Examkin

İsimler (Adlar)

115 questions

Question 41Question →

Türkçede bazı isimler çoğul eki (−lar-lar / −ler-ler) almadıkları hâlde anlamca birden fazla varlıktan oluşan bir grubu veya topluluğu karşılar. Bu tür isimlere "topluluk ismi" denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Takım, şampiyonluk kupasını törenle havaya kaldırdı.

Answer

Cümledeki 'Takım' sözcüğü bir topluluk ismidir.
Takım sözcüğü, biçimsel olarak herhangi bir çoğul eki (−lar-lar / −ler-ler) almamıştır. Ancak anlam bakımından bir bütünü, bir grubu (örneğin sporcu grubunu) temsil etmektedir. Bu tür kelimeler Türkçede topluluk ismi olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki isimlerin aldıkları ekleri ve anlamlarını inceleyin.
Sözcüklerin tekil, çoğul veya topluluk anlamı taşıyıp taşımadığı belirlenir.
Topluluk ismini bulmak için biçimce tekil olup anlamca çokluk bildiren kelimeyi aramak gerekir.
2
Çoğul eki almadığı halde bir grubu ifade eden sözcüğü tespit edin.
Takım sözcüğünün bir oyuncu grubunu karşıladığı görülür.
Takım, ordu, orman gibi sözcükler yapıca tekil olmalarına rağmen anlamca topluluk bildirirler.

Key Concept

Topluluk İsmi
Estimated Time:45s
Question 42Question →

Tarihî (I)köşkteki (II)yemek (III)daveti, (IV)ailenin (V)bağlarını daha da güçlendirdi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: III. sözcük, hem iyelik eki hem de belirtme durum eki almış soyut bir isimdir.

Answer

Üçüncü sözcükte hem iyelik hem de belirtme durum eki bulunduğu ifadesi yanlıştır; sözcükte sadece iyelik eki vardır.
Üçüncü sırada yer alan sözcükte bulunan ek sadece iyelik ekidir. Türkçede belirtisiz isim tamlamalarında tamlanan ekinden sonra belirtme durum eki gelirse araya '-n-' kaynaştırma harfi girer. 'Yemek daveti' tamlamasında sadece iyelik eki vardır; 'Yemek davetini' deseydi hem iyelik hem belirtme eki olurdu.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin yapılarını ve türlerini analiz edin.
Birinci sözcük sıfat, ikinci sözcük kalıcı isim, üçüncü sözcük tamlanan (isim), dördüncü sözcük topluluk ismi, beşinci sözcük ise soyut isimdir.
Sözcüklerin cümledeki görevlerini belirlemek temel kuraldır.
2
Üçüncü sözcükteki ekleri inceleyin.
'Davet-i' şeklinde sadece iyelik eki mevcuttur.
İsim tamlamalarında tamlanan eki her zaman iyelik ekidir; belirtme eki olması için 'davetini' şeklinde bir yapı gereklidir.
3
Diğer şıkları kontrol ederek doğruluğunu teyit edin.
Diğer tüm seçenekler sözcüklerin özelliklerini doğru yansıtmaktadır.
Yanlış olan seçeneğin kesinliğinden emin olmak için tüm analiz tamamlanmalıdır.

Key Concept

İsimlerde Eklerin İşlevi ve İsim Türleri
Estimated Time:1m 30s
Question 43Question →

Eski (I)yazmaların (II)girişinde yer alan (III)açıklamalar, (IV)meclisin (V)duyarlılığını bir kez daha ortaya koydu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, iyelik eki almış bir topluluk ismidir.

Answer

IV. numaralı sözcük olan 'meclisin' bir topluluk ismidir ancak üzerinde bulunan '-in' eki iyelik eki değil, tamlayan (ilgi) ekidir.
IV. numaralı 'meclisin' sözcüğü, bir heyeti/grubu temsil ettiği için topluluk ismidir. Ancak üzerindeki '-in' eki iyelik eki değildir. Bir isim tamlamasında (meclisin duyarlılığı) tamlayan durumunda olan sözcük 'tamlayan eki' (ilgi eki) alır; iyelik eki ise tamlanan durumundaki ikinci sözcükte (duyarlılığı) bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin türlerini ve yapılarını belirle.
I. Yazma (Kalıcı isim), II. Giriş (Kalıcı isim), III. Açıklama (Soyut isim), IV. Meclis (Topluluk ismi), V. Duyarlılık (Soyut isim).
Soruda istenen dil bilgisi kategorilerini doğru analiz etmek için temel sınıflandırma gereklidir.
2
Sözcüklerin aldığı ekleri çözümle.
I: -lar (çoğul) + -ın (ilgi); II: -i (iyelik) + -n-de (hâl); III: -lar (çoğul); IV: -in (ilgi/tamlayan); V: -ı (iyelik) + -n-ı (belirtme hâl).
Hangi ekin iyelik, hangi ekin hâl eki olduğunu ayırt etmek sorunun can alıcı noktasıdır.
3
IV. sözcükteki '-in' ekinin işlevini kontrol et.
'Meclis-in duyarlılığı' bir belirtili isim tamlamasıdır. Tamlamanın ilk unsuru tamlayan eki (-in), ikinci unsuru tamlanan (iyelik) eki (-ı) alır.
İyelik eki ile tamlayan ekinin karıştırılması KPSS düzeyinde sıkça sorulan bir tuzaktır.

