Noktalama İşaretleri

116 questions

Belediye Başkanı ( ) tören sırasında halka seslenerek şöyle dedi ( ) ( ) Kentimizi daha yeşil bir hale getirmek için hep birlikte çalışacağız ( ) ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(,) (:) (“) (.) (”)

(;) (:) (“) (.) (”)

(,) (;) (“) (.) (”)

(,) (:) (–) (.) (–)

(;) (;) (–) (.) (–)

Show answer & explanation

Answer: (,) (:) (“) (.) (”)

Answer

İçinde virgül, iki nokta, tırnak işaretleri ve nokta bulunan dizilim doğrudur.

Cümlede özne olan 'Belediye Başkanı' ifadesinden sonra virgül (,) getirilmelidir. Alıntı bir söz aktarılmadan önce 'şöyle dedi' ifadesinden sonra iki nokta (:) kullanılmalıdır. Alıntı yapılan cümle ise tırnak işareti (“ ”) içine alınmalı ve cümlenin bitişindeki nokta, tırnağın içinde yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

Özneden sonra gelmesi gereken işareti belirleyin.

Cümle başında özneyi (Belediye Başkanı) belirtmek için virgül (,) kullanılır.

Yüklemden uzak düşmüş özneyi vurgulamak için virgül kullanımı temel bir kuraldır.

Doğrudan aktarma cümlesinden önceki işareti seçin.

Alıntı cümlesinden önce 'şöyle dedi' ifadesini takiben iki nokta (:) konur.

Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak cümlelerin başına iki nokta getirilir.

Alıntı cümlenin sınırlarını ve sonunu işaretleyin.

Alıntı tırnak işareti (“ ”) ile gösterilir ve cümlenin bitişine nokta (.) konur.

Alıntı cümlelerin sonundaki noktalama işareti tırnağın içinde kalacak şekilde yerleştirilir.

Key Concept

Alıntı Cümlelerinde Noktalama

Estimated Time:45s

Question 62Question →

Vatandaşlar başvurularını e-Devlet ( ) valilikler ( ) kaymakamlıklar üzerinden yapabilirler ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(,) (,) (.)

(;) (,) (.)

(,) (;) (.)

(:) (,) (.)

(,) (,) (!)

Show answer & explanation

Answer: (,) (,) (.)

Answer

Cümlede virgül, virgül ve nokta işaretlerinin sırasıyla kullanıldığı seçenek doğrudur.

Bu cümlede yer alan 'e-Devlet', 'valilikler' ve 'kaymakamlıklar' sözcükleri eş görevli isim unsurlarıdır. Dil bilgisi kuralları gereği, bu tür sıralamalarda kelimeler arasına virgül (,) konulmalıdır. Ayrıca cümle yargı bildiren ve tamamlanmış bir yapıya sahip olduğu için sonuna nokta (.) getirilmesi kurala uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kelime gruplarının görevini belirleme

"e-Devlet", "valilikler" ve "kaymakamlıklar" sözcüklerinin aynı görevde (dolaylı tümleç parçaları) olduğu görülür.

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcükleri ayırmak için hangi işaretin gerektiğini saptamak gerekir.

Eş görevli kelimeler arasına uygun işareti yerleştirme

İlk iki boşluğa virgül (,) getirilmelidir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.

Cümle sonu işaretini belirleme

Cümlenin sonuna nokta (.) getirilmelidir.

Anlamca ve yapıca tamamlanmış, soru veya ünlem değeri taşımayan cümlelerin sonuna nokta konur.

Key Concept

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması ve Cümle Bitimi

Hints

Cümlede arka arkaya sıralanan kurumlara dikkat edin.

Practice More

Benzer şekilde özne ile yüklem arasına giren diğer öğeleri ayırmak için virgülün kullanımını tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:30s

Question 63Question →

Anadolu’nun kadim şehirleri (I) tarihî dokusu (II) kültürel zenginliğiyle insanı büyüler (III) bu büyü (IV) geçmişin izlerini bugüne taşıyarak (V) bizi derin bir yolculuğa çıkarır.

Bu cümlede numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( )

( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( , )

( , ) ( , ) ( : ) ( , ) ( )

( ; ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( )

( , ) ( , ) ( . ) ( , ) ( , )

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( )

Answer

Doğru noktalama dizisi ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( ) şeklindedir.

Cümlenin ilk kısmında 'şehirleri, dokusu, zenginliği' eş görevli sözcükler olduğu için aralarına virgül konmuştur. Bu kısım kendi içinde virgül barındırdığından, devamındaki ikinci cümleye bağlanırken karışıklığı önlemek adına noktalı virgül kullanılmıştır. İkinci cümlede 'bu büyü' özne olarak virgülle belirtilmiş, 'taşıyarak' zarf-fiilinden sonra ise kural gereği hiçbir işaret getirilmemiştir.

Step-by-Step Solution

Eş görevli sözcüklerin tespiti

I ve II numaralı boşluklar 'şehirleri', 'dokusu' ve 'zenginliği' ifadelerini ayırdığı için virgül ( , ) kullanılmalıdır.

Eş görevli kelime gruplarını ayırmak virgülün temel görevidir.

Sıralı cümle bağlantısının incelenmesi

III numaralı boşluk, içinde virgül bulunan iki cümleyi bağladığı için noktalı virgül ( ; ) gerektirir.

TDK kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Özne ve zarf-fiil kontrolü

IV numaralı boşluk özne sonrası virgül ( , ) gerektirirken, V numaralı boşlukta zarf-fiil sonrası işaret kullanılmamalıdır.

Metin içinde tek zarf-fiil ekinden sonra virgül konmaz.

Key Concept

Sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı ve zarf-fiil sonrası virgül yasağı.

Question 64Question →

Sanat ( ) doğayı ve insanı anlama çabasıdır ( ) sanatçı ( ) fırçasıyla ( ) kalemiyle veya sesiyle bu çabayı estetik bir boyuta taşır ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . )

( ; ) ( , ) ( , ) ( , ) ( . )

( , ) ( : ) ( , ) ( , ) ( . )

( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

( , ) ( ; ) ( ; ) ( , ) ( . )

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . )

Answer

Cümlede sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül, virgül ve nokta kullanılmalıdır.

