Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 61Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Çevre düzenleme çalışmaları kapsamında yol kenarlarına kuş burnu fidanları dikilmesi planlanıyor.

Answer

Çevre düzenleme çalışmalarını konu alan seçenekte geçen 'kuş burnu' ifadesi yanlış yazılmıştır; doğrusu 'kuşburnu' şeklinde bitişik olmalıdır.
Doğru cevap, bitki adlarının yazımı kuralına aykırı davranılan seçenektir. 'Kuşburnu' sözcüğü, her iki kelimesi de (kuş ve burun) gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir bitki adını karşıladığı için TDK kuralları gereği bitişik yazılmalıdır. Cümlede 'kuş burnu' şeklinde ayrı yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik yapılı sözcükleri ve birleşik fiilleri tespit edin.
Belirlenen sözcükler: olağanüstü, tespit edildi, kuş burnu, narçiçeği, herhangi bir.
Yazım kuralları açısından risk taşıyan yapıları odak noktasına almak için.
2
Sözcüklerin anlam kaybına uğrayıp uğramadığını veya ses olayı içerip içermediğini kontrol edin.
'Kuşburnu' kelimesi hem kuş hem de burun anlamından uzaklaşarak bir bitkiyi temsil etmektedir. 'Olağanüstü' soyut bir anlam taşır. 'Tespit edildi' ses olayı içermez.
TDK kuralları gereği bitişik veya ayrı yazım kriterlerini uygulamak için.
3
Hatalı olan seçeneği işaretleyin.
'Kuşburnu' sözcüğünün bitki adları kuralı gereği bitişik yazılması gerektiği tespit edilir.
Yanlış yazılan birleşik sözcüğü bulmak sorunun temel amacıdır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Anlam Kaybı ve Ses Olayları)
Estimated Time:1m 0s
Question 62Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Evdeki eksiklerimizi tek tek not ettim; deterjan, sünger ve bez.

Answer

Evdeki eksiklerin sıralandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Türkçede kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilir. 'Evdeki eksiklerimizi tek tek not ettim' cümlesinden sonra eksik olan malzemeler örnek olarak sıralandığı için burada noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını ve noktalamanın amacını belirle.
Cümlede 'eksiklerimizi tek tek not ettim' ifadesinden sonra bu eksiklerin neler olduğuna dair bir liste/örnekleme gelmektedir.
Cümledeki işlevin örnekleme mi yoksa sıralı cümle ayrımı mı olduğunu anlamak gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun ilgili noktalama kuralını hatırla.
Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül (;) ise genellikle ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır.
3
Seçeneklerdeki kullanımı kuralla karşılaştır.
Hatalı seçenekte liste başlamadan önce noktalı virgül kullanıldığı tespit edilmiştir.
Bu durum Türkçedeki noktalama kurallarına aykırıdır.

Key Concept

İki Noktanın Örnekleme ve Açıklama Görevi
Estimated Time:50s
Question 63Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın doğru iletilmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlar Kurulu’nun aldığı son kararlar, resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi ve kamuoyunda geniş bir yankı uyandırdı.

Answer

Bakanlar Kurulu ifadesine getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'Bakanlar Kurulu' ifadesi bir kurul adıdır ve Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre bu tür adlara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. 'Bakanlar Kurulu’nun' yerine 'Bakanlar Kurulunun' yazılması gerektiği için bu bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara getirilen ekleri incele.
İkinci cümlede 'Bakanlar Kurulu' bir kurul adıdır.
Kurul, kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı özel bir kurala tabidir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurum ve kuruluş adlarıyla ilgili noktalama kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Noktalama hatasını tespit etmek için güncel TDK yazım ve noktalama kurallarını uygulamak gerekir.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştır.
'Bakanlar Kurulu’nun' yazımı, ek kesme işaretiyle ayrıldığı için hatalıdır; doğrusu 'Bakanlar Kurulunun' şeklinde olmalıdır.
Kurallara aykırı kullanım metinde bir noktalama yanlışı oluşturur.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Estimated Time:55s
Question 64Question →

Bir kütüphane envanter kaydı ve bağış işlemleri sırasında tutulan aşağıdaki notların hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bağışlanan kitaplar, türlerine göre ayrıldıktan sonra kolilere 5'erli şekilde yerleştirilerek depoya kaldırıldı.

