbirini mantıksal bir bağla tamamlayan ilkeler bütünüdür. Bu sistemde yer alan "bütünleyici ilkeler", temel ilkelerin uygulama alanını netleştirerek toplumsal gelişimin yönünü belirler.

Buna göre, laiklik ilkesinin mantıksal bir tamamlayıcısı olan; devlet ve toplum hayatında dogmatik kalıplar yerine deney ve gözleme dayalı bilgiyi rehber edinen bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk'ün "Dünyada her şey için, medeniyet için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir." vecizesi, aşağıdaki bütünleyici ilkelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

1 Kasım 1922 tarihinde Saltanatın kaldırılmasına rağmen, Halifelik makamı bir süre daha muhafaza edilmiş ve Osmanlı hanedanından Abdülmecid Efendi, TBMM tarafından halife seçilmiştir.

TBMM'nin bu süreçte Saltanatı kaldırırken Halifelik kurumuna dokunmamasının ve bu makamı bir süre daha devam ettirmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürkçü düşünce sisteminde; yapılan yeniliklerin korunmasıyla yetinilmeyip, bu yeniliklerin zamanın ve hayatın değişen ihtiyaçlarına göre sürekli geliştirilmesini öngören, sistemin durağanlaşmasını önleyen 'dinamik' ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk, Cumhuriyet’i "demokrasi esasına dayanan bir devlet şekli" olarak tanımlamış ve bu sistemin gerçek gücünü, toplumun her kesiminin görüşlerinin mecliste yankı bulmasından aldığını vurgulamıştır. Sadece bir şahıs veya zümre egemenliğinin reddedilmesi Cumhuriyetçilik için yeterli olmayıp, aynı zamanda farklı siyasi görüşlerin örgütlenerek yönetime katılabilmesi de bu ilkenin demokratik olgunluğa erişmesini sağlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetçilik ilkesini "çoğulcu demokrasi" anlayışıyla destekleyen ve halkın farklı eğilimlerinin yönetime yansımasını hedefleyen bir girişimdir?

Atatürk Dönemi ekonomi politikalarında $1923-1929$ yılları arasında özel girişimi destekleyen liberal bir model esas alınırken, $1930$’lu yıllardan itibaren devletin yatırımlara doğrudan öncülük ettiği 'Devletçilik' politikasına geçilmiştir. Bu stratejik politika değişikliğine zemin hazırlayan gelişmeler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisinin bu süreçte etkili olduğu savunulamaz?

$21$ Haziran $1934$ tarihinde kabul edilen Soyadı Kanunu'na göre; her Türk'ün öz adından başka bir soyadı taşıması zorunlu kılınmış, ancak rütbe, memuriyet, yabancı ırk ve millet isimleri ile genel adaba aykırı kelimelerin soyadı olarak seçilmesi yasaklanmıştır. Kanunda yer alan "rütbe ve memuriyet isimlerinin soyadı olarak alınamayacağı" hükmüyle ulaşılmak istenen öncelikli hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nden devralınan ve dini kurallara dayalı olan Mecelle'nin yerine, çağdaş ihtiyaçları karşılamak ve hukuk birliğini tesis etmek amacıyla $1926$ yılında yürürlüğe giren kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk, devletçilik ilkesini 'Türkiye’nin ihtiyaçlarından doğmuş ve ona has bir sistem' olarak nitelendirmiş; bu modelin dönemin diğer katı ideolojik yaklaşımlarından farklı olduğunu vurgulamıştır. Bu bağlamda, Türk devletçiliğini dönemin diğer merkeziyetçi/otoriter ekonomi modellerinden (sosyalizm vb.) ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk'ün "Bizim akıl, mantık ve zekâ ile hareket etmek en belirgin özelliğimizdir." ve "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." sözleri, Türk İnkılabı'nın felsefi altyapısını özetlemektedir. Bu sözlerle vurgulanan 'Akılcılık ve Bilimsellik' bütünleyici ilkesi; toplumsal yapının dogmalardan arındırılması süreci (zihniyet dönüşümü) bakımından -----, yeniliklerin bilimin rehberliğinde süreklilik arz etmesi (dinamizm) bakımından ise ----- temel ilkesinin uygulama zeminini oluşturur.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Atatürk’ün "Bizim halkımız, çıkarları birbirinden ayrılır sınıflar hâlinde değil; aksine varlıkları ve çalışmalarının sonuçları birbirine muhtaç olan meslek gruplarından ibarettir." sözüyle vurgulanan toplumsal dayanışma anlayışı;

I. Aşar vergisinin kaldırılması,
II. Soyadı Kanunu ile ayrıcalık bildiren unvanların yasaklanması,
III. Türk Medeni Kanunu’nun kabulü

inkılaplarıyla somutlaştırılmıştır. Bu inkılapların tamamı düşünüldüğünde, temel hedefin aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?