Cümlede ilk olarak 'Sanat' öznesi virgülle ayrılmıştır. Ardından gelen iki ana cümle, kendi içlerinde virgül barındırdıkları için (fırçasıyla, kalemiyle gibi) birbirlerinden noktalı virgül ile ayrılmalıdır. İkinci cümlenin öznesi olan 'sanatçı'dan sonra ve eş görevli sözcüklerin arasında yine virgül kullanılarak yapısal düzen sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

Birinci boşluğu değerlendir

Virgül ( , )

"Sanat" sözcüğü cümlenin öznesidir ve yüklemden uzak düşmüş özneden sonra virgül konur.

İkinci boşluğu değerlendir

Noktalı Virgül ( ; )

Ögeleri arasında virgül bulunan iki ana cümleyi (sıralı cümleleri) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Üçüncü boşluğu değerlendir

Virgül ( , )

İkinci cümlenin öznesi olan "sanatçı" sözcüğünü vurgulamak için virgül tercih edilir.

Dördüncü boşluğu değerlendir

Virgül ( , )

Eş görevli sözcükler olan "fırçasıyla" ve "kalemiyle" arasına virgül konur; ancak "veya" bağlacından önce virgül konmaz.

Beşinci boşluğu değerlendir

Nokta ( . )

Tamamlanmış bir yargı bildiren cümlenin sonuna nokta konur.

Key Concept

Noktalı virgül ve virgülün hiyerarşik kullanımı

Question 65Question →

Sanatçı ( ) düşüncelerini ( ) duygularını ( ) hayallerini kelimelere döker ( ) okurun ruhuna dokunur ( ) ona yeni pencereler açar.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(;) (,) (,) (;) (,)

(,) (,) (,) (;) (,)

(;) (,) (,) (,) (,)

(:) (,) (,) (;) (,)

(;) (,) (,) (:) (,)

Show answer & explanation

Answer: (;) (,) (,) (;) (,)

Answer

Sırasıyla noktalı virgül, virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.

Doğru yanıt olan dizilimde, ilk işaret özneden sonra gelen karmaşıklığı gidermek için kullanılan noktalı virgüldür. İkinci ve üçüncü işaretler eş görevli sözcükleri ayıran virgüllerdir. Dördüncü işaret, içinde virgül barındıran iki büyük cümle grubunu ayıran noktalı virgüldür. Son işaret ise basit sıralı cümleyi ayıran virgüldür.

Step-by-Step Solution

Özne analizi yapılması

Sanatçı

Cümledeki özne olan 'Sanatçı' sözcüğünden sonra gelen ögeler (düşüncelerini, duygularını...) kendi aralarında virgülle ayrıldığı için, özneyi bu ögelerden ayırmak amacıyla ilk boşluğa noktalı virgül (;) konulmalıdır.

Eş görevli kelimelerin belirlenmesi

düşüncelerini, duygularını, hayallerini

Birbirini takip eden eş görevli nesneler arasına virgül (,) konulması TDK kuralları gereğidir.

Sıralı cümlelerin ayrılması

döker; okurun

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül (;) getirilmelidir.

Son sıralı cümlenin kontrolü

dokunur, ona

Basit sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül (,) yeterlidir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özne ve Sıralı Cümlelerdeki Kullanımı

Question 66Question →

Başarıya ulaşmak için şu üç değere ihtiyaç vardır ( ) azim ( ) sabır ve dürüstlük ( ) Bu ilkeler insanı hedefine ulaştırır ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

(:) (,) (.) (.)

(;) (,) (.) (.)

(:) (;) (.) (.)

(,) (,) (.) (.)

(:) (,) (...) (.)

Show answer & explanation

Answer: (:) (,) (.) (.)

Answer

Yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla iki nokta, virgül, nokta ve nokta getirilmelidir.

Doğru seçenekte belirtilen sıralama, Türk Dil Kurumu'nun güncel noktalama kurallarıyla tam uyumludur. Örnek verilecek cümleden sonra iki nokta, eş görevli kelimeler arasında virgül ve anlamca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta getirilmesi gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

Örnekleme öncesi işareti belirleme

İki nokta (:)

Cümlede 'şu üç değere ihtiyaç vardır' denilerek örnekler sıralanacağı belirtilmiştir; TDK kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek cümleden sonra iki nokta konur.

Eş görevli sözcükleri ayırma

Virgül (,)

'Azim' ve 'sabır' kelimeleri aynı görevde (nesne/unsur) kullanılan sözcüklerdir; bu tür kelimeleri ayırmak için virgül kullanılır.

Örnek listesinin sonunu belirleme

Nokta (.)

Cümle başında üç değerden bahsedilmiş ve azim, sabır, dürüstlük olmak üzere üçü de sayılmıştır. Sayı sınırlandırması tamamlandığı için sonuna nokta konur.

Cümle sonu işaretini belirleme

Nokta (.)

'Bu ilkeler insanı hedefine ulaştırır' yargısı tamamlanmış, bitmiş bir cümledir; bu nedenle sonuna nokta konur.

Key Concept

İki nokta, virgül ve nokta kullanım kuralları

Estimated Time:45s

Question 67Question →

Resmî kurumların faaliyet raporlarında ve bilgilendirme metinlerinde noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, bilginin eksiksiz iletilmesi açısından kritiktir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bakanlığımız bünyesinde yürütülen sosyal projeler şunlardır; gençlik kampları, spor festivalleri ve mesleki eğitim kursları.

Toplantıya Ankara, İstanbul ve İzmir'den valiler; Antalya, Muğla ve Aydın'dan ise belediye başkanları katıldı.

Genç uzman; disiplinli, azimli ve dürüst çalışma prensipleri sayesinde kurumda kısa sürede fark yaratmayı başardı.

Gelen evrakları tek tek inceledim, tasnif ettim; mesai bitimine doğru ilgili birime teslim edilmek üzere imzaladım.

Sayın Daire Başkanım, sunulan tekliflerin teknik inceleme süreci tamamlanmış olup onayınıza hazır hale getirilmiştir.

Show answer & explanation

Answer: Bakanlığımız bünyesinde yürütülen sosyal projeler şunlardır; gençlik kampları, spor festivalleri ve mesleki eğitim kursları.

Answer

Sosyal projelerin listelendiği cümlede kullanılan noktalı virgül yanlıştır; bu ifade bir açıklama/örnekleme başlattığı için iki nokta gerektirir.

