Examkin

Söz Öbeklerinde Anlam

106 questions

Question 1Question →

Bir kamu yöneticisinin, kararlarını alırken sadece kendi çevresindeki kısıtlı görüşlere odaklanması ve farklı perspektiflere kapılarını kapatması, zamanla onu kendi sesinin yankısında kaybolmaya mahkûm eder. Bu durum, kurumun yenilikçi hamleler yapmasının önündeki en büyük engeldir.

Bu parçadaki altı çizili söz öbeğiyle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerinden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sadece kendi düşüncelerinin onaylandığı dar bir çevrede kalarak dış dünyadaki gerçekliklere ve gelişimlere yabancılaşmak

Answer

Söz öbeğiyle anlatılmak istenen, yöneticinin sadece kendi fikirlerini destekleyen bir çevre içinde kalarak dış dünyadaki değişimleri ve gerçekleri göremeyecek duruma gelmesidir.
Doğru seçenek olan yargı, metindeki 'farklı perspektiflere kapıları kapatmak' ifadesiyle tam bir uyum içindedir. 'Yankı' kavramı, bireyin sadece kendi sesini (düşüncesini) duymasını, 'kaybolmak' ise bu kısıtlı döngü içinde dış dünyadaki nesnel gerçeklikleri algılama yetisini yitirmesini (yabancılaşmayı) karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Metinde yöneticinin 'farklı perspektiflere kapılarını kapatması' ve 'kısıtlı görüşlere odaklanması' temel sorun olarak sunulmuştur.
Söz öbeklerinin anlamı içinde bulundukları cümlenin ana fikriyle doğrudan bağlantılıdır.
2
Metafor Çözümleme
'Yankı', söylenenin aynen geri gelmesidir; 'kendi sesinin yankısı' ise kişinin sadece duymak istediklerini duymasıdır.
Mecaz anlamlı ifadelerin temel sözcüklerinin sembolik değerlerini saptamak gerekir.
3
Sentez ve Karşılaştırma
Kişinin kendi fikirleri arasında 'kaybolması', nesnel gerçeklikten kopması ve yeniliğe (yabancılaşma) kapalı kalması sonucuna ulaştırır.
Anlamsal öğeler birleştirilerek en kapsamlı yargıya ulaşılır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Bağlamsal Yorum
Estimated Time:2m 15s
Question 2Question →

Yeni bir personel alımı yaparken ince eleyip sık dokuyan kurum yöneticisi, hata payını ortadan kaldırarak verimliliği artırmayı başarmıştır. Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir şeyi bütün ayrıntılarıyla, çok titiz bir biçimde incelemek

Answer

Bir şeyi bütün ayrıntılarıyla, çok titiz bir biçimde incelemek
Cümledeki kullanımda yöneticinin hata yapmamak için sergilediği tutum, bir konuyu her türlü ayrıntısına kadar titizlikle incelemek anlamına gelen 'ince eleyip sık dokumak' deyimiyle karşılanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki söz öbeğini belirle ve bağlamı analiz et.
'İnce eleyip sık dokumak' ifadesinin yönetici tarafından hata payını azaltmak için yapıldığı görülmektedir.
Söz öbeklerinin anlamı cümledeki kullanım amacına göre şekillenir.
2
Söz öbeğinin mecaz anlamını tespit et.
İfade, bir işin en ince ayrıntısına kadar titizlikle incelenmesi anlamına gelir.
Deyimler genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşarak kalıplaşmış mecaz anlamlar taşırlar.

Key Concept

Deyimlerin Cümledeki Anlamı
Estimated Time:45s
Question 3Question →

Daire başkanı, toplantıdan hemen önce kendisine sunulan haftalık faaliyet raporuna şöyle bir göz gezdirdi ve ardından onay sürecini başlattı.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pek derinleşmeden, üzerinde fazla durmadan şöyle bir bakmak

Answer

Söz öbeği, pek derinleşmeden ve üzerinde fazla durmadan şöyle bir bakmak anlamını taşımaktadır.
Cümledeki 'göz gezdirmek' ifadesi, bir metni veya nesneyi tüm ayrıntılarına inmeden, genel bir fikir edinmek amacıyla hızlıca incelemek anlamında kullanılan kalıplaşmış bir deyimdir. Şıklarda yer alan 'pek derinleşmeden, üzerinde fazla durmadan şöyle bir bakmak' ifadesi bu anlamı tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam analizi yap
Cümlede yöneticinin raporu toplantıdan hemen önce, kısıtlı bir zamanda incelediği görülmektedir.
Zaman kısıtlılığı ve 'şöyle bir' ifadesi eylemin yüzeysel olduğunu gösterir.
2
Deyimin anlamını belirle
'Göz gezdirmek' deyimi, bir şeyi derinlemesine incelemeden hızlıca okumak veya bakmak demektir.
Türkçede kalıplaşmış bu deyim, genellikle zaman darlığında veya ön inceleme aşamasında kullanılır.
3
Şıkları karşılaştır
Tespit edilen anlamın 'pek derinleşmeden bakmak' ifadesiyle birebir örtüştüğü görülür.
Doğru seçenek deyimin sözlük anlamını doğrudan karşılamaktadır.

