Dil Bilgisi

İsimler; varlıkların duyu organlarımızla (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) algılanıp algılanamadığına göre somut ve soyut isimler olmak üzere ikiye ayrılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem somut hem de soyut isim bir arada kullanılmıştır?

Resmî bir rapor hazırlanırken sunulan veriler; şeffaf, güvenilir ( ) tutarlı ve doğrulanabilir nitelikte olmalıdır. Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Türkçe dersinde isimlerin türlerini öğrenen bir öğrenci, "biçimce tekil göründüğü halde anlamca birden fazla varlıktan oluşan bir grubu ifade eden" sözcüklerin özelliklerini araştırmaktadır.

Buna göre, bu öğrencinin incelediği aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tanıma uygun bir isim örneği yer almaktadır?

Türkçede sözcük kökleri; varlık ve kavramları karşılayan isim kökleri ile iş, oluş ve hareket bildiren fiil kökleri olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Soru sıfatları, isimleri soru yoluyla belirten sözcüklerdir. Bir cümlede soru sıfatı bulunsa dahi, eğer cümlede soru eki (-mı/-mi) varsa, o cümlede soru anlamı sıfatla değil soru ekiyle sağlanmış olur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir "soru sıfatı" ile sağlanmıştır?

"Yüksek tepeden şu ovayı seyretmek çok keyifliydi." cümlesinde yer alan "yüksek" ve "şu" sözcüklerinin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Türkçede sözcük kökleri, taşıdıkları anlama göre "isim kökleri" ve "fiil kökleri" olmak üzere iki temel gruba ayrılır. İsim kökleri varlık ve kavramları; fiil kökleri ise iş, oluş ve hareketleri bildirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Türkçede sert ünsüzle ($p, ç, t, k$) biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde, sözcük sonundaki sert ünsüz yumuşayarak $b, c, d, g$ veya $ğ$ sesine dönüşür. Bu ses olayına "ünsüz yumuşaması" (ünsüz değişimi) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük vardır?

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Türkçede bazı durumlarda bir niteleme sıfatı, tek bir ismi değil, bir belirtisiz isim tamlamasının tamamını niteleyebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir niteleme sıfatı, bir isim tamlamasının tamamını nitelemektedir?

İsimlerin önüne gelerek onları renk, biçim ve durum gibi yönlerden tanımlayan sözcüklere "niteleme sıfatı" denir. Bu sıfatlar, isimlere sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

(I) Girişimcilik (II) heyeti, yeni (III) deneme (IV) örneklerini (V) Muğla'da titizlikle değerlendirdi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Türkçede tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Türkçede "kurallı birleşik sıfatlar" çeşitli yollarla oluşturulur. Bu yöntemlerden en yaygın olanları; bir sıfat tamlamasının sonuna $-lı, -li, -lık, -lik$ gibi eklerin getirilmesi veya bir sıfat tamlamasında isim ile sıfatın yer değiştirip isme iyelik eki ($-ı, -i$) eklenmesidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik sıfat, oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?

Türkçede sözcüğün anlamını değiştiren veya ondan yeni bir sözcük türeten eklere "yapım eki" denir. Kök halindeki bir sözcüğün en az bir yapım eki alarak yeni bir anlam kazanmasıyla oluşan sözcüklere ise "türemiş sözcük" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapısı bakımından türemiş bir sözcüktür?

İsimlerin önüne gelerek onları yapısal veya niteliksel özellikleriyle tanımlayan sözcükler sıfat (ön ad) olarak adlandırılır. Eğer bir sözcük, bir ismin rengini, biçimini veya durumunu bildiriyorsa "niteleme sıfatı" görevini üstlenmiş olur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Türkçede '-cık / -cik' eki alan bazı sözcüklerde, kök ile ek arasında yeni bir ünlü belirir. Bu duruma 'ünlü türemesi' adı verilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ses olayına örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?

İsimler varlıklara verilişlerine, sayılarına ve maddelerine göre çeşitli gruplara ayrılır. Sayılarına göre isimler; tekil, çoğul ve topluluk ismi olarak sınıflandırılır. Biçimce tekil göründüğü (çoğul eki almadığı) hâlde, anlamca birden fazla varlığı bünyesinde barındıran sözcükler "topluluk ismi" olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük topluluk ismine örnek gösterilebilir?

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları renk, şekil, durum gibi yönlerden niteleyen veya işaret, sayı, soru gibi yönlerden belirten sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu harflerle belirtilen sözcük bir sıfat (ön ad) görevinde kullanılmıştır?

Türkçede "birkaç, birçok, hiçbir, herhangi" gibi belgisiz (belirsizlik bildiren) sözcükler gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Türkçede bazı sözcükler yapım eki alarak türetildikleri sırada, vurgusuz kalan orta hecedeki ünlülerini kaybederler. Bu ses olayına 'türetilirken ünlü düşmesi' adı verilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilirken ünlü kaybına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?