Bakanlık bünyesindeki projelerin açıklandığı ve örneklendiği cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra iki nokta (:) getirilmelidir. Noktalı virgül (;) ise daha çok sıralı cümlelerin veya gruplandırmaların arasında kullanılır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin görevlerini inceleyin.

Cümlelerde noktalı virgül (;), iki nokta (:) ve virgül (,) kullanımları tespit edildi.

Yanlış kullanımı bulmak için her işaretin o bağlamdaki görevini teyit etmek gerekir.

Örnekleme veya açıklama yapılan cümleleri kontrol edin.

Bakanlık projelerinin sayıldığı cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül kullanıldığı görüldü.

Türkçe dil bilgisinde kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konması zorunludur.

Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarının doğruluğunu denetleyin.

Gruplandırma, özne belirginleştirme ve sıralı cümle ayırma görevlerinin doğru uygulandığı saptandı.

Noktalı virgülün farklı görevlerini bilmek, çeldiricileri elememizi sağlar.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Hints

Cümlelerin hangisinde bir 'listeleme' veya 'örnekleme' yapıldığına dikkat edin.

Örneklerden önce gelen işareti kontrol edin. Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini hatırlayın.

'Şunlardır' ifadesinden sonra hangi işaretin gelmesi gerektiğini düşünün.

Practice More

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevini pekiştirmek için benzer yapıda cümleler kurun.

Alternative Method

Cümleden işaretleri çıkarıp okuyun. Eğer bir duraklamadan sonra açıklama geliyorsa iki nokta, benzer ögeler arasında bir geçiş varsa noktalı virgül gerekir.

Estimated Time:45s

Question 68Question →

Türkçede noktalı virgül ( $;$ ); ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak, ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi diğer ögelerden ayırmak veya tür ya da takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül ( $;$ ), diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Modern eğitim sistemleri; öğrenci merkezli yaklaşımı, teknolojik entegrasyonu ve eleştirel düşünce becerilerini temel almaktadır.

Klasik Türk müziği; makam zenginliği, usul çeşitliliği ve derin felsefesiyle dünya müzik tarihinde özgün bir yere sahiptir.

Resim, heykel ve mimari görsel sanatlar; müzik ve edebiyat ise işitsel sanatlar kategorisinde değerlendirilir.

Başarılı bir bilim insanı; objektif veriye dayanan, sorgulayıcı bir tavır sergileyen ve bilimsel etik değerlere bağlı olan kişidir.

Eleştirel okuma; metnin yüzeydeki anlamıyla yetinmeyen, satır aralarındaki mesajları fark eden ve metni sorgulayarak kavrayan bir süreçtir.

Show answer & explanation

Answer: Resim, heykel ve mimari görsel sanatlar; müzik ve edebiyat ise işitsel sanatlar kategorisinde değerlendirilir.

Answer

Noktalı virgülün farklı bir tür veya takımı ayırma göreviyle kullanıldığı seçenek, sanat dallarının görsel ve işitsel olarak gruplandırıldığı cümledir.

Doğru cevap olan cümlede noktalı virgül (

;

), Türk Dil Kurumunun 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.' kuralına uygun olarak görsel sanatlar ve işitsel sanatlar gruplarını ayırmak için kullanılmıştır. Diğer tüm seçeneklerde ise noktalı virgül, özneyi kendisinden sonra gelen ve virgülle ayrılmış olan eş değer ögelerden (nesne, sıfat grubu vb.) ayırarak anlam karışıklığını önleme göreviyle kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki cümle yapılarını ve noktalı virgülün (

;

) konumunu analiz et.

Dört cümlede (A, B, D, E) noktalı virgülün özneden hemen sonra geldiği, bir cümlede (C) ise iki grup arasında yer aldığı görülür.

Noktalı virgülün Türkçede üç farklı temel görevi vardır; bu görevleri ayırt etmek analiz için ilk adımdır.

Noktalı virgülden sonra gelen ögelerin yapısını incele.

A, B, D ve E seçeneklerinde noktalı virgülden sonra virgüllerle ayrılmış eş değer ögeler (sıfatlar, nesneler veya tamlamalar) sıralanmıştır.

İkiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi bu ögelerden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Farklı olan seçeneğin işlevini belirle.

C seçeneğinde 'resim, heykel ve mimari' bir grup, 'müzik ve edebiyat' ise başka bir grup olarak sunulmuş; noktalı virgül bu iki türü/takımı ayırmıştır.

Bu kullanım, noktalı virgülün 'tür veya takımları birbirinden ayırma' göreviyle örtüşmektedir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Görevleri

Hints

Noktalı virgülün (

;

) Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen üç temel görevini (tür/takım ayırma, sıralı cümle ayırma, özne ayırma) hatırlayın.

Noktalı virgülden önceki kelimenin cümlede 'özne' (yapan/olan) olup olmadığına ve sonrasında gelen virgüllü bir liste bulunup bulunmadığına dikkat edin.

Bir seçenekte noktalı virgül, iki farklı sanat disiplini grubunu (görsel sanatlar ve işitsel sanatlar) birbirinden ayırarak kategorizasyon yapmaktadır.

Practice More

Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki farkı pekiştirmek için 'açıklama' ve 'gruplandırma' arasındaki farkı test eden sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer noktalı virgülden sonra gelen kısım, öznenin bir özelliği veya parçası olarak sıralanıyorsa bu 'özne ayırma' görevidir. Eğer noktalı virgül cümleyi iki farklı mantıksal gruba (meyveler/sebzeler, şehirler/ülkeler vb.) bölüyorsa bu 'tür/takım ayırma' görevidir.

Estimated Time:2m 0s

Question 69Question →

Sanatçı ( ) eserlerini oluştururken doğadan ( ) insandan ve toplumsal olaylardan beslenir ( ) ancak bu beslenme ( ) salt bir taklit düzeyinde kalmaz.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere, sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(,) (,) (;) (,)

(,) (,) (:) (,)

(;) (,) (;) (,)

(,) (;) (,) (;)

(,) (,) (.) (,)

Show answer & explanation

Answer: (,) (,) (;) (,)

Answer

Cümlede sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül işaretleri kullanılmalıdır.

Doğru seçenekteki işaretler, Türk Dil Kurumu'nun noktalama kurallarına tam olarak uymaktadır. İlk virgül özneyi ayırır, ikinci virgül eş görevli kelimeleri sıralar, noktalı virgül ise içlerinde virgül bulunan iki ana cümleyi birbirine bağlar. Son virgül ise ikinci cümlenin öznesini belirginleştirir.