Key Concept

Deyimlerin Cümle İçindeki Mecaz Anlamları
Estimated Time:30s
Question 4Question →

Genç yazar, ilk eserlerinde kelimelerin gücünü keşfetmeye çalışırken son kitabında artık 'kendi yolunu çizmiş', özgün bir üslup yakalamayı başarmıştır.

Bu cümledeki 'kendi yolunu çizmek' söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kimseye benzemeyen, kendine has bir yöntem veya tarz oluşturmak

Answer

Kimseye benzemeyen, kendine has bir yöntem veya tarz oluşturmak
Cümledeki 'kendi yolunu çizmek' ifadesi, yazarın başkalarından farklılaştığını ve kendine has bir üslup (tarz) geliştirdiğini belirtir. Bu durum, 'özgün' kelimesiyle de doğrudan desteklenmektedir. Bu nedenle, kimseye benzemeyen bir yöntem oluşturmak anlamı en uygun karşılıktır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları belirle
'Özgün üslup' ifadesinin, yazarın başarısını nitelediği tespit edildi.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümlenin bağlamından kopuk düşünülemez.
2
Altı çizili (veya tırnak içindeki) ifadenin mecaz anlamını değerlendir
'Kendi yolunu çizmek' ifadesinin, bir başkasının izinden gitmemek, yani taklitçi olmamak anlamına geldiği anlaşıldı.
Türkçede yol, yöntem ve tarz; çizmek ise oluşturmak veya belirlemek anlamında sıkça kullanılır.

Key Concept

Söz öbeklerinde anlam, genellikle kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak kazandıkları mecaz anlamlarla şekillenir.
Estimated Time:45s
Question 5Question →

Modern şiirde bazı genç şairler, imgelerle örülü kapalı bir anlatımı tercih ederken bazen kelimelerin sırtına taşıyamayacağı yükler yükleyerek okur ile metin arasındaki köprüleri yıkmaktadır.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sözcüklere kapasitesinin üzerinde ve zorlama anlamlar verilmesi

Answer

Sözcüklere kapasitesinin üzerinde ve zorlama anlamlar verilmesi
Altı çizili söz öbeğinde geçen 'yük' kelimesi mecazen 'anlam' değerini, 'taşıyamayacağı' ifadesi ise bu anlamın kelimenin alışılmış ve dilsel sınırlarını zorladığını ifade eder. Şairin kelimeye yüklediği anlamın, kelimenin kendi doğasından çok daha ağır ve karmaşık olması metnin anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Bu durum, sözcüklere kapasitelerinin üzerinde ve yapay/zorlama anlamlar verilmesiyle birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Cümlede şairlerin anlatımı kapatırken kelimelere 'taşıyamayacağı yükler' yüklediği ve bunun iletişimi kopardığı saptanır.
Söz öbeğinin cümle içindeki işlevini ve yazarın eleştirel tutumunu anlamak için gereklidir.
2
Mecaz Çözümlemesi
'Yük' kavramının kelimenin taşıdığı anlamı, 'taşıyamamak' ifadesinin ise bu anlamın kelimenin doğal sınırlarını aştığını simgelediği belirlenir.
Soyut kavramların somutlaştırılan ögelerle kurduğu anlam ilişkisini deşifre etmek gerekir.
3
Kavramsal Eşleştirme
Belirlenen mecazi anlamın 'zorlama' ve 'kapasite aşımı' ifadelerini içeren seçenekle örtüştüğü görülür.
Yorumlanan anlamın seçeneklerdeki en yakın karşılığını tespit etmek için kullanılır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Bağlama Dayalı Mecaz Anlam
Estimated Time:50s
Question 6Question →

Edebiyat dünyasına yeni adım atan bazı yazarların, kendi özgün üsluplarını oluşturmak yerine düşünce evrenini başkalarının pencerelerinden seyretmeyi bir alışkanlık hâline getirmeleri, eserlerinin kalıcılığını engellemektedir.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Varlıkları ve olayları kendi bakış açısıyla değil, başkalarının düşünce kalıpları ve perspektifleriyle değerlendirmek