Türk İnkılabı'nın kuramsal çerçevesine göre, bir değişim hareketi sadece geçmişi tasfiye etmekle sınırlı kalırsa zamanla kendi içinde bir statükoya (mevcudu koruma eğilimi) dönüşme riski taşır. Bu riskin önüne geçmek amacıyla benimsenen İnkılapçılık ilkesi, kurulan yeni düzene sürekli bir devinim imkânı tanır. Buna göre, İnkılapçılık ilkesinin Atatürkçü düşünce sistemine kazandırdığı asıl nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürkçü düşünce sisteminde; devlet düzeninin, hukuk kurallarının ve eğitim sisteminin değişmez kalıplar (dogmalar) yerine, hayatın gerçeklerine ve bilimsel verilere göre düzenlenmesi esas alınmıştır. Bu rasyonel yaklaşım, Türk İnkılabı'nın dinamizmini sağlarken aynı zamanda Laiklik ilkesinin de fikri temelini oluşturmuştur.

Bu açıklamada vurgulanan anlayış, aşağıdaki bütünleyici ilkelerden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Halkçılık ilkesi; toplumda hiçbir şahsa, aileye veya zümreye ayrıcalık tanınmamasını, vatandaşların kanun önünde tam bir eşitliğini ve devlet imkânlarının toplumun refahını artırmak amacıyla kullanılmasını esas alan bir "sosyal devlet" modelini savunur. Bu anlayışa göre devlet, halkın yararına olan işleri üstlenir ve toplumsal dayanışmayı güçlendirir.

Bu bilgilere dayanarak, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan Halkçılık ilkesinin "sosyal devlet" ve "toplumsal eşitlik" anlayışı çerçevesinde gerçekleştirildiği savunulamaz?

Atatürk, 'Bizim halkımız birbirinden ayrı sınıflar değil; aksine varlıkları ve çalışmalarının sonuçları birbirine lazım olan meslek gruplarından ibarettir.' diyerek toplumun bir bütün olduğunu ve dayanışmanın esas alınması gerektiğini vurgulamıştır.

Halkçılık ilkesinin bu 'toplumsal dayanışma' ve 'imtiyazsızlık' yapısı düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudan bu ilkenin sosyal adalet ve eşitlik hedefleri doğrultusunda gerçekleştirilen uygulamalar arasında gösterilemez?

$1$ Kasım $1922$ tarihinde Saltanatın kaldırılmasıyla Türk siyasi hayatındaki "iki başlılık" sona erdirilmiştir. Bu inkılap hareketinin gerçekleştirilmesindeki birincil amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürkçü düşünce sisteminde yer alan bir ilke; sadece geçmişin hatalarını düzeltmekle yetinmeyip, gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlara göre sistemin kendi kendini güncellemesini sağlayan bir 'metodolojik dinamizm' işlevi görür. Bu yönüyle söz konusu ilke, inkılabın bir noktada durup donmasını (dogmatikleşmesini) engelleyen en önemli koruyucu unsurdur.

Paragrafta özellikleri belirtilen ve Türk İnkılabı'na 'sürekli çağdaşlaşma' karakteri kazandıran bu ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Halkçılık ilkesi; Türk toplumunu oluşturan bireylerin kanun önünde eşitliğini, hiçbir kişi veya gruba ayrıcalık tanınmamasını ve devlet imkânlarının halkın yararına sunulmasını esas alır. Bu ilke, sınıf mücadelesini reddederek toplumsal dayanışmayı ve sosyal adaleti savunur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Halkçılık ilkesinin “toplumsal ve hukuki imtiyazları ortadan kaldırma” amacına yönelik gerçekleştirilen düzenlemeler arasında gösterilemez?

Atatürk Dönemi’nde toplumsal hayatı çağdaşlaştırmak amacıyla 1934 yılında kabul edilen 'Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun' ile hangi dinden olursa olsun din görevlilerinin ibadethaneler ve ayinler dışındaki dinî kıyafetlerle (kisve) dolaşmaları yasaklanmıştır. Kanun, bu yasaktan yalnızca her dinin en yüksek düzeydeki birer temsilcisini (Müslümanlar için Diyanet İşleri Başkanı, Rumlar için Patrik, Museviler için Hahambaşı gibi) muaf tutmuştur.

Buna göre, söz konusu kanundaki bu istisnai durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nden devralınan ve öğrenilmesi uzun zaman alan eski alfabenin yerine, Türk dilinin ses yapısına uygun, modern ve okuma-yazmayı kolaylaştıracak bir sistemin getirilmesi amacıyla gerçekleştirilen inkılap aşağıdakilerden hangisidir?