Step-by-Step Solution

Özne belirlenir.

Virgül (,)

Cümlenin başında yüklemden uzak düşmüş olan 'Sanatçı' öznesini belirtmek için virgül kullanılır.

Eş görevli sözcük grupları incelenir.

Virgül (,)

'doğadan' ve 'insandan' kelimeleri eş görevli dolaylı tümleçler olduğu için aralarına virgül konur.

Sıralı cümle yapısı kontrol edilir.

Noktalı Virgül (;)

Ögeleri arasında virgül bulunan iki sıralı cümleyi (beslenir / kalmaz) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

İkinci cümledeki özne belirlenir.

Virgül (,)

İkinci cümlenin öznesi olan 'bu beslenme' ifadesinden sonra vurgu için virgül kullanılır.

Key Concept

Virgül ve Noktalı Virgülün Sıralı Cümlelerdeki Kullanımı

Hints

Cümlede birbirine bağlı iki ana yargı (beslenir ve kalmaz) olduğunu fark edin.

Eğer bir sıralı cümlenin parçaları içinde zaten virgül kullanılmışsa, bu iki parçayı ayırmak için noktalı virgül tercih edilir.

Practice More

Noktalı virgülün özneden sonra kullanıldığı (karışıklığı önleme amaçlı) örnekleri inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 70Question →

Usta yazar (I) bu son romanında toplumsal sorunları (II) bireyin iç dünyasındaki çatışmaları büyük bir ustalıkla ele almış (III) gerçekçi bir bakış açısıyla (IV) toplumun aynası (V) olmayı başarmıştır.

Bu cümlede numaralanmış yerlerden hangisine noktalı virgül (;) getirilmelidir?

III

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılan noktalı virgül (III numaralı yer) doğru cevaptır.

Cümlede 'ele almış' ve 'başarmıştır' şeklinde iki ayrı yüklem bulunmaktadır. Bu iki cümleyi birbirine bağlayan noktada (III numaralı yer), ilk cümlenin kendi içinde 'toplumsal sorunları' ve 'bireyin iç dünyasındaki çatışmaları' gibi virgülle ayrılmış ögeleri olduğu için virgül değil, noktalı virgül kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin yapısını incele

Cümle, 'ele almış' ve 'başarmıştır' yüklemleriyle iki ana kısımdan oluşan sıralı bir cümledir.

Sıralı cümlelerde noktalama işaretinin türünü belirlemek için cümlelerin kendi içindeki noktalama trafiğine bakılmalıdır.

Birinci cümlenin iç noktalamasını kontrol et

'toplumsal sorunları' ve 'bireyin iç dünyasındaki çatışmaları' ifadeleri arasında virgül (II) bulunmaktadır.

Türk Dil Kurumu kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler birbirine noktalı virgül ile bağlanır.

Noktalı virgülün yerini belirle

Birinci cümlenin bittiği ve ikinci cümlenin başladığı III numaralı yere noktalı virgül gelmelidir.

Eğer III numaralı yere de virgül konulsaydı, cümledeki eş görevli sözcükler ile ana cümlelerin sınırı birbirine karışabilirdi.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin ayrılması

Hints

Cümlede birden fazla yargı (yüklem) olup olmadığını ve bu yargıların içlerinde virgül kullanılıp kullanılmadığını kontrol edin.

Birinci cümle 'ele almış' yüklemiyle bitiyor. Bu noktadan önce cümlede başka bir virgül kullanılmış mı?

TDK kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler birbirine noktalı virgül (;) ile bağlanır.

Practice More

Sıralı cümlelerde noktalama işaretlerini belirlerken, her bir cümlenin kendi içindeki 'virgül trafiğini' kontrol etme alışkanlığı edinin.

Estimated Time:1m 40s

Question 71Question →

Bir sanat akademisinin yıl sonu gösteri programında müzik branşında piyano, keman, gitar ( ) dans branşında ise bale, modern dans ve halk oyunları sunumları planlanmıştır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken en uygun noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Virgül (,)

Noktalı virgül (;)

İki nokta (:)

Nokta (.)

Üç nokta (...)

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül (;)

Answer

Cümlede virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılmalıdır.

Cümlede müzik branşı ve dans branşı olmak üzere iki farklı kategori bulunmaktadır. Her kategorinin kendi içindeki öğeleri (piyano, keman, gitar gibi) virgülle ayrıldığı için, bu iki ana kategoriyi birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (;) kullanılması dil bilgisi kuralıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin yapısını ve içeriğini analiz edin.

Cümlede 'müzik branşı' ve 'dans branşı' olmak üzere iki temel kategori/grup olduğu görülmektedir.

Noktalama işaretini belirlemek için kelimeler arasındaki anlamsal ve yapısal ilişkileri anlamak gerekir.

Grupların kendi içindeki noktalamasını kontrol edin.

Müzik branşındaki aletler (piyano, keman, gitar) ve dans branşındaki türler kendi içlerinde virgülle ayrılmıştır.

Eğer bir grup içinde zaten virgül kullanılmışsa, bu grupları birbirinden ayırmak için bir üst noktalama işareti olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.

İlgili noktalama kuralını uygulayın.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.'

Noktalı virgül kullanımı, kategoriler arasındaki karışıklığı önleyerek cümlenin daha rahat anlaşılmasını sağlar.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Hints

Cümlede iki farklı kategori (müzik ve dans) olduğunu fark ettiniz mi?

Her kategorinin kendi elemanları zaten virgülle ayrılmış. Bu durumda kategorileri ayırmak için daha güçlü bir işarete ihtiyacınız var.

Tür veya takımları (örneğin meyveler ve sebzeler, kız isimleri ve erkek isimleri) birbirinden ayırmak için hangi işaret kullanılır?

Practice More

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'ögelere ayırmak için virgül kullanılmış sıralı cümleleri ayırma' kuralına göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümle olarak düşünün. Eğer ( ) yerine nokta koysaydınız, ikinci cümle 'Dans branşında ise...' şeklinde başlardı. Ancak cümle 'ise' bağlacıyla devam ederek bir karşılaştırma/gruplama yaptığı için bu iki parçayı noktalı virgül ile bağlamak en doğru akademik yaklaşımdır.