Key Concept

İsim Tamlamalarında Eklerin İşlevi
Question 44Question →

Yeni (I)kurumların (II)heyet içindeki (III)giriş sınavlarını (IV)nesnel kriterlere göre yapması, personelde büyük bir (V)memnuniyet yaratmıştır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, karşıladığı kavramın niteliği bakımından soyut bir isimdir.

Answer

'Nesnel' sözcüğünün soyut bir isim olduğunu belirten seçenek yanlıştır; çünkü bu sözcük cümlede bir ismi niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır.
Cümledeki 'nesnel' sözcüğü 'kriter' ismini niteleyen bir niteleme sıfatıdır. Seçenekte bu sözcüğün 'soyut bir isim' olduğu iddia edilmiştir. 'Nesnel' kavramsal olarak soyut bir anlam taşısa da, dil bilgisi yönünden türü sıfat olduğu için bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin türlerini ve görevlerini cümle içindeki bağlamlarına göre belirlemek.
I, II, III ve V numaralı sözcükler isim görevindeyken, IV numaralı 'nesnel' sözcüğü 'kriter' ismini nitelemektedir.
Türkçede sözcük türleri, cümledeki kullanım yerlerine göre değişiklik gösterebilir.
2
İsimlerin niteliklerini (sayı, somutluk/soyutluk, topluluk) analiz etmek.
'Kurumlar' çoğul, 'heyet' topluluk, 'memnuniyet' soyut, 'giriş' ise kalıcı isimdir.
Soruda istenen dil bilgisi terimlerinin doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Sıfat ve isim ayrımına dikkat ederek yanlış yargıyı tespit etmek.
'Nesnel' kelimesi 'nesnel kriter' tamlamasında sıfat görevinde olduğu için onun 'isim' olarak tanımlanması hatadır.
Bir ismin önünde gelerek onu niteleyen veya belirten sözcükler sıfattır.

Key Concept

İsim (Ad) Türleri ve Sözcük Türü Ayrımı

Alternative Method

Numaralanmış sözcüklerin yerine başka sözcükler koyarak türlerini kontrol edebilirsiniz. Örneğin 'nesnel kriter' yerine 'iyi kriter' koyduğunuzda sözcüğün sıfat olduğu daha net görülür.
Estimated Time:1m 30s
Question 45Question →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine, varlıkların sayılarına ve niteliklerine göre çeşitli gruplara ayrılır. Bazı sözcükler ise fiil kök veya gövdelerinden türetilip isim çekim eklerini alarak bir varlığın kalıcı adı (kalıcı isim) haline gelebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, soyut isim ve kalıcı isim bir arada kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurul, adaletin tecellisi için tarafların görüşünü alarak nihai kararını verdi.

Answer

Kurul, adaletin tecellisi için tarafların görüşünü alarak nihai kararını verdiği cümlede her üç isim türü de bulunmaktadır.
Doğru seçenekte yer alan 'Kurul' sözcüğü bir heyeti temsil ettiği için topluluk ismi; 'adalet' kavramı zihinsel bir değer olduğu için soyut isim; 'görüş' sözcüğü ise fiil anlamını yitirip 'düşünce' manasında bir kavramın adı olduğu için kalıcı isimdir. Üç farklı türün bir arada kullanımı mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Topluluk ismini belirle
Kurul
Çoğul eki almadığı halde birden fazla varlıktan oluşan bir grubu (heyet) temsil ettiği için topluluk ismidir.
2
Soyut ismi belirle
Adalet
Beş duyu organıyla algılanamayan, zihinsel bir kavramı ifade ettiği için soyut isimdir.
3
Kalıcı ismi belirle
Görüş
'Gör-' fiilinden türetilmiş olmasına rağmen, burada bir eylem adını değil; 'fikir, düşünce' anlamında somutlaşmış bir kavramın adı olduğu için kalıcı isimdir.

Key Concept

İsimlerin Türsel Sınıflandırılması ve Kalıcı İsim Ayrımı
Question 46Question →

Bahçedeki (I)kazma işini bitiren (II)ekip, (III)yorgunluğunu (IV)soğuk bir (V)içecek ile atmaya çalıştı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin dil bilgisel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: I. sözcük, bir nesnenin adı haline geldiği için kalıcı isim görevindedir.

