Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
Mustafa Kemal Paşa, Samsun’daki temaslarının ardından geçtiği Havza’da, Mayıs tarihinde sivil ve askeri yöneticilere bir genelge göndermiştir. Bu genelgede; işgallerin büyük mitinglerle protesto edilmesini, İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletleri temsilciliklerine uyarı telgrafları çekilmesini ancak bu faaliyetler sırasında Hristiyan halka karşı saldırgan bir tutum sergilenmemesini istemiştir.
Havza Genelgesi’nde yer alan bu talimatların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi’ni hazırladıktan sonra belgeyi yalnızca kendi imzasıyla yayımlamak yerine; Rauf Bey, Ali Fuat Paşa ve Refet Bey gibi önemli isimlere de imzalatmış; ayrıca o sırada Erzurum’da bulunan Kazım Karabekir Paşa ile Konya’da bulunan Cemal Paşa’nın da telgrafla onayını almıştır.
Mustafa Kemal Paşa’nın bu yöntemle hareket etmesi, Millî Mücadele’nin yürütülüş süreci açısından doğrudan aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeye yöneliktir?
Misak-ı Millî beyannamesi; vatanın bütünlüğü, kapitülasyonların kaldırılması ve tam bağımsızlık gibi temel konularda Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararları yasallaştıran bir belge olmasına rağmen, bu kararlar içerisinde 'milli egemenlik' (ulusal irade) kavramına doğrudan vurgu yapılmadığı görülmektedir. Misak-ı Millî kararlarında milli bağımsızlık vurgulanırken 'milli egemenlik' kavramına yer verilmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele hazırlık sürecinde düzenlenen yerel kongrelerin büyük çoğunluğu, Sivas Kongresi öncesinde veya hemen sonrasında toplanarak bölgesel direnişi örgütlemiştir. Ancak direnişin kurumsallaşma ve merkezileşme evresinde öyle bir kongre vardır ki; hem Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılışından sonra gerçekleştirilmiş olması hem de bizzat Mustafa Kemal Paşa tarafından 'TBMM Başkanı' sıfatıyla yönetilmesi bakımından diğerlerinden ayrılmaktadır. Bu özelliklere sahip olan ve Milli Mücadele döneminin 'son büyük kongresi' olarak kabul edilen organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi’nin toplanma hazırlıkları ve tüzüğünde sadece "Doğu illerinin" (Vilâyat-ı Şarkiyye) kurtarılmasına yönelik delegasyon yapısı ve bölgesel cemiyetlerin programı esas alınmıştır. Buna karşılık; kongre sonunda yayımlanan beyannamede "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür" ilkesinin kabul edilmesi, manda ve himayenin ilk kez reddedilmesi ve bir Temsil Heyeti'nin oluşturulması kararlaştırılmıştır.
Kongre'nin toplanış karakteri ile aldığı kararlar arasındaki bu nitelik farkı dikkate alındığında, Erzurum Kongresi'nin Milli Mücadele süreci üzerindeki etkisi hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a ulaştıktan sonra yaptığı incelemeler neticesinde Mayıs tarihinde Harbiye Nezareti’ne bir rapor sunmuştur. Bu raporda; bölgedeki karışıklıklardan Rumların sorumlu olduğunu, Rumlar siyasi emellerinden vazgeçerse asayişin kendiliğinden düzeleceğini ve İzmir'in işgalinin haksız olduğunu belirtmiştir.
Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevi ve Samsun Raporu'nun içeriği birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Mart tarihinde İstanbul'u resmen işgal eden İtilaf Devletleri, yayımladıkları resmi bildiride; işgalin geçici olduğunu, niyetlerinin saltanat makamının nüfuzunu kırmak değil, aksine Osmanlı idaresinde kalacak yerlerde bu nüfuzu kuvvetlendirmek olduğunu belirtmişlerdir. İtilaf Devletleri'nin bu şekilde bir propaganda yapmalarındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde Sivas'ta toplanan kongre, hem toplanış amacı hem de aldığı kararlar bakımından ulusal (millî) bir nitelik taşımaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kongrenin özellikle 'toplanış biçimi' bakımından ulusal bir nitelik taşıdığının en açık göstergesidir?