Estimated Time:45s

Question 72Question →

Türkçede noktalama işaretlerinin kullanımı, cümle yapısına ve sözcüklerin işlevine göre belirlenmiş kesin kurallara dayanır. Bu kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Yeni atanan memurlar; liyakat, dürüstlük ve tarafsızlık ilkelerine bağlı kalacaklarına dair yemin ettiler.

Kurum müdürü, odasındaki dosyaları titizlikle inceleyerek, hazırladığı raporu ilgili birime teslim etti.

Edebiyatımızın usta ismi şöyle der: 'Gerçek sanatçı, toplumun aynası olmayı başarabilendir.'

Pazardan elma, armut ve şeftali; bakkaldan ise un, şeker ve irmik alarak eve döndü.

Yarın sabah erkenden yola çıkacağız -hava durumunda bir değişiklik olmazsa- öğlene varmış oluruz.

Show answer & explanation

Answer: Kurum müdürü, odasındaki dosyaları titizlikle inceleyerek, hazırladığı raporu ilgili birime teslim etti.

Answer

Kurum müdürü ile başlayan cümlede 'inceleyerek' sözcüğünden sonra virgül kullanılması hatalıdır.

Doğru cevap olan cümlede 'inceleyerek' kelimesi bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, cümle içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa aralarına virgül konabilir. Bu cümlede tek bir zarf-fiil olduğu için virgül kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki sözcük türlerini analiz etme

'inceleyerek' kelimesinin '-erek/-arak' ekini almış bir zarf-fiil olduğu tespit edilir.

Noktalama kuralları fiilimsilerin türüne göre özel kısıtlamalar içerebilir.

Zarf-fiil sonrası virgül kuralını uygulama

Metinde tek bir zarf-fiil bulunduğu ve arkasından başka bir zarf-fiil gelmediği görülür.

TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.

Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül ve iki nokta kullanımını denetleme

Noktalı virgülün özneyi ayırma ve grupları ayırma görevlerinin doğru kullanıldığı teyit edilir.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak hatasız bir çözüm sağlar.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralı

Hints

Cümledeki fiilimsi eklerine (zarf-fiillere) dikkat edin.

-erek, -ip, -ince gibi eklerden sonra hangi durumlarda virgül gelmeyeceğini hatırlayın.

Eğer bir cümlede sadece bir tane zarf-fiil varsa, o fiilimsiden sonra virgül koymak kural ihlalidir.

Practice More

Zarf-fiillerin art arda sıralandığı (örneğin: 'Gülüp, eğlenerek gidiyorlardı') durumlarda virgülün neden gerekli olduğunu araştırın.

Estimated Time:1m 30s

Question 73Question →

Resmî bir yazışmada dosya içeriği şu şekilde belirtilmiştir: Dilekçe ( ) onaylı nüfus kayıt örneği ( ) hizmet belgesi ve vukuatlı aile tablosu.

Bu cümlede parantezle ( ) belirtilen yerlere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Virgül ( , )

Noktalı Virgül ( ; )

İki Nokta ( : )

Nokta ( . )

Ünlem İşareti ( ! )

Show answer & explanation

Answer: Virgül ( , )

Answer

Cümlede birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül ( , ) kullanılmalıdır.

Doğru seçenekte belirtilen virgül işareti, cümlede art arda gelen ve aynı göreve sahip olan (eş görevli) 'Dilekçe' ve 'nüfus kayıt örneği' gibi ifadeleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Bu, virgülün en temel ve yaygın kullanım alanlarından biridir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kelime gruplarının işlevini belirleyin.

"Dilekçe", "onaylı nüfus kayıt örneği" ve "hizmet belgesi" ifadelerinin aynı türden (belge isimleri) olduğu görülmektedir.

Noktalama işaretlerini doğru seçmek için kelimelerin cümledeki görevini anlamak gerekir.

Sıralama kuralını hatırlayın.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, eş görevli sözcüklerin arasına virgül konur.

Bu temel kural, listeleme yapılan tüm cümlelerde geçerlidir.

Uygun işareti yerleştirin.

Boşluklara virgül getirildiğinde anlam bütünlüğü sağlanır.

Diğer işaretler (noktalı virgül, iki nokta vb.) bu bağlamda yapısal bir hata oluşturur.

Key Concept

Virgülün Eş Görevli Kelimeleri Ayırma İşlevi

Hints

Cümlede birbiri ardına sıralanan benzer türdeki kelimelere (belge isimlerine) odaklanın.

Pazardan elma, armut, muz aldım derken kullandığınız işareti hatırlayın; buradaki mantık aynıdır.

Eş görevli sözcükleri ayırmak için en yaygın kullanılan noktalama işareti hangisidir?

Practice More

Virgülün diğer önemli görevleri olan 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'ara sözlerin başına ve sonuna konma' kurallarına da göz atabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 74Question →

Türkçede noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara ve istisnalara bağlıdır. Özellikle virgülün (,) kullanımı, cümledeki sözcük türlerine ve öge dizilişine göre farklılık gösterebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Edebiyat; hayatın, insanın ve doğanın estetik bir dille yeniden kurgulanmasıdır.

Okul müdürü; dürüst, çalışkan, disiplinli personeli her zaman takdir ederdi.

Dosyaları büyük bir titizlikle inceleyip, rapor haline getirerek yönetim kuruluna sundu.

Yıllardır üzerinde çalıştığı romanını nihayet bitirip, yayıncıya teslim etmek üzere yola koyuldu.

Akşam olunca sokaklar tenhalaşır, şehir derin bir sessizliğe ve huzura gömülürdü.

Show answer & explanation

Answer: Yıllardır üzerinde çalıştığı romanını nihayet bitirip, yayıncıya teslim etmek üzere yola koyuldu.

Answer

Romanın bitirildiğini ifade eden 'bitirip' zarf-fiilinden sonra virgül kullanılan seçenek hatalıdır; çünkü cümlede başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış bir kelimeden sonra virgül kullanılmaz. Ancak, zarf-fiil eki almış kelimeler art arda geliyorsa (eş görevli sözcük öbeği oluşturuyorsa) aralarına virgül konur. 'Romanını nihayet bitirip, yayıncıya...' cümlesinde 'bitirip' kelimesinden sonra gelen başka bir zarf-fiil grubu olmadığı için virgül kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki zarf-fiil eklerini (-ıp, -arak, -ınca vb.) tespit edin.

