Yazım ve Noktalama

1356 questions

Çalışma odasını düzenleyen bir genç; kırtasiye ürünlerinden kalem, silgi, defter ( ) teknolojik cihazlardan ise tablet, bilgisayar ve kulaklığı farklı kutulara koymuştur.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Noktalı virgül (

;

)

Virgül (

,

)

İki nokta (

:

)

Nokta (

.

)

Üç nokta (

\dots

)

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül ( $;$ )

Answer

Cümledeki farklı tür veya takımları (kırtasiye ve teknoloji) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır.

Verilen cümlede 'kırtasiye ürünleri' ve 'teknolojik cihazlar' olmak üzere iki farklı tür/takım bulunmaktadır. Bu grupların kendi içindeki ögeleri ayırmak için virgül kullanıldığı için, bu iki ana grubu birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (

;

) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki ögeleri ve gruplandırmaları analiz edin.

Cümlede 'kalem, silgi, defter' bir grup; 'tablet, bilgisayar, kulaklık' ise başka bir gruptur.

Noktalama işaretinin hangi yapıları ayıracağını belirlemek gerekir.

Grup içindeki ve gruplar arasındaki noktalama ihtiyacını değerlendirin.

Grup içindeki benzer ögeler zaten virgül ile ayrılmıştır.

Virgül kullanılmış bir cümlede farklı kategorileri ayırmak için noktalı virgül kuralı devreye girer.

İlgili TDK kuralını uygulayın.

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.

Doğru noktalama işareti noktalı virgüldür.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayırma Kuralı

Hints

Cümlede iki farklı kategoriye ait nesneler (kırtasiye ve teknoloji) sıralanmıştır.

Bu kategorilerin kendi içindeki elemanları virgül ile ayrılmıştır. Bu grupları birbirinden ayırmak için neye ihtiyacınız var?

Noktalı virgülün en temel görevlerinden biri, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Practice More

Noktalı virgülün 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' görevini içeren bir örnek çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 1262Question →

Türkçede somut olarak yer bildiren 'alt' ve 'üst' sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılırken, somut olarak yer bildirmeyen (soyut/durum bildiren) bu tür sözcükler bitişik yazılır.

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Şehrin gürültüsünden biraz uzaklaşmak için hafta sonu arkadaşlarımızla akşamüzeri buluşmaya karar verdik.

Yapılan klinik muayene sonucunda hastanın böbreküstü bezlerinde fonksiyonel bir sorun olduğu saptandı.

Eğitim sürecindeki gelişmeleri günbegün takip ederek hazırladığımız raporları idareye sunduk.

Modern psikoloji akımları, insan davranışlarının temelinde yatan bilinçaltı süreçleri detaylıca inceler.

Yolculuk sırasında mola verdiğimiz tesiste ayaküstü yediğimiz yemek bizi bir nebze olsun zinde tuttu.

Show answer & explanation

Answer: Yapılan klinik muayene sonucunda hastanın böbreküstü bezlerinde fonksiyonel bir sorun olduğu saptandı.

Answer

Hastanın böbreküstü bezlerindeki sorunu belirten cümledeki kullanım yanlıştır; çünkü 'böbrek üstü' somut bir yer bildirdiği için ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; somut olarak yer bildiren 'alt' ve 'üst' sözleriyle kurulan terim ve birleşik kelimeler ayrı yazılır. 'Böbrek üstü bezleri' ifadesi, vücutta böbreğin üzerinde bulunan gerçek bir bölgeyi işaret ettiği için bu kurala dahildir ve ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Birleşik kelimeyi oluşturan 'alt/üst' sözcüklerinin anlamını inceleyin.

Cümlelerde geçen 'akşamüzeri', 'bilinçaltı', 'ayaküstü' ve 'böbreküstü' ifadeleri tespit edildi.

Yazım kuralının somutluk/soyutluk ayrımına dayandığını belirlemek gerekir.

Kelimelerin somut bir yer belirtip belirtmediğini kontrol edin.

'Akşamüzeri' (zaman), 'Bilinçaltı' (psikolojik kavram), 'Ayaküstü' (durum) soyut anlamdadır; 'Böbrek üstü' ise anatomik olarak gerçek bir konumu (böbreğin üst kısmı) işaret eder.

TDK kurallarına göre somut yer bildirenler ayrı, bildirmeyenler bitişik yazılır.

Hatalı yazımı belirleyin.

'Böbreküstü' şeklinde bitişik yazılan ifade, somut yer bildirdiği halde bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Kuralın istisnası olmayan net bir uygulama hatasıdır.

Key Concept

Alt, Üst ve Üzeri Sözlerinin Yazımı

Hints

Birleşik kelimelerdeki 'alt' veya 'üst' kelimesi gerçekten bir yerin (altı veya üstü) tarifini mi yapıyor yoksa yeni bir kavram mı oluşturuyor?

Somut (elle tutulur, gözle görülür yer) bildiren 'su altı', 'toprak altı', 'böbrek üstü' gibi ifadeler her zaman ayrı yazılır.

'Bilinçaltı' veya 'akşamüzeri' gibi ifadelerde bir yerin fiziksel üstünden veya altından bahsedilemeyeceği için bunlar bitişik yazılırken, anatomik bir bölge olan böbrek üstü ifadesi ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Benzer bir mantıkla 'yer altı' (gizli, yasa dışı) ve 'yer altı' (toprağın altı) arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimenin yerine 'gerçekten üstünde mi?' sorusunu sorun. Eğer cevap fiziksel/mekansal olarak 'evet' ise ayrı; 'hayır, bir durum veya zaman kastediliyor' ise bitişik yazın.

Estimated Time:1m 30s

Question 1263Question →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Ülkemizin en yüksek noktası olan Ağrı Dağı, her yıl binlerce dağcıyı ağırlar.

Ege Denizi kıyısındaki koylar, yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağıdır.

Sıcakların artmasıyla birlikte Tuz gölü sularının iyice çekildiği gözlemlendi.

Çanakkale Boğazı üzerinden geçen gemileri izlemek oldukça keyiflidir.

Fırat Nehri üzerine kurulan barajlar, bölgenin tarımsal verimliliğini artırmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Sıcakların artmasıyla birlikte Tuz gölü sularının iyice çekildiği gözlemlendi.

Answer

Cümledeki 'Tuz gölü' ifadesinde 'gölü' sözcüğünün küçük harfle başlatılması yazım yanlışıdır; kural gereği 'Tuz Gölü' şeklinde yazılmalıdır.

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Tuz Gölü' ifadesi bu kuralın doğrudan bir örneğidir ve 'G' harfi büyük yazılmalıdır. Seçenekteki 'gölü' yazımı bu kuralı ihlal etmektedir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki coğrafi yer adlarını tespit et.

C seçeneğinde 'Tuz gölü' ifadesi yer almaktadır.

Yazım kuralının uygulanacağı hedef kelime grubunu belirlemek gerekir.

TDK'nin yer adlarıyla ilgili büyük harf kuralını hatırla.

Yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe vb.) sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.

Özel ada dahil olan coğrafi tür isimlerinin büyük yazılması gerektiğini doğrulamak için.

Tespit edilen ifadeyi kurala göre kontrol et.

'Tuz gölü' yazımı kurala aykırıdır, 'G' harfi büyük olmalıdır.

Yanlış yazımı tespit ederek doğru cevaba ulaşmak için.

Key Concept

Yer adlarına dahil olan coğrafi tür isimlerinin (dağ, deniz, göl vb.) büyük harfle başlatılması kuralı.

Hints

Cümlelerde geçen coğrafi terimlere (dağ, deniz, göl) ve bunların nasıl yazıldığına odaklanın.

Bir yer adı, sadece ilk kelimesiyle değil, yanındaki 'Gölü', 'Dağı' gibi tamamlayıcı tür adıyla birlikte bir bütündür.

Tuz Gölü, Van Gölü, Ağrı Dağı gibi ifadelerde ikinci kelimeler de her zaman büyük harfle başlar.

Practice More

İl, ilçe, köy gibi kelimelerin (örneğin Ankara ili, Etimesgut ilçesi) neden küçük yazıldığını araştırarak yer adları arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Özel ismi cümleden çıkardığınızda anlamın bozulup bozulmadığına bakın. 'Gezginler göl çevresine ulaştı' denildiğinde hangi göl olduğu bilinmez; 'Tuz' ismiyle birleşerek tek bir özel varlığı karşıladığı için her iki kelime de büyük yazılır.

Estimated Time:45s

Question 1264Question →

Resmi yazışmalarda ve akademik metinlerde sayıların yazımıyla ilgili kuralların doğru uygulanması, anlatımın netliği ve dilin nitelikli kullanımı açısından oldukça önemlidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Antik kentteki kazı çalışmalarının 6'ıncı sezonunda, bölgenin ticaret tarihine ışık tutacak önemli bulgulara rastlandı.

Okulun kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında mezunlara ikişer adet davetiye gönderilmesi kararlaştırıldı.

Şirketin yıllık faaliyet raporunda, geçen yıla oranla kâr miktarının oniki bin lira arttığı belirtildi.

Sınav salonuna girecek olan adaylar, görevli personel eşliğinde içeriye 5'erli sıra halinde davet edildi.

Show answer & explanation

Answer: Okulun kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında mezunlara ikişer adet davetiye gönderilmesi kararlaştırıldı.

Answer

Okulun kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında mezunlara 'ikişer' adet davetiye gönderildiğini belirten cümlede sayıların yazımı doğrudur.

Üleştirme (paylaştırma) sayıları Türkçede rakamla değil, her zaman yazıyla yazılır. 'İkişer' kelimesi bu kurala tam uygun olarak yazılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki sayı türlerini belirleyin.

Seçeneklerde sıra sayıları (6'ıncı), üleştirme sayıları (ikişer, 5'erli) ve birden fazla kelimeden oluşan sayılar (oniki) bulunmaktadır.

Her sayı türünün yazım kuralı farklılık gösterdiği için doğru tasnif gereklidir.

Üleştirme sayıları kuralını uygulayın.

Üleştirme sayıları rakamla yazılamaz. '5'erli' yazımı hatalı, 'ikişer' yazımı doğrudur.

TDK kurallarına göre paylaştırma sayıları sadece harflerle ifade edilir.

Sıra sayıları ve sayıların ayrı yazımı kuralını denetleyin.

'6'ıncı' yazımı yanlıştır (altı+ıncı değil, altı+ncı olmalı). 'oniki' yazımı yanlıştır (on iki şeklinde ayrı olmalı).

Sıra sayılarında ses uyumu ve kelime yapısı yazımı belirler.

Key Concept

Üleştirme sayılarının sadece yazıyla yazılması ve sayıların sözcük yapısına göre ek alması.

Hints

Üleştirme (paylaştırma) sayılarının (ikişer, üçer vb.) rakamla yazılıp yazılamayacağını hatırlayın.

Sıra sayılarına getirilen eklerin, rakamın okunuşundaki son harfle (ünlü mü ünsüz mü?) uyumuna dikkat edin.

Birden fazla kelimeden oluşan sayıların, bankacılık işlemleri dışındaki metinlerde nasıl yazılması gerektiğini düşünün.

Practice More

Farklı sayılarla (örneğin 2. veya 7.) biten sıra sayıları ile ilgili benzer bir yazım sorusu çözerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 1265Question →

Kamu kurumlarının kurumsal gelişim ve dijitalleşme stratejileri üzerine hazırlanan bir raporda geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Mevzuattaki düzenlemelerin sahadaki karşılığını bulup bulmadığı mı, yoksa ek bir yönergeye mi ihtiyaç duyulduğu konusu henüz netlik kazanmamıştır.

Kurumun teknolojik altyapısındaki yetersizlikler öyleki, dijital dönüşüm hedeflerinin planlanan süre zarfında tamamlanması pek olası görünmemektedir.

Siz de takdir edersiniz ki idari süreçlerin şeffaflığı, kamuoyundaki güven algısını doğrudan etkileyen en temel unsurlardan biridir.

İllaki her birimin kendi bütçesini müstakil olarak yönetmesi yerine, merkezi bir mali koordinasyonun sağlanması sistem verimliliğini artıracaktır.

Paydaş analizlerinde yer alan verilerin, stratejik planın revizyon ve güncelleme aşamasında da titizlikle dikkate alınması gerektiği bildirilmiştir.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun teknolojik altyapısındaki yetersizlikler öyleki, dijital dönüşüm hedeflerinin planlanan süre zarfında tamamlanması pek olası görünmemektedir.

Answer

Teknolojik altyapıdaki yetersizliklerin anlatıldığı cümlede geçen 'öyleki' ifadesi, bağlaç olan 'ki'nin yanlışlıkla bitişik yazılması nedeniyle hatalıdır; doğrusu 'öyle ki' şeklinde olmalıdır.

Doğru cevap olan seçenek içerisinde geçen 'öyleki' ifadesindeki 'ki' bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'ki' her zaman ayrı yazılır. Sadece 'Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki' gibi belirli kelimelerde kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır. 'Öyle ki' bu istisnalardan biri değildir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' ifadelerini tespit et.

İncelenen metinde soru eki 'mi', bağlaç olan 'de' ve 'ki' ile ek olan '-de' ve '-ki' yapıları bulunmaktadır.

Yazım kuralları açısından görev ayrımı yapabilmek için önce tür tespiti gereklidir.

'Ki' bağlacı için kalıplaşmış durumları kontrol et.

Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki (SOMBAHÇEM) kelimeleri dışında bağlaç olan 'ki' her zaman ayrı yazılır.

İstisnalar kuralın önüne geçtiği için öncelikle bu kelimelerin varlığı sorgulanmalıdır.

'Öyle ki' yapısını analiz et.