Answer

Varlıkları ve olayları kendi bakış açısıyla değil, başkalarının düşünce kalıpları ve perspektifleriyle değerlendirmek
Metinde geçen 'başkalarının pencerelerinden seyretmek' ifadesi, bir kişinin dünyayı, olayları veya kavramları kendi zihnî süzgecinden geçirmek yerine, başkalarının daha önce oluşturduğu bakış açılarını ve yorumlarını kullanarak değerlendirmesi anlamına gelir. Bu durum, özgün bir bakış açısının geliştirilemediğini ve düşünsel bir bağımlılığın söz konusu olduğunu gösterir. Varlıkları başkalarının perspektifinden görmeyi ifade eden seçenek bu anlamı tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğindeki anahtar kavramları analiz etme
'Düşünce evreni', 'başkalarının pencereleri' ve 'seyretmek' kavramları belirlendi.
Mecaz anlamlı söz öbeklerini anlamak için temel imgelerin neyi temsil ettiğini belirlemek gerekir.
2
Bağlamsal anlamı yorumlama
'Başkalarının pencereleri', başkalarına ait bakış açılarını ve düşünce kalıplarını; 'seyretmek' ise bu bakış açılarını benimseyerek dünyayı yorumlamayı ifade eder.
Metinde bu durumun özgünlüğü engellediği belirtildiği için ifadenin bir 'taklit' veya 'bağımlılık' durumuna işaret ettiği anlaşılır.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapma
Kendi perspektifi yerine başkalarının düşünce kalıplarını kullanmayı belirten ifade en uygun anlamdır.
Doğru yanıt, mecazın temel vurgusu olan 'perspektif bağımlılığı' durumunu tam olarak karşılamalıdır.

Key Concept

Söz öbeklerinde mecaz anlam ve bağlamsal yorumlama
Estimated Time:55s
Question 7Question →

Yıllık faaliyet raporu hazırlanırken bazı birimlerin sunduğu veriler, teknik aksaklıklar ve zaman darlığı sebebiyle göz ardı edildi.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gereken önemi vermemek, dikkate almamak

Answer

Gereken önemi vermemek, dikkate almamak
Metinde geçen 'göz ardı edildi' ifadesi, bazı verilerin rapor hazırlama sürecinde değerlendirmeye alınmadığını, yani dikkate alınmadığını belirtir. Bu durum 'Gereken önemi vermemek, dikkate almamak' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı analiz etme
İfadenin 'verilerin raporlama sürecine dâhil edilmemesi' durumunu anlattığı görülür.
Söz öbeklerinin anlamı cümle içindeki kullanımına göre netleşir.
2
Deyim/söz öbeği anlamını hatırlama
'Göz ardı etmek' ifadesinin 'önemsememek, hesap dışı bırakmak' anlamlarına geldiği saptanır.
Mecaz anlamlı öbekler kalıplaşmış anlamlar taşır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Anlam ve Mecaz
Estimated Time:45s
Question 8Question →

Edebiyat ve düşünce tarihinde bazı akımlar, sundukları kesin doğrularla takipçilerinin bakış açısını ipotek altına alarak onların dünyayı çok yönlü kavrama yetilerini zayıflatır.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Özgür düşünme ve bağımsız değerlendirme yetisini bir anlayışın veya ideolojinin kontrolüne bırakmak

Answer

Özgür düşünme ve bağımsız değerlendirme yetisini bir anlayışın veya ideolojinin kontrolüne bırakmak
Metindeki 'bakış açısını ipotek altına almak' ifadesi, bireyin olayları kendi özgür iradesi ve farklı açılardan değerlendirme yeteneğinin, dışarıdan bir düşünce sistemi veya ideoloji tarafından sınırlandırılması, bir tür zihinsel tutsaklık altına girmesi anlamına gelir. 'İpotek' kavramı burada hareket alanının daralmasını ve bağımlılığı temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğinin temel öğelerini analiz et
'İpotek altına almak' deyimi, bir şeyin kullanım veya tasarruf hakkının kısıtlanması, bir güvenceye bağlanması demektir.
Mecaz anlamın hangi temel kavram üzerine inşa edildiğini belirlemek gerekir.
2
Bağlamla ilişkilendir
Cümlede bu durumun 'kavrama yetisini zayıflattığı' belirtilmiştir, yani zihinsel bir kısıtlamadan söz edilmektedir.
Söz öbeğinin cümledeki olumsuz işlevini anlamak doğru yorumu sağlar.
3
Seçenekleri değerlendir
Zihinsel özgürlüğün bir kontrol altına girmesini ifade eden seçenek, metindeki anlamla tam örtüşmektedir.
Mecazın 'kısıtlama' ve 'bağımlılık' unsurlarını içeren ifadeye odaklanılmalıdır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Bağlam İlişkisi