Hatalı cümlede sadece 'bitirip' (-ıp) ekiyle oluşmuş bir zarf-fiil bulunmaktadır.

Türkçede zarf-fiillerden sonra virgül kullanımı belirli bir şarta bağlıdır.

Zarf-fiilden sonra gelen kelimenin türünü kontrol edin.

Zarf-fiilden sonra başka bir zarf-fiil gelmemektedir.

TDK kuralına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa aralarına virgül konur.

Diğer seçeneklerdeki benzer yapıları karşılaştırın.

Bir seçenekte 'inceleyip' ve 'getirerek' şeklinde iki zarf-fiil olduğu için virgül doğruyken, hatalı seçenekte tek bir zarf-fiil olduğu için virgül yanlıştır.

İstisnai durumun (art arda gelme hali) oluşup oluşmadığını belirlemek cevabı netleştirir.

Key Concept

Zarf-Fiillerden Sonra Virgül Kullanımı

Hints

Cümlelerdeki zarf-fiil eklerini (-ıp, -ince, -arak, -madan vb.) işaretleyin.

TDK'nin 'Zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz' kuralını ve bu kuralın tek istisnasını hatırlayın.

Hangi cümlede sadece bir tane zarf-fiil olmasına rağmen hemen sonrasında virgül kullanılmış?

Practice More

Şart eki (-se, -sa) ve 'mı/mi' soru ekinin zarf-fiil görevinde kullanıldığı durumlardaki virgül yasaklarını da inceleyin.

Alternative Method

Zarf-fiilin cümlede bir 'virgül' gibi duraksama mı yoksa doğrudan fiile bağlanan bir 'ek' mi olduğuna bakın. Eğer tekilse ve arkasından eş görevli bir yapı gelmiyorsa virgül gereksizdir.

Estimated Time:1m 30s

Question 75Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metnin anlamını belirginleştirir ve okumayı kolaylaştırır. Ancak bu işaretlerin kural dışı kullanımı anlam karmaşasına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Modern bilim; gözlem, deney ve mantıksal çıkarım ilkeleri üzerine inşa edildiği için her geçen gün hızla gelişmektedir.

Karar vericiler; mevcut verileri, saha raporlarını ve uzman görüşlerini titizlikle inceleyip, yeni stratejiyi belirlemek üzere bir araya geldiler.

Tarihçi, belgelerin dilini çözmekle kalmaz; o dönemin ruhunu, toplumsal yapısını ve zihniyetini de anlamaya çalışır.

Sanatçının son sergisinde üç ana tema ön plana çıkıyordu: doğa, insan ve yalnızlık.

"Bilgi, paylaşıldıkça çoğalan tek hazinedir," diyerek sözlerine başladı konuşmacı.

Show answer & explanation

Answer: Karar vericiler; mevcut verileri, saha raporlarını ve uzman görüşlerini titizlikle inceleyip, yeni stratejiyi belirlemek üzere bir araya geldiler.

Answer

Karar vericilerin eylemlerini anlatan cümlede, zarf-fiil ekinden sonra virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Doğru cevap olan seçenekte 'inceleyip' kelimesi bir zarf-fiildir. Cümlede bu kelimeyi takip eden ve zarf-fiil görevinde olan başka bir sözcük bulunmadığı için kendisinden sonra virgül getirilmesi yazım kurallarına aykırıdır. Eğer cümle 'inceleyip, değerlendirerek' şeklinde olsaydı virgül kullanımı doğru olurdu.

Step-by-Step Solution

Cümledeki zarf-fiilleri tespit et.

Cümlede sadece 'inceleyip' kelimesi zarf-fiil eki (-ip) almıştır.

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanım kuralını uygulamak için kelime türünü belirlemek gerekir.

Zarf-fiil kuralını hatırla.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa aralarına virgül konur.

Noktalama hatasının nedenini bilimsel temele oturtmak.

Cümle yapısını kontrol et.

'inceleyip' kelimesinden sonra gelen 'belirlemek' kelimesi bir isim-fiildir, zarf-fiil değildir. Dolayısıyla art arda gelen bir zarf-fiil grubu yoktur.

Zarf-fiil kuralındaki istisnanın (art arda gelme durumu) geçerli olup olmadığını anlamak.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı

Hints

Cümlelerdeki zarf-fiil (-arak, -ip, -ince vb.) eklerine odaklanın.

Özneden sonra ne zaman noktalı virgül kullanıldığını düşünün; özneden hemen sonra bir liste geliyorsa bu kullanım gerekli midir?

Bir cümlede tek bir zarf-fiil varsa, o zarf-fiilden sonra asla virgül gelmez kuralını hatırlayın.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın ayrımını pekiştirmek için tür ve takım ayırma örneklerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Noktalama sorularında şüpheye düştüğünüzde işareti cümleden çıkarıp okuyun; eğer anlam bozulmuyorsa veya kural gereği gelmemesi gerekiyorsa yanlışlığı bu şekilde teyit edebilirsiniz. Özellikle zarf-fiil kuralı KPSS'de en çok sorulan 'yanıltıcı' kurallardan biridir.

Estimated Time:1m 30s

Question 76Question →

Türkçede virgülün (,) birçok farklı kullanım alanı bulunmaktadır. Bunlardan en yaygın olanları eş görevli sözcükleri ayırmak ve yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmektir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Akşam, günün bütün yorgunluğunu unutturan bir sessizlikle geldi.

Çantasından kitabını, defterini ve kalemliğini hızlıca çıkardı.

Uzun, yorucu ve bir o kadar da keyifli bir yolculuktu bizimkisi.

Manavdan elma, armut, portakal ve muz alıp eve döndük.

Şiirlerinde yalnızlık, hüzün ve umut temalarını ustalıkla işler.

Show answer & explanation

Answer: Akşam, günün bütün yorgunluğunu unutturan bir sessizlikle geldi.

Answer

Virgülün özneyi belirtmek için kullanıldığı 'Akşam, günün bütün yorgunluğunu unutturan bir sessizlikle geldi.' cümlesi, diğer seçeneklerdeki 'eş görevli sözcükleri ayırma' görevinden farklıdır.

Doğru seçenekte virgül, yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek amacıyla kullanılmıştır. 'Geldi' yüklemine sorulan 'Gelen ne?' sorusu bize 'Akşam' öznesini verir ve virgül bu özneyi vurgulamak için oradadır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemlere bağlı olan özneleri bulun.