Answer

Üleştirme sayılarının rakamla yazıldığı '5'erli' ifadesinin bulunduğu seçenek hatalıdır.
Türkçede üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren -er, -ar ekli sayılar) rakamla değil, her zaman yazıyla yazılmalıdır. Dolayısıyla '5'erli' yazımı hatalıdır, doğrusu 'beşerli' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki sayı içeren ifadeleri tespit et.
XIX., 7'nci, 5'erli, 1923'te, bin iki yüz elli, İkibinbeşyüz.
Yazım kurallarını denetlemek için önce ilgili birimleri bulmak gerekir.
2
Üleştirme sayıları (paylaştırma) ile ilgili kuralı hatırla.
Türk Dil Kurumu'na göre üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla yazılmalıdır.
Sayıların yazımındaki en temel ve sınavda sık sorulan kurallardan biridir.
3
Diğer sayıların kurallara uygunluğunu denetle.
Tarihlerde benzeşme (1923'te), sıra sayılarında ek uyumu (7'nci), mali belgelerde bitişik yazım (İkibinbeşyüz) ve genel metinde ayrı yazım kurallarının doğru uygulandığını onayla.
Hatalı olan seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Key Concept

Üleştirme sayılarının sadece yazıyla yazılabileceği kuralı.

Practice More

Sıra sayılarının (7'nci, 2'nci) yazımı ile üleştirme sayılarının yazım farklarını tekrar etmek için TDK Yazım Kılavuzu'na bakabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 65Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı metnin dil bilgisel doğruluğu ve anlamın netliği açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün baraj doluluk oranlarıyla ilgili hazırladığı son rapor, tarım sektörü için kritik veriler sunmaktadır.

Answer

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün ifadesinde kesme işareti kullanılması yanlıştır çünkü kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumunun güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü' bir kurum adı olduğu için gelen '-nün' ekinin kesme işaretiyle ayrılması bir noktalama hatasıdır. Doğru yazım 'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kurum adını ve ekini tespit et.
'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü' ismi ve '-nün' eki.
Noktalama hatasının kurum adlarına gelen eklerin yazımıyla ilgili olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili kuralı hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Yazım ve noktalama kuralları uyarınca özel bir istisna (Avrupa Birliği gibi) olup olmadığını teyit etmek önemlidir.
3
Kuralı mevcut örneğe uygula.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bir kurum adıdır, dolayısıyla gelen ek kesme kullanılmadan 'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün' şeklinde yazılmalıdır.
Kesme işaretinin yanlış kullanımı cümlede noktalama hatasına yol açmıştır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 66Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu yaz tatilinde Kuşadası'mızın masmavi sularında dinlenmek ve şehrin gürültüsünden uzaklaşmak hepimize çok iyi geldi.

Answer

İçinde 'Kuşadası'mızın' ifadesi geçen seçenek hatalıdır çünkü bu tür özel isimlerde iyelik eki değiştiğinde kesme işareti kullanılmaz.
Cümledeki 'Kuşadası'mızın' ifadesi noktalama bakımından hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Kuşadası, Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu durumda kelime 'Kuşadamızın' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Özel isimlerin sonundaki iyelik eklerini analiz etme
'Kuşadası' kelimesi 'Kuş-ada-sı' şeklinde 3. teklik şahıs iyelik ekiyle bitmektedir.
Kesme işareti kuralının istisnasını belirlemek için ismin orijinal yapısını anlamak gerekir.
2
İyelik eki değişim kuralını uygulama
TDK kuralına göre, sonunda 3. teklik kişi iyelik eki olan özel ada başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz (Örn: Boğaz Köprümüzün, Amik Ovamızın).
Kuşadası ismine -mız eki geldiğinde 'Kuşadamız' halini alır ve kesme işareti düşer.
3
Diğer noktalama kurallarını kontrol etme
Kurum adları (Türk Dil Kurumu), tırnak sonrası ekler ve özneden sonraki noktalı virgül kullanımları kurallara uygundur.
Hatalı olan seçeneğin tek ve kesin olduğundan emin olmak için tüm seçenekler taranmalıdır.