'Öyle ki' ifadesindeki 'ki' bir bağlaçtır ve SOMBAHÇEM listesinde yer almaz. Dolayısıyla bitişik yazılması (öyleki) bir yazım yanlışıdır.

Bağlaç olan 'ki' kendisinden önceki kelimeyle anlam ilişkisi kurar ancak yapısal olarak bağımsızdır.

Key Concept

Bağlaç olan 'ki'nin ve kalıplaşmış istisnaların yazımı.

Hints

Cümledeki 'de' ve 'ki' yapılarını cümleden çıkarmayı deneyin. Anlam bozulmuyorsa bunlar bağlaçtır ve genellikle ayrı yazılırlar.

'Ki'nin yazımı için '-ler' ekini kullanın: Kelimeye '-ler' eki getirdiğinizde anlamlı oluyorsa (masadaki-ler) bitişik, anlamsız oluyorsa (dedi ki-ler) ayrı yazılır.

Unutmayın: 'Öyle ki' kalıplaşmış 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) listesinde yer almaz.

Practice More

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' şeklinde yazılamayacağını hatırlatan benzer bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

'De' bağlacı için dahi/bile testini uygulayabilirsiniz. Eğer 'de' yerine 'dahi' koyabiliyorsanız o bir bağlaçtır ve mutlaka ayrı yazılmalıdır.

Estimated Time:2m 0s

Question 1266Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik raporlarda noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, iletilmek istenen mesajın doğruluğu ve metnin profesyonelliği açısından büyük önem taşır. Özellikle iki nokta (:) ve noktalı virgül (;), benzer işlevlere sahipmiş gibi algılanabildiği için yazım süreçlerinde sıklıkla karıştırılmaktadır.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Stratejik planın temel vizyonu şudur: Teknolojide öncü, insana odaklı ve sürdürülebilir bir kurumsal yapı inşa etmek.

Toplantıda alınacak kararlar için üç ana başlık belirlendi: bütçe disiplini, personel verimliliği ve dijital dönüşüm süreçleri.

Kurum müdürü, denetim raporunu inceledikten sonra şöyle dedi: 'Hataların telafisi için ivedilikle bir eylem planı hazırlanmalıdır.'

Yıllık faaliyet raporu büyük bir titizlikle hazırlandı: ancak verilerin sisteme girişinde teknik aksaklıklar yaşandı.

Show answer & explanation

Answer: Yıllık faaliyet raporu büyük bir titizlikle hazırlandı: ancak verilerin sisteme girişinde teknik aksaklıklar yaşandı.

Answer

Yıllık faaliyet raporunun hazırlanması ile yaşanan teknik aksaklıkları bağlayan cümlede 'ancak' bağlacından önce iki nokta kullanılması yanlıştır; burada noktalı virgül kullanılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede, iki bağımsız yargı 'ancak' bağlacıyla birbirine bağlanmıştır. İki nokta (:), bir temel cümlenin ardından o cümleyle ilgili açıklama yapılacağı veya örnek verileceği zaman kullanılır. Oysa bu örnekte ikinci yargı, ilk yargının bir açıklaması değil, onunla çelişen veya onu tamamlayan bir sıralı cümle ögesidir. Bu tür durumlarda noktalı virgül (;) kullanımı zorunludur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin işlevlerini analiz etme

Seçeneklerdeki cümlelerin açıklama mı, örnekleme mi yoksa sıralı cümle mi olduğu belirlenir.

İki noktanın temel görevi açıklama ve örneklemedir; sıralı cümleleri bağlamak genellikle virgül veya noktalı virgülün görevidir.

Hatalı seçeneği tespit etme

'Ancak' bağlacı ile bağlanan cümledeki iki noktanın işlevi sorgulanır.

İki noktadan sonra gelen kısım bir açıklama veya örnek listesi değil, bir karşıtlık bildiren bağımsız bir cümledir.

Yazım ve noktalama kuralını uygulama

Bağlaçlardan önce veya karşıtlık bildiren sıralı cümleler arasında noktalı virgül (;) kullanılması gerektiği sonucuna varılır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde kullanılır; sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmaz.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Hints

İki noktanın temel görevleri olan 'açıklama yapma' ve 'örnek verme' işlevlerini düşünün.

'Ancak, ama, fakat' gibi bağlaçlarla bağlanan cümlelerde iki nokta mı yoksa noktalı virgül mü tercih edilir?

İki noktadan sonra gelen kısım eğer bir açıklama değil de bağımsız bir olay akışı bildiriyorsa, orada bir kullanım hatası olabilir.

Practice More

İki noktadan sonra gelen kısımların ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başladığını pekiştirmek için farklı örnekler inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki iki noktayı kaldırıp yerine 'çünkü' veya 'yani' getirmeyi deneyin. Eğer anlamlı oluyorsa iki nokta kullanımı muhtemelen doğrudur. 'Ancak' gelen cümlede bu yapı bozulacağı için hata olduğu daha kolay anlaşılır.

Estimated Time:1m 30s

Question 1267Question →

Kamu kurumları arasındaki koordinasyonun artırılması amacıyla hazırlanan yeni hizmet yönergesi taslağında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurumun stratejik planındaki hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı, yıl sonu gerçekleştirilecek olan genel değerlendirme toplantısında mı ele alınacak?

Hâlbuki geçen yılki bütçe planlamasında, bu tür öngörülemeyen acil durumlar için hiç de azımsanmayacak bir yedek ödenek kalemine yer verilmişti.

Öyleki hazırlanan teknik şartnamedeki belirsizlikler, ihaleye katılan firmaların sağlıklı bir teklif sunmasını ve sürecin şeffaf ilerlemesini de zorlaştırmaktadır.

Mademki personelin liyakat esasları değişti, sınav takvimindeki güncellemelerin de resmî gazetede ivedilikle yayımlanması beklenen bir durumdur.

Siz de takdir edersiniz ki birimler arası veri paylaşımındaki aksaklıklar, sunulan kamu hizmetinin kalitesini doğrudan ve olumsuz bir şekilde etkilemektedir.

Show answer & explanation

Answer: Öyleki hazırlanan teknik şartnamedeki belirsizlikler, ihaleye katılan firmaların sağlıklı bir teklif sunmasını ve sürecin şeffaf ilerlemesini de zorlaştırmaktadır.

Answer

Hazırlanan teknik şartnamedeki belirsizliklerin anlatıldığı cümledeki "Öyleki" ifadesinin "Öyle ki" şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Doğru cevap olan seçenekte 'Öyleki' sözcüğündeki 'ki' bir bağlaçtır ve kalıplaşmış (bitişik yazılan) bağlaçlardan biri değildir. Bu nedenle 'Öyle ki' şeklinde ayrı yazılması zorunludur. KPSS gibi sınavlarda 'öyle ki', 'yeter ki', 'demek ki' gibi sık kullanılan ama kalıplaşmamış yapılar sıklıkla test edilir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.

C seçeneğinde 'Öyleki', 'şartnamedeki' ve 'zorlaştırmaktadır da' yapıları odak noktasındaydı.

