Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 541Question →

İçişleri Bakanlığı tarafından mülki idare amirliklerine gönderilen personel eğitimi ve koordinasyon genelgesinden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun stratejik hedefleri doğrultusunda, 2023'de başlatılan dijital dönüşüm hamlesinin ilk aşaması tüm birimlerde başarıyla tamamlanmıştır.

Answer

Kurumun stratejik hedefleri doğrultusunda başlatılan sürecin tarihini belirten '2023'de' ifadesinde ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.
Cümledeki '2023'de' ifadesinde, sayının okunuşu 'iki bin yirmi üç' şeklindedir. Sayı 'ç' sert ünsüzü ile bittiği için, bulunma hâl eki olan '-de'nin sertleşerek '-te' şeklinde yazılması gerekir. Bu kurala uyulmaması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sayının okunuşunu ve son sesini belirleme.
2023 sayısı 'iki bin yirmi üç' şeklinde okunur ve son sesi 'ç' sert ünsüzüdür.
Ekin sertleşip sertleşmeyeceğini anlamak için kelimenin veya rakamın son sesine bakılır.
2
Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralını uygulama.
Sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcüğe 'c, d, g' ile başlayan bir ek gelirse, bu sesler 'ç, t, k'ye dönüşür.
Türkçedeki ses uyumu kuralları gereği 'üç' kelimesinden sonra gelen '-de' eki '-te' olmalıdır.
3
Doğru yazımı tespit etme.
Doğru yazım '2023'te' olmalıdır.
Benzeşme kuralına uyulmadığı için '2023'de' yazımı hatalıdır.

Key Concept

Sayıların Yazımı ve Ünsüz Benzeşmesi
Estimated Time:1m 15s
Question 542Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 19. yüzyılın sonlarına doğru —1896 yılında— kurulan Servetifünun topluluğu, Türk şiirine yeni bir soluk getirmiştir.

Answer

Ara sözün başında ve sonunda uzun çizgi kullanılan cümle hatalıdır.
Cümle içerisinde ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek amacıyla kullanılan işaretlerin başında ve sonunda ya virgül (,) ya da kısa çizgi (-) bulunmalıdır. Söz konusu seçenekte kullanılan em-dash yani uzun çizgi (—), Türkçede sadece konuşma çizgisi olarak satır başlarında kullanılır, ara sözleri belirtmek için kullanılması noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ara sözü (1896 yılında) tespit et.
Ara sözün başında ve sonunda uzun çizgi (—) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalama kurallarına göre ara sözlerin kullanımı belirli işaretlerle sınırlandırılmıştır.
2
TDK'nin kısa çizgi ve uzun çizgi kurallarını karşılaştır.
Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kısa çizgi (-) kullanılır; uzun çizgi (—) ise sadece konuşma metinlerinde satır başında kullanılır.
Benzer görünümlü işaretlerin işlevsel farklarını ayırt etmek doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Kısa Çizgi ve Uzun Çizgi Ayrımı
Question 5430% of students answered this correctlyQuestion →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Oğuz Atay'ın "Tutunamayanlar" 'ı, Türk edebiyatında postmodernizmin en önemli köşe taşlarından biri olarak kabul edilir.

Answer

Eser adının tırnak içinde belirtildiği cümlede, tırnaktan sonra ek getirmek için kesme işareti kullanılması kural ihlalidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bir ifade tırnak içine alındığında o ifadeden sonra getirilen çekim eklerini ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Eser adının tırnak içinde verildiği seçenekte ise ekten önce gereksiz bir kesme işareti kullanılarak bu kural çiğnenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adların, kısaltmaların ve alıntıların ek alma durumlarını incele.
Seçeneklerde kurum adları, kısaltmalar, eser adları ve yer adları üzerinde farklı kurallar uygulanmıştır.
Noktalama hatalarının hangi spesifik kuraldan kaynaklandığını tespit etmek.
2
Tırnak işareti ve kesme işaretinin birlikte kullanım kuralını hatırla.
TDK'ye göre: 'Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.'
Hatalı kullanımı teknik olarak doğrulamak.
3
Yanlış olan seçeneği kurala göre değerlendir.
Tutunamayanlar eser adı tırnak içine alınmış, ancak ardından gelen belirtme durumu eki kesme işaretiyle ayrılmıştır. Bu durum hatadır.
Sorunun cevabına ulaşmak.

Key Concept

Tırnak İşareti ve Kesme İşareti Etkileşimi

Practice More

Kurum ve kuruluş adları ile tırnak işareti sonrası eklerin yazımını TDK Yazım Kılavuzu'ndan tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 544Question →

Virgül (,), cümlede hem eş görevli sözcükleri ayırmak hem anlam karışıklığını gidermek hem de yüklemden uzak kalmış özneyi vurgulamak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlık, yeni hazırlanan eğitim müfredatının gelecek dönemden itibaren uygulanacağını duyurdu.

Answer

Bakanlık ile başlayan cümlede virgül, yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek amacıyla kullanılmışken; diğer seçeneklerde anlam karışıklığını önlemek (adlaşmış sıfat ile sıfat tamlaması ayrımını yapmak) amacıyla kullanılmıştır.
Doğru seçenekte virgülün görevi, yüklemden uzak kalmış olan 'Bakanlık' öznesini vurgulamaktır. Diğer seçeneklerin tamamında virgülün temel işlevi, adlaşmış sıfat olan kelimenin kendisinden sonraki isimle birleşerek bir sıfat tamlaması (İhtiyar adam, Genç mühendis vb.) oluşturmasını ve dolayısıyla ortaya çıkacak olan anlam karışıklığını engellemektir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki virgüllerin kullanım yerlerini analiz etme
Dört cümlede virgülün kaldırılması durumunda anlamın değiştiği, bir cümlede ise sadece vurgunun değiştiği görüldü.
Virgülün 'anlam karışıklığını giderme' ve 'özne vurgulama' görevlerini ayırt etmek gerekir.
2
Seçenekleri karşılaştırma
'İhtiyar', 'Genç', 'Hasta' ve 'Yabancı' kelimelerinden sonra gelen virgüllerin sıfat tamlaması oluşumunu engellediği tespit edildi.
Bu kelimelerden sonra virgül konmazsa, bu kelimeler kendisinden sonraki ismin sıfatı durumuna düşer.
3
Farklı olan görevi belirleme
'Bakanlık' kelimesinden sonra gelen virgülün herhangi bir tamlamayı bozmadığı, sadece özneyi netleştirdiği anlaşıldı.
Bu kullanım TDK kurallarında 'yüklemden uzak düşmüş özne' kuralına girer.

Key Concept

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi

Practice More

Adlaşmış sıfatlardan sonra gelen virgül kullanımını pekiştirmek için benzer yapıdaki 'O, eski arkadaşını unutmamıştı' gibi zamir kullanımlarını inceleyin.
Estimated Time:1m 0s
Question 545Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arkeolojik kazılar sırasında bulunan yeraltı sarnıçları, antik kentin su mimarisi ve mühendislik harikaları hakkında önemli ipuçları veriyor.

Answer

Arkeolojik kazılardan bahseden seçenekteki 'yeraltı' sözcüğü, somut bir yer (yerin altı) bildirdiği için 'yer altı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'alt, üst ve üzeri' sözcükleri somut olarak bir yer bildiriyorsa ayrı, bildirmiyorsa bitişik yazılır. 'Yeraltı sarnıçları' ifadesinde sarnıcın yerin altında olduğu somut bir mekan bilgisi verildiğinden bu sözcüğün 'yer altı' şeklinde ayrı yazılması gerekir. Eğer 'yeraltı dünyası' gibi mecazi/soyut bir anlam kastedilseydi bitişik yazılabilirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (itburnu, sabretti, yeraltı, suçüstü, kuzeybatı) tespit edin.
Tüm seçeneklerde en az bir birleşik yapı bulunmaktadır.
Yazım yanlışını bulmak için önce ilgili yapıların belirlenmesi gerekir.
2
TDK'nin 'somut olarak yer bildirme' kuralını (alt/üst sözleri için) uygulayın.
'Suçüstü' soyut bir durumu bildirdiği için bitişik, 'yeraltı' ise sarnıcın bulunduğu somut yeri bildirdiği için ayrı yazılmalıdır.
KPSS'de en sık sorulan ve karıştırılan kurallardan biri yer bildiren alt/üst kelimeleridir.
3
Diğer kuralları (ses olayı, bitki adı, ara yön) kontrol ederek sağlamasını yapın.
Sabretti (ses düşmesi var), itburnu (anlam kaybı var), kuzeybatı (ara yön) yazımlarının doğru olduğu görülür.
Hatalı şıkkın kesinleşmesi için diğer seçeneklerin doğruluğu teyit edilmelidir.

Key Concept

Alt, Üst ve Üzeri Sözlerinin Yazımı
Question 546Question →

Özel isimler (kişi, şehir, hayvan, ülke adları vb.) her zaman büyük harfle başlar. Bu kurala uyulmaması yazım yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel isimlerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arkadaşım izmir'de yeni bir işe başladı.

Answer

Arkadaşım izmir'de yeni bir işe başladı.
Şehir isimleri özel ad kategorisindedir. Türkçede özel isimler cümle içinde nerede olursa olsun büyük harfle başlatılır. İlgili cümlede geçen 'İzmir' kelimesi 'izmir' şeklinde küçük harfle başlatıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri tespit etmek.
Cümlelerde İstanbul, İzmir (izmir), Pamuk, Zeynep ve Hanım kelimeleri özel isim olarak belirlendi.
Yazım yanlışı genellikle bu tür isimlerin büyük/küçük harf durumundan kaynaklanır.
2
Tespit edilen özel isimlerin büyük harf kuralına uygunluğunu kontrol etmek.
'izmir' sözcüğünün küçük harfle başladığı, diğerlerinin ise büyük harfle başladığı görüldü.
TDK kurallarına göre il, ilçe ve köy gibi yer adları özel isimdir ve her zaman büyük harfle yazılmalıdır.

Key Concept

Özel İsimlerin Yazımı

Alternative Method

Cümledeki tüm kelimeleri tek tek incelemek yerine sadece yer, kişi ve hayvan isimlerine odaklanarak hızlıca sonuca ulaşılabilir.
Estimated Time:30s
Question 547Question →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sanatçının son çalışmasında, Servetifünun Edebiyatı'nın Batı etkisindeki gelişimi ve dönemin siyasi atmosferi ele alınmış.

Answer

Servetifünun Edebiyatı'nın ifadesindeki 'edebiyatı' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.
Türkçede dönem adları 'Dönemi' sözcüğüyle birlikte kullanıldığında her iki kelime de büyük harfle başlar (örneğin: Servetifünun Dönemi). Ancak bir edebi geleneği veya topluluğu ifade eden 'edebiyatı' sözcüğüyle kurulan tamlamalarda ikinci kelime küçük harfle başlatılmalıdır. Bu nedenle 'Servetifünun Edebiyatı'ndaki' kullanımı yanlıştır, doğrusu 'Servetifünun edebiyatının' şeklinde olmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve dönem adlarını tespit et.
Servetifünun, Batı, Ege Bölgesi gibi terimler incelendi.
Yazım kuralları gereği hangi kelimelerin özel ada dâhil olduğunu belirlemek gerekir.
2
Dönem ve topluluk adlarının 'edebiyatı' kelimesiyle kullanım kuralını uygula.
TDK'ye göre 'Servetifünun edebiyatı', 'Tanzimat edebiyatı' gibi kullanımlarda 'edebiyat' sözcüğü küçük harfle başlar.
Bu tür tamlamalarda ikinci kelime özel adın kendisine dâhil edilen bir unvan veya tür adı değildir.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan, yön ve coğrafi terimlerin kurallara uygunluğunu denetle.
Ege Bölgesi, Millî Mücadele ve Anadolu'nun güneyi kullanımlarının hatasız olduğu teyit edildi.
Sorunun çeldiricilerinin doğruluğundan emin olunarak yanlış seçenek kesinleştirilir.

Key Concept

Dönem ve Akım Adlarında Büyük Harf Kullanımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralını ve 'Resmî Gazete' gibi istisnai büyük harf kullanımlarını tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 548Question →

Türkçede isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına herhangi bir noktalama işareti girmez. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu binalarının, depreme karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla başlatılan güçlendirme çalışmaları devam ediyor.

Answer

Doğru cevap, 'Kamu binalarının, depreme karşı dayanıklılığını...' şeklinde başlayan cümledir; çünkü isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulamaz.
Doğru cevap olan cümlede 'Kamu binalarının dayanıklılığını' ifadesi bir isim tamlamasıdır. 'Kamu binalarının' kısmı tamlayan, 'dayanıklılığını' kısmı ise tamlanandır. Dil bilgisi kurallarına göre tamlamaların arasına virgül konulamaz, bu nedenle burada yapılan kullanım bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki söz öbeklerini ve tamlamaları belirlemek.
'Kamu binalarının dayanıklılığı' ifadesinin bir isim tamlaması (zincirleme isim tamlaması) olduğu tespit edildi.
Virgülün yanlış kullanımını saptamak için dil bilgisi yapılarının sınırlarını belirlemek gerekir.
2
İsim tamlamalarıyla ilgili noktalama kurallarını hatırlamak.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül dahil hiçbir noktalama işareti girmez.
Tamlamanın bütünlüğünü bozmamak dil bilgisi kuralıdır.
3
Tespit edilen kuralı cümledeki kullanımla karşılaştırmak.
'binalarının' (tamlayan) sözcüğünden sonra virgül konularak tamlamanın bütünlüğünün bozulduğu saptandı.
Kural ihlali yapılan seçeneği kesinleştirmek.

Key Concept

İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulmaz.
Estimated Time:1m 0s
Question 549Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde, kısaltmanın büyük veya küçük harflerle yapılmış olması farklı kuralların uygulanmasını gerektirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkçe eğitiminde karşılaşılan sorunların çözümü için TDK'nın yayımladığı kılavuzlar temel alınmalıdır.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ekin, son harfin okunuşu olan 'ke' sesine uygun olarak 'TDK'nin' şeklinde yazılması gerekir.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. 'TDK' kısaltmasının son harfi olan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunur. Bu sebeple getirilmesi gereken ek '-nin' olmalıdır. 'TDK'nın' kullanımı, harfin yanlış okunmasından (Ka) kaynaklanan bir yazım hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini tespit et.
mm'lik, T.C., TDK'nın, kg'dan, THY'nin.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Büyük harfli kısaltmaların ek kuralını (son harfe göre) uygula.
TDK (Te-De-Ke) + nin = TDK'nin olmalı; TDK'nın hatalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda açılımın değil, harf okunuşunun esas alındığını doğrulamak gerekir.
3
Küçük harfli ölçü birimlerinin ek kuralını (açılıma göre) kontrol et.
mm (milimetrelik) ve kg (kilogramdan) kullanımları doğrudur.
Küçük harfli kısaltmalarda kuralın büyük harflilerden farklı olduğunu teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları

Practice More

Büyük harfli kısaltmaların kelime gibi okunduğu durumlarda (TÜBİTAK, NATO gibi) ekin kelime okunuşuna göre geldiğini hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 550Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı son kararlar, kamuoyunda büyük bir merakla beklendi.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen iyelik ekinin kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır çünkü kurum ve kurul adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve kurum adlarını tespit et.
Cümlede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır.
Noktalama kuralları özel adların türüne göre (kişi adı, kurum adı vb.) değişiklik gösterir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Resmî kurum isimlerinde eklerin bitişik yazılması standart bir kuraldır (Avrupa Birliği hariç).
3
Tespit edilen kuralı cümleye uygula.
Cümlenin 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde yazılması gerekmektedir.
Kesme işaretinin kurum adından sonra kullanılması noktalama hatasıdır.

Key Concept

Kurum ve Kurul Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Practice More

Avrupa Birliği kurum adı olmasına rağmen eklerin kesme işaretiyle ayrıldığı tek istisnadır; bu detayı unutmamak sınavda avantaj sağlar.
Estimated Time:45s
Question 551Question →

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav salonundaki gözetmen, öğrencilere sınav kağıtlarını 5'er adet olacak şekilde dağıttı.

Answer

Sınav kağıtlarının '5'er' şeklinde paylaştırıldığını belirten cümlede yazım yanlışı vardır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.
Üleştirme (paylaştırma) sayıları Türkçede her zaman yazıyla yazılır. Bu nedenle cümlede geçen '5'er' ifadesi yanlıştır; doğrusu 'beşer' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Üleştirme sayı kuralını kontrol et.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer, onar vb.) rakamla değil, yazıyla gösterilir.
Bu kural, sayıların kullanımındaki standartlaşmayı sağlamak içindir.
2
Seçeneklerdeki üleştirme ifadesini incele.
Cümledeki '5'er' ifadesi rakamla yazılmıştır.
Bu kullanım yazım kuralına aykırıdır.
3
Doğru yazımı belirle.
İfadenin doğrusu 'beşer' şeklinde olmalıdır.
Yazım yanlışını gidermek için rakamın yerine kelime hali getirilmelidir.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki paylaştırma (üleştirme) sayılarına özellikle dikkat edin.

Practice More

Üleştirme sayıları ile sıra sayılarının yazım farklarını tekrar etmek için TDK Yazım Kılavuzu'na göz atabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 552Question →

Kültür Bakanlığı müfettişi, restorasyon dosyasının giriş kısmındaki o teknik notları asistanına okumaya başladı:

“(I) tarihî eserlerin liyakatten uzak kişilerce onarılması, kültürel mirasa vurulan en ağır darbedir (II) Ancak bu ihmalkâr tutumun gelecekte doğuracağı büyük yıkım (III) Siz gerçekten bu vahim hataların görmezden gelineceğini sanıyorsunuz (IV) Derhâl tüm çalışmaları durdurun ve yetkili heyeti buraya çağırın (V)”

Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: (...) / (.) / (...) / (?) / (!)

Answer

Sıralama; alıntı başındaki eksiklik için üç nokta, bitmiş cümle için nokta, eksiltili yapı için üç nokta, soru anlamı için soru işareti ve ünlem şeklinde olmalıdır.
Doğru seçenekte belirtilen işaretler, Türk Dil Kurumu'nun noktalama kurallarına tam uyum sağlar. Alıntının eksik kısmını belirten üç nokta, yargısı tamamlanmış ilk cümleyi bitiren nokta, yargısı yarım kalmış (eksiltili) ikinci cümleyi gösteren üç nokta, intonasyonla soru anlamı kazanan üçüncü ifadeyi belirleyen soru işareti ve yüksek emir/heyecan tonu taşıyan son cümleyi vurgulayan ünlem işareti metnin bağlamıyla örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Alıntının başlangıcındaki yapıyı incele.
Alıntı metnin bir kısmından başladığı için (I) yerine üç nokta (...) getirilmelidir.
TDK kurallarına göre alıntıların başında, ortasında veya sonunda alınmayan bölümler üç noktayla gösterilir.
2
Birinci cümlenin yüklemini kontrol et.
Cümle 'darbedir' şeklinde bittiği için (II) yerine nokta (.) konmalıdır.
Anlamca ve yargıca tamamlanmış, soru veya ünlem değeri taşımayan cümlelerin sonuna nokta konur.
3
İkinci cümlenin yargı tamamlanmışlığını değerlendir.
Yüklemi bulunmayan bu ifade eksiltili bir yapıdadır, (III) yerine üç nokta (...) getirilmelidir.
Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur.
4
Üçüncü ifadenin anlam tonuna odaklan.
Soru kelimesi olmasa da anlamın bir soru/sorgulama içermesi nedeniyle (IV) yerine soru işareti (?) getirilmelidir.
Soru eki veya sözü içermeyen ancak soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti konur.
5
Son cümlenin kipini ve duygusunu analiz et.
Güçlü bir emir ve heyecan barındıran ifadenin sonuna (V) ünlem işareti (!) konmalıdır.
Korku, sevinç, heyecan gibi duyguları veya hitap ve emirleri içeren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Key Concept

Cümle Sonu İşaretlerinin Fonksiyonel Ayrımı

Practice More

Eksiltili cümlelerin yüklemini zihninizde tamamlamaya çalışarak noktalama işaretinin gerekliliğini test edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 553Question →

Edebi eserlerin değerlendirilmesi ve eleştiri süreçleri üzerine hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İyi bir eleştirmenin sahip olması gereken temel nitelikler şunlardır; tarafsızlık, kültürel birikim ve sağduyu.

Answer

İyi bir eleştirmenin sahip olması gereken temel niteliklerin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.
Temel niteliklerin sıralandığı cümlede, 'şunlardır' ifadesinden sonra bir listeleme yapıldığı için noktalı virgül değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre açıklama ve örnekleme içeren bölümlerden önce iki nokta kullanımı zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını inceleyin.
Cümlenin 'şunlardır' ifadesiyle bittiği ve ardından bir liste geldiği görülmektedir.
Yüklemi açıklama veya listeleme işareti veren cümlelerde hangi noktalama işaretinin geleceği belirlenmelidir.
2
Noktalama kurallarını hatırlayın.
Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül (;) açıklama yapmak için değil, türleri ayırmak veya sıralı cümleleri bağlamak için kullanılır.
3
Yanlış kullanımı tespit edin.
'şunlardır;' ifadesindeki noktalı virgülün yerine 'şunlardır:' gelmelidir.
TDK kuralları gereği açıklama bildiren ifadelerden sonra noktalı virgül kullanılamaz.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Noktanın İşlevsel Farkları

Practice More

Noktalı virgülün en çok karıştırıldığı 'iki nokta' ve 'virgül' kullanımları ile ilgili karşılaştırmalı testler çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 554Question →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Zengin ve köklü bir geçmişe sahip olan güzel Türkçe'mizin korunması ve gelecek nesillere aktarılması, hepimizin ortak sorumluluğudur.

Answer

Güzel Türkçe'mizin ifadesinde kesme işareti kullanımı yanlıştır; doğrusu 'Türkçemizin' olmalıdır.
Türkçede özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkçe' kelimesi de 'Türk' özel ismine getirilen '-çe' yapım ekiyle türetildiği için üzerine gelen iyelik ve tamlayan ekleri (miz-in) kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. Kelimenin doğru yazımı 'Türkçemizin' şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Özel adlara getirilen eklerin yazım kuralını gözden geçirmek.
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bu eklerden sonra gelen diğer eklerin kesmeyle ayrılmadığı kuralı hatırlanır.
TDK'nin 'Kesme İşareti' başlığı altındaki temel kuralı uygulamak için.
2
'Türkçe' sözcüğünün yapısını analiz etmek.
Türk (özel ad) + -çe (yapım eki) şeklinde bir yapı olduğu görülür.
Yapım eki alan özel adlarda kesme işareti kullanılmayacağını doğrulamak için.
3
Diger seçeneklerdeki işaretleri (kısa çizgi, yay ayraç, noktalı virgül) kontrol etmek.
Diğer seçeneklerdeki işaretlerin kullanım amaçlarına (ara söz, tarih aralığı, açıklama, özne vurgusu) uygun olduğu görülür.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için.

Key Concept

Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı kuralını (örneğin: Türk Dil Kurumuna) mutlaka tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 555Question →

Türk edebiyatında Tanzimat Dönemi'nde hak, hürriyet, adalet; Servetifünun Dönemi'nde ise aşk, doğa, karamsarlık temaları yoğun olarak işlenmiştir.

Bu cümlede noktalı virgülün (;) kullanım işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Answer

Noktalı virgül, Tanzimat ve Servetifünun dönemlerine ait tema gruplarını (tür veya takımları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.
Cümlede 'Tanzimat Dönemi' ve 'Servetifünun Dönemi'ne ait temalar iki ayrı grup (takım) olarak sunulmuştur. Bu grupların kendi içlerinde virgülle ayrılmış ögeler (hak, hürriyet, adalet vb.) bulunması nedeniyle, bu iki ana grubun birbirine karışmasını önlemek için aralarına noktalı virgül getirilmiştir. Bu durum TDK'nin ilgili kuralıyla birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını ve ögelerin gruplandırılmasını inceleyin.
Cümlede 'Tanzimat Dönemi temaları' ve 'Servetifünun Dönemi temaları' şeklinde iki ayrı kategori oluşturulduğu görülür.
Noktalı virgülün hangi kavram kümelerini birbirinden ayırdığını tespit etmek gerekir.
2
Grupların içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.
Her iki grup içinde de temalar (hak, hürriyet... / aşk, doğa...) virgüllerle ayrılmıştır.
İçinde virgül bulunan grupları birbirine karıştırmamak için noktalı virgül kullanımı zorunludur.
3
Tespit edilen yapıyı Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarıyla eşleştirin.
Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralına tam olarak uymaktadır.
Doğru işlevin akademik ve resmi kurallara göre teyit edilmesi gerekir.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma işlevi

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' ve 'sıralı cümleleri ayırma' görevlerini içeren örnekleri karşılaştırarak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 556Question →

"Anadolu'da Selçuklu, Osmanlı; Orta Asya'da Göktürk, Uygur devletleri kurulmuştur."

Bu cümlede noktalı virgülün (;) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Answer

Cümlede noktalı virgül, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (coğrafi grupları) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Cümlede Anadolu ve Orta Asya bölgeleri birer grup (takım) olarak ele alınmıştır. Her iki grup kendi içinde virgül içerdiği için, bu iki ana grubu birbirine karıştırmadan ayırmak amacıyla araya noktalı virgül konulmuştur. Bu, Türk Dil Kurumu'nun belirttiği temel noktalı virgül görevlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki öbekleri ve noktalama işaretlerini inceleme
Cümlede 'Selçuklu, Osmanlı' ve 'Göktürk, Uygur' öbeklerinin arasında noktalı virgül bulunmaktadır.
Noktalama işaretinin görevini belirlemek için hangi sözcük gruplarını birbirinden ayırdığını görmek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) kuralları ile karşılaştırma yapma
İki farklı coğrafi bölgeye ait devletlerin gruplandırılması, TDK'nin 'tür veya takım ayrımı' kuralına uymaktadır.
Grup içindeki unsurlar virgülle, farklı gruplar ise noktalı virgülle ayrılır.

Key Concept

Noktalı virgülün tür ve takımları ayırma işlevi
Estimated Time:45s
Question 557Question →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu yapıların cümlede üstlendikleri görevlere, taşıdıkları anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre değişiklik göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" ve "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Mademki bu kararı sen verdin, neden sonuçlarına da katlanmıyorsun ki?

Answer

Mademki bu kararı sen verdin, neden sonuçlarına da katlanmıyorsun ki? cümlesinde yazım yanlışı yoktur.
Doğru cümlede geçen 'mademki' sözcüğündeki 'ki', kalıplaşmış bağlaçlar arasında yer aldığı için (SOMBAHÇEM kuralı) bitişik yazılması doğrudur. 'Sonuçlarına da' ifadesindeki 'da' bağlaç görevindedir ve ayrı yazılması kurala uygundur. 'Katlanmıyorsun ki' ifadesindeki 'ki' de yine bağlaç olduğu için ayrı yazılmıştır. Bu cümlede herhangi bir yazım hatası bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
"de", "ki" ve "mi" yapılarının görevlerini belirle.
"Mademki" sözcüğündeki "ki" kalıplaşmış bağlaçtır. "Sonuçlarına da" ifadesindeki "da" bağlaçtır. "Katlanmıyorsun ki" ifadesindeki "ki" bağlaçtır.
Yazım kuralını uygulayabilmek için ekin veya bağlacın türünü bilmek gerekir.
2
Kalıplaşmış yapıları kontrol et.
"Mademki" sözcüğü "SOMBAHÇEM" (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) formülüne uygun olarak bitişik yazılmıştır.
Bağlaç olan 'ki' normalde ayrı yazılsa da bazı sözcüklerde kalıplaştığı için bitişik yazılır.
3
Diğer bağlaç ve edatların yazımını kontrol et.
"da" ve "ki" bağlaçları sözcükten ayrı yazılmıştır, yazımları doğrudur.
Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki' her zaman ayrı yazılır; 'de/da' asla 'te/ta' biçimine dönüşmez.

Key Concept

"de", "ki" ve "mi" Yapılarının Yazım Kuralları

Practice More

Bağlaç olan 'ki'nin kalıplaşarak bitişik yazıldığı diğer örnekleri (Sanki, Oysaki, Halbuki, Çünkü...) tekrar ediniz.

Alternative Method

Bağlaç olan 'de'yi cümleden çıkarıp anlamı kontrol edebilirsiniz. Bağlaç olan 'ki'ye ise '-ler' eki getirmeyi deneyin (sergiledikiler - anlamsız olduğu için bağlaçtır), ancak sıfat yapan '-ki'ye '-ler' eki gelebilir (bahçedekiler - anlamlı olduğu için ektir).
Estimated Time:1m 15s
Question 558Question →

Türkçede özel adlara bağlı olan kurum, kuruluş, dönem, çağ ve yapı adları büyük harfle başlatılırken; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, dil, edebiyat gibi tür bildiren isimler küçük harfle yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nın ilk çeyreğinde kaleme alınan eserlerde, toplumsal değişimler ve modernleşme çabaları ön plandadır.

Answer

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nın ifadesindeki 'Edebiyatı' kelimesinin küçük harfle başlaması ve ekten önce kesme işareti almaması gerekmektedir.
Türkçede 'edebiyat' kelimesi, bir millet veya dönem adıyla tamlama oluşturduğunda özel ismin bir parçası sayılmaz. TDK kurallarına göre doğru yazım 'Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı' şeklinde olmalıdır. Kelime küçük harfle başladığı için gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'Cumhuriyet Dönemi' ifadesini inceleyin.
Doğru kullanım. Tarihi dönem ve çağ adları büyük harfle başlar.
Tanzimat Dönemi, Millî Mücadele Dönemi örneklerinde olduğu gibi.
2
Cümledeki 'Türk' kelimesini inceleyin.
Doğru kullanım. Millet ve boy adları her zaman büyük harfle başlar.
Özel isim kategorisindedir.
3
Cümledeki 'Edebiyatı' kelimesini ve aldığı eki inceleyin.
Hatalı kullanım. 'Türk edebiyatı' tamlamasında edebiyat kelimesi özel ismin bir parçası değildir.
TDK kurallarına göre 'Türk dili', 'Türk edebiyatı', 'Hürriyet gazetesi' gibi tamlamalarda ikinci kelime küçük harfle başlatılır.

Key Concept

Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür isimlerinin (edebiyat, dil, gazete vb.) yazımı.

Practice More

Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı ve 'Resmî Gazete' istisnası KPSS'de sıkça sorulmaktadır, bu maddeleri tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 559Question →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Osmanlı Devleti'nde barış ve yenileşme çabalarıyla özdeşleşen Lale devri, Pasarofça Antlaşması ile başlamıştır.

Answer

Lale devri ifadesindeki 'devri' sözcüğü büyük harfle başlamalıdır (Lale Devri).
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. 'Lale Devri' ifadesi Osmanlı tarihine ait spesifik bir dönemi temsil ettiği için 'Devri' sözcüğü büyük harfle yazılmalıdır. Cümlede küçük harfle verilerek yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara bağlı tür adlarını (kurum, dönem, yön, yayın) belirle.
Millî Eğitim Bakanlığı (kurum), Lale devri (dönem), Ankara Valiliği (kurum), Kuzeybatı Anadolu (yön+yer), Türk Dili dergisi (yayın).
Yazım kuralları kategorilerine göre inceleme yapmak hatayı tespit etmeyi kolaylaştırır.
2
TDK'nin dönem adlarıyla ilgili kuralını hatırla.
Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar (Örn: Millî Mücadele, Tanzimat Dönemi).
Lale Devri ifadesinin bir tarihî dönem adı olduğunu teyit etmek için kuralı uygulamak gerekir.
3
Hatalı kullanımı düzelt.
'Lale devri' yazımı yanlıştır; doğru yazım 'Lale Devri' olmalıdır.
Dönem bildiren 'Devir/Dönem' kelimeleri özel ismin bir parçası kabul edilir.

Key Concept

Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının yazımı
Estimated Time:45s
Question 560Question →

Resmî yazışma kuralları ve Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel noktalama kılavuzu dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya kendisinden sonra gelen bölümün yazımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hizmet içi eğitim programına katılacak personelin şu belgeleri ibraz etmesi gerekmektedir; lisans diploması, hizmet dökümü ve kurum kimlik kartı.

Answer

Hizmet içi eğitim programına katılacak personelin belgelerinin sıralandığı cümlede, örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanılması hatalıdır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Hizmet içi eğitim programıyla ilgili cümlede, kendisinden sonra örnekler sıralanacağı için iki nokta (:) kullanılması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılarak bir noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amaçlarını belirleyiniz.
Açıklama, örnekleme veya doğrudan aktarma amaçlı kullanımlar tespit edildi.
İki noktanın doğru işlevde kullanılıp kullanılmadığını anlamak için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin türünü (bağımsız cümle mi yoksa örnek mi) kontrol ediniz.
A seçeneğinde bir cümle, B seçeneğinde ise örnekler dizisi bulunduğu görüldü.
Bu ayrım, büyük veya küçük harfle başlama kuralını belirler.
3
D seçeneğindeki noktalama işaretini inceleyiniz.
Örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edildi.
TDK kurallarına göre örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konulmalıdır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanım Kuralları

Alternative Method

İki noktadan sonra gelen ifadenin bir yargı (yüklem) bildirip bildirmediğine bakarak büyük harf kullanımına karar verebilirsiniz; eğer ifade sadece nesne veya kavramları sıralıyorsa küçük harfle başlayın (özel isimler hariç).
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 28 / 68Next