Tüm cümlelerin temel ögeleri (özne ve yüklem) belirlendi.

Virgülün özneyi ayırma görevini kontrol etmek için önce özne ve yüklem ilişkisi kurulmalıdır.

Virgülün ayırdığı sözcüklerin türlerini (isim, sıfat, nesne vb.) analiz edin.

Bir cümlede virgülün bir ismi (özne) vurguladığı, diğerlerinde ise benzer türdeki kelime gruplarını sıraladığı görüldü.

Virgülün işlevsel farkını ortaya koymak için sözcüklerin cümle içindeki görevlerine bakılır.

Seçeneklerdeki kullanım amaçlarını karşılaştırarak gruplandırın.

Dört seçenekte listeleme (eş görevli sözcükler), bir seçenekte ise özne belirginleştirme işlevi tespit edildi.

Farklı olan kullanımın kesinleştirilmesi için karşılaştırma yapılarak doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Virgülün Temel Görevleri: Özne Belirtme ve Eş Görevli Sözcükleri Ayırma

Hints

Virgülün cümledeki ögeleri mi ayırdığına yoksa benzer kelimeleri mi listelediğine dikkat edin.

Cümlelerin yüklemlerini bulun ve virgülün bu yüklemlerle doğrudan ilişkili bir ögeyi (özne gibi) mi ayırdığına bakın.

Seçeneklerin dördünde virgül 'elma, armut, muz' gibi bir sıralama yaparken, birinde sadece tek bir ismi (cümle başındaki ismi) vurgulamaktadır.

Practice More

Virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'ara sözleri belirtme' görevlerini de içeren karma testleri çözebilirsiniz.

Alternative Method

Virgülün olduğu yerdeki kelimelerin yerini değiştirin. Eğer liste bozuluyorsa eş görevli sözcüktür; eğer sadece cümlenin vurgusu değişiyorsa özne belirtme görevi olabilir.

Estimated Time:45s

Question 77Question →

Resmî yazışma kuralları ve dil bilgisi standartları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yazar; yapıtlarında toplumsal değerleri, kültürel mirası ve tarihî olayları büyük bir ustalıkla harmanlıyor.

Kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesini hedefliyorsak, teknolojik altyapıyı bir an önce yenilemeliyiz.

Bilim insanlarının ortak görüşü şudur: Bilgi, paylaşıldıkça çoğalan bir hazinedir.

Kış mevsiminde Erzurum, Kars, Ardahan; yaz mevsiminde ise Antalya, Muğla, Aydın turistlerin odağındadır.

Hayır, sizinle aynı fikirde olmadığımı daha önce de belirtmiştim.

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesini hedefliyorsak, teknolojik altyapıyı bir an önce yenilemeliyiz.

Answer

Kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesini hedefliyorsak, teknolojik altyapıyı bir an önce yenilemeliyiz.

Doğru cevap olan seçenekte 'hedefliyorsak' sözcüğünden sonra virgül kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kurallarına göre, metin içinde şart eki (-sa/-se) almış kelimelerden sonra virgül konulamaz. Bu kuralın ihlali noktalama yanlışına yol açar.

Step-by-Step Solution

Cümledeki ekleri analiz edin.

'Hedefliyorsak' kelimesindeki '-sa' ekinin şart eki olduğu tespit edilir.

Türkçede noktalama kuralları, belirli eklerden sonra gelen işaretlerin kullanımını kısıtlar.

TDK'nin şart ekiyle ilgili kuralını hatırlayın.

Metin içinde şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül konulmayacağı kuralına ulaşılır.

Şart eki cümlede zarf-fiil işlevi gördüğü için virgül kullanımı gereksiz ve hatalıdır.

Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerini doğrulayın.

Noktalı virgül ve iki nokta kullanımlarının görevlerine uygun olduğu görülür.

Hatalı olan seçeneği teyit etmek için diğer kullanımların doğruluğu incelenir.

Key Concept

Şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül kullanılmaz.

Hints

Cümlelerdeki şart bildiren ifadelere ve sıralı ögelere odaklanın.

Şart eki (-sa/-se) almış bir sözcükten sonra herhangi bir noktalama işareti gelip gelmeyeceğini hatırlayın.

TDK kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil veya şart ekinden sonra virgül konmaz.

Practice More

Zarf-fiil eklerinden (-arak, -ınca, -ıp) sonra virgül kullanımının hangi durumlarda hatalı olduğunu tekrar edin.

Estimated Time:1m 15s

Question 78Question →

Yeni açılan halk kütüphanesinde şu bölümler bulunuyor ( ) çocuk kitaplığı, süreli yayınlar ve etüt salonu.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

İki nokta (:)

Noktalı virgül (;)

Virgül (,)

Üç nokta (...)

Nokta (.)

Show answer & explanation

Answer: İki nokta (:)

Answer

İki nokta (:)

Verilen cümlede 'şu bölümler bulunuyor' ifadesi, okuyucuya bir listenin veya açıklamanın geleceğini haber vermektedir. Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Bu nedenle ayraçla belirtilen yere getirilmesi gereken doğru işaret iki noktadır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin yapısı incelenir.

Cümlede 'şu bölümler bulunuyor' ifadesiyle bir sayım/liste yapılacağı belirtilmiştir.

Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin devamındaki anlam ilişkisini anlamak gerekir.

Örnekleme kuralı hatırlanır.

Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre açıklama ve örnekleme öncesinde bu işaret kullanılır.

Uygun işaret yerleştirilir.

Ayraç içine iki nokta (:) getirilerek cümle tamamlanır.

Liste başladığı için iki nokta en uygun seçenektir.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı

Hints

Cümlede 'şu bölümler bulunuyor' ifadesinden sonra bir sayım yapıldığına dikkat edin.

Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna hangi işaret gelir?

Örnekleme ve açıklamalardan önce genellikle iki nokta (:) kullanılır.

Practice More

İki nokta ile noktalı virgül arasındaki farkı pekiştirmek için noktalı virgülün 'türleri ayırma' görevine dair sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi okurken 'şunlar:' diye durakladığınız ve bir liste beklediğiniz yerlerde genellikle iki nokta kullanılır.

Estimated Time:45s

Question 79Question →

Eski İstanbul (I) camileri (II) çeşmeleri (III) dar sokaklarıyla (IV) yeni İstanbul ise dev binaları (V) geniş yolları ve karmaşasıyla zihnimizde yer ediyor.

Bu cümlede numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

( , ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

( ; ) ( , ) ( , ) ( : ) ( , )

( , ) ( , ) ( , ) ( , ) ( , )

( ; ) ( ; ) ( , ) ( ; ) ( , )

Show answer & explanation

Answer: (; ) ( , ) ( , ) ( ; ) ( , )

Answer

Noktalama işaretleri sırasıyla (;), (,), (,), (;) ve (,) şeklinde olmalıdır.

Doğru seçenekte, ilk olarak özne olan 'Eski İstanbul'u kendisinden sonraki listeden ayırmak için noktalı virgül; ardından eş görevli unsurları ayırmak için virgüller; son olarak ise karşılaştırılan iki ana grubu birbirinden ayırmak için yine noktalı virgül kullanılmıştır. Bu kullanım TDK'nin noktalı virgül için belirlediği temel kurallara tam uyum sağlar.

Step-by-Step Solution

Cümle yapısını analiz edin.

Cümle, 'Eski İstanbul' ve 'Yeni İstanbul' olmak üzere iki temel karşıt grubu ve bu grupların özelliklerini içermektedir.

Noktalama işaretlerinin görevlerini cümle içindeki hiyerarşiye göre belirlemek gerekir.

I numaralı yerdeki işareti belirleyin.

Noktalı virgül (;) getirilmelidir.

TDK kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirtmek için noktalı virgül kullanılır.

II, III ve V numaralı yerlerdeki işaretleri belirleyin.

Virgül (,) getirilmelidir.

Bu bölümlerde 'camileri, çeşmeleri' ve 'dev binaları, geniş yolları' gibi eş görevli sözcükler sıralanmaktadır.

IV numaralı yerdeki işareti belirleyin.

Noktalı virgül (;) getirilmelidir.

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (Eski İstanbul grubu ve Yeni İstanbul grubu) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Key Concept

Noktalı Virgülün Farklı Görevleri

Hints

Cümlede iki farklı dönemin (Eski ve Yeni) özellikleri gruplandırılmıştır.

Eğer bir cümlede özneden hemen sonra virgülle ayrılmış bir liste başlıyorsa, özneyi karıştırmamak için özel bir işaret gerekebilir.

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanıldığını hatırlayın.

Practice More

Noktalı virgülün özneyi belirtme ve grupları ayırma görevleri arasındaki farkı pekiştirmek için TDK yazım kılavuzundaki örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümleye bölmeyi deneyin: 'Eski İstanbul camileri, çeşmeleri, dar sokaklarıyla zihnimizde yer ediyor.' ve 'Yeni İstanbul ise...'. Bu iki cümleyi birleştirirken kullanılan 'ise' bağlacı ve iç virgüller, orta noktada güçlü bir ayrım (noktalı virgül) gerektirir.

Estimated Time:1m 40s

Question 80Question →

Noktalı virgül (;), ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılabilir. Bu kullanımın temel amacı, öznenin kendisinden sonra gelen sıralı unsurlarla karışmasını önlemek ve cümlenin anlamını netleştirmektir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Türkiye; Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan ve Ermenistan gibi komşu ülkelerle köklü bir tarihsel geçmişe sahiptir.

Kurumun vizyonu yenilikçilik, şeffaflık, dürüstlük; misyonu ise kaliteli hizmet, verimlilik ve sürdürülebilirliktir.

Toplantı tutanakları imzalandı, arşivlendi; ilgili birimlere dağıtılmak üzere hazır hâle getirildi.

Yeni personelden beklentimiz şunlardır; çalışkanlık, dürüstlük ve çözüm odaklılık.

Kurul üyeleri, sunulan projeyi dikkatle inceleyip onaylayınca; uygulama aşamasına geçilmesi kararlaştırıldı.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye; Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan ve Ermenistan gibi komşu ülkelerle köklü bir tarihsel geçmişe sahiptir.

Answer

Türkiye ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneyi kendisinden sonra gelen virgülle ayrılmış unsurlardan ayırarak anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılmıştır.

Türkiye ile başlayan cümlede 'Türkiye' kelimesi cümlenin öznesidir. Öznenin hemen ardından Yunanistan, Bulgaristan gibi ülkeler virgülle sıralanmıştır. Eğer Türkiye'den sonra noktalı virgül yerine virgül kullanılsaydı, Türkiye de bu listenin sıradan bir parçası gibi görünebilir ve özne olma niteliği belirsizleşebilirdi. Bu nedenle noktalı virgül özneyi belirginleştirmek için kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki noktalı virgül kuralını (özneyi belirginleştirme) analiz edin.

Hedef, öznenin ardından gelen ve aralarında virgül bulunan bir dizi unsurla karışmasını önlemektir.

Soruda istenen özel işlevi seçeneklerde arayabilmek için kuralı netleştirmek gerekir.

Seçeneklerdeki noktalı virgüllerin öncesini ve sonrasını inceleyin.

Türkiye cümlesinde özne tekildir; ardından gelenler ise komşu ülkelerin listesidir. Diğer şıklarda ise ya grup ayırma ya da sıralı cümle işlevi vardır.

Noktalama işaretinin cümlede üstlendiği yapısal görevi tespit etmek için.

Noktalama yanlışlarını ve farklı işlevleri eleyin.

Vizyon/misyon cümlesi gruplandırma, toplantı cümlesi sıralı cümle ayırma, beklentimiz cümlesi hatalı kullanım ve proje cümlesi ise gereksiz kullanım içermektedir.

Çeldiricilerin hangi kurallara dayandığını belirleyerek doğru cevabı teyit etmek için.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özneyi Ayırma Görevi

Hints

Noktalı virgülün özneden sonra kullanılması için cümlede özne dışında da virgüllerin bulunması gerekir.

Eğer noktalı virgül 'özne; liste, liste, liste' yapısındaysa bu soru kökündeki işlevi karşılar.

Cevap şıkkında Türkiye öznesinden sonra gelen ülkeler birer örnektir ve Türkiye bu örneklere sahip olan ana unsurdur.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın ayrımını pekiştirmek için 'açıklama' ve 'gruplandırma' arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 4 / 6Next

Noktalama İşaretleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer