Atatürk İlke ve İnkılapları

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde modern tarzda eğitim veren mekteplerin yanında geleneksel eğitim metodlarını sürdüren medreselerin de varlığını koruması, toplumda farklı dünya görüşlerine sahip bireylerin yetişmesine ve kültürel bir ikiliğin doğmasına neden olmuştur. Cumhuriyet döneminde bu çok başlılığı sona erdirmek ve eğitimde birliği sağlamak amacıyla Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edilmiştir.

Bu kanunla eğitim kurumlarının tek bir çatı altında toplanmasının, laiklik ilkesi çerçevesinde sağladığı en temel dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyetin ilanından sonra demokratik sistemin tam olarak yerleşmesi ve hükümet işlerinin meclis içerisinde denetlenebilmesi amacıyla çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmıştır. Bu doğrultuda, $17$ Kasım $1924$ tarihinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk döneminde Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kurularak milli kültürün bilimsel temellere oturtulması hedeflenmiştir. Bu kurumsal çalışmaların yanı sıra 1924 Anayasası'nda "Türkiye ahalisine din ve ırk farkı gözetmeksizin vatandaşlık itibarıyla Türk denir." hükmüne yer verilmiştir. Bu çalışmalar ve hukuki düzenlemeler, Atatürk milliyetçiliğinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini doğrudan kanıtlamaktadır?

Osmanlı Devleti'de aile ve borçlar hukuku gibi konuları düzenleyen Mecelle'nin çağın ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalması üzerine, $1926$ yılında modern bir hukuk anlayışını yansıtan Türk Medeni Kanunu yürürlüğe konulmuştur.

Bu kanunla gerçekleşen aşağıdaki düzenlemelerden hangisi, kadınların toplumsal ve ekonomik hayattaki konumunu güçlendirmeye yönelik değildir?

Atatürk Dönemi'nde toplumsal yapıyı modernize etmek ve imtiyazsız, sınıfsız bir toplum yapısı oluşturmak amacıyla çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda $1925$ yılında çıkarılan $677$ sayılı kanunla hem dini kurumlar olan tekke ve zaviyeler kapatılmış hem de bu kurumlarla bağlantılı olan birtakım unvanlar yasaklanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1925$ yılında yürürlüğe giren bu kanun kapsamında yasaklanan unvan veya faaliyetlerden biri değildir?

Atatürk'ün halkçılık anlayışı, toplumda hiçbir sınıfın veya zümrenin diğerine üstünlüğünü kabul etmeyen, "imtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitle" idealine dayanır. Bu ilke doğrultusunda gerçekleştirilen inkılaplar, vatandaşlar arasındaki ayrıcalıkları kaldırarak hem hukuksal eşitliği sağlamayı hem de sosyal adaleti tesis etmeyi hedefler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin halkçılık ilkesinin doğrudan "toplumsal eşitlik" veya "sosyal devlet" anlayışıyla ilişkilendirildiği söylenemez?

Atatürkçü Düşünce Sistemi'ni pek çok doktrinden ayıran temel karakteristik, onun bir 'bitmişlik' duygusuna sahip olmamasıdır. Bu sistemde İnkılapçılık; sadece geçmişteki bir kopuşu temsil eden tarihsel bir olay değil, sistemin kendi varlığını zamanın ruhuyla (zeitgeist) sürekli yeniden doğrulamasına imkan tanıyan metodolojik bir zorunluluktur. Bu tespitten hareketle İnkılapçılık ilkesi, Atatürkçü Düşünce Sistemi'nde aşağıdaki işlevlerden hangisini en doğrudan yerine getirmektedir?

Yeni Türk Devleti'nde hukuk sisteminin laikleşmesi ve hukukta birliğin sağlanması amacıyla atılan ilk önemli adımlardan biri, $3$ Mart $1924$'te Şer’iye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılmasıdır. Bu düzenleme ile birlikte dini mahkemelerin (Şer’iye Mahkemeleri) varlık nedeninin ortadan kalkması üzerine, $8$ Nisan $1924$ tarihinde çıkarılan bir kanunla bu mahkemeler tamamen kapatılmıştır.

Bu gelişmenin hukuk sisteminde sağladığı temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ Mart $1924$ tarihinde Halifeliğin kaldırılmasıyla Türkiye'de milli egemenlik anlayışı pekiştirilmiş, devletin yönetimindeki "çift başlılık" sona ermiş ve Cumhuriyet rejimi daha sağlam bir temele oturtulmuştur. Halifeliğin "milli egemenlikle bağdaşmayan ve Meclis'in üzerinde bir güç olarak görülme riskini ortadan kaldırması" yönüyle aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgili olduğu söylenebilir?

$1935$ yılında kabul edilen bir yasa ile Türkiye'de resmi hafta sonu tatili Cuma gününden Pazar gününe alınmıştır. Bu değişikliğin yapılmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen; kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının verilmesi ile seçmen yaşının düşürülerek daha geniş kitlelerin yönetime katılımının sağlanması gibi düzenlemeler, halkın iradesinin meclise tam olarak yansımasını hedeflemiştir. Bu düzenlemeler, aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisinin doğrudan bir sonucudur?