Yazım yanlışının hangi grupta olduğunu belirlemek için tüm yapıları taramak gerekir.

'ki' bağlacının kalıplaşmış olup olmadığını kontrol et.

'Öyle ki' yapısı 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) kuralına dahil değildir.

Türkçede bağlaç olan 'ki' normalde ayrı yazılır, sadece belirli kelimelerde istisnai olarak bitişik yazılır.

Diğer seçeneklerdeki 'de/da' bağlaçlarını ve 'ki' eklerini test et.

Sıfat yapan '-ki' ekleri (planındaki, yılki) cümleden çıkarıldığında anlam bozulduğu için bitişik; bağlaç olanlar ise ayrı yazılmıştır.

Doğru seçenekten emin olmak için diğer çeldiricilerin kurala uygunluğunu teyit etmek önemlidir.

Key Concept

Bağlaç olan 'ki'nin ve 'de'nin ayrı yazılması ile istisnai kalıplaşmış durumlar.

Hints

Cümledeki 'ki' yapısının bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu anlamak için cümleden çıkarmayı veya yerini değiştirmeyi deneyin.

Hangi 'ki' bağlaçlarının bitişik yazıldığını hatırlamak için 'SOMBAHÇEM' kısaltmasını kullanın.

Öyle ki, yeter ki ve demek ki gibi yapılar 'SOMBAHÇEM' listesinde yer almaz, bu yüzden her zaman ayrı yazılırlar.

Practice More

İstisnai bitişik yazılan 'ki' bağlaçlarını bir tabloya dökerek 'ki' ekiyle farklarını karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternative Method

Bağlaç olan 'ki'den sonra '-ler/-lar' çoğul ekini getirmeyi deneyin. Eğer kelime anlamsız oluyorsa (Öylekiler - anlamsız) o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Estimated Time:2m 0s

Question 1268Question →

Türkçede kesme işaretinin ( $'$ ) kullanımıyla ilgili birçok kural ve bu kuralların özel istisnaları bulunmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Galata Köprümüzün restorasyon çalışmaları nedeniyle bazı şeritlerin trafiğe kapatılacağı duyuruldu.

Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin dışişleri bakanları, göçmen sorununu görüşmek üzere Brüksel'de toplandı.

TDK'nin güncellediği yazım kılavuzunda bazı kelimelerin yazımıyla ilgili yeni düzenlemeler dikkat çekiyor.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun aldığı yeni karar, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Ege Üniversitesinin düzenlediği bilim şenliğine Türkiye'nin dört bir yanından genç araştırmacılar katıldı.

Show answer & explanation

Answer: Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun aldığı yeni karar, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Answer

Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun ifadesi yanlıştır; kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.

Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Kişisel Verileri Koruma Kurulu' bir kurul adıdır ve getirilen '-nun' eki kesme işaretiyle ayrılmadan 'Kişisel Verileri Koruma Kurulunun' şeklinde yazılmalıdır. Bu kuralın tek resmi istisnası 'Avrupa Birliği'dir.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki özel ad ve kurum adlarını tespit et.

Galata Köprümüzün, Avrupa Birliği'ne, TDK'nin, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun, Ege Üniversitesinin ifadeleri incelendi.

Yanlış noktalama kullanımını bulmak için temel kuralları her birine uygulamak gerekir.

Kurum ve kuruluş adları kuralını uygula.

Ege Üniversitesinin (doğru), Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun (yanlış - ayrılmamalıydı).

TDK'ye göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Özel istisnaları kontrol et.

Avrupa Birliği'ne (doğru - istisnadır), Galata Köprümüzün (doğru - iyelik eki değişimi kuralı).

Bazı özel durumlar genel kuralların dışındadır; Avrupa Birliği istisnası ve iyelik eki kuralı KPSS'de sıkça sorulur.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

Kurum ve kurul adlarına gelen eklerin nasıl yazıldığını hatırlayın.

Avrupa Birliği'nin bu kuralda çok özel bir yeri (istisnası) olduğunu unutmayın.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu bir 'kurul' adıdır; TDK bu tür adlara gelen eklerin ayrılmayacağını belirtir.

Practice More

Kurum adlarına gelen eklerle ilgili TDK'nin güncel örneklerini (Türkiye Büyük Millet Meclisine vb.) inceleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Önce kesin kuralları (kısaltmalar, sayılar) eleyin, ardından kurum/kuruluş ve iyelik eki değişimi gibi daha çeldirici kurallara odaklanın.

Estimated Time:1m 30s

Question 1269Question →

Bir büyükelçilik tarafından hazırlanan resmî raporun taslağında geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Bölgesel iş birliği kapsamında NATO'nun aldığı kararlar üye ülkelerce yakından takip edilmektedir.

Hazırlanan proje dosyalarının 10 mm'lik bir pay bırakılarak ciltlenmesi teknik bir gerekliliktir.

Üniversite yerleşkesindeki 1500 m²lik alanın ağaçlandırılması için gerekli bütçe onaylandı.

Araştırmacılar, 18. yy.'ın sonlarında sanayileşmenin Avrupa'da hız kazandığını belirtmektedir.

Show answer & explanation

Answer: Araştırmacılar, 18. yy.'ın sonlarında sanayileşmenin Avrupa'da hız kazandığını belirtmektedir.

Answer

Araştırmacılar, 18. yy.'ın sonlarında sanayileşmenin Avrupa'da hız kazandığını belirtmektedir.

Doğru cevap olan cümlede 'yy.' kısaltmasından sonra kesme işareti kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalarla (vb., Alm., yy.) üs işaretli kısaltmalara (m², cm³) getirilen ekler kesme işareti ile ayrılmaz. Ek, doğrudan noktadan sonra yazılmalıdır. Dolayısıyla 'yy.'ın' kullanımı yazım bakımından hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Kısaltmanın türünü ve bitiş işaretini kontrol edin.

İfadedeki kısaltma 'yy.' (yüzyıl) olup sonunda nokta bulunmaktadır.

Türkçede kısaltmaların sonuna getirilen eklerin yazımı, kısaltmanın nasıl bittiğine (nokta, üs işareti veya harf) bağlıdır.

Nokta ile biten kısaltmalarda eklerin nasıl ayrılacağına dair kuralı uygulayın.

TDK kurallarına göre sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

Nokta zaten bir sınır işareti görevi gördüğü için ekstradan kesme işareti kullanılması yazım yanlışına yol açar.

Ekin kısaltmaya uyumunu (okunuş veya açılış) kontrol edin.

Küçük harfli kısaltmalarda (yy. gibi) ek, kelimenin açılışına (yüzyıl-ın) göre getirilir.

Yazım 'yy.ın' şeklinde olmalıdır, kesme işareti kullanımı yanlıştır.

Key Concept

Noktalı ve Üslü Kısaltmalarda Ek Yazımı

Hints

Küçük harfli kısaltmalar (kg, mm) ile büyük harfli kısaltmaların (TDK, TRT) ek alma kurallarının farklı olduğunu hatırlayın.

Cümlelerdeki kısaltmaların sonundaki noktalama işaretlerine dikkat edin. Bir kısaltmanın sonunda zaten nokta varsa, ekstradan kesme işareti (') gerekir mi?

TDK'ye göre 'yüzyıl' anlamına gelen 'yy.' ve 'metrekare' anlamına gelen 'm²' gibi kısaltmalarda ekler hiçbir zaman kesme işaretiyle ayrılmaz.

Practice More

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşuna (TDK-ye, TRT-den) ve numara kısaltmasına (No.lu) dair kuralları tekrar edin.

Estimated Time:1m 30s

Question 1270Question →

Noktalama işaretleri, metnin anlamını netleştirmek ve okumayı kolaylaştırmak için kullanılır. İki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda yer alan temel bir işarettir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir kurala doğru şekilde uyulmuştur?

Kamu personeli seçme sınavında şu alanlardan soru sorulmaktadır: genel yetenek, genel kültür ve eğitim bilimleri.

Yeni memurdan beklenen temel özellikler şunlardır; dürüstlük, çalışkanlık ve kurallara bağlılık.

Dünkü toplantıda: personelin izin ve çalışma saatleri yeniden düzenlendi.

Hazırlanan raporun: eksik kısımları tamamlanarak ilgili birime teslim edildi.

Show answer & explanation

Answer: Kamu personeli seçme sınavında şu alanlardan soru sorulmaktadır: genel yetenek, genel kültür ve eğitim bilimleri.

Answer

Kamu personeli sınavındaki derslerin sıralandığı cümlede, örneklerden önce iki nokta konularak doğru bir kullanım sergilenmiştir.

Doğru olan ifadede, sınav alanları sıralanmadan önce iki nokta kullanılmıştır. Örnekler cümle niteliğinde olmadığı için küçük harfle başlatılarak imla kurallarına tam uyum sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kullanım amacını belirle.

Cümlede 'şu alanlardan soru sorulmaktadır' denilerek bir örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.

İki noktanın en temel görevlerinden biri örnekleme yapılacak bölümleri tanıtmaktır.

İşaretin doğru olup olmadığını kontrol et.

Örnekleme öncesinde kullanılan (:) işareti kurala uygundur.

Sıralama ve örnekleme durumlarında noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılır.

İki noktadan sonra gelen ilk harfi kontrol et.

Örnekler (genel yetenek...) cümle niteliği taşımadığı ve özel isim olmadığı için küçük harfle başlamıştır.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.

Key Concept

İki noktanın örnekleme ve açıklama öncesindeki kullanımı

Hints

Cümlede bir şeyler sıralanıyor mu yoksa bir açıklama mı yapılıyor? Buna dikkat edin.

Örnekleme yapılacaksa (yani 'şunlardır', 'şu şekilde' gibi ifadeler varsa) hangi işaretin geldiğini hatırlayın.

İki nokta ile noktalı virgülü karıştırmayın; sıralama yaparken her zaman iki noktayı tercih etmelisiniz.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin ne zaman büyük harfle, ne zaman küçük harfle başlayacağına dair kuralları tekrar edin.

Estimated Time:45s

Question 1271Question →

Türkçede noktalı virgül ( $;$ ), ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül ( $;$ ) bu işleviyle kullanılmıştır?

Gündüzleri memurlar, işçiler ve öğrenciler şehri doldurur; akşamları ise sessizlik, huzur ve dinginlik sokaklara hâkim olur.

İhracat kalemlerimiz arasında sanayi ürünlerinden otomotiv, beyaz eşya, tekstil; tarım ürünlerinden ise fındık, üzüm ve incir önemli bir yer tutar.

Deneyimli uzman; raporlama, analiz ve sunum teknikleri konusundaki yetkinliğiyle projenin kısa sürede tamamlanmasını sağladı.

Modern yönetim anlayışının üç temel dayanağı vardır; şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcı demokrasi.

Bütün hazırlıklar eksiksiz tamamlandı; heyet yarın sabah erkenden yola çıkacak.

Show answer & explanation

Answer: Gündüzleri memurlar, işçiler ve öğrenciler şehri doldurur; akşamları ise sessizlik, huzur ve dinginlik sokaklara hâkim olur.

Answer

Şehir hayatını anlatan cümlede noktalı virgül, ögeleri arasında virgül bulunan iki farklı cümleyi bağladığı için doğru işlevde kullanılmıştır.

Doğru seçenekteki cümlede, ilk kısımda özneler (memurlar, işçiler, öğrenciler) virgülle ayrılmış; ikinci kısımda ise özne grubundaki kavramlar (sessizlik, huzur, dinginlik) yine virgülle ayrılmıştır. İki ayrı cümleyi birleştirirken bu virgüllerle karışmaması için araya noktalı virgül konulması dil bilgisi kuralları gereğidir.

Step-by-Step Solution

Cümle yapısını analiz etme

Cümle, 'Gündüzleri... doldurur' ve 'akşamları... hâkim olur' şeklinde iki ana yargıdan (sıralı cümle) oluşmaktadır.

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini kontrol etmek için yargı sayısına bakılmalıdır.

Cümle içindeki diğer noktalama işaretlerini kontrol etme

Birinci cümlede 'memurlar, işçiler ve öğrenciler', ikinci cümlede ise 'sessizlik, huzur ve dinginlik' ifadeleri virgüllerle ayrılmıştır.

Sıralı cümleler arasında noktalı virgül kullanılabilmesi için cümlelerden en az birinin içinde virgül bulunması şarttır.

Kuralı uygulama

Ögeleri arasında virgül bulunan bu iki cümle, anlam karışıklığını önlemek ve yapısal bütünlüğü sağlamak için noktalı virgül ile bağlanmıştır.

Eğer noktalı virgül yerine virgül kullanılsaydı, 'öğrenciler' ile 'akşamları' kelimeleri aynı listenin devamıymış gibi algılanabilirdi.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümlelerdeki İşlevi

Hints

Cümlede birden fazla yüklem (yargı) olup olmadığını kontrol edin.

Noktalı virgülden önceki ve sonraki kısımlarda kendi içlerinde virgül (

,

) kullanılıp kullanılmadığına bakın.

Eğer cümlelerin içinde virgül yoksa, o iki cümleyi ayırmak için sadece virgül yeterlidir; noktalı virgül ancak virgülün yetmediği 'karışık' durumlarda devreye girer.

Practice More

Noktalı virgülün 'tür ve takımları ayırma' görevi ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için kategorize edilmiş listeler içeren cümleler kurun.

Alternative Method

Noktalı virgülün olduğu yere 'nokta' koymayı deneyin. Eğer her iki taraf da anlamlı birer tam cümleyse ve kendi içlerinde virgül barındırıyorlarsa, noktalı virgül 'sıralı cümleleri ayırma' görevindedir.

Estimated Time:1m 40s

Question 1272Question →

Türkçede birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır. Özellikle hayvan türlerinden birinin adıyla kurulan birleşik kelimeler (köpek balığı, uğur böceği gibi) genellikle bu kurala uyar. Ancak anlam kayması (yalıçapkını gibi) veya özel kurallar (renk adıyla kurulanlar gibi) nedeniyle bitişik yazılan istisnalar da mevcuttur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Okyanusun derinliklerinde yaşamını sürdüren kılıç balıklarının hızı, bilim insanlarını her zaman şaşırtmıştır.

Yaz akşamlarında bahçedeki çiçeklerin arasında parıldayan ateş böcekleri, masalsı bir görüntü oluşturuyordu.

Sulak alanların en renkli üyelerinden biri olan yalıçapkını, su üzerindeki usta dalışlarıyla bilinir.

Eski konağın pencerelerinden içeri sızan karasineklerin vızıltısı, odadaki sessizliği sürekli bölüyordu.

Bahçedeki yaşlı çınar ağacının dalları arasında yuva yapan çalıkuşunun sesini duymak bizi çok mutlu etti.

Show answer & explanation

Answer: Bahçedeki yaşlı çınar ağacının dalları arasında yuva yapan çalıkuşunun sesini duymak bizi çok mutlu etti.

Answer

Çalı kuşu kelimesinin geçtiği seçenek yanlıştır; çünkü bu kelime bir tür adı olarak kullanıldığında ayrı yazılmalıdır.

Doğru yanıt olan seçenek, 'çalı kuşu' kelimesini bitişik yazarak hata yapmıştır. TDK kurallarına göre, hayvan türlerinden birinin adıyla kurulan ve birleşme sırasında ikinci kelimesi (kuş) anlamını yitirmeyen birleşik kelimeler ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit etme

Kılıç balığı, ateş böceği, yalıçapkını, karasinek ve çalıkuşu kelimeleri incelenir.

Sorunun odağı olan birleşik kelimelerin yapılarını belirlemek gerekir.

Genel kuralı uygulama (İkinci kelimenin anlamı)

Kılıç balığı, ateş böceği ve çalı kuşu kelimelerinde ikinci kelimeler (balık, böcek, kuş) anlamlarını korumaktadır.

TDK'ye göre ikinci kelimesi anlamını koruyan birleşik kelimeler ayrı yazılır.

İstisnaları ve özel kuralları kontrol etme

Yalıçapkını anlam kayması (bitişik), karasinek ise renk adı kuralı (bitişik) nedeniyle istisnadır.

Bazı kelimeler genel kuralın dışındaki spesifik yazım kurallarına tabidir.

Hatalı yazımı belirleme

Çalı kuşu kelimesi, kılıç balığı gibi ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılarak yanlışlık yapılmıştır.

Çalı kuşu, bir kuş türü olduğu ve ikinci kelimesi anlamını koruduğu için 'çalı kuşu' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Hayvan adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde anlam korunması ve istisnai durumlar (renk adları ve anlam kayması).

Hints

Birleşik kelimenin ikinci sözcüğünün gerçek anlamını koruyup korumadığına dikkat edin.

Köpek balığı ve kılıç balığı gibi türlerde balık kelimesi anlamını korur. Çalı kuşu için de aynı kural geçerlidir.

Edebiyat tarihimizdeki ünlü 'Çalıkuşu' romanı bir istisna olarak bitişik yazılır ancak kuşun tür adı ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Diğer kuş ve böcek adlarını (saka kuşu, hamam böceği, uğur böceği) TDK sözlüğünden inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 1273Question →

Noktalama işaretlerinin işlevlerini doğru belirlemek, metnin anlam katmanlarını belirginleştirir. İki nokta (:), kendisinden sonra açıklama yapılacağını, örnek verileceğini veya alıntı yapılacağını gösterir. Ancak bu işaretten sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmaması, büyük harf kullanımı açısından kritik bir fark yaratır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya sonrasındaki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Evraklarınızı şu sırayla masanın üzerine bırakınız; başvuru formu, kimlik fotokopisi ve iki adet vesikalık fotoğraf.

Bu dükkânda aradığınız her türlü ürünü bulabilirsiniz: Kırtasiye malzemeleri, oyuncaklar ve mutfak gereçleri.

Yakup Kadri'nin en çok beğenilen romanları: Kiralık Konak ile Yaban'dır.

Atatürk, eğitimin önemini şu veciz sözüyle vurgular: 'Bütün ümidim gençliktedir.'

Show answer & explanation

Answer: Atatürk, eğitimin önemini şu veciz sözüyle vurgular: 'Bütün ümidim gençliktedir.'

Answer

Atatürk'ün sözünün aktarıldığı seçenek doğrudur çünkü alıntılardan önce iki nokta kullanılır ve alıntı cümle olduğu için büyük harfle başlar.

Doğru seçenekte, bir başkasından aktarılan bir söz (alıntı) tırnak içinde verilmiş ve bu aktarmadan önce iki nokta (:) doğru şekilde kullanılmıştır. Alıntı tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılması da kurala uygundur.

Step-by-Step Solution

İki noktanın kullanım amacını (örnekleme, açıklama veya alıntı) belirleyin.

Cümlelerde sırasıyla örnekleme, listeleme, vurgu ve alıntı amaçları güdülmüştür.

Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını anlamak için önce işlev tespit edilmelidir.

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle niteliği taşıyıp taşımadığını veya özel isim olup olmadığını kontrol edin.

Örnek listesi olan 'kırtasiye...' küçük harfle başlamalıyken, 'Bütün ümidim...' bir cümle olduğu için büyük başlamalıdır.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonra bağımsız cümle gelirse büyük, kelime grubu gelirse küçük harf kullanılır.

Noktalı virgül ile iki noktanın görev ayrımını yapın.

Evrak listesinden önce kullanılan noktalı virgül hatalıdır, iki nokta gelmelidir.

Noktalı virgül grupları ayırırken, iki nokta açıklama/örnekleme başlatır.

Key Concept

İki Nokta ve Büyük Harf Kullanımı İlişkisi

Hints

İki noktadan sonra gelen ifadenin kendi başına bir cümle olup olmadığını inceleyin.

Özel isim olmayan listeler küçük harfle başlar; tam cümleler ise her zaman büyük harfle başlar.

Noktalı virgül (;) açıklama yapmaz, bu yüzden liste başlarında iki noktayı (:) arayın.

Practice More

Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki farkları pekiştirmek için sıralı cümlelerin olduğu metinleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

İki noktadan sonraki kısmın yüklemi olup olmadığını kontrol edin. Eğer bir yargı bildiriyorsa (yüklemi varsa) büyük harfle, sadece kavramları sıralıyorsa küçük harfle başlayın.

Estimated Time:1m 15s

Question 1274Question →

Kamu kurumlarında yürütülen idari soruşturmaların usul ve esaslarını belirleyen bir yönetmelik taslağında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Mezkûr kanun hükümlerinin uygulanmasında tereddüt hasıl olursa, Devlet Personel Başkanlığının görüşü de alınabilir.

Hizmetin aksamaması için gerekli olan teknik donanımın temini sağlandı mı yoksa süreç devam mı ediyor?

Soruşturma süreci tamamlanıp ta nihai karar verilene kadar ilgili personelin görevden uzaklaştırılması uygun görülmüştür.

Öyle ki yapılan düzenlemeler sonucunda kamu hizmetlerinde verimliliğin artması ve bürokrasinin azalması hedeflenmektedir.

Mademki personel atama şartlarını taşımıyor, neden mülakat aşamasına davet edildiği sorgulanmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: Soruşturma süreci tamamlanıp ta nihai karar verilene kadar ilgili personelin görevden uzaklaştırılması uygun görülmüştür.

Answer

Soruşturma süreci tamamlanıp ta ile başlayan cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Soruşturma süreci ile başlayan cümlede geçen 'tamamlanıp ta' ifadesindeki 'ta', dahi/bile anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır ve en önemlisi, kendisinden önceki kelime sert bir ünsüzle bitse bile asla 'te/ta' şeklinde yazılamaz. Bu kural, 'de' bağlacını bulunma durumu eki olan '-de/-da'dan ayıran en kritik farklardan biridir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' ifadelerinin tespiti

Tüm seçeneklerde ilgili bağlaç ve ekler belirlendi.

Yazım kuralının hangi kelime üzerinde sorgulandığını anlamak için ilk adımdır.

Bağlaç olan 'de/da'nın yazım kuralının kontrolü

'Tamamlanıp ta' ifadesinde bağlacın 'ta' şeklinde yazıldığı görüldü.

Türkçede bağlaç olan 'de/da' kelimeden ayrı yazılır ve asla sertleşerek 'te/ta' biçimine dönüşmez.

İstisnai durumların (SOMBAHÇEM) kontrolü

'Mademki' kelimesinin doğru yazıldığı teyit edildi.

Bağlaç olmasına rağmen kalıplaşmış kelimelerin kural dışı bitişik yazıldığını hatırlamak gerekir.

Key Concept

Bağlaç olan 'de/da'nın hiçbir zaman 'te/ta' biçiminin olmaması.

Hints

Cümledeki 'de' bağlacını cümleden çıkardığınızda anlam bozulmuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Unutmayın; bağlaç olan 'de/da' hiçbir zaman sertleşerek 'te/ta' olmaz.

Özellikle fiillerden sonra gelen 'de/da' her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılır. 'Tamamlanıp' bir fiilimsi olduğu için sonrasındaki ekin yazımına dikkat edin.

Practice More

Bağlaç olan 'ki'nin bitişik yazıldığı 'SOMBAHÇEM' kısaltmasındaki tüm kelimeleri bir kağıda yazarak ezberleyin.

Alternative Method

Cümledeki 'de' yerine 'dahi' veya 'bile' kelimelerini koyun. Eğer anlamlı oluyorsa o bir bağlaçtır ve kesinlikle 'de/da' şeklinde (asla te/ta değil) ayrı yazılmalıdır.

Estimated Time:1m 30s

Question 1275Question →

Türkçede bazı cümleler yapı bakımından soru sözcüğü (nasıl, niçin, ne kadar vb.) veya soru eki (-mı / -mi) içerse de temel amaçları bir soruya cevap almak değil; bir durumu bildirmek, sitemde bulunmak veya kesinleşmiş bir yargıyı ifade etmektir. Bu tür cümlelerin sonuna soru işareti (?) yerine nokta (.) konulmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) getirilmesi bir noktalama yanlışına yol açar?

Daire başkanlığına sunulacak olan denetim raporunun neden hâlâ onaylanmadığını sormak için mi geldiniz

Personel alımı sürecinde liyakat ve şeffaflık ilkelerine ne kadar sadık kalındığını bu raporla bir kez daha gördük

Vatandaşın dilekçesine yasal süresi içinde cevap vermeyen ilgili memur hakkında disiplin soruşturması açılır mı

Kamu kaynaklarının verimli kullanılması hususunda denetim bulgularının yeterince açıklayıcı olduğunu mu düşünüyorsunuz

Disiplin kurulunun aldığı bu son kararın hangi mevzuat hükümlerine ve gerekçelere dayandığını açıklar mısınız

Show answer & explanation

Answer: Personel alımı sürecinde liyakat ve şeffaflık ilkelerine ne kadar sadık kalındığını bu raporla bir kez daha gördük

Answer

Personel alımı sürecinde liyakat ve şeffaflık ilkelerine ne kadar sadık kalındığına dair kesin bir yargı bildiren cümle, soru işareti değil nokta ile bitirilmelidir.

Doğru cevap olan cümlede 'ne kadar' sözcüğü bulunsa da bu sözcük soru sorma amacı gütmemekte, liyakat ilkelerine sadık kalındığına dair bir gözlemi/yargıyı bildirmektedir. Temel yüklemi 'gördük' olan bu yapı, bir bildirme (haber) cümlesidir ve sonuna nokta (.) konulmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin ana yüklemini ve iletmek istediği mesajı belirleyin.

Gördük fiili ile biten cümle, bir durumu onaylama ve bildirme amacı taşımaktadır.

Soru işareti kullanımı için cümlenin bir cevap beklentisi içinde olması gerekir.

Cümle içindeki soru sözcüklerinin (ne kadar, hangi vb.) işlevini kontrol edin.

'Ne kadar' sözcüğü burada soru sormak için değil, miktar/derece belirten bir yan cümlecik kurmak için kullanılmıştır.

Soru sözcükleri her zaman soru cümlesi kurmaz, bazen zarf veya tamlama görevinde kullanılabilir.

Noktalama işaretini bağlama göre seçin.

Bildirme (haber) cümlelerinin sonuna nokta (.) konur.

Yapıca soru gibi görünse de anlamca bildirme olan cümleler soru işareti almaz.

Key Concept

Bildirme ve Soru Cümlesi Ayrımı

Hints

Cümlenin sonundaki yükleme odaklanın; bir şey mi soruyor yoksa bir durumu mu anlatıyor?

Cümle bittiğinde 'Evet/Hayır' gibi bir cevap verme ihtiyacı hissediyor musunuz?

İçinde soru sözcüğü (neden, nasıl) olup da '...bilmiyorum, ...anlamadım, ...gördük' gibi ifadelerle biten cümleler genellikle bildirme cümlesidir.

Practice More

Sözde soru cümleleri ve ünlem değeri taşıyan soru yapılarını inceleyerek bu farkı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 1276Question →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, gerek kökenleri gerekse günlük dildeki hatalı telaffuzları nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır. Özellikle benzer seslere sahip ancak farklı anlamlar taşıyan sözcüklerin kullanımı, yazım yanlışlarına zemin hazırlayabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Sanatçının son sergisinde kullandığı orijinal teknikler, eleştirmenler tarafından takdirle karşılandı.

Toplantıda inisiyatif alarak süreci hızlandırması, projenin başarısında kilit rol oynadı.

Köydeki o mütevazi ev, şehrin gürültüsünden kaçmak isteyenler için huzurlu bir sığınaktı.