Mart tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi üzerine Mustafa Kemal Paşa yayımladığı genelgede; "Bugün, Osmanlı Devleti'nin yedi yüz yıllık hayat ve hâkimiyetine son verildi." ifadesini kullanmıştır. Mustafa Kemal'in bu tespitiyle İstanbul'un işgalinin aşağıdakilerden hangisine neden olduğunu vurguladığı söylenebilir?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde yayımladığı Havza Genelgesi'nde halktan işgalleri kınayan protesto mitingleri düzenlemesini isterken; bu gösteriler sırasında Hristiyan azınlığa yönelik saldırı ve kötü muameleden kesinlikle kaçınılması gerektiğini vurgulamıştır.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarıyla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nin ardından Temsil Heyeti'nin 'Anadolu ile İstanbul arasındaki her türlü resmi haberleşmenin kesilmesi' kararı üzerine, Milli Mücadele karşıtı tutumuyla bilinen Damat Ferit Paşa hükümetinin istifa etmek zorunda kalması, aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?
Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk ve Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye cemiyetlerinin çağrısıyla, bölgedeki Ermeni ve Rum faaliyetlerine karşı yerel bir çözüm üretmek amacıyla toplanmıştır. Ancak kongre sonunda yayımlanan bildiri, sadece Doğu Anadolu’yu değil, tüm vatanın geleceğini kapsayan bir milli program niteliği kazanmıştır.
Buna göre, Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, kongrenin "bölgesel bir girişimden ulusal bir harekete" dönüştüğünün en açık kanıtıdır?
Sivas Kongresi'nin ardından Anadolu'daki Milli Mücadele hareketiyle baş edemeyen Damat Ferit Paşa Hükûmeti istifa etmek zorunda kalmış, yerine daha uzlaşmacı bir tutum sergileyen Ali Rıza Paşa Hükûmeti kurulmuştur. Yeni hükûmetin temsilcisi olarak Bahriye Nazırı Salih Paşa'nın Amasya'ya gelerek Mustafa Kemal Paşa ile görüşmesi, Milli Mücadele tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir.
Bu gelişmenin Temsil Heyeti açısından sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Aralık tarihinde Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelerek burayı Milli Mücadele'nin fiilî merkezi haline getirmesinde pek çok askerî, siyasî ve stratejik faktör etkili olmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Temsil Heyeti'nin merkez olarak Ankara'yı seçme gerekçelerinden biri olarak gösterilemez?
İtilaf Devletleri'nin Mart tarihinde İstanbul'u resmen işgal ederek Mebusan Meclisi'ni dağıtması üzerine Temsil Heyeti, Milli Mücadele'nin güvenliğini sağlamak ve işgalin Anadolu'ya yayılmasını önlemek amacıyla bir dizi acil önlem almıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un resmen işgali sonrasında Temsil Heyeti tarafından alınan bu tedbirler arasında gösterilemez?
Sivas Kongresi’nde Temsil Heyeti’nin yetkileri tüm vatanı temsil edecek şekilde genişletilmiş ve hemen ardından Ali Fuat Paşa, Batı Cephesi Genel Kuvayımilliye Komutanlığına atanmıştır. Temsil Heyeti'nin bir komutan ataması yapması, bu heyetin aşağıdakilerden hangisini bir hükümet gibi kullandığını göstermektedir?
Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi'nde alınan bölgesel kararların ulusallaştırıldığı ve Milli Mücadele'nin sevk merkezinin tekelleştiği en önemli dönüm noktalarından biridir. Kongrede vatanın kurtuluşu için çalışan dağınık haldeki tüm bölgesel güçlerin birleştirilmesi, direnişin hem hukuki hem de kurumsal bir yapıya bürünmesini sağlamıştır.
Buna göre, Sivas Kongresi’nde gerçekleştirilen aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, Milli Mücadele’nin organizasyon yapısını tek bir merkezde birleştirerek vatanın savunulmasını bütüncül bir hale getirmiştir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; "İstanbul şehrinin ve Marmara Denizi'nin güvenliği her türlü tehlikeden uzak tutulmalıdır." kararı yer almıştır. Bu kararla öncelikle aşağıdakilerden hangisinin korunması amaçlanmıştır?
Erzurum Kongresi, her ne kadar Doğu Anadolu’daki Ermeni tehlikesine karşı bölgesel bir amaçla toplanmış olsa da aldığı kararlar bakımından ulusal bir kimliğe bürünmüştür. Türk milletinin kayıtsız şartsız tam bağımsızlık hedefini ortaya koyan bu kongrede, başka bir devletin koruyuculuğu ve güdümü altına girmeyi reddeden anlayış ilk kez aşağıdakilerden hangisiyle reddedilmiştir?
Erzurum Kongresi'nde alınan;
I. Manda ve himaye kabul olunamaz.
II. Doğu illerini temsil etmek üzere bir Temsil Heyeti kurulacaktır.
III. Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
kararlarından hangileri, bu kongrenin bölgesel bir nitelik taşıdığını doğrudan destekleyen bir kanıttır?