Atatürk milliyetçiliği; sadece bir aidiyet duygusu veya kültürel bir bağ değil, aynı zamanda devletin siyasi, ekonomik ve hukuki yapısını milli bir temelde yeniden inşa etmeyi amaçlayan bütüncül bir eylem planıdır. Bu anlayış, 'üniter devlet' yapısını güçlendirmeyi ve her alanda tam bağımsızlığı gerçekleştirmeyi hedefler.

Buna göre;

I. Kabotaj Kanunu'nun kabulü ile Türk karasularındaki ticaret hakkının yabancı imtiyazlarından temizlenmesi,
II. Azınlıkların 'ayrıcalıklı azınlık' statüsünden çıkarılarak Türk hukukuna tabi 'eşit vatandaş' statüsüne geçirilmesi,
III. Türk Tarih Kurumu'nun kurulmasıyla hanedan odaklı tarih anlayışı yerine milli bir tarih bilincinin oluşturulması

gelişmelerinden hangileri, Atatürk milliyetçiliğinin 'milli birliği pekiştirme' ve 'milli menfaatleri her alanda egemen kılma' amacı doğrultusunda değerlendirilmelidir?

Yeni Türk Devleti'nin hukuk devrimi sürecinde, Lozan Barış Antlaşması'nın $42$. maddesiyle gayrimüslim azınlıklara tanınan "aile ve şahıs hukukunda kendi dini kurallarını uygulama" imtiyazı, aşağıdaki gelişmelerden hangisinin getirdiği modern ve laik yapı sayesinde azınlık temsilcilerinin bu haktan feragat etmesiyle fiilen sona ermiştir?

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin durağan bir yapıya dönüşmesini engelleyen, onu sürekli değişen hayatın gerçeklerine ve bilimin verilerine uyumlu kılan temel unsur İnkılapçılık ilkesidir. Bu ilke, sadece eskiyi yıkıp yerine yeniyi koymakla kalmaz; aynı zamanda yeni kurulan düzenin de zamanla işlevini yitirmesine karşı bir emniyet mekanizması oluşturur.

Bu açıklamadan hareketle İnkılapçılık ilkesiyle ilgili ulaşılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde demokratikleşme adımları kapsamında kadınların siyasi hayata katılımını sağlamak amacıyla çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır.

Bu doğrultuda Türk kadınına tanınan;

I. Köy ihtiyar heyetlerine seçilme ve muhtar olma,
II. Belediye seçimlerinde oy kullanma ve aday olma,
III. Milletvekili seçme ve seçilme

haklarının elde edilme süreci aşağıdakilerin hangisinde kronolojik olarak doğru sıralanmıştır?

Cumhuriyet’in ilk yıllarında "Teşvik-i Sanayi Kanunu" gibi düzenlemelerle özel sektörün canlandırılması hedeflenmişse de, $1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı ve yerli sermaye birikiminin yetersizliği nedeniyle sanayileşme hızı istenen düzeye ulaşamamıştır. Bu durum, devletin ekonomiye doğrudan müdahale ederek yatırım yapmasını zorunlu kılmıştır.

Bu bilgiler ışığında, Türkiye’de uygulanan Devletçilik ilkesinin karakteristik özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

$1923$-$1929$ yılları arasında uygulanan liberal ekonomi politikalarının, özel sektörün sermaye yetersizliği ve teknik bilgi eksikliği nedeniyle beklenen sanayileşmeyi gerçekleştirememesi üzerine Türkiye, $1930$’lu yıllardan itibaren "Devletçilik" modeline geçmiştir. Türkiye'nin bu dönemde uyguladığı devletçilik politikasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen bir yasa ile Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırılarak yerine Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur. Bu düzenlemeyle birlikte ordu mensuplarının aynı zamanda milletvekili olması yasaklanmış, askerlik ile siyaset birbirinden ayrılmıştır. Bu inkılap hareketinin temel amacı, ordunun siyaset üzerindeki etkisini sınırlayarak milli iradenin her türlü baskıdan uzak bir şekilde sandığa yansımasını korumaktır. Buna göre, yapılan bu düzenleme doğrudan aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisiyle ilişkilidir?

Türkiye Cumhuriyeti’nde hukuk sistemini laikleştirmek, çağdaşlaştırmak ve ülke genelinde hukuk birliğini sağlamak amacıyla birçok inkılap gerçekleştirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hukuk alanında yapılan düzenlemelerden biri değildir?

Atatürk, bir konuşmasında "Bizim yaptığımız inkılaplar, sönmüş bir hayatı canlandırmaktır." ifadesini kullanmıştır. Bu ifadeyle Atatürk, İnkılapçılık ilkesinin toplumsal yapı üzerindeki hangi temel işlevini vurgulamaktadır?