Answer

Cümlede 'kazma işi' tamlamasında geçen sözcük, bir aletin adını değil, eylemin adını karşıladığı için isim-fiil (fiilimsi) görevindedir; kalıcı isim değildir.
Cümledeki 'kazma işi' ifadesinde 'kazma', eylemin gerçekleştirilme sürecini ve adını karşılamaktadır. Eğer 'Bahçedeki kazma kırıldı' denseydi kalıcı isim olurdu, ancak bu bağlamda isim-fiil (fiilimsi) olarak kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin bağlamdaki görevlerini belirleme
Kazma (eylem adı), Ekip (topluluk), Yorgunluk (duygu/durum), Soğuk (niteleme), İçecek (ürün adı)
Sözcüklerin türü cümledeki kullanımına göre değişebilir.
2
Kalıcı isim ve fiilimsi ayrımını kontrol etme
'Kazma' sözcüğü eylem anlamını koruduğu için fiilimsidir, 'içecek' ise tamamen bir varlığın adı olmuştur.
Fiilimsi eklerini alıp eylem anlamını yitiren sözcükler kalıcı isim kabul edilir.
3
Ek ve anlam özelliklerini inceleme
'Ekip' topluluk, 'yorgunluk' soyut ve türemiş, 'soğuk' ise ismi nitelediği için sıfattır.
İsimlerin sayı, oluş ve görev bakımından incelenmesi doğru sonuca ulaştırır.

Key Concept

İsimlerde Tür ve Özellik Ayrımı

Practice More

Kalıcı isimleri ayırt etmek için sözcüğün olumsuzunun (-ma/-me) yapılıp yapılamayacağına bakabilirsiniz. Fiilimsiler olumsuzluk eki alabilirken kalıcı isimlerde bu anlam bozulur.
Estimated Time:1m 15s
Question 47Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük soyut isim görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Memleketine olan özlem her geçen gün artıyordu.

Answer

Memleketine olan özlem her geçen gün artıyordu cümlesindeki 'özlem' sözcüğü soyut bir isimdir.
Doğru seçenekte yer alan özlem sözcüğü; sevgi, korku ve nefret gibi beş duyu organımızla algılayamadığımız, zihnimizde var olan bir duyguyu veya kavramı karşıladığı için soyut bir isimdir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin türlerini ve görevlerini belirleyin.
Işık, ses ve özlem sözcükleri isim; sıcak ve bu sözcükleri ise sıfat görevindedir.
Sözcüğün bir varlığı mı karşıladığı yoksa bir ismi mi nitelediği belirlenmelidir.
2
İsim olan sözcüklerin beş duyu organından biriyle algılanıp algılanamadığını kontrol edin.
Işık (görme) ve ses (işitme) somuttur; özlem ise sadece zihinle kavranabilen soyut bir kavramdır.
Soyut isimler maddeleşmemiş, kavramsal varlıkları karşılar.

Key Concept

Soyut İsimler (Adlar)
Estimated Time:45s
Question 48Question →

Türkçede bazı isimler çoğul eki (−lar/−ler-lar / -ler) almadıkları halde anlamca birden çok varlıktan oluşan bir grubu karşılarlar. Bu tür isimlere "topluluk ismi" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şirketimizin basketbol takımı, bu akşamki maç için son antrenmanını yaptı.

Answer

Şirketimizin basketbol takımı hakkındaki cümlede geçen 'takım' sözcüğü topluluk ismidir.
Doğru cevapta yer alan 'takım' sözcüğü, yapısal olarak herhangi bir çokluk eki (-lar / -ler) almamıştır; ancak anlamsal olarak bir oyuncu grubunu, bir heyeti veya bir birliği temsil eder. Bu özelliğiyle topluluk ismi kategorisine girer.

Step-by-Step Solution

1
Topluluk isminin tanımını analiz edin.
Topluluk isimleri, biçimce tekil (çokluk eki almamış) ancak anlamca bir grubu ifade eden sözcüklerdir.
Soruda istenen kavramın sınırlarını belirlemek için tanım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki vurgulu sözcükleri ek ve anlam bakımından inceleyin.
'Tablolar' sözcüğü çoğul ekli, 'yemek' sözcüğü tekil ve somut, 'takım' sözcüğü ise tekil yapılı fakat grup anlamlıdır.
Doğru sınıflandırma yapabilmek için sözcüklerin yapısal ve anlamsal özelliklerini ayırt etmek gerekir.
3
Doğru seçeneği belirleyin.
'Takım' sözcüğü oyuncular grubunu temsil ettiği ve çoğul eki almadığı için topluluk ismidir.
Tanıma tam olarak uyan tek seçenek budur.

Key Concept

Topluluk İsmi ve Çoğul İsim Ayrımı
Estimated Time:45s
Question 49Question →

(I) Donanma, (II) çıkarma harekâtı öncesinde (III) bazı (IV) stratejilerin (V) ayrıntılarını basınla paylaştı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: III. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir zamirdir.

Answer

Numaralanmış sözcüklerden 'bazı', bir ismin yerini tutan bir zamir değil; 'stratejilerin' ismini niteleyen belgisiz bir sıfattır.
Cümledeki 'bazı' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'stratejilerin' ismini belirsizlik yönüyle etkilemektedir. Bu nedenle bu sözcük zamir değil, belgisiz sıfattır. Zamir olması için ismin yerini 'bazıları' şeklinde tutması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin türlerini belirleme
Donanma (topluluk ismi), çıkarma (kalıcı isim), bazı (belgisiz sıfat), strateji (soyut isim), ayrıntı (soyut isim).
Sözcüklerin isim mi yoksa başka bir tür mü olduğunu anlamak için bağlamdaki görevlerine bakılır.
2
III. numaralı sözcüğün görevini analiz etme
'Bazı' sözcüğü 'stratejilerin' tamlamasının bir parçası olarak ismi nitelemektedir.
Zamirler ismin yerini tutarken, sıfatlar ismi nitelediği için bu ayrım kritiktir.
3
Yanlış olan seçeneği işaretleme
C seçeneğindeki 'zamir' ifadesi yanlıştır.
Sözcüğün türü yanlış tanımlanmıştır.

