Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 201Question →

İki nokta (:), kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkçede sözcükler yapı bakımından üç grupta incelenir; basit, türemiş ve birleşik sözcükler.

Answer

Sözcüklerin yapı bakımından gruplandırıldığı cümlede, örneklerden önce noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, sözcük türlerinin (basit, türemiş, birleşik) sıralanacağı cümlede örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak kural gereği, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin işlevlerini inceleyin.
Cümlelerin çoğunda bir açıklama veya örneklendirme hazırlığı olduğu görülmektedir.
İki noktanın temel görevi kendinden sonra gelecek açıklamayı veya örneği işaret etmektir.
2
Örneklendirme ve açıklama öncesinde hangi işaretin kullanıldığını kontrol edin.
Bir seçenekte açıklama/örnek öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre açıklama ve örnekleme yapılacaksa noktalı virgül değil, iki nokta kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örneklendirme İşlevi

Practice More

İki noktadan sonra gelen bölümün bir cümle olup olmadığına bakarak büyük/küçük harf kurallarını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 202Question →

Türkçede virgül (,) birçok farklı görevde kullanılabilen işlevsel bir noktalama işaretidir. Bu görevlerden biri de uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmektir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Mülki idare amiri, bölgedeki kamu yatırımlarının denetimi sırasında karşılaşılan aksaklıkların giderilmesi için ilgili birimlere kesin talimatlar verdi.

Answer

Mülki idare amiri ile başlayan cümlede virgül, yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtme göreviyle kullanılmıştır.
Doğru cevapta, 'Mülki idare amiri' cümlenin öznesidir ve 'verdi' yükleminden oldukça uzakta yer almaktadır. Türk dili kurallarına göre bu tür uzun cümlelerde okuma akışını netleştirmek ve özneyi vurgulamak için özne sonuna virgül konur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ögelerini ayırınız.
Özne: Mülki idare amiri, Yüklem: verdi.
Virgülün özneyi belirtip belirtmediğini anlamak için temel ögeleri bulmak gerekir.
2
Özne ile yüklem arasındaki mesafeyi kontrol ediniz.
Özne cümlesinin başında, yüklem ise sonunda yer almaktadır; araya birçok tamlama ve zarf grubu girmiştir.
Tanımda belirtilen 'yüklemden uzak düşme' durumu bu yapıda mevcuttur.
3
Diğer seçeneklerdeki virgül görevlerini analiz ediniz.
Diğer seçeneklerde anlam karışıklığı, sıralı cümle veya yanlış noktalama kullanımı tespit edilmiştir.
Doğru işlevi teyit etmek için çeldiricilerin elenmesi gerekir.

Key Concept

Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanımı.
Estimated Time:1m 15s
Question 203Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İnsanların dış görünüşlerine bakarak onlar hakkında önyargı oluşturmak bizi yanıltabilir.

Answer

İnsanların dış görünüşlerine bakarak onlar hakkında 'ön yargı' oluşturmak bizi yanıltabilir cümlesinde yazım yanlışı yapılmıştır.
Türkçede 'ön' sözcüğünün başa getirilmesiyle oluşturulan 'ön yargı', 'ön söz', 'ön izleme' gibi kavramlar ayrı yazılır. Cümlede 'önyargı' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: emretti, keçiboynuzu, önyargı, kuş üzümü, kuzeydoğu.
Yazım kuralı ihlalini bulmak için önce ilgili kelime yapılarını belirlemek gerekir.
2
TDK birleşik kelimelerin yazımı kurallarını her sözcüğe uygula.
'Emir + etmek' (ünlü düşmesi var, bitişik), 'keçiboynuzu' (bitki adı, anlam kaybı var, bitişik), 'kuzeydoğu' (ara yön, bitişik), 'kuş üzümü' (anlam kaybı yok, ayrı) kuralları doğrudur. Ancak 'ön yargı' ifadesi, kural gereği ayrı yazılmalıdır.
Kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol ederek hatayı belirlemek.
3
Yanlış yazılan sözcüğü ve kuralını doğrula.
'Ön' sözcüğüyle kurulan ve somut bir anlam taşıyan tamlamalar (ön yargı, ön söz, ön sezi) TDK'ye göre ayrı yazılır.
Doğru cevabı netleştirmek.

Key Concept

Ön, art, iç, dış, orta sözcüklerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı.
Estimated Time:50s
Question 204Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, unvanlar, kurum isimleri ve tarihî dönemler gibi pek çok kurala bağlıdır. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gezi ekibi, Erzurum yakınlarındaki Tortum şelalesi çevresinde kamp kurmaya karar verdi.

Answer

Cümledeki 'Tortum şelalesi' ifadesinde 'şelale' kelimesi büyük harfle başlatılarak 'Tortum Şelalesi' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, şelale vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Tortum şelalesi' ifadesi bu kurala aykırıdır; doğrusu 'Tortum Şelalesi' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Unvan ve makam adlarının yazım kuralını incele.
Makam veya unvan sözleri (Türk Dil Kurumu Başkanı) büyük harfle başlar.
Belirli bir makamı temsil eden unvanlar özel isim sayılır.
2
Yön adlarının özel isimle kurduğu tamlamadaki yazımını kontrol et.
Yön adları özel isimden sonra gelirse (Anadolu'nun doğusu) küçük yazılır.
Yön adları sadece özel isimden önce geldiklerinde (Doğu Anadolu) büyük harfle başlar.
3
Birim ve bölüm adlarının yazımını denetle.
Kurum, kuruluş ve birim adlarının (Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü) her kelimesi büyük harfle başlar.
Resmî birim adları özel isim statüsündedir.
4
Yer adlarında kullanılan coğrafi tür isimlerini değerlendir.
Dağ, nehir, göl, şelale gibi tür bildiren isimler (Tortum Şelalesi) büyük harfle başlamalıdır.
Bu kelimeler özel isme dahil olup bir coğrafi yer adını tamamladıkları için büyük yazılır.
5
Tarihî dönem ve devir adlarının yazımını doğrula.
Dönem ve devir adları (Tanzimat Dönemi) büyük harfle başlar.
Tarihsel süreçleri belirten özel isimler büyük harf kuralına tabidir.

Key Concept

Yer adlarında tür bildiren ikinci isimlerin (dağ, şelale, göl vb.) büyük harfle başlatılması kuralı.
Estimated Time:50s
Question 205Question →

Türkçede yer adları, unvanlar ve bayram isimlerinin yazımıyla ilgili belirli kurallar bulunmaktadır.

Bu kurallar dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yolculuğumuz sırasında Sivas'ın Gökpınar Köyü'ne de uğrama fırsatı bulduk.

Answer

Sivas'ın Gökpınar Köyü'ne de uğrama fırsatı bulduk cümlesinde 'köy' kelimesi küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Bu nedenle 'Gökpınar Köyü' ifadesi yanlış olup doğrusu 'Gökpınar köyü' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yer adlarını ve özel isimleri belirleyin.
Cümlede 'Sivas' ve 'Gökpınar' özel adları, 'köy' ise tür adıdır.
Yazım kurallarını uygulamak için kelime türlerini ayırt etmek gerekir.
2
Özel adla kurulan 'köy' tamlamasının yazım kuralını hatırlayın.
TDK'ye göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran 'il, ilçe, belde, köy' sözcükleri küçük harfle başlar.
Bu sözcükler özel ismin bir parçası değil, o ismin türünü belirten ek niteliğindedir.
3
Kuralı cümleye uygulayarak yanlışlığı tespit edin.
'Gökpınar Köyü' ifadesi 'Gökpınar köyü' şeklinde yazılmalıdır; ayrıca 'köy' kelimesine gelen ek kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Özel isim olmayan kelimelere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Key Concept

Özel ada dâhil olmayan yer bildiren tür adlarının (il, ilçe, köy vb.) yazımı.
Estimated Time:45s
Question 206Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kurallar ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sanatın toplumsal bir görevi olduğunu savunurdu; halkın dertlerini ve özlemlerini edebiyata taşımak.

Answer

Sanatın toplumsal görevine dair açıklama içeren cümlede, açıklama öncesinde noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.
İlgili cümlede sanatçının savunduğu düşünce açıklanmaktadır. Türkçede kendisinden sonra açıklama gelecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilir. Ancak bu cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılarak kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını incelemek
"Sanatın toplumsal bir görevi olduğunu savunurdu" ifadesinden sonra bu görevin ne olduğunun açıklandığı tespit edilir.
Noktalama işareti seçimini belirlemek için ifadenin işlevini (açıklama, örnekleme vb.) anlamak gerekir.
2
İlgili noktalama kuralını hatırlamak
TDK kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül (;) açıklama yapmak için değil, öğeleri arasında virgül bulunan takımları ayırmak veya sıralı cümleleri bağlamak için kullanılır.
3
Yazım kuralını kontrol etmek
Hatalı seçenekte iki nokta yerine noktalı virgül kullanıldığı belirlenir.
Yanlış noktalama işareti kullanımı metnin anlam akışını ve dil bilgisi kurallarını ihlal eder.

Key Concept

Açıklama ve Örnekleme Öncesi İki Nokta Kullanımı
Question 207Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni aldığımız ev, Kurtuluş mahallesi sınırları içerisinde yer alıyor.

Answer

Yanlışlık yapılan cümle, mahalle adının küçük harfle yazıldığı seçenektir.
Türkçede özel adlara dâhil olan mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen bu sözcükler her zaman büyük harfle başlatılır. 'Kurtuluş Mahallesi' bir yer adıdır ve 'Mahallesi' kelimesinin baş harfi büyük yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve yer bildiren ifadeleri belirleme
Cümlelerde 'Sayın Bakan', 'Kurtuluş mahallesi', 'Çanakkale Boğazı', 'eylül ayı' ve 'Muş Ovası' ifadeleri kontrol noktaları olarak belirlendi.
Yazım yanlışını tespit etmek için kurala tabi olan sözcüklerin doğru belirlenmesi gerekir.
2
Yer adlarının yazım kuralını uygulama
Mahalle, meydan, cadde gibi yer bildiren ifadelerin özel isme dahil olduğu ve büyük harfle başlaması gerektiği kuralı hatırlandı.
Yer adlarının tamlama yapısındaki standart yazım kuralını denetlemek için.
3
Hatalı kullanımı tespit etme
'Kurtuluş Mahallesi' yazılması gerekirken 'mahallesi' şeklinde küçük harf kullanıldığı görüldü.
Kural ihlalini somut olarak belirleyip doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Yer adlarına dâhil olan mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak kelimelerinin büyük harfle yazılması kuralı.
Estimated Time:45s
Question 208Question →

Resmî bir kurum tarafından hazırlanan hizmet içi eğitim duyurusunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Seminer kapsamında şu iki ana başlık üzerinde durulacaktır; kriz yönetimi senaryoları ve etkili iletişim teknikleri.

Answer

Seminer programının başlıklarından bahsedilen cümlede noktalı virgül kullanılması yanlıştır; açıklama ve örneklemelerden önce iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'durulacaktır' kelimesinden sonra yapılacak olan açıklama (kriz yönetimi... ve iletişim teknikleri) öncesinde noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Oysa Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerden önce her zaman iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle bu kullanım bir noktalama yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin sonundaki noktalama işaretlerini ve işlevlerini kontrol et.
İkinci cümlede 'durulacaktır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edildi.
İki nokta ile noktalı virgülün görevleri sıklıkla karıştırıldığı için öncelikle bu ayrım kontrol edilmelidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlayıp başlamadığını denetle.
Örnek sıralanan cümlelerde (kalem, deterjan vb.) küçük harf, tam cümle olan açıklamalarda büyük harf kullanıldığı görüldü.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.
3
Yanlış olan noktalama işaretini tespit et ve kuralı uygula.
Açıklama yapılacak yerde kullanılan noktalı virgül, iki nokta ile değiştirilmelidir.
Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur; noktalı virgül ise genellikle öğeleri arasında virgül bulunan takımları veya sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevleri ile Harf Düzeni
Question 209Question →

Kamu kurumlarının resmî yazışmalarında ve teknik raporlarında kısaltmaların kullanımı, TDK Yazım Kılavuzu'ndaki kurallara göre düzenlenmelidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal arşiv çalışmaları kapsamında TRT'nin elindeki 35 mm'lik film kayıtları dijital ortama aktarılmaktadır.

Answer

Kurumsal arşiv çalışmaları kapsamında TRT'nin elindeki 35 mm'lik film kayıtları dijital ortama aktarılmaktadır.
Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' kısaltması, büyük harfli kısaltmaların son harfinin okunuşuna (Te-Re-Te) göre ek alması kuralına uygundur. Aynı şekilde '35 mm'lik' ifadesinde, ölçü birimlerinde nokta kullanılmaması kuralına uyulmuş ve ek, birimin tam okunuşuna (milimetrelik) göre doğru getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmaların (THY, TDK, TRT) yazımını ve eklerini kontrol et.
T.H.Y. ve TDK'nın ifadelerinin hatalı olduğu, TRT'nin ifadesinin doğru olduğu saptandı.
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz ve ek son harfin okunuşuna göre getirilir.
2
Küçük harfli ölçü kısaltmalarının (kg, cm, mm) yazımını ve eklerini kontrol et.
kg'den ve cm.'lik ifadelerinin hatalı olduğu, mm'lik ifadesinin doğru olduğu saptandı.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve ek kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilme Kuralları
Estimated Time:55s
Question 210Question →

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından yayımlanan bir proje destek yönergesinde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Saha incelemeleri için görevlendirilen teknik personelin ulaşım giderlerini karşılamak amacıyla, günlük 150'şer TL ek ödenek tahsis edilmesi uygun görülmüştür.

Answer

Saha incelemeleri için görevlendirilen teknik personelin ulaşım giderlerini karşılamak amacıyla, günlük 150'şer TL ek ödenek tahsis edilmesi uygun görülmüştür.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre üleştirme sayıları kesinlikle rakamla yazılamaz. Cümlede geçen "150'şer" ifadesi rakamla yazıldığı için yazım yanlışına yol açmıştır; bu ifadenin doğrusu "yüz ellişer" şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sayı kullanımlarını tespit et.
"150'şer" ifadesi bir üleştirme sayısıdır.
Yönerge metninde ödenek dağılımını belirtmek için kullanılmıştır.
2
TDK üleştirme sayıları kuralını uygula.
Üleştirme sayıları asla rakamla yazılmaz, her zaman yazıyla belirtilmelidir.
Yazım kuralları gereği "150'şer" yerine "yüz ellişer" yazılması zorunludur.
3
Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları kontrol et.
Mali ifadelerin bitişikliği, sıra sayıları, Romen rakamları ve ünsüz benzeşmesi kuralları doğru uygulanmıştır.
Çelişkili durumları eleyerek hatanın üleştirme sayısında olduğunu doğrula.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Practice More

Sıra sayılarına getirilen eklerde (nci/inci) sayının son harfinin ünlü olup olmadığına dikkat ederek pratik yapınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 211Question →

İki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek, açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak cümlelerin sonunda kullanılan çok işlevli bir noktalama işaretidir. Ancak bu işaretten sonra gelen bölümün bir cümle mi yoksa örnekler dizisi mi olduğu, büyük harf kullanımı açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphanede araştırma yaparken şu kaynaklardan yararlandım: Ansiklopediler, bilimsel makaleler ve tezler.

Answer

Cümle niteliğinde olmayan örneklerin sıralandığı durumlarda iki noktadan sonra küçük harfle başlanması gerektiği kuralına uyulmadığı için 'Ansiklopediler' kelimesiyle başlayan seçenek yanlıştır.
İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve özel ad içermiyorsa küçük harfle başlar. 'Ansiklopediler, bilimsel makaleler ve tezler' ifadesi bir cümle niteliği taşımadığı ve genel bir örnek listesi olduğu için 'ansiklopediler' şeklinde küçük harfle başlamalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın kullanıldığı cümlenin yapısını analiz etme
İki noktadan sonra 'Ansiklopediler, bilimsel makaleler ve tezler' ifadesi gelmiştir.
İki noktadan sonra gelen bölümün cümle mi yoksa örnek dizisi mi olduğunu belirlemek yazım kuralını netleştirir.
2
Cümle niteliği ve özel isim kontrolü yapma
Sıralanan ifadeler tam bir cümle kurmamaktadır ve 'ansiklopedi' sözcüğü bir özel isim değildir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra cümle gelmiyorsa ve özel isim yoksa küçük harfle başlanmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kullanım kurallarını doğrulama
Alıntılar, matematiksel işlemler ve özel isim içeren listelerdeki kullanımlar hatasızdır.
İki noktanın farklı işlevlerini (açıklama, bölme, alıntı) ayırt ederek hatanın sadece küçük/büyük harf kuralında olduğunu teyit eder.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin 'yüklem' içerip içermediğine bakarak cümle olup olmadığını hızlıca kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 212Question →

“Belediye bünyesinde temizlik, park ve bahçeler, fen işleri; valilik bünyesinde ise nüfus, yazı işleri, mahalli idareler birimleri kesintisiz hizmet verir.”

Bu cümledeki noktalı virgülün (;) kullanımıyla özdeş bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise elma, armut, ayva alarak mutfak alışverişini tamamladı.

Answer

Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise elma, armut, ayva alarak mutfak alışverişini tamamladı.
Verilen örnek cümlede noktalı virgül, belediye hizmet birimleri ile valilik hizmet birimleri şeklinde oluşturulan iki farklı grubu birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Doğru cevap olan 'Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise...' cümlesinde de sebzeler ve meyveler kategorize edilerek aynı noktalama kuralı uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Örnek cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını analiz etme.
Cümlede belediye birimleri ve valilik birimleri olmak üzere iki farklı 'takım' veya 'tür' oluşturulmuştur. Noktalı virgül bu grupları ayırmaktadır.
TDK kurallarına göre cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
2
Seçeneklerdeki cümleleri aynı kural açısından değerlendirme.
Sebze ve meyve gruplarının ayrıldığı cümledeki kullanımın örnek cümleyle aynı işlevde olduğu görülür.
Ispanak, pırasa, lahana bir türü; elma, armut, ayva ise başka bir türü temsil etmektedir.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi
Estimated Time:1m 15s
Question 213Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve kullanım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gündüzleri tarlada, bağda, bahçede çalışır: geceleri ise odasında sessizce kitap okurdu.

Answer

Gündüzleri tarlada, bağda, bahçede çalışır: geceleri ise odasında sessizce kitap okurdu cümlesindeki iki nokta kullanımı yanlıştır.
Doğru cevap olan cümlede iki nokta (:) işareti yanlış bir görevde kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılmalıdır. Cümlede 'tarlada, bağda, bahçede' kısmında virgüller kullanıldığı için iki sıralı cümlenin arasına noktalı virgül gelmesi gerekir. İki nokta ise genellikle açıklama, örnekleme veya alıntılardan önce tercih edilir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam ilişkisini incele.
Cümlede iki farklı zaman diliminde yapılan işler (gündüz ve gece) sıralanmaktadır.
İki noktanın açıklama mı, örnekleme mi yoksa alıntı mı yapacağını belirlemek gerekir.
2
Noktalama işaretinin görevini kontrol et.
Burada bir açıklama veya örnekleme söz konusu değildir; iki ayrı sıralı cümle bulunmaktadır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılması kuralını hatırlamak gerekir.
3
Yanlış kullanımı tespit et.
İki nokta yerine noktalı virgül getirilmelidir.
İki nokta, kendisinden sonra bir şey listelenecek veya açıklanacaksa kullanılır, sıralı cümleleri bağlamak için değil.

Key Concept

İki noktanın (:) kullanım alanları ve noktalı virgül (;) ile olan farkı.
Question 214Question →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Başvuru sırasında yanınızda bulundurmanız gereken belgeler şunlardır; nüfus cüzdanı, diploma ve iki adet vesikalık fotoğraf.

Answer

Başvuru sırasında yanınızda bulundurmanız gereken belgeler şunlardır; nüfus cüzdanı, diploma ve iki adet vesikalık fotoğraf.
Doğru cevap olan cümlede, 'şunlardır' ifadesinden sonra belgeler örnek olarak sıralanmıştır. Dil bilgisi kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konulması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını incelemek
'Başvuru sırasında...' ile başlayan cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra örneklerin sıralandığı görülmektedir.
İki noktanın en temel görevlerinden biri, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna konmasıdır.
2
Noktalama işaretini kontrol etmek
Örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnek verilecek yerlerde noktalı virgül değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Key Concept

İki Noktanın Örnek Verme ve Açıklama Görevi

Alternative Method

Cümlede 'şunlardır, şunları, şu şekilde' gibi ifadelerden sonra bir liste geliyorsa oraya mutlaka iki nokta (:) gelmesi gerektiğini hatırlayarak hızlıca eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 215Question →

Kurumsal yazışmalarda, akademik metinlerde ve resmi belgelerde büyük harflerin kullanımı Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına dayanmaktadır. Bu kuralların doğru uygulanması, hem dilin korunması hem de iletilmek istenen mesajın netliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tarihî araştırmalarda, Osmanlı Türkçesi'nin dil özelliklerini ve kelime hazinesini doğru analiz etmek, dönemin ruhunu kavramak açısından kritiktir.

Answer

Osmanlı Türkçesi'nin ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır; doğrusu 'Osmanlı Türkçesinin' şeklinde olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede 'Osmanlı Türkçesi' ifadesine getirilen tamlayan eki kesme işaretiyle ayrılarak yazılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu'nun 'Kesme İşareti' kuralına göre; özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkçe' sözcüğü 'Türk' özel ismine getirilen '-ce' yapım ekiyle türetildiği için, bu kelimeye ve bu kelimeyle kurulan tamlamalara (Osmanlı Türkçesi gibi) getirilen eklerin bitişik yazılması gerekir. Bu nedenle doğrusu 'Osmanlı Türkçesinin' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve bunlara getirilen ekleri belirleyin.
C seçeneğinde 'Osmanlı Türkçesi' özel bir dil adıdır ve '-nin' tamlayan eki almıştır.
Özel adların türünü ve aldığı eklerin niteliğini belirlemek kuralı doğru uygulamak için gereklidir.
2
Özel adlara getirilen yapım eklerinden sonra gelen eklerin yazım kuralını uygulayın.
TDK kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkçe' kelimesi '-ce' yapım ekini içerdiği için bu kelimeye getirilen çekim ekleri bitişik yazılır.
Türkçede dil adlarına gelen eklerin ayrılmayacağı kuralını teyit etmek çözüm için temel adımdır.

Key Concept

Özel adlara getirilen yapım eklerinden sonra gelen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılmaması.
Estimated Time:1m 0s
Question 216Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve sonrasındaki ifadenin yazımıyla ilgili bir hata yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Raporda kurumun vizyonu şu şekilde ifade edilmiştir: "Vatandaş odaklı hizmet anlayışıyla toplumsal refaha katkı sunmak."

Answer

Raporda kurumun vizyonu şu şekilde ifade edilmiştir: "Vatandaş odaklı hizmet anlayışıyla toplumsal refaha katkı sunmak." cümlesinde iki nokta işareti kurallara uygun kullanılmıştır.
Doğru seçenekte, kurum vizyonuna dair bir açıklama ve alıntı yapılmadan önce iki nokta (:) kullanılmıştır. Alıntılanan ifade tırnak içinde verilmiş ve yargı bildiren bir yapıya sahip olduğu için büyük harfle başlatılmıştır. Bu kullanım Türk Dil Kurumu'nun hem noktalama hem de yazım kurallarına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevlerini (açıklama, örnekleme, alıntı) belirlemek.
Tüm seçeneklerin iki noktanın kullanım alanlarıyla ilgili olduğu tespit edildi.
İşaretin doğru yerde olup olmadığını denetlemek için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen kısımların yapısal özelliklerini (cümle mi, liste mi) incelemek.
Cümle niteliğindeki ifadelerin büyük, liste niteliğindekilerin küçük harfle başlaması gerektiği saptandı.
Yazım kurallarına uygunluğu (büyük/küçük harf ayrımı) doğrulamak için gereklidir.
3
İki nokta yerine kullanılan yanlış işaretleri (virgül, noktalı virgül) elemek.
A ve D seçeneklerinde temel noktalama yanlışı yapıldığı görüldü.
Çeldiricileri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

İki noktanın açıklama, örnekleme ve alıntı cümlelerinden önce kullanımı ile kendisinden sonraki ifadenin yazım kuralları.
Estimated Time:1m 30s
Question 217Question →

Kamu kurumlarına başvuru yapan bir adayın, sürecin işleyişi hakkında bilgi almak amacıyla sorduğu 'Sınav sonuçları hangi tarihte ilan edilecek( )' cümlesinde ayraçla belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Soru işareti (?)

Answer

Soru işareti (?)
Verilen cümlede 'hangi' soru sıfatı kullanılarak bir soru sorulmuş ve yanıt beklenmektedir. Türkçede soru anlamı taşıyan bu tür cümlelerin sonuna soru işareti getirilmesi temel bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

1
Cümleyi anlam ve yapı bakımından inceleyin.
Cümlenin 'hangi tarihte' ifadesiyle bir bilgi talebinde bulunduğu tespit edildi.
Noktalama işaretleri cümlenin kuruluş amacına göre belirlenir.
2
Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna gelmesi gereken kuralı hatırlayın.
Soru eki veya soru sözcüğü içeren cümlelerin sonuna soru işareti konulur.
Yazım kuralları gereği soru cümlelerinin sonuna uygun işaretin getirilmesi zorunludur.

Key Concept

Soru işareti, soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur.
Estimated Time:30s
Question 218Question →

Türkçede "de", "ki" ve "mi"nin yazımı, bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve bazı kalıplaşmış kullanımlara göre farklılık gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yapıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Dosyadaki veriler sizinki kadar güncel değil mi ki bu kadar büyük bir endişe içerisindesiniz?

Answer

Dosyadaki verilerin güncelliğini sorgulayan ve içerisinde sıfat yapan -ki, ilgi eki olan -ki, soru eki olan mi ve bağlaç olan ki'yi barındıran cümle tamamen doğrudur.
Cümledeki tüm yapılar görevlerine uygun yazılmıştır: "Dosyadaki" (sıfat yapan ek, bitişik), "sizinki" (ilgi eki/zamiri, bitişik), "mi" (soru eki, ayrı) ve "ki" (bağlaç, ayrı). Bu cümle hiçbir yazım yanlışı içermemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
Cümlede 'Dosyadaki', 'sizinki', 'mi' ve 'ki' yapıları bulunmaktadır.
Yazım kuralları bu yapıların görevlerine göre belirlenir.
2
Yapıların görevlerini ve yazım kurallarını analiz et.
'-daki' sıfat yapan ektir (bitişik), '-ki' ilgi ekidir (bitişik), 'mi' soru ekidir (ayrı), 'ki' bağlaçtır (ayrı).
Ekler bitişik, bağlaçlar ve soru ekleri (istisnalar hariç) ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki hataları ayıkla.
Oysa ki (yanlış) -> Oysaki (doğru); hiçte (yanlış) -> hiç de (doğru); yayımlandımı (yanlış) -> yayımlandı mı (doğru); Sizinde (yanlış) -> Sizin de (doğru).
Kalıplaşmış bağlaçlar, bağlaç olan de/da ve soru ekinin yazım kurallarına aykırı kullanımları tespit edilmiştir.

Key Concept

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları
Estimated Time:1m 15s
Question 219Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın doğru iletilmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Özellikle kesme, tırnak, yay ayraç ve çizgilerin kullanım kurallarına uyulmaması anlam karışıklıklarına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yahya Kemal Beyatlı'nın "Kendi Gök Kubbemiz"'i şiir kütüphanemizin baş köşesinde yer alan nadide eserlerden biridir.

Answer

Yahya Kemal Beyatlı'nın eserinin belirtildiği cümlede, tırnak işaretinden sonra gelen eki ayırmak için kullanılan kesme işareti yanlıştır.
Yahya Kemal Beyatlı'nın eserinin isminin geçtiği ifadede, "Kendi Gök Kubbemiz" eser adı tırnak içine alınmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz. Dolayısıyla ifadenin "Kendi Gök Kubbemiz"i şeklinde yazılması gerekirken, kesme işareti kullanılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isim, eser adı ve eklerin yazımını incele.
Eser adının tırnak içerisinde verildiği tespit edildi.
Vurgulanmak istenen eser adları genellikle tırnak içine alınır.
2
Tırnak işaretinden sonra gelen eklerin yazım kuralını hatırla.
Tırnak işareti ile kapatılan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmayacağı kuralına ulaşıldı.
TDK kurallarına göre tırnak işareti kesme işaretinin görevini de üstlendiği için ek bir işaret gereksizdir.
3
Hatalı cümleyi düzelt.
"Kendi Gök Kubbemiz"i şeklinde yazılmalıdır.
Fazladan kullanılan kesme işareti noktalama hatasına yol açmıştır.

Key Concept

Tırnak İşaretinden Sonra Gelen Eklerin Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 220Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gümüşhane ile Trabzon’u birbirine bağlayan Zigana geçidi, kış aylarında sürücülere zor anlar yaşatıyor.

Answer

Gümüşhane ile Trabzon’u birbirine bağlayan Zigana geçidi ifadesinin yer aldığı cümle hatalıdır; çünkü coğrafi yer bildiren 'geçit' sözcüğü özel isme dâhil olup büyük harfle yazılmalıdır.
Türkçede yer adlarında (kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit vb.) tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Zigana Geçidi' ifadesinde 'Geçidi' sözcüğü özel ismin bir parçası olduğu için büyük harfle yazılmalı ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara eşlik eden tür adlarını belirle.
Türk Dil Kurumu, Batı/Doğu, 19 Mayıs... Bayramı, Frig medeniyeti, Zigana geçidi.
Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri tespit etmek için.
2
TDK'nin yer adlarıyla ilgili kuralını (Kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar) uygula.
Zigana bir yer adıdır ve ona eşlik eden 'geçit' tür ismi büyük harfle (Geçidi) yazılmalıdır.
Hatalı kullanımı kurallar çerçevesinde doğrulamak için.

Key Concept

Yer adlarında (dağ, nehir, göl, boğaz, geçit vb.) ikinci isimlerin büyük harfle başlatılması kuralı.

Practice More

Benzer şekilde 'il, ilçe, köy' gibi sözcüklerin tamlamalarda küçük harfle yazıldığını (Kırşehir ili, Mucur ilçesi) hatırlayarak bu ayrımı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
PreviousPage 11 / 68Next
Yazım ve Noktalama — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 11 | Examkin