Practice More

İpotek altına almak, pranga vurmak, at gözlüğüyle bakmak gibi kısıtlama bildiren diğer söz öbeklerini benzer metinler içinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 9Question →

Günümüz yazın dünyasında birçok ismin özgünlük arayışı, ne yazık ki eskimiş sözlerin üzerine yeni bir cila çekmek çabasından öteye geçememektedir. Bu durum, okurda bir yenilik algısı oluştursa da aslında köhneleşmiş fikirlerin makyajlanarak yeniden dolaşıma sokulmasından ibarettir.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İçeriği değişmeyen fikirleri sadece biçimsel değişikliklerle yeniymiş gibi göstermek

Answer

İçeriği değişmeyen fikirleri sadece biçimsel değişikliklerle yeniymiş gibi göstermek
Söz öbeğindeki 'eskimiş sözler' ifadesi, daha önce defalarca dile getirilmiş ve artık orijinalliğini yitirmiş düşünce veya içerikleri temsil eder. 'Yeni bir cila çekmek' ise bu içeriklerin özüne veya derinliğine dokunmadan, sadece anlatım tarzında veya sunum biçiminde yapılan yüzeysel, aldatıcı ve şekilsel değişiklikleri simgeler. Dolayısıyla öbek, eski bir içeriğin yeni bir ambalajla sunulması anlamını taşır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı ve yazarın tutumunu analiz etmek
Yazarın 'özgünlük iddiası' ile 'yapılan iş' arasındaki çelişkiyi vurguladığı ve eleştirel bir dil kullandığı belirlenir.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümlenin genel iletisiyle doğrudan ilişkilidir.
2
'Eskimiş sözler' ve 'cila çekmek' metaforlarını ayrı ayrı yorumlamak
'Eskimiş sözler' daha önce söylenmiş fikirleri, 'cila çekmek' ise bu fikirlerin özünü değiştirmeden yapılan yüzeysel parlatma işlemini temsil eder.
Cila, nesnenin yapısını değiştirmez, sadece dış görünüşünü etkileyen geçici bir parlaklık sağlar.
3
Elde edilen verileri sentezleyerek seçeneklerle karşılaştırmak
Eski fikirlerin sadece biçimsel (dışsal) bir değişiklikle yeniymiş gibi sunulduğu sonucuna varılır.
Metindeki 'makyajlanarak yeniden dolaşıma sokulması' ifadesi bu yorumu desteklemektedir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam
Estimated Time:1m 40s
Question 10Question →

Akademik bir araştırmanın temelini oluşturan saha verilerinin tasnif edilmesi ve bu veriler arasındaki örüntülerin saptanması süreci, dışarıdan bakıldığında durağan görünse de aslında iğneyle kuyu kazmayı gerektiren bir sabır sınavıdır. Bu süreçteki en küçük bir dikkatsizlik, aylar süren emeğin boşa gitmesine neden olabilir.

Bu parçadaki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sınırlı imkânlara rağmen büyük bir sabır ve titizlik göstererek zor bir işi başarmaya çalışmak

Answer

Sınırlı imkânlara rağmen büyük bir sabır ve titizlik göstererek zor bir işi başarmaya çalışmak ifadesi doğru cevaptır.
İğneyle kuyu kazmak deyimi, teknik donanım veya imkânların kısıtlı olduğu durumlarda, büyük bir özveri ve sabır göstererek uzun sürede yapılabilecek zor işleri tanımlamak için kullanılır. Metindeki akademik verilerin tek tek tasnif edilmesi süreci bu anlamla tam bir uyum içerisindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı analiz etme
Cümlede akademik verilerin işlenmesinin zor ve sabır isteyen bir süreç olduğu vurgulanmaktadır.
Deyimin hangi anlamı karşıladığını belirlemek için içinde bulunduğu bağlamı anlamak gerekir.
2
Söz öbeğinin anlamını belirleme
İğneyle kuyu kazmak deyimi, yetersiz araçlarla ve büyük bir sabırla çok zor bir işi başarmaya çalışmak anlamına gelir.
Türkçedeki kalıplaşmış söz öbeklerinin mecaz anlamlarını doğru tespit etmek sorunun temelidir.
3
Seçeneklerle anlamı karşılaştırma
Sınırlı imkân ve sabır vurgusu yapan seçenek ile deyimin anlamı örtüşmektedir.
Deyimin anlamını en iyi karşılayan ifadeyi bulmak için seçenekler elenir.

Key Concept

Deyimlerin Cümle İçindeki Mecaz Anlamı
Estimated Time:50s
Question 11Question →

Kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesi için hazırlanan yeni projede, tüm çalışanların sadece fikir sunmakla kalmayıp başarının sağlanması adına elini taşın altına koyması istenmektedir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir işin sorumluluğunu üstlenerek zor ve riskli bir göreve girişmek

Answer

Bir işin sorumluluğunu üstlenerek zor ve riskli bir göreve girişmek
Cümledeki kullanımda, çalışanlardan projede aktif rol almaları ve sorumluluk yüklenmeleri beklenmektedir. 'Elini taşın altına koymak' deyimi tam olarak bir işin sorumluluğunu üstlenip riskli durumlarda devreye girmek anlamını karşıladığı için sorumluluk almaktan bahseden seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki bağlamı analiz etme
Cümlede çalışanların sadece fikir vermesinin yetmediği, başarının gelmesi için bir şeyler yapmaları gerektiği vurgulanmıştır.
Söz öbeklerinin anlamı cümledeki kullanım amacına göre belirlenir.
2
Deyimin mecaz anlamını belirleme
'Elini taşın altına koymak' deyimi, bir işin zorluğunu ve riskini paylaşmak, sorumluluk almak demektir.
Deyimler genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşarak kalıplaşmış mecaz anlamlar kazanırlar.

Key Concept

Deyimlerin Cümleye Kattığı Mecaz Anlam

Alternative Method

Cümledeki 'sadece fikir sunmakla kalmayıp' ifadesi, sonrasında gelecek olanın 'eyleme geçmek' ve 'yükümlülük almak' ile ilgili olması gerektiğini gösterir. Bu ipucundan hareketle de doğru anlama ulaşılabilir.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

Uluslararası ilişkilerde dengelerin hızla değiştiği bu dönemde, atılan stratejik adımların bölgedeki tüm taşları yerinden oynatacağı öngörülmektedir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mevcut düzeni ve yerleşik güç dengelerini temelinden değiştirmek

Answer

Mevcut düzeni ve yerleşik güç dengelerini temelinden değiştirmek
Doğru yanıt olan 'mevcut düzeni ve yerleşik güç dengelerini temelinden değiştirmek' ifadesi, 'taşları yerinden oynatmak' deyiminin Türkçedeki tam karşılığıdır. Bu deyim, bir durumun seyrini değiştirecek, dengeleri bozacak ve yeni bir yapı oluşmasına yol açacak kadar güçlü etkileri olan olaylar için kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğinin temel ve yan anlamlarını analiz etmek
'Taşları yerinden oynatmak' ifadesi, sabit duran parçaların yerinin değişmesiyle oluşan yeni bir durumu simgeler.
Mecaz anlamın dayandığı fiziksel mantığı anlamak yorumlamayı kolaylaştırır.
2
Cümledeki 'stratejik adımlar' ve 'dengelerin değişmesi' bağlamıyla söz öbeğini birleştirmek
İfadenin, bölgedeki mevcut politik veya diplomatik yapının köklü bir değişim yaşayacağı anlamına geldiği tespit edilir.
Söz öbekleri her zaman içinde bulundukları cümledeki ana düşünceyle uyumlu bir anlam kazanır.

Key Concept

Söz öbeklerinin bağlam içerisinde kazandığı mecaz anlamı belirleme
Estimated Time:55s
Question 13Question →

Son yıllarda kurumun yürüttüğü projelerde gözlemlenen eksen kayması, temel hizmet alanlarından uzaklaşılarak sadece popülist söylemlere odaklanılmasına neden olmuştur. Bu durum, uzun vadeli stratejik hedeflerin de belirsizleşmesine yol açmaktadır.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Temel prensiplerden ve asıl hedeften uzaklaşarak yön değiştirmek

Answer

Temel prensiplerden ve asıl hedeften uzaklaşarak yön değiştirmek
Doğru yanıt olan seçenek, 'eksen kayması' söz öbeğinin ifade ettiği temel prensiplerden kopma ve asıl rotadan sapma durumunu tam olarak karşılamaktadır. Metinde geçen 'temel hizmet alanlarından uzaklaşılması' ve 'stratejik hedeflerin belirsizleşmesi' ifadeleri, bu yön değişikliğinin ve sapmanın somut göstergeleridir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki bağlamın analiz edilmesi
Kurumun projelerinde temel hizmet alanlarından uzaklaşıp popülist söylemlere kaydığı saptanmıştır.
Söz öbeğinin anlamı içinde bulunduğu cümlenin anlam dünyasından kopuk değerlendirilemez.
2
'Eksen kayması' ifadesinin mecaz anlamının belirlenmesi
'Eksen' bir şeyin etrafında döndüğü temel çizgidir; kayması ise bu temel odağın değişmesi, asıl rotadan sapılması anlamına gelir.
Deyim ve söz öbeklerinin mecaz anlamları, temel anlamlarından yola çıkılarak kurulan anlamsal köprülerle bulunur.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapılması
Temel ilkelerden sapma ve asıl hedeften uzaklaşma ifadesinin metindeki anlamı tam olarak karşıladığı görülmüştür.
Metindeki 'temel hizmet alanlarından uzaklaşma' vurgusuyla en çok örtüşen anlam belirlenmelidir.

Key Concept

Söz Öbeklerinin Metin İçindeki Anlamı

Practice More

Benzer şekilde 'saf değiştirmek', 'yörüngeden çıkmak' veya 'zemin kayması' gibi ifadelerin de yön ve ilke değişikliği bağlamında nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 14Question →

Usta öğreticinin verdiği bu değerli tavsiyeler, genç çırağın meslek hayatı boyunca kulağına küpe olmuş, her zorlukla karşılaştığında ona yol göstermiştir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Başından geçen bir olaydan veya aldığı bir öğütten ders çıkarıp bunu hiç unutmamak

Answer

Söz öbeği, başından geçen bir olaydan veya aldığı bir öğütten ders çıkarıp bunu hiç unutmamak anlamına gelmektedir.
Deyim, kişinin yaşadığı bir durumdan veya kendisine verilen bir nasihatten çıkardığı dersi, bir daha unutmamak üzere zihnine kazımasını ifade eder. Metindeki 'her zorlukta yol göstermesi' ifadesi de bu kalıcı dersin unutulmadığını desteklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki söz öbeğini ve bağlamı tespit etmek
'Kulağına küpe olmak' ifadesinin bir tavsiye sonrasında kullanıldığı görülür.
Söz öbeklerinin anlamı genellikle içinde bulundukları cümledeki kullanımlarıyla netleşir.
2
Deyimin mecaz anlamını analiz etmek
Kulağa küpe takılması, bir şeyin sürekli orada kalması ve hatırlanması demektir.
Deyimler kalıplaşmış ve genellikle mecaz anlam taşıyan söz öbekleridir.
3
Seçenekleri karşılaştırarak en uygun karşılığı bulmak
Ders alıp unutmamak vurgusu yapan seçenek belirlenir.
Diğer seçenekler deyimin kalıplaşmış anlamının dışındaki yanlış yorumları temsil eder.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Anlam
Estimated Time:45s
Question 15Question →

Kurul üyeleri, hazırlanan tüm yeni projeleri kurumun genel vizyonu çerçevesinde kendi süzgecinden geçirerek nihai onay sürecini başlattı.

Bu cümlede geçen "kendi süzgecinden geçirmek" sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sunulan bilgileri belirli ölçütlere göre titizlikle değerlendirmek

Answer

Söz öbeği, sunulan verileri veya durumları belirli kriterler ışığında dikkatle incelemek ve değerlendirmek anlamında kullanılmıştır.
Cümledeki kullanımda 'süzgeç', kurumun vizyonu ve üyelerin kriterlerini temsil eder. 'Geçirmek' ise bu kriterlere uygunluğu denetlemek ve titiz bir eleme sürecinden geçirmektir. Bu nedenle sunulan bilgilerin belirli ölçütlere göre değerlendirilmesi anlamını tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki söz öbeğinin bağlamını belirlemek
"Süzgecinden geçirmek" ifadesinin bir seçme ve inceleme sürecini temsil ettiği anlaşıldı.
Söz öbeklerinin anlamı, cümle içindeki kullanım amacına göre şekillenir.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri mecaz anlamla karşılaştırmak
Titiz bir değerlendirme ve ölçüt vurgusu yapan ifadenin doğru anlam olduğu görüldü.
Deyimin karşıladığı 'eleme ve kontrol' işlevi en doğru şekilde bu ifadede tanımlanmıştır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam

Practice More

Benzer şekilde 'ince eleyip sık dokumak' veya 'masaya yatırmak' gibi değerlendirme süreçlerini anlatan deyimler üzerine çalışılabilir.
Estimated Time:45s
Question 16Question →

Birçok araştırmacının toplumsal değişimleri incelerken meselenin köklerine inmek yerine görünenin vitrininde oyalanması, hazırlanan raporların kalıcılığını ve etkisini azaltmaktadır.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Olayların derinliğine inmeden, sadece yüzeydeki özelliklerle yetinmek

Answer

Olayların derinliğine inmeden, sadece yüzeydeki özelliklerle yetinmek
Doğru yanıt olan seçenek, metindeki 'vitrin' (dış görünüş/yüzey) ve 'oyalanmak' (derine inememek) kavramlarını 'yüzeydeki özelliklerle yetinmek' ifadesiyle tam olarak karşılamaktadır. Bu ifade, çalışmanın niteliğinin sığ kaldığını vurgular.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki söz öbeğinin bağlam içindeki kullanımını belirle.
Araştırmacıların bir meseleyi 'derinlikli' ele almadığı ve 'vitrin' gibi dışta kalan bir noktada kaldığı anlaşılmaktadır.
Söz öbekleri ancak cümle içindeki bağlamıyla tam olarak anlam kazanır.
2
'Vitrin' ve 'oyalanmak' kelimelerinin mecaz anlamlarını çözümle.
'Vitrin', bir şeyin görünen dış yüzeyini; 'oyalanmak' ise ilerleme kaydetmeden sığ bir noktada takılmayı temsil eder.
Mecaz anlamlar, kelimelerin temel anlamlarından uzaklaşarak kazandıkları yeni çağrışımlardır.
3
Seçeneklerde bu mecaz anlamı karşılayan ifadeyi bul.
Yüzeydeki özelliklerle yetinmek ifadesi, vitrinde oyalanmakla doğrudan örtüşmektedir.
Doğru seçenek, söz öbeğinin kastettiği 'yüzeysellik' kavramını tam olarak karşılamalıdır.

Key Concept

Söz öbeklerinin bağlam içerisinde kazandığı mecaz anlamların yorumlanması.

Practice More

Benzer sorularda 'kabuk', 'sığ', 'çizgi' gibi yüzeysellik bildiren diğer söz öbeklerini incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:55s
Question 17Question →

Bilimsel bir araştırmanın niteliği, sadece toplanan verilerin bolluğuyla değil; araştırmacının, geçmişin mirasını bugünün imbiğinden geçirerek ortaya koyduğu özgün sentezle ölçülür. Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Eskiye dayalı bilgi birikimini günün anlayışı ve yöntemleriyle süzgeçten geçirip yeniden değerlendirmek

Answer

Eskiye dayalı bilgi birikimini günün anlayışı ve yöntemleriyle süzgeçten geçirip yeniden değerlendirmek
Geçmişin mirasını bugünün imbiğinden geçirmek ifadesi, geçmişten gelen bilgi ve birikimin güncel bakış açısı, yöntem ve ihtiyaçlar doğrultusunda süzülüp arındırılarak yeniden yorumlanması anlamına gelmektedir. Bu nedenle eskiye dayalı bilgi birikimini günün anlayışı ve yöntemleriyle süzgeçten geçirip yeniden değerlendirme düşüncesi bu mecazı tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki söz öbeğinin bağlamını analiz etmek
Araştırmacının başarısının, eski bilgileri bugünün şartlarıyla harmanlamasına bağlı olduğu görülmüştür.
Söz öbeğinin cümledeki işlevini anlamak doğru yorumu yapmanın ilk adımıdır.
2
Metindeki anahtar kelimelerin mecaz anlamlarını saptamak
'Miras' geçmiş bilgileri, 'imbik' süzme ve arıtma işlemini, 'bugün' ise güncel anlayışı temsil etmektedir.
Mecazlı söyleyişlerin gerçek anlam karşılıklarını bulmak seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Bileşenleri birleştirerek genel anlamı oluşturmak
Eski bilgilerin güncel süzgeçten geçirilip özgün bir senteze ulaştırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Söz öbeğinin parçalarını birleştirerek bütünsel bir anlama ulaşılır.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Bağlam
Question 18Question →

Kurumun yeni hizmet binasının tasarımıyla ilgili sunulan projelerin hiçbirini incelemeyen daire başkanının, uzmanların görüşlerine sırt çevirmesi çalışanlar arasında hayal kırıklığı yarattı.

Bu cümlede geçen "sırt çevirmek" söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan önerilere ilgi göstermemek, onları reddetmek

Answer

Yapılan önerilere ilgi göstermemek, onları reddetmek
"Sırt çevirmek" deyimi, Türkçede bir kimseye, bir görüşe veya bir duruma olan ilgiyi kesmek, onu görmezden gelmek veya reddetmek anlamlarında kullanılır. Cümlede yöneticinin uzman görüşlerini incelememesi ve dikkate almaması bu deyimle karşılanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Vurgulanan söz öbeğinin cümledeki bağlamını analiz etmek.
Daire başkanının projeleri incelemediği ve uzman görüşlerini dikkate almadığı görülür.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümlenin genel iletisiyle doğrudan ilişkilidir.
2
"Sırt çevirmek" deyiminin mecaz anlamını belirlemek.
Deyimin "ilgisiz kalmak, kabul etmemek, yüz çevirmek" anlamlarına geldiği saptanır.
Deyimler kalıplaşmış ve genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış mecaz anlamlı söz öbekleridir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Anlam (Deyimler)

Hints

1
Cümledeki 'hiçbirini incelemeyen' ifadesi, yöneticinin tutumu hakkında size bir ipucu verir.
2
Birine sırtınızı döndüğünüzde onu görmezsiniz; bu fiziksel hareketin mecaz anlamını düşünün.
3
Bu deyim, bir öneriyi veya görüşü kabul etmemek ve ona ilgi göstermemek anlamında kullanılır.

Practice More

Benzer anlamlar için 'kulak ardı etmek' veya 'görmezden gelmek' deyimlerini içeren soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 19Question →

Bir bilim insanının, ulaştığı verileri değerlendirirken ön yargıların sisli perdesini aralayamaması, araştırmanın nesnelliğini zedeleyen en temel unsurdur.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Nesnel bir bakış açısı geliştirmeyi başaramamak

Answer

Söz öbeği, araştırmacının kendi peşin hükümlerinden kurtulup gerçeği tarafsız bir şekilde görememesini ifade etmektedir.
Cümlede geçen "ön yargıların sisli perdesini aralayamamak" ifadesi, kişinin sahip olduğu peşin hükümlerin (ön yargı), gerçekleri net ve tarafsız bir şekilde (nesnel) görmesine engel olduğunu (sisli perde) ve bu engelin aşılamadığını (aralayamamak) simgeler. Bu nedenle nesnel bir bakış açısı geliştirilemediğini belirtir.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğindeki anahtar kelimeleri analiz etme
"Ön yargı" (peşin hüküm), "sisli perde" (görüşü engelleyen unsur) ve "aralayamamak" (engeli aşamamak) kavramları belirlendi.
Mecaz anlamlı söz öbeklerini çözmek için sembolik ifadelerin gerçek hayattaki karşılıklarını bulmak gerekir.
2
Kavramları bağlam içinde birleştirme
Ön yargıların bir engel oluşturduğu ve bu engelin gerçeğin net bir şekilde görülmesini (nesnelliği) engellediği sonucuna varıldı.
Söz öbeğinin cümleye kattığı anlamı bütüncül olarak değerlendirmek gerekir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam
Question 20Question →

Bir yazarın, toplumsal sorunları ele alırken yeni bir bakış açısı geliştirmek yerine sadece genelgeçer yargıları ve kalıplaşmış ifadeleri tekrarlaması, onun anlatımını klişelerin aşınmış basamaklarına hapsetmesiyle sonuçlanır.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Özgün bir üslup oluşturamayıp kendini tekrar eden ve etkisini yitirmiş ifade kalıplarının dışına çıkamamak

Answer

Doğru cevap, özgün bir tarz geliştiremeyip kendini tekrar eden, etkisi azalmış hazır ifade kalıplarının dışına çıkamamayı belirten seçenektir.
Doğru olan seçenek, 'klişe' kelimesinin ifade ettiği basmakalıplık ile 'aşınmış basamak' ve 'hapsetmek' kelimelerinin çağrıştırdığı etkisizleşme ve sınırlanma durumlarını birleştirerek sunar. Yazarın yeni bir yol açmak yerine, eskimiş ve herkes tarafından kullanılan yollara (klişelere) bağlı kalarak kendi yaratıcılığını kısıtladığı vurgulanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğini oluşturan kavramların mecaz anlamlarını analiz etmek
'Klişe' (basmakalıp, özgün olmayan), 'aşınmış basamak' (çok kullanılmaktan değerini ve işlevini yitirmiş yöntem) ve 'hapsetmek' (sınırlandırmak, özgürlüğünü kısıtlamak) anlamlarına gelir.
Söz öbeklerinin anlamını belirlemek için anahtar kelimelerin yan ve mecaz anlamlarını kavramak gerekir.
2
Kavramları birleştirerek bütünsel anlamı ortaya çıkarmak
Yazarın, kendi özgün sesini bulmak yerine başkaları tarafından tüketilip etkisini yitirmiş ifade yollarına bağımlı kaldığı sonucuna ulaşılır.
Parçaların anlamı, bir araya geldiğinde cümlenin genelinde ifade edilen sınırlılık ve özgünlük eksikliğini pekiştirir.
3
Seçenekleri bu bütünsel anlamla karşılaştırmak
Özgünlükten uzak olma ve kısıtlı kalma durumunu en net şekilde ifade eden yargı belirlenir.
Çeldiricilerin arasından, mecazın tam karşılığını veren en kapsamlı seçeneği bulmak hedeflenir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam ve Üslup İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 6Next