Key Concept

İsim ve Diğer Sözcük Türleri Ayrımı

Hints

1
Bir sözcüğün zamir olması için bir ismin yerine geçmesi, sıfat olması için ise bir ismi nitelemesi gerekir.

Practice More

İsim tamlamalarında iyelik eki ile belirtme hâl ekinin üst üste geldiği durumları tekrar etmek için tamlama sorularına bakabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 50Question →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine, sayılarına ve karşıladıkları kavramın niteliğine göre gruplandırılırlar. Ayrıca aldıkları çekim ekleri (durum, iyelik, tamlama) ile cümlede farklı görevler üstlenirken, bazı fiilimsi eklerini alarak eylem anlamını yitirip 'kalıcı isim' özelliği de kazanabilirler.

Eski bir (I)geleneğin temsilcisi olan (II)meclis, üyelerin (III)görüşlerini (IV)yazmaya dökmeleri için (V)danışmaya bir sandık bırakmıştı.

Bu cümledeki altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük; fiilimsi ekini alarak kalıcı isim niteliği kazanmış, somut bir isimdir.

Answer

Dördüncü sözcük olan 'yazmaya' ifadesi, cümlede eylem anlamını yitirip kalıcı bir varlık adı (kalıcı isim) olmamış, aksine bir eylemin adı (isim-fiil) olarak kullanılmıştır.
Dördüncü sözcük olan 'yazmaya' ifadesi, 'yazma eylemi' anlamını koruduğu için bir isim-fiildir (fiilimsi). Seçenekte iddia edildiği gibi eylem anlamını yitirerek bir varlığın 'kalıcı ismi' haline gelmemiştir. Ayrıca 'yazma' eylemi beş duyuyla algılanamayan bir süreci ifade ettiği için somut değil, soyut bir isimdir.

Step-by-Step Solution

1
IV. numaralı sözcüğün (yazmaya) bağlamdaki anlamını inceleyin.
Sözcük 'yazma işi' eylemini karşılamaktadır.
Kalıcı isimler (örneğin dondurma, kazma, danışma) eylem anlamını tamamen yitirir; oysa burada yazma eylemi devam etmektedir.
2
IV. numaralı sözcüğün somutluk-soyutluk durumunu belirleyin.
Yazma eylemi zihinsel/hareketsel bir süreç olduğu için soyuttur.
Şıkta belirtilen 'somut isim' ifadesi bu nedenle de yanlıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki dil bilgisi unsurlarını doğrulayın.
Geleneğin (soyut-tamlayan), Meclis (topluluk), Görüşlerini (iyelik+hal), Danışmaya (kalıcı isim-somut) analizleri doğrudur.
KPSS formatında bu tür karma analiz sorularında her bir ögeyi tek tek doğrulamak gerekir.

Key Concept

İsim-Fiil Eki ile Kalıcı İsim Ayrımı ve İsim Çekim Ekleri

Practice More

İsim-fiil ekleri ile türetilen kalıcı isimlerin somut (kazma, ekmek) veya soyut (anlayış, deneme) olabileceğini örneklerle pekiştirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 51Question →

İsim-fiil eklerini (−ma,−ıs\c,−mak-ma, -ış, -mak) alan bazı sözcükler, zamanla bir eylem adı olmaktan çıkıp bir varlığın veya kavramın kalıcı adı hâline gelebilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sıcak yaz günlerinde dondurma yemeyi çok severdi.

Answer

Sıcak yaz günlerinde dondurma yemeyi çok severdi.
Doğru cevap olan cümlede geçen "dondurma" sözcüğü, isim-fiil eki almış olmasına rağmen artık bir eylemi değil, bir gıda maddesini temsil ettiği için kalıcı isimdir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki isim-fiil eki (−ma,−ıs\c,−mak-ma, -ış, -mak) almış sözcükleri tespit et.
gitmek, dondurma, okumayı, çözmek, çalışmak.
Soruda istenen kalıcı isim özelliğini bu ekleri alan sözcükler arasında aramalıyız.
2
Tespit edilen sözcüklerin eylem anlamını koruyup korumadığını kontrol et.
"dondurma" sözcüğünün bir tatlıyı karşıladığı, diğerlerinin ise eylem bildirdiği görüldü.
Eylem anlamını tamamen yitirip bir varlığa ad olan sözcükler kalıcı isimdir.

Key Concept

Kalıcı İsim ve İsim-Fiil Ayrımı
Estimated Time:45s
Question 52Question →

Tapu ve Kadastro Genel (I)Müdürlüğündeki (II)danışma masasında görevli (III)kadro, (IV)vatandaşların (V)beklentilerini sisteme not etti.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir zamirdir.

Answer

V. sözcük olan 'beklentilerini' bir isimdir; bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir zamir değildir.
Cümledeki 'beklentilerini' sözcüğü bir kavramı karşıladığı için 'soyut isim'dir. Seçenekte belirtilen 'işaret yoluyla bir ismin yerini tutan zamir' (işaret zamiri) tanımı, bu sözcük için geçerli değildir. İşaret zamirleri 'bu, şu, o, bunlar, şunlar' gibi sözcüklerdir.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin türlerini ve aldıkları ekleri belirle.
I: İsim (iyelik ekli), II: Kalıcı İsim, III: Topluluk İsmi, IV: İsim (çoğul ve tamlayan ekli), V: İsim (soyut).
Sözcüklerin görevlerini saptamak yanlış seçeneği bulmayı sağlar.
2
V. sözcüğün 'zamir' olup olmadığını kontrol et.
'Beklentilerini' sözcüğü 'beklenti' kavramının adıdır, bir ismin yerini tutmamaktadır.
Zamirler isimlerin yerini tutan sözcüklerdir (bu, o, biri vb.), oysa burada bir kavramın adı kullanılmıştır.

Key Concept

İsim Türleri ve İsim Çekim Ekleri
Estimated Time:1m 15s
Question 53Question →

Vakıf (I)yönetiminin (II)girişimiyle hazırlanan (III)sergide, (IV)toplumun (V)değerlerini yansıtan nadide eserler yer alıyor.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, bir varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren iyelik eki almıştır.

Answer

D seçeneğindeki ifade yanlıştır; çünkü 'toplumun' sözcüğü iyelik eki değil, tamlayan (ilgi) durum eki almıştır.
Cümlede geçen 'toplumun değerleri' bir belirtili isim tamlamasıdır. Bu tamlamada 'toplumun' sözcüğü tamlayan, 'değerleri' sözcüğü ise tamlanandır. Tamlayan durumunda olan sözcükler '-in, -un' gibi tamlayan (ilgi) durum eklerini alırlar. İyelik ekleri ise tamlanan olan sözcükte bulunur ve 'değerlerini' sözcüğündeki ilk '-i' eki iyelik ekidir. Bu nedenle 'toplumun' sözcüğünde iyelik eki bulunduğu ifadesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
IV. numaralı sözcüğün eklerini analiz etme
toplum-un
Sözcüğün aldığı ekin işlevini belirlemek gerekir.
2
Ekin işlevini değerlendirme
'-un' eki tamlayan (ilgi) durum ekidir.
İyelik eki tamlanan üzerinde bulunur (değerler-i), tamlayan üzerinde ise ilgi eki bulunur.
3
Diğer seçeneklerin doğruluğunu kontrol etme
A, B, C ve E seçeneklerindeki analizlerin tamamı dil bilgisi kurallarına uygundur.
Çelişkiyi ortadan kaldırmak ve yanlış olanı kesinleştirmek için tüm seçenekler taranmalıdır.

Key Concept

İsim Tamlamalarında Tamlayan (İlgi) ve Tamlanan (İyelik) Eki Ayrımı

Practice More

İsim çekim eklerini pekiştirmek için özellikle 'belirtme hal eki' ile '3. tekil şahıs iyelik eki' arasındaki farkı sorgulayan sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 54Question →

(I)Şehirdeki (II)altyapı projesi için kurulan (III)ekip, (IV)danışma biriminden gelen (V)verileri titizlikle inceledi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin dil bilgisel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, fiil anlamını koruduğu ve bir eylemin adını karşıladığı için isim-fiil (eylem-ad) görevindedir.

Answer

D seçeneğinde belirtilen 'danışma' sözcüğü, bir eylem adı (isim-fiil) değil, bir birimin/merkezin kalıcı adı olduğu için 'kalıcı isim' kategorisindedir.
IV numaralı 'danışma' sözcüğü, 'danışma birimi' tamlamasında bir yerin/merkezin adı olarak kullanılmıştır. Bu tür sözcükler fiil anlamını yitirip bir varlığın adı oldukları için 'kalıcı isim' olarak adlandırılır, 'isim-fiil' olarak kabul edilmezler.

Step-by-Step Solution

1
Sözcük türlerini ve görevlerini analiz etme
I (Sıfat), II (Birleşik İsim), III (Topluluk İsmi), IV (Kalıcı İsim), V (İsim)
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki işlevlerini belirlemek gerekir.
2
IV. numaralı sözcüğün (danışma) fiilimsi olup olmadığını kontrol etme
Sözcük bir eylemi değil, bir 'ofis/birim' adını temsil etmektedir.
Fiilimsi eklerini alarak bir varlığın kalıcı adı olan sözcükler 'kalıcı isim' sayılır, eylem-ad özelliklerini kaybederler.
3
V. numaralı sözcüğün (verileri) eklerini ve anlamını inceleme
Veri (Soyut) + ler (Çoğul) + i (Belirtme Hâl Eki)
İsim çekim eklerinin işlevini ve ismin niteliğini (soyut/somut) ayırt etmek gerekir.

Key Concept

İsimlerde Yapı, Tür ve Çekim Ekleri

Practice More

İsim-fiil eklerini alan ancak kalıcı isim olan diğer sözcüklere (çakmak, yemek, dondurma, giriş) dikkat ediniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 55Question →

Mutfaktaki (I)kavurma tenceresini taşıyan (II)ekip, (III)birçok (IV)kaygının (V)sessizce dile getirilmesine neden oldu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin tür ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: III.III. sözcük, ismin yerini belirsiz şekilde tuttuğu için belgisiz zamir görevindedir.

Answer

Cümledeki 'birçok' sözcüğü bir belgisiz sıfattır, belgisiz zamir değildir.
Cümledeki 'birçok' sözcüğü, 'kaygının' ismini miktar bakımından belirten bir belgisiz sıfattır. Zamirler ismin yerini tutarken sıfatlar isimle birlikte kullanılır. Bu nedenle 'birçok' sözcüğü için yapılan 'belgisiz zamir' nitelemesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin temel türlerini belirleme
I: İsim (Kalıcı), II: İsim (Topluluk), III: Sıfat, IV: İsim (Soyut), V: Zarf
Sözcüklerin cümledeki görevlerini ve aldıkları ekleri analiz etmek tür ayrımı için şarttır.
2
III. sözcüğün (birçok) görevini analiz etme
'birçok' kelimesi 'kaygı' ismini nitelemektedir.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları niteler veya belirtir. Eğer 'birçoğu' şeklinde kullanılsaydı zamir olurdu.
3
Seçeneklerdeki iddiaları doğruluğu açısından kontrol etme
C seçeneğindeki 'zamir' ifadesinin yanlış olduğu saptandı.
Sözcük ismin yerini tutmadığı için zamir kategorisine giremez.

Key Concept

İsimlerde Tür ve Özellik Ayrımı (Kalıcı İsim, Topluluk İsmi, Soyut İsim)
Estimated Time:1m 15s
Question 56Question →

Bu (I)yazarın son (II)denemesinde, (III)toplumun (IV)ayrışmasına neden olan bazı (V)düşünceler titizlikle ele alınmıştır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, bir kavramın kalıcı adı hâline geldiği için fiilimsi özelliğini tamamen yitirmiştir.

Answer

Dördüncü sözcük olan 'ayrışmasına' ifadesi bir kalıcı isim değil, fiillik özelliğini koruyan bir isim-fiildir.
Dördüncü numaralı sözcük olan 'ayrışmasına', '-ma' isim-fiil ekini almıştır. Bu sözcük, bir varlığın veya somut/donmuş bir kavramın kalıcı adı (deneme, giriş, yemek gibi) olmamış, bir eylemin gerçekleşme biçimini/sürecini ifade eden bir isim-fiil olarak kalmıştır. Bu yüzden fiilimsi özelliğini yitirdiği iddiası yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin türlerini ve yapılarını incele.
I. Yazar (türemiş isim), II. Deneme (kalıcı isim), III. Toplum (topluluk ismi), IV. Ayrışma (isim-fiil), V. Düşünce (soyut isim).
Sözcüklerin temel kategorilerini belirlemek yanlış seçeneği bulmayı sağlar.
2
Dördüncü sözcüğün (IV) durumunu analiz et.
'Ayrışma' sözcüğü bir sürecin adıdır ve hala eylem anlamı taşımaktadır. 'Kalıcı isim' olması için bir nesne veya tam bir kavramın donmuş adı olması gerekirdi (örneğin: deneme).
İsim-fiil ile kalıcı isim arasındaki farkı ayırt etmek sorunun can alıcı noktasıdır.
3
Diğer şıklardaki ekleri kontrol et.
I'de tamlayan (-ın), II'de iyelik (-si) ve bulunma (-de), III'te tamlayan (-un), V'te çoğul (-ler) ekleri doğru tanımlanmıştır.
Eklerin görevlerini doğrulamak diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu açıklar.

Key Concept

İsim-fiil ile Kalıcı İsim Ayrımı

Hints

1
Kalıcı isimler, bir eylemin adı olmaktan çıkıp bir nesnenin adı haline gelirler. 'Ekmek' veya 'çakmak' gibi örnekleri hatırla.

Practice More

Kalıcı isimler ile isim-fiilleri ayırt etmek için cümleye olumsuzluk eki (-me/-ma) getirmeyi dene; eylem anlamı sürüyorsa isim-fiildir.
Estimated Time:1m 15s
Question 57Question →

Kamu kurumlarının stratejik planlama toplantılarında, yönetim kurulu (I) üyelerinin sunduğu öneriler (II) doğrultusunda, bölgedeki kazı (III) alanlarına yapılacak yakacak (IV) sevkiyatı ve personelin bekleme (V) süresi yeniden düzenlenmiştir.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. sözcük, fiilimsi ekini alarak eylem anlamını tamamen yitirmiş ve bir nesnenin kalıcı adı haline gelmiştir.

Answer

Numaralanmış sözcüklerden 'bekleme' ifadesi, eylem anlamını tamamen yitirip bir nesnenin kalıcı adı haline gelmemiş; sadece bir eylemin ismi (isim-fiil) olarak kullanılmıştır.
Cümledeki 'bekleme' sözcüğü bir isim-fiildir ve bekleme eyleminin adını karşılar. Bir nesnenin veya kavramın 'kalıcı adı' (örneğin 'kazma' aleti veya 'çakmak' nesnesi gibi) haline gelmemiştir. Eylem anlamı (bekleme işi) hala hissedilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Topluluk ismi analizi yapılması
'Yönetim kurulu' ifadesinin bir grubu temsil ettiği ve topluluk ismi olduğu belirlendi.
Topluluk isimleri, şekilce tekil görünse de anlamca birden fazla varlığı kapsar.
2
Soyut ve çoğul isim kontrolü yapılması
'Öneriler' sözcüğünün beş duyu organıyla algılanamadığı (soyut) ve -lar/-ler eki aldığı (çoğul) teyit edildi.
Zihinsel kavramlar soyut isim kategorisine girer.
3
Kalıcı isim ve fiilimsi ayrımının incelenmesi
'Kazı' ve 'yakacak' sözcüklerinin artık birer nesne veya iş adı olduğu, 'bekleme' sözcüğünün ise hala bir eylemi (bekleme işini) ifade ettiği saptandı.
Kalıcı isimlerde eylem anlamı kaybolurken, isim-fiillerde eylem anlamı devam eder.

Key Concept

İsimlerde Tür, Nicelik ve Kalıcı İsim Ayrımı

Hints

1
Kalıcı isimler, bir varlığın veya nesnenin adı olurken fiilimsiler bir eylemin adıdır.
2
Bir sözcüğün hala eylem anlamı taşıyıp taşımadığını anlamak için olumsuzunu yapmayı deneyin: 'beklememe süresi' diyebiliyoruz ancak 'yakmayacak sevkiyatı' (odun anlamında) diyemeyiz.
3
Topluluk isimleri (kurul, ordu, demet) şekilce tekildir ancak içlerinde çokluk anlamı barındırırlar.

Practice More

Kalıcı isimler ile fiilimsileri ayırt etmek için 'dolma, kavurma, dondurma' gibi mutfak terimlerini ve 'kazma, çakmak, ekmek' gibi günlük nesne adlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüklerin eylem anlamını koruyup korumadığını test etmek için '-ma/-me' olumsuzluk eki getirilebilir. Eğer anlam bozulmuyorsa o hala bir fiilimsidir; anlam tamamen değişiyorsa veya bozuluyorsa artık isimleşmiştir.
Estimated Time:2m 0s
Question 58Question →

Toplumsal (I)sorunların (II)çözümü için (III)kurulun (IV)vicdanlı yaklaşımı, (V)geleceği kurtaracaktır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, bir ismin özelliğini belirttiği için niteleme görevinde kullanılan bir isimdir.

Answer

Sözcüğün niteleme görevinde kullanılan bir isim olduğunu belirten seçenek yanlıştır çünkü bu sözcük tür bakımından sıfattır.
Cümlede geçen 'vicdanlı' sözcüğü, 'yaklaşım' ismini niteleyen bir sıfattır. Seçeneklerde bu sözcüğün niteleme görevinde olduğu doğru belirtilse de tür olarak 'isim' denmesi hatalıdır. Türkçede isimler varlıkları karşılarken, sıfatlar bu varlıkların niteliklerini bildirir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin türlerini ve görevlerini analiz et.
I, II, III ve V numaralı sözcükler isimdir; ancak IV numaralı 'vicdanlı' sözcüğü bir ismi (yaklaşım) nitelediği için sıfattır.
Sözcük türlerini doğru ayırt etmek sorunun temelidir.
2
İsimlerin aldıkları ekleri kontrol et.
I'de çoğul ve tamlayan eki, II'de iyelik eki, V'de belirtme eki ve ses olayı mevcuttur.
Çekim eklerinin görevlerini belirlemek seçenekleri doğrulamayı sağlar.
3
Topluluk ismini ve türemiş yapıları belirle.
'Kurul' sözcüğü türemiş bir topluluk ismidir.
İsimlerin anlam ve yapı özelliklerini doğrulamak gerekir.

Key Concept

İsim (Ad) ve Sıfat (Ön Ad) ayrımı ile isim çekim ekleri.

Hints

1
Bir sözcüğün isim mi yoksa sıfat mı olduğunu anlamak için hangi soruyu sorduğunuza dikkat edin; ismi niteleyen sözcükler genellikle sıfattır.
2
'Vicdanlı' sözcüğü 'Nasıl yaklaşım?' sorusuna cevap vermektedir.
3
Sözcük türü ile sözcük görevi farklı kavramlardır; niteleme görevi sıfatlara aittir.

Practice More

İsim tamlamalarındaki tamlayan ve tamlanan eklerinin görevlerini pekiştirmek için karma tamlama soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 59Question →

Türkçede isimler; varlıkların sayılarına göre tekil, çoğul ve topluluk ismi olarak gruplandırılır. Ayrıca isimler, iyelik ekleri alarak kime veya neye ait olduklarını belirtebilirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, iyelik eki almış bir topluluk ismidir?

Show answer & explanation

Answer: Yarışma sonunda jürimiz kazanan ismi belirlemekte oldukça zorlandı.

Answer

Jürimiz sözcüğü, iyelik eki almış bir topluluk ismidir.
Topluluk ismi olan "jüri" sözcüğü, "bize ait" anlamı katan "-imiz" (1. çoğul şahıs iyelik eki) ekini alarak soruda istenen her iki özelliği de taşımaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili sözcüklerin anlamlarını ve sayı özelliklerini inceleyin.
"Jüri" sözcüğünün bir heyeti/grubu temsil eden bir topluluk ismi olduğu belirlendi.
Topluluk isimleri, -lar/-ler eki almadığı halde birden fazla varlığı karşılayan isimlerdir.
2
Sözcüğün aldığı ekleri kontrol edin.
"Jüri-miz" yapısındaki "-miz" ekinin iyelik eki olduğu saptandı.
İyelik ekleri, ismin karşıladığı varlığın bir şahsa ait olduğunu bildirir.
3
Her iki şartı (topluluk ismi + iyelik eki) sağlayan seçeneği işaretleyin.
Doğru seçeneğe ulaşıldı.
Diğer seçeneklerde ya isim türü (soyut, tekil, özel) ya da ek türü (hâl eki) istenen şarta uymamaktadır.

Key Concept

İsimlerin sayılarına göre türleri ve iyelik ekleri.

Hints

1
Topluluk ismi, görünüşte tekil olsa da anlamca bir grubu ifade eden sözcüktür (ordu, orman, sınıf gibi).
2
İyelik ekleri, ismin sonuna gelerek 'benim, senin, onun, bizim, sizin, onların' anlamlarından birini katar.
3
Altı çizili sözcüklerden hangisi 'bizim ...' şeklinde okunabiliyor ve bir grubu temsil ediyor?

Practice More

Topluluk isimlerinin sonuna -lar/-ler eki geldiğinde ne anlama geldiğini (Örn: Ordularımız) araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüklerin başına iyelik zamirlerini (Benim, Senin, Onun...) getirerek hangi ismin iyelik eki aldığını kolayca bulabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 60Question →

"Soruşturma heyetinin titizlikle yürüttüğü çalışmalar, adaletin tesisi için büyük bir önem taşımaktadır."

Bu cümledeki isimlerle (adlarla) ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Yürüttüğü sözcüğü, iyelik eki aldığı için isim (ad) kategorisinde değerlendirilir.

Answer

Cümlede geçen 'yürüttüğü' sözcüğü iyelik eki almasına rağmen bir isim değil, sıfat-fiil (fiilimsi) görevindedir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 'yürüttüğü' sözcüğü bir varlığı veya kavramı karşılayan bir isim (ad) değil, bir eylemin sıfatlaşmış hali olan sıfat-fiildir. KPSS'de iyelik eki alan fiilimsiler sıklıkla isimlerle karıştırılmak üzere sorulur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sözcüklerin türlerini belirlemek.
Heyet, çalışma, adalet ve önem sözcükleri isimdir; ancak 'yürüttüğü' sözcüğü fiil kökenli bir sıfat-fiildir.
Soru isimlerin özelliklerini sorduğu için öncelikle isim olan ve olmayan sözcükleri ayırt etmemiz gerekir.
2
İsimlerin aldığı ekleri ve anlam özelliklerini analiz etmek.
Heyet (topluluk), adalet ve önem (soyut), çalışmalar (çoğul) özelliklerine sahiptir.
Seçeneklerdeki topluluk, soyut, çoğul gibi sınıflandırmaları doğrulamak için.
3
Yürüttüğü sözcüğünün görevini incelemek.
Yürüt-(t)ük-ü şeklinde ayrılır; iyelik eki alsa da 'dik' sıfat-fiil eki nedeniyle kelime fiilimsi kategorisindedir.
İyelik eklerinin sadece isimlere değil, fiilimsilere de gelebildiği gerçeğini test etmek.

Key Concept

İsimlerin sınıflandırılması ve fiilimsilerle karıştırılmaması

Hints

1
Cümledeki sözcüklerin isim mi yoksa fiilimsi mi olduğunu ayırt etmeye çalışın.
2
-dık/-dik ekini alan sözcüklere dikkat edin; bu ekler genellikle sıfat-fiil yapar.
3
İyelik ekleri sadece isimlere değil, fiilimsilere de gelebilir. 'Yürüttüğü' kelimesindeki -ü eki iyelik eki olsa da kelime hala bir fiilimsidir.

Practice More

İsim-fiil (ma, me, mak, mek) alan sözcüklerin ne zaman kalıcı isim ne zaman fiilimsi olduğunu çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüklerin yerine başka isimler koymayı deneyin. 'Çalışmalar' yerine 'kitaplar' koyabiliyorsanız isimdir; ancak 'yürüttüğü' yerine tek başına bir isim koyduğunuzda cümlenin anlamı bozuluyorsa o bir fiilimsidir.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 3 / 6Next