Anlam Bilgisi

Güneşli bir nisan sabahında, kasabanın dar sokakları taze ekmek kokusuyla dolmuştu. Pencerelerden sarkan sardunyalar pembe ve kırmızı çiçeklerini gökyüzüne doğru uzatıyordu. Eski, taş duvarların arasından fışkıran yeşil yosunlar, zamana karşı direnen bu evlere apayrı bir hava katıyordu. Sokaktaki çeşmeden akan suyun sesi, kuş cıvıltılarına karışarak huzurlu bir melodi oluşturuyordu.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

"Yolculuk sırasında lastiğin patlaması, varış süremizin gecikmesine yol açtı." cümlesindeki anlam ilişkisinin benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Geleneksel Türk mimarisinin en özgün örneklerinden olan Safranbolu evleri, doğayla uyumun estetik bir dışavurumudur. Bu evlerde odalar, geniş bir ailenin tüm ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, bağımsız birer ünite olarak tasarlanmıştır. Pencere önlerindeki sedirler, ahşap tavan işlemeleri ve sergenler; ustalığın sabırla birleştiği noktalardır. Bu yapılar, modern apartman dairelerinin soğuk ve tekdüze ruhuna inat, yaşanmışlık kokan birer sığınak gibidir.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Uzaktan çalışma modeli, dijital dönüşümün modern iş dünyasına sunduğu en radikal değişikliklerden biri olarak kabul edilmektedir. (II) Bu sistem, ulaşım masraflarını minimize ederken çalışanların sosyal yaşamlarına ayırdıkları zamanın artmasını da beraberinde getirir. (III) Özellikle büyükşehirlerdeki trafik yoğunluğu, iş gücü ve zaman kaybının en önemli nedenleri arasında gösterilmektedir. (IV) Ayrıca, fiziksel ofis zorunluluğunun kalkması, kurumların yetenekli iş gücüne coğrafi sınırlardan bağımsız bir şekilde ulaşmasını sağlar. (V) Dolayısıyla uzaktan çalışma sistemi, hem bireysel hem de kurumsal düzeyde verimlilik odaklı yeni bir iş kültürü inşa etmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Son yıllarda yürüttüğü projeler ve karşılaştığı zorluklar, genç memurun bu meslekte iyice pişmesini sağladı.

Bu cümledeki "pişmek" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyatımızın son dönemlerinde bazı yazarlar, eserlerinde toplumsal aksaklıkları dile getirirken gerçeklerin üzerine pembe bir tül örtmeyi tercih ederek okura sahte bir huzur aşılamaya çalışıyorlar.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital miras, bireyin çevrim içi dünyada bıraktığı verilerin, hesapların ve dijital varlıkların bütünü olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram; sosyal medya profillerinden kripto varlıklara, e-posta yazışmalarından bulut depolama alanlarındaki kişisel dosyalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Geleneksel miras hukukunun fiziksel nesneler üzerine kurulu yapısı, bu soyut varlıkların yasal statüsü konusunda ciddi boşluklar barındırmaktadır. Dijital platformların kullanım sözleşmelerindeki gizlilik maddeleri, mirasçıların bu verilere erişimini zorlaştırırken ölen kişinin mahremiyet hakkı ile mirasçıların mülkiyet hakkı arasında etik bir çatışma yaratmaktadır. Ayrıca veri depolama formatlarının hızla değişmesi, bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasında teknik bir engel teşkil etmektedir.

Bu parçada "dijital miras" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Güneş, karlı dağların ardında yavaş yavaş yükselirken vadideki koyu gri sis tabakası da usulca dağılmaya başlıyordu. Yamaçlara serpilmiş, dik çatılı ahşap evlerin bacalarından ince mavi bir duman süzülüyor; çiğ düşmüş çimenler sabahın ilk ışıklarıyla elmas gibi parlıyordu. Havada taze pişmiş köy ekmeğinin iştah açıcı kokusu ile kekiklerin keskin aroması birbirine karışmıştı.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

"Kurum içi iletişimi güçlendirmek için haftalık koordinasyon toplantıları yapılmaya başlanmıştır." cümlesindeki anlam ilişkisinin (amaç-sonuç) özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Kamu kurumlarında işlem süreçlerini optimize etmek, modern devlet yönetiminin temel hedeflerinden biridir. Bu bağlamda, kurum içi yazışmalarda kullanılan ifadelerin taşıdığı anlam ilişkileri büyük önem arz eder.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?

(I) Hobi edinmek, modern insanın stresli yaşamında adeta bir nefes alma alanıdır. (II) İlk olarak, düzenli bir uğraş zihni dinlendirir ve odaklanma becerisini artırır. (III) Başka bir deyişle, sevilen bir işle meşgul olmak mutluluk hormonlarının salgılanmasını sağlar. (IV) Hobi malzemelerinin fiyatları son yıllarda ekonomik nedenlerle oldukça yükselmiştir. (V) Bu yüzden uzmanlar, ruh sağlığını korumak için her bireyin bir uğraş edinmesini tavsiye etmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Türkçede cümleler; yargının niteliğine, doğruluğunun kanıtlanabilirliğine veya yargılar arasındaki anlam ilişkilerine göre farklı kavramsal kategorilere ayrılır. Bir cümlede yargının ortaya çıkmasına yol açan veri veya sebepler 'gerekçe' (neden) olarak adlandırılırken, somut verilerden hareketle öznel veya nesnel bir sonuca ulaşılması 'çıkarım' olarak tanımlanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, hem bir durumun sonucuna dair 'çıkarım' niteliği taşımakta hem de bu çıkarımın dayandığı 'gerekçe' ile birlikte verilmektedir?

(1) Mimarî, bir toplumun kolektif hafızasının mekâna nakşedilmiş, somutlaşmış bir dışavurumudur. (2) Eski yerleşimlerin kıvrımlı sokakları ile modern kentin cetvelle çizilmiş bulvarları arasındaki fark, aslında iki farklı dünya görüşünün yansımasıdır. (3) Geleneksel evlerdeki avlu, mahremiyetin ve komşuluğun simgesiyken modern sitelerin yüksek duvarları, bireyin izolasyonunun birer anıtı gibidir. (4) Tıpkı bir dilin gramer yapısı gibi mimari de o toplumun kültürel kodlarını bünyesinde barındırır. (5) Bu yüzden bir yapıyı sadece estetik bir nesne olarak görmek, onun tarihsel derinliğini ve toplumsal işlevini yadsımak anlamına gelir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır?

Osmanlı Devleti'nde namaz vakitlerini belirlemekle görevli olan muvakkitlerin çalıştığı muvakkithaneler, zamanın bilim ve kültür merkezleri olarak kabul edilirdi. Camilerin bahçelerinde yer alan bu küçük yapılar, sadece ibadet saatlerini düzenlemekle kalmaz, aynı zamanda astronomi eğitimi verilen yerler olarak da işlev görürdü. Muvakkitler; rubu tahtası ve usturlap gibi karmaşık aletleri kullanarak güneşin hareketlerini gözlemler, takvimler hazırlarlardı. Halkın saatlerini ayarladığı bu mekânlar, toplumun zaman bilincinin oluşmasında öncü bir rol üstlenmiş; saatçilik zanaatının gelişimine de büyük katkı sağlamıştır.

Bu parçada muvakkithaneler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Biyomimikri, doğadaki modellerin incelenip bu tasarımların karmaşık insan problemlerini çözmek amacıyla taklit edilmesidir. Bu disiplin, doğayı bir "ölçü" olarak kabul ederek tasarımların sürdürülebilirliğini denetler. Örneğin, termit yuvalarının havalandırma sistemleri, enerji harcamayan gökdelenlerin inşasına ilham vermektedir. Modern şehirleşmede biyomimikri, sadece estetik bir unsur değil, aynı zamanda ekosistemle uyumlu bir teknolojik zorunluluktur. Doğanın milyarlarca yıllık Ar-Ge sürecinden süzülen bu çözümler, kaynak verimliliği ve atık yönetimi konularında konvansiyonel mühendislik yaklaşımlarının tıkanan noktalarını aşmamıza yardımcı olur. Böylece teknoloji ve doğa arasındaki ayrım silikleşerek döngüsel bir üretim modeline geçişin kapıları aralanmış olur.

Bu parçada "biyomimikri" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

(I) Kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi, vatandaşların bürokratik işlemleri daha hızlı ve etkin bir şekilde tamamlamasını sağlamaktadır. (II) E-devlet kapısı üzerinden sunulan hizmet sayısı her geçen yıl artarak işlem maliyetlerini minimize etmektedir. (III) Bu dijital dönüşüm sayesinde, fiziksel olarak kurumlara gitme zorunluluğu ortadan kalkmakta ve zaman tasarrufu sağlanmaktadır. (IV) İnternet altyapısının hızlanması, online oyun sektöründe Türkiye'nin dünya genelindeki pazar payını ciddi oranda yükseltmiştir. (V) Teknolojinin bu denli yoğun kullanımı, kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini de güçlendirmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Yerel yönetimler reform paketi üzerinde çalışan komisyon üyeleri, her bir maddeyi ince eleyip sık dokuyarak ilerliyor; zira yapılacak en küçük bir hatanın toplumsal maliyetinin yüksek olacağının bilincindeler.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Mikro hareketlilik araçları, özellikle büyük şehirlerdeki ulaşım sorunlarına pratik çözümler sunmaktadır. Elektrikli scooter ve bisiklet gibi araçlar, karbon salınımını azaltarak çevre dostu bir alternatif oluşturur. Ayrıca bu araçlar, toplu taşıma durakları ile varış noktası arasındaki mesafeyi kısaltarak zamandan tasarruf sağlar. Şehir içi trafiğin yoğunluğunu azaltan bu sistemler, bireysel özgürlüğü de artırmaktadır.

Bu parçada mikro hareketlilik araçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Toplumsal gelişimin önündeki engellerin kaldırılması için bireylerin sadece eleştirmesi yeterli değildir; çözüm odaklı projelerde herkesin elini taşın altına koyması gerekir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Modern kütüphaneler, sadece kitapların saklandığı mekânlar olmaktan çıkıp birer sosyal etkileşim merkezine dönüşmüştür. (II) İlk olarak bu mekânlarda, bireylerin bir araya gelerek fikir alışverişinde bulunabileceği ortak çalışma alanları tasarlanmıştır. (III) Bu yüzden günümüz kütüphanecilik anlayışında teknolojik altyapı ve kullanıcı konforu ön plana çıkmaktadır. (IV) Oysaki kâğıt üretimindeki maliyet artışları, yayınevlerinin yeni eserler basmasını her geçen gün zorlaştırmaktadır. (V) Başka bir deyişle kütüphaneler artık bilginin pasif bir şekilde tüketildiği değil, aktif olarak üretildiği dinamik alanlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?