Key Concept

Özel Adlarda İyelik Eki Değişimi ve Kesme İşareti İstisnası
Estimated Time:1m 30s
Question 67Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda uyulması gereken temel kural şudur: Dilekçe sahiplerine yasal süresi içerisinde cevap verilmelidir.

Answer

Resmî yazışmalarda uyulması gereken temel kuralın açıklandığı ve iki noktadan sonra gelen bölümün tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlatıldığı seçenek doğrudur.
Doğru kabul edilen cümlede, 'Dilekçe sahiplerine yasal süresi içerisinde cevap verilmelidir.' ifadesi tam bir cümle (yargı) bildirmektedir. Türkçede iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar. Bu cümlede hem iki noktanın işlevi doğrudur hem de büyük harf kuralı eksiksiz uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın işlevini belirleme
Cümlelerde açıklama veya örnekleme yapılacağı için iki nokta kullanımı gereken yerler tespit edildi.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonraki yazım kurallarını kontrol etme
Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük harfle, örnek sıralamalarının ise küçük harfle başlaması gerektiği kuralı uygulandı.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonraki açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harf, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harf kullanılır.
3
Seçenekleri eleme
Noktalı virgül, virgül ve büyük/küçük harf hataları barındıran seçenekler elenerek doğru yapıdaki ifadeye ulaşıldı.
Noktalama işaretlerinin işlevsel karışıklıkları ve yazım kuralları doğru seçeneği bulmayı sağlar.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralları
Estimated Time:1m 15s
Question 68Question →

Türkçede virgülün (, , ) temel görevlerinden biri, cümle içerisinde oluşabilecek anlam karışıklıklarını önlemek ve kelimelerin birbiriyle olan anlam bağlantılarını netleştirmektir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (, , ) bu amaçla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genç, doktora muayene olmak için koridorda sessizce sırasını bekliyordu.

Answer

Cümlede 'Genç' sözcüğünden sonra gelen virgül, anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılmıştır.
Doğru seçenekte virgül, 'Genç' sözcüğünün bir ismi (doktor) niteleyen sıfat olmadığını, bizzat cümlenin öznesi olduğunu göstermektedir. Virgülün kaldırılması durumunda 'genç doktor' tamlaması oluşacak ve eylemi yapan kişi belirsizleşecektir. Bu durum, Türkçede virgülün anlam karışıklığını giderme işlevine klasik bir örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Virgülün kaldırılması durumunda cümlenin anlamını inceleyin.
Virgül kaldırıldığında 'Genç doktor' bir sıfat tamlaması haline gelir ve bir başkasının genç bir doktora muayene olmak için beklediği anlamı çıkar.
Kelime gruplarının birbirine bağlanıp bağlanmadığını test etmek için en etkili yöntemdir.
2
Virgüllü haliyle cümlenin anlamını analiz edin.
Virgül kullanıldığında 'Genç' sözcüğü cümlenin öznesi olur (genç bir kişi) ve bu kişinin doktora muayene olmak için beklediği netleşir.
Virgül burada adlaşmış sıfatı, kendisinden sonra gelen isimden ayırarak anlamı belirginleştirmiştir.

Key Concept

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi
Estimated Time:45s
Question 69Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, iletilmek istenen mesajın eksiksiz ve yanlış anlaşılmaya yer vermeyecek şekilde aktarılması için kritiktir. Özellikle virgülün (, , ) kullanımı, cümle içindeki öğelerin birbirine karışmasını engellerken belirli dil bilgisi kurallarına da tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlığın, önümüzdeki yılın ikinci yarısında hayata geçirmeyi planladığı yeni personel otomasyon sistemi tüm taşra teşkilatında uygulanacak.

Answer

Bakanlığın, önümüzdeki yılın ikinci yarısında hayata geçirmeyi planladığı yeni personel otomasyon sistemi tüm taşra teşkilatında uygulanacak.
İsim tamlamalarında tamlayan (-ın, -in) ile tamlanan (-ı, -i) arasına virgül konulmaz. Doğru cevapta 'Bakanlığın' sözcüğü tamlayan, 'sistemi' sözcüğü ise tamlanandır. Araya giren sıfat grubuna rağmen tamlayan ekinden hemen sonra virgül getirilmesi bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki tamlama yapılarını belirle.
'Bakanlığın' (tamlayan) ve 'sistemi' (tamlanan) arasında bir ilgi kurulmuştur.
Tamlamaların yapısını anlamak, araya gelmemesi gereken işaretleri tespit etmeyi sağlar.
2
Noktalama kurallarını isim tamlaması özelinde kontrol et.
İsim tamlamasında tamlayan ile tamlanan arasına herhangi bir noktalama işareti konmaz.
TDK kurallarına göre tamlama öğeleri birbirinden ayrılmamalıdır.
3
Hatalı kullanımı saptayarak diğer şıkları ele.
İkinci seçenekteki kullanım bu kuralı ihlal etmektedir.
Doğru cevaba ulaşmak için kural ihlali olan seçeneği kesinleştirmek gerekir.

Key Concept

İsim Tamlamalarında Noktalama Kuralları

Practice More

Sıfat tamlamalarında da sıfat ile isim arasına virgül konulamayacağı kuralını hatırlayarak benzer örnekleri inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 70Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Son gelişmeleri de değerlendirince bu işin beklediğimizden daha zor olacağını farzediyorum.

Answer

Doğru cevap, 'farzediyorum' ifadesinin yanlış yazıldığı seçenektir. Bu sözcük, herhangi bir ses olayı barındırmadığı için 'farz ediyorum' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'etmek' yardımcı fiiliyle kurulan birleşik fiillerde, eğer ilk sözcükte bir ünlü düşmesi (kaybolmak < kayıp) veya ünsüz türemesi (hissetmek < his) yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Farz etmek' fiilinde herhangi bir ses olayı meydana gelmediği için bu sözcüğün 'farzediyorum' şeklinde bitişik yazılması yanlıştır; 'farz ediyorum' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki birleşik yapılı sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerde geçen 'farzediyorum', 'öğretmenevi', 'hanımeli', 'hayvansever' ve 'birçoğu' sözcükleri incelenmek üzere belirlenmiştir.
Yazım kuralları sorularında hata analizi için önce birleşik yapılı ifadelerin bulunması gerekir.
2
Yardımcı fiille kurulan 'farzediyorum' yapısını ses bilgisi kuralları yönünden incelemek.
'Farz' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmemiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan yapılar ancak bir ses olayı varsa bitişik yazılır; aksi halde ayrı yazılmalıdır.
3
Diğer birleşik sözcüklerin yazım kurallarını (ev, sever, anlam kayması) teyit etmek.
'-evi' ile biten yer adlarının, '-sever' ile biten sıfatların ve anlam kaymasına uğramış bitki adlarının bitişik yazıldığı doğrulanmıştır.
Çeldiricilerin doğruluğu kontrol edilerek kesin hata içeren seçenek belirlenir.

Key Concept

Ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı fiilli birleşiklerin yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 71Question →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınavda başarılı olmanın temel şartı şöyledir: Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak.

Answer

Sınavda başarılı olmanın temel şartı şöyledir: Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak.
Seçenekler incelendiğinde, belirtilen cümlede iki noktadan sonra gelen 'Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak' ifadesinin tam bir cümle (yüklemi olan bağımsız bir yargı) olmadığı görülmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Planlı' sözcüğünün baş harfi küçük olmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın görevini belirleyin.
İki nokta, kendisinden önceki yargıyı açıklamak amacıyla kullanılmıştır.
Noktalama kurallarına göre açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını inceleyin.
'Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak' ifadesi bir yüklemi olmayan, bağımsız cümle niteliği taşımayan bir kelime grubudur.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle ise büyük harfle, değilse küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralını uygulayarak hatayı tespit edin.
İfade bir cümle olmadığı ve özel isim içermediği için 'planlı' sözcüğü küçük harfle başlamalıydı.
TDK kurallarına göre örnekleme veya cümle niteliği taşımayan açıklamalarda küçük harf kullanımı esastır.

Key Concept

İki Noktadan Sonraki Büyük/Küçük Harf Kullanımı
Question 72Question →

Göz alabildiğine uzanan uçsuz buçaksız bir ova, yer yer sararmış ekinlerin arasından süzülen rüzgâr ve tepelerin ardında yavaş yavaş toplanan gri bulutlar (I) Yol kenarında dinlenen köylü, yanına yaklaşan yabancıya başını hafifçe kaldırarak sordu: — Memleket (II) Yabancı, heyecanla karışık bir ses tonuyla atılarak cevap verdi: — Burası atalarımın doğup büyüdüğü topraklar değil mi? Köylü gülümsedi ve elindeki değneği havaya kaldırarak emretti: — Çabuk, hemen hazırlıkları tamamlayıp yola koyul (III)

Bu parçada numaralanmış yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: (...) (?) (!)

Answer

Numaralanmış yerlere sırasıyla üç nokta, soru işareti ve ünlem işareti getirilmelidir.
Parçadaki ilk cümle yüklemi olmayan bir eksiltili cümle olduğu için sonuna üç nokta getirilmelidir. İkinci kısımda 'Memleket' ifadesi soru sözcüğü içermese de diyalog akışında soru anlamı taşıdığı için soru işareti ile bitirilmelidir. Son cümledeki 'Çabuk...' ile başlayan emir ve heyecan ifadesi ise ünlem işareti gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi yapısal olarak inceleyin.
Cümlenin yüklemi bulunmamaktadır (eksiltili cümle).
Anlatımı tamamlanmamış veya yüklemi söylenmemiş cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.
2
İkinci boşluktaki ifadeyi bağlam açısından değerlendirin.
Soru sözcüğü olmamasına rağmen tonlama ile soru anlamı sağlanmıştır.
Soru eki veya sözü içermeyen ancak soru anlamı taşıyan ifadelerin (örneğin: 'Adınız?', 'Memleket?') sonuna soru işareti (?) konur.
3
Üçüncü boşluktaki emri ve duygu durumunu belirleyin.
Kesin bir emir ve heyecan içeren bir seslenme söz konusudur.
Sevinç, korku, şaşma gibi duyguları anlatan veya hitap, seslenme ve emir bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konur.

Key Concept

Cümle sonu işaretlerinin (nokta, üç nokta, soru ve ünlem) işlevsel ayrımı.
Estimated Time:1m 15s
Question 73Question →

Sayıların yazımı ile ilgili kurallar göz önüne alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Okul müdürü, törene katılan öğrencileri bahçeye 5'erli gruplar halinde yerleştirdi.

Answer

Okul müdürü tarafından yapılan gruplandırmadaki '5'erli' ifadesi, üleştirme sayıları yazıyla yazılır kuralına aykırı olduğu için yanlıştır.
Türkçede üleştirme (paylaştırma) sayıları asla rakamla gösterilmez. '5'erli' kullanımı bu kuralın ihlalidir; doğrusu 'beşerli' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri tespit et.
Seçeneklerde 'yüzellibin', '5'erli', '9'uncu', 'seksen beş' ve '1945'te' ifadeleri bulunmaktadır.
Yazım kuralları açısından incelenecek hedef kelimeleri belirlemek için.
2
Üleştirme sayılarına (paylaştırma sayıları) ilişkin kuralı kontrol et.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer, yüzer vb.) rakamla değil, sadece yazıyla yazılır.
Hatalı kullanımı tespit eden temel kuralı doğrulamak için.
3
Hatalı ifadeyi düzelterek doğrula.
'5'erli' ifadesi rakamla yazıldığı için yanlıştır, doğrusu 'beşerli' şeklinde olmalıdır.
Doğru yazım biçimini belirleyerek hatayı netleştirmek için.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı
Estimated Time:45s
Question 74Question →

Dilin doğru kullanımı, sadece kelime hazinesinin zenginliğiyle değil, aynı zamanda sözcüklerin imla kurallarına uygun şekilde kâğıda dökülmesiyle ölçülür. Özellikle yabancı kökenli olup Türkçeye yerleşmiş bazı sözcüklerin yazımı, günlük dildeki telaffuz yanlışları veya yanlış alışkanlıklar nedeniyle akademik ve resmî metinlerde bile sıklıkla karıştırılmaktadır.

Bu açıklamadan hareketle, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu görevlilerinin kriz anlarında sorumluluk alarak inisiyatif kullanmaları, idari süreçleri hızlandıracaktır.

Answer

Kamu görevlilerinin kriz anlarında sorumluluk alarak inisiyatif kullanmalarından bahseden cümle, herhangi bir yazım yanlışı içermemektedir.
İdarede karar alma yetkisini ifade eden 'inisiyatif' sözcüğü, Fransızca 'initiative' kökeninden gelir ve Türkçede hem 'n' hem de 's' sesinden sonra 'i' harfi gelecek şekilde yazılır. Bu cümlede herhangi bir imla hatası yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki kritik sözcükleri belirleme
Belirlenen sözcükler: şarter, erezyon, inisiyatif, silahşör, zerafet.
Yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan yabancı kökenli terimler bu sorunun odak noktasını oluşturur.
2
Sözcükleri TDK Yazım Kılavuzu ile karşılaştırma
şarter -> şalter (yanlış), erezyon -> erozyon (yanlış), inisiyatif (doğru), silahşör -> silahşor (yanlış), zerafet -> zarafet (yanlış).
Türkçedeki ödünçlenmiş kelimelerin orijinal dillerindeki yapıları ile Türkçedeki ses uyumu arasındaki farklar imla hatalarına yol açar.
3
Yazım yanlışı bulunmayan cümleyi tespit etme
İçerisinde 'inisiyatif' geçen cümle imla kurallarına tam olarak uygundur.
Diğer tüm seçeneklerde fonetik benzerlikler nedeniyle yanlış yazılmış kelimeler bulunmaktadır.

Key Concept

Ödünçlenmiş Sözcüklerin İmlası
Estimated Time:1m 30s
Question 75Question →

Bir coğrafya dergisinde yer alan tarım konulu aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Çiftçinin yetiştirdiği başlıca sebzeler şunlardır; domates, biber, patlıcan ve fasulye.

Answer

Çiftçinin yetiştirdiği başlıca sebzeler şunlardır; domates, biber, patlıcan ve fasulye cümlesinde noktalı virgülün kullanımı yanlıştır.
Cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir örnekleme yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir. Noktalı virgülün (;) böyle bir görevi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam yapısını ve noktalama işaretlerinin işlevini inceleyin.
"Şunlardır" ifadesinin bir örnekleme veya açıklama başlatacağı tespit edildi.
Noktalama işaretleri cümlenin anlamına ve yapısına göre seçilir.
2
TDK'nin noktalı virgül ve iki nokta kullanım kurallarını karşılaştırın.
Noktalı virgülün örnekleme başlatma gibi bir görevi olmadığı, bu görevin iki noktaya ait olduğu belirlendi.
Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Key Concept

Noktalı virgülün (;) ve iki noktanın (:) görev ayrımı

Practice More

İki nokta ve noktalı virgülün farklılaştığı durumları pekiştirmek için TDK'nin güncel kılavuzundaki örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 76Question →

Türkçede virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili pek çok kural bulunmaktadır. Bu kurallardan biri de zarf-fiil ekleri almış sözcüklerle ilgilidir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Toplantı başlamadan önce notlarını gözden geçirip, önemli kısımları işaretledi.

Answer

Toplantı başlamadan önce notlarını gözden geçirip, önemli kısımları işaretledi cümlesinde virgül yanlış kullanılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül konmaz. Ancak cümle içerisinde art arda gelen (eş görevli) zarf-fiil eki almış sözcükler varsa bunlar virgülle ayrılabilir. Hatalı olan seçenekte sadece bir adet zarf-fiil ('geçirip') bulunduğu için kendisinden sonra gelen virgül kullanımı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki zarf-fiil yapılarını tespit edin.
Seçenekte 'geçirip' sözcüğünde zarf-fiil eki (-ip) bulunmaktadır.
Virgülün zarf-fiillerden sonraki kullanımı belirli bir kurala bağlıdır.
2
Zarf-fiil kuralını uygulayın.
Cümlede art arda gelen birden fazla zarf-fiil grubu yoktur; sadece tek bir zarf-fiil eki almış sözcük vardır.
TDK kurallarına göre metin içinde tek bir zarf-fiil eki almış sözcükten sonra virgül konmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri kontrol edin.
Diğer seçeneklerde virgülün ara sözü ayırma, anlam karışıklığını önleme ve sıralı zarf-fiilleri ayırma görevleri doğru şekilde uygulanmıştır.
Hatalı kullanımı kesinleştirmek için diğer seçeneklerin doğruluğu teyit edilmelidir.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralları ve istisnaları.
Estimated Time:1m 30s
Question 77Question →

Bir kamu kurumunun bütçe uygulama talimatı ve personel yönerge taslağından alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eğitim programı kapsamında katılımcılara 2'şer adet ders materyali dağıtılmıştır.

Answer

Ders materyallerinin dağıtımıyla ilgili cümlede geçen '2'şer' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları rakamla yazılamaz.
Üleştirme sayıları (ikişer, üçer vb.) Türkçede rakamla değil, her zaman yazıyla yazılmalıdır. Dolayısıyla '2'şer' ifadesi hatalı olup 'ikişer' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sayıları ve bunlara getirilen ekleri tespit edin.
yirmi iki, 2023'te, ikiyüzellibin, 2'şer, 8'inci ve XX. yüzyıl ifadeleri incelendi.
Yazım kuralları denetimi için önce ilgili unsurların belirlenmesi gerekir.
2
Üleştirme sayılarının yazım kuralını kontrol edin.
TDK'ye göre üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez.
Üleştirme sayıları (ikişer, beşer vb.) sadece yazıyla yazılarak kurala uygun hale getirilir.
3
Diğer seçeneklerdeki benzeşme, sıra sayısı ve mali bağlam kurallarını doğrulayın.
Diğer tüm kullanımların (çeklerde bitişik yazım, ayrı yazılan sayılar, benzeşme kuralı) doğru olduğu saptandı.
Hatalı seçeneğin doğruluğunu diğer seçeneklerin kurallara uygunluğunu teyit ederek kesinleştirin.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı
Question 78Question →

Bir Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) denetçisi tarafından hazırlanan, bir yerel yönetimin harcama kalemleri ve personel alım usullerini konu alan geniş kapsamlı inceleme raporunda geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Denetim raporunun 7’inci sayfasındaki tabloda, ilgili belediyenin taşınmaz satışlarından elde ettiği gelirlerin usulüne uygun kaydedilmediği belirtilmiştir.

Answer

Denetim raporunun 7’inci sayfasındaki tabloda... ifadesindeki '7'inci' yazımı yanlıştır; doğrusu '7'nci' olmalıdır.
Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamın okunuşu esas alınır. 'Yedi' kelimesi ünlüyle bittiği için getirilen sıra sayı eki '-nci' olmalı ve '7'nci' şeklinde yazılmalıdır. '7'inci' yazımı iki ünlünün yan yana gelmesine (yedi-inci) sebep olduğu için yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıların sıra sayı eklerini incele.
7 sayısı 'yedi' şeklinde okunur.
Sıra sayı ekleri rakamın okunuşuna göre belirlenir.
2
Ünlü ile biten sayılara gelen eki kontrol et.
'Yedi' kelimesi 'i' ünlüsü ile bittiği için ek '-nci' olmalıdır.
Ünlü ile biten sayılarda 'inci' ekinin başındaki ünlü düşer, aksi halde 'yediinci' şeklinde bir yazım yanlışı oluşur.
3
Diğer seçeneklerdeki özel kuralları doğrula.
Üleştirme sayıları (beşer) yazıyla, çeklerdeki sayılar (yediyüzellibin) bitişik, tarih ekleri (1985'te) benzeşmeye uygun yazılmıştır.
TDK yazım kurallarına göre bu kullanımlar doğrudur.

Key Concept

Sayıların Yazımı ve Eklerin Uyumu

Practice More

Sıra sayı eklerinde rakamdan sonra nokta kullanılıyorsa ayrıca kesme işareti ve ek getirilmemesi gerektiğini (7. veya 7'nci) unutmayın.
Estimated Time:1m 40s
Question 79Question →

Türkçede virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili kurallar ve bu kurallara dair istisnai durumlar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Stratejik planlama sürecinde paydaşların görüşlerini alıp, bu görüşleri raporlaştırmak kurumun geleceğine yön vermek adına elzemdir.

Answer

Stratejik planlama sürecinde paydaşların görüşlerini alıp, bu görüşleri raporlaştırmak cümlesinde virgül yanlış kullanılmıştır.
Doğru cevapta yer alan 'alıp' sözcüğü bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre, metin içinde tek başına kullanılan zarf-fiil eklerinden sonra virgül konulmaz. Bu cümlede 'alıp' sözcüğünden sonra gelen 'raporlaştırmak' sözcüğü bir isim-fiil olduğu için, art arda sıralanan zarf-fiil grubu oluşmamıştır. Bu nedenle virgül kullanımı kural ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki virgül ve noktalı virgül kullanımlarını TDK kurallarına göre analiz et.
Tüm cümlelerin resmî ve akademik bir dille kurulduğu, özne ayrımı ve liste sıralama işlevlerinin ön planda olduğu görülmektedir.
Sorunun zorluk seviyesi gereği, temel kuralların ötesindeki istisnaları (özellikle zarf-fiil kuralını) saptamak gerekir.
2
Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımını kontrol et.
İkinci seçenekte 'planlayıp' ve 'uyguladığımızda' olmak üzere iki zarf-fiil vardır, virgül doğrudur. Ancak üçüncü seçenekte 'alıp' tek zarf-fiildir.
TDK kuralına göre metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa araya konur.
3
Üçüncü seçenekteki 'raporlaştırmak' kelimesinin türünü belirle.
'Raporlaştırmak' kelimesi '-mak' isim-fiil ekini almıştır, bir zarf-fiil değildir.
Zarf-fiil serisi oluşmadığı için 'alıp' kelimesinden sonra gelen virgül kural ihlalidir.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı istisnası
Estimated Time:1m 30s
Question 80Question →

Türkçede virgül (,) birçok farklı görevde kullanılabilen işlevsel bir noktalama işaretidir. Ancak Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği kurallara göre, bazı dil bilgisi yapılarından sonra virgül kullanılması yazım yanlışı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Emekli öğretmen, bahçesindeki kurumuş dalları büyük bir titizlikle temizleyip bir kenara yığdı.

Answer

Dilekçesini tamamlayıp, ilgili birime teslim etmek üzere koridorun sonundaki odaya yöneldi cümlesinde virgülün kullanımı yanlıştır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kılavuzuna göre, metin içinde zarf-fiil ekleri (örneğin: -ıp, -arak, -ınca) kullanılarak oluşturulan kelimelerden sonra virgül konulmaz. İncelenen seçenekte 'temizleyip' sözcüğü bir zarf-fiildir ve kendisinden sonra gelen virgül kullanımı bu kuralı ihlal etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümlelerin her birinde virgülün hangi görevle kullanıldığını analiz et.
A'da sıralı cümle, B'de eş görevli sözcükler, D'de özne vurgusu, E'de ara söz kullanımı tespit edildi.
Virgülün kullanım amaçlarını belirleyerek kural dışı olanı bulmak.
2
TDK'nin zarf-fiillerle ilgili noktalama kuralını hatırla.
Metin içinde zarf-fiil ekleri (-ıp, -erek, -ince, -meden vb.) ile oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz.
Yanlış kullanımı teorik bilgiyle doğrulamak.
3
Kuralı seçeneklere uygula ve hatayı tespit et.
'temizleyip' sözcüğü -ıp/-ip zarf-fiil ekini almıştır ve ardından başka bir zarf-fiil gelmemiştir; dolayısıyla virgül kullanımı yanlıştır.
Doğru cevaba ulaşmak.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgülün kullanılamaması kuralı.
PreviousPage 4 / 68Next