Entelektüel birikimiyle tanınan yazar, son kitabında toplumsal değişimleri derinlemesine analiz ediyor.

Yaşanan bu son sürpriz gelişme, tüm planlarımızı yeniden gözden geçirmemize neden oldu.

Show answer & explanation

Answer: Köydeki o mütevazi ev, şehrin gürültüsünden kaçmak isteyenler için huzurlu bir sığınaktı.

Answer

Köydeki evin özelliklerini belirten 'mütevazi' kelimesi, anlam ve yazım bakımından hatalıdır; doğrusu 'mütevazı' olmalıdır.

Doğru cevap, 'mütevazi' sözcüğünün yanlış kullanımına dayanmaktadır. Türkçede 'alçak gönüllü, gösterişsiz' anlamında kullanılan kelime 'mütevazı'dır. 'Mütevazi' ise geometri terimi olan 'paralel' anlamına gelir. Evin 'paralel' olması bağlam dışı olduğundan bu bir yazım ve kullanım hatasıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait olan anahtar kelimeleri tespit edin.

Anahtar kelimeler: orijinal, inisiyatif, mütevazi, entelektüel, sürpriz.

Yazım yanlışları genellikle bu tip yabancı kökenli veya telaffuzu zor kelimelerde yapılır.

Tespit edilen kelimelerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol edin.

'Orijinal', 'inisiyatif', 'entelektüel' ve 'sürpriz' kelimelerinin yazımı doğrudur.

Bu kelimeler günlük dilde 'orjinal', 'insiyatif', 'entellektüel' ve 'süpriz' şeklinde yanlış kullanılabilmektedir.

'Mütevazi' ve 'mütevazı' kelimeleri arasındaki anlam farkını analiz edin.

'Mütevazi' (paralel) kelimesi yerine 'alçak gönüllü' anlamındaki 'mütevazı' kullanılmalıdır.

Anlamca karıştırılan bu iki kelimenin yanlış seçilmesi bir yazım ve kullanım hatasıdır.

Key Concept

Benzer seslere sahip ancak farklı anlamlar taşıyan (köken farkı veya ses farkı olan) sözcüklerin doğru kullanımı.

Hints

Cümlelerdeki yabancı kökenli ve telaffuzu zor kelimelere odaklanın.

Birbiriyle karıştırılan 'alçak gönüllü' ve 'paralel' kavramlarının yazım farkını düşünün.

'Mütevazı' kelimesinin son harfi, onun anlamını belirleyen kritik bir unsurdur.

Practice More

Buna benzer şekilde 'unvan', 'doküman', 'vejetaryen' gibi kelimelerin güncel TDK yazımlarını çalışmak faydalı olacaktır.

Alternative Method

Sözcüklerin kökenini veya anlamdaşlarını (örneğin 'mütevazı' yerine 'alçak gönüllü') yerine koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 1277Question →

Türkçede özel isimlerin ve bazı tür adlarının büyük harfle yazımıyla ilgili çeşitli kurallar bulunmaktadır. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bu yılki Öğretmenler Günü törenleri okulumuzun konferans salonunda yapıldı.

Evin en neşeli üyesi olan Karabaş, bütün mahalleyi kendine hayran bırakırdı.

Haftaya Perşembe günü başlayacak olan kursa kayıt yaptırmayı unutma.

Ayşe teyzem, her bayramda bize en sevdiğimiz geleneksel tatlıları ikram eder.

Galata Köprüsü üzerinden geçerken denizin kokusunu ve martıların sesini dinledik.

Show answer & explanation

Answer: Haftaya Perşembe günü başlayacak olan kursa kayıt yaptırmayı unutma.

Answer

Haftaya Perşembe günü başlayacak olan kursa kayıt yaptırmayı unutma.

Belirli bir tarih bildirmeyen (yanında sayı bulunmayan) gün ve ay adları küçük harfle yazılmalıdır. Cümlede geçen 'Haftaya Perşembe' ifadesinde herhangi bir tarih belirtilmediği için 'perşembe' sözcüğünün küçük harfle başlaması gerekir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki büyük harfle yazılan sözcükleri tespit et.

Söz konusu cümlede 'Haftaya' (cümle başı) ve 'Perşembe' sözcükleri büyük harfle yazılmıştır.

Yazım kurallarına uygunluğu kontrol etmek için önce odak noktalarını belirlemek gerekir.

Gün ve ay adlarının yazım kuralını hatırla.

Gün ve ay adları ancak belirli bir tarihle (15 Mart, 2026 Perşembe gibi) kullanıldığında büyük harfle başlar.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre sayısal bir veri içermeyen gün adları tür adı sayılır.

İncelediğin cümlede gün adının yanında bir tarih olup olmadığını kontrol et.

'Haftaya Perşembe' ifadesinde sayısal bir gün veya yıl bulunmamaktadır.

Belirli bir tarih bildirmeyen bu kullanımda 'perşembe' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıdır.

Key Concept

Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar.

Hints

Cümlelerde geçen gün, hayvan ve akrabalık isimlerine dikkat edin.

Gün ve ay isimlerinin ne zaman büyük, ne zaman küçük yazıldığını hatırlamaya çalışın.

Sayısal bir veri (tarih) içermeyen cümlelerde 'Pazartesi, Salı, Perşembe' gibi gün adları küçük harfle yazılmalıdır.

Practice More

Belirli bir tarihle kullanılan ay ve gün adlarının (Örn: 29 Ekim 1923) yazımını pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 1278Question →

Günlük konuşma dilinde sıkça yer verdiğimiz aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de', 'ki' veya 'mi'nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bizimle gelmek istiyorsan sende hazırlansan iyi olur.

Yarınki toplantı için gerekli hazırlıklar tamamlandı mı?

Oysaki bize her şeyi açıkça anlatacağını söylemişti.

Bahçedeki çiçeklerin bakımıyla bizzat kendisi ilgileniyor.

Konuyu biraz araştırdım da pek bir sonuç elde edemedim.

Show answer & explanation

Answer: Bizimle gelmek istiyorsan sende hazırlansan iyi olur.

Answer

Hazırlanma durumunu ifade eden cümlede geçen 'sende' ifadesindeki 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.

Hatalı olan cümlede 'sen de' ifadesindeki 'de' bağlaçtır. 'Dahi, bile' anlamlarına gelen ve cümleden çıkarıldığında anlamı bozmayan 'de' bağlacı her zaman ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki 'de' ifadesini tespit et ve cümleden çıkararak oku.

'Bizimle gelmek istiyorsan sen hazırlansan iyi olur.'

Bağlaç olan 'de' cümleden çıkarıldığında cümlenin temel anlamı bozulmaz.

Anlamın bozulup bozulmadığını kontrol et.

Cümlenin anlamı bozulmadı, sadece biraz daraldı.

Anlam bozulmadığına göre bu bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Yazım kuralını uygula.

'Sende' yerine 'sen de' şeklinde yazılmalıdır.

Bağlaç olan 'de' her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' biçimine dönüşmez.

Key Concept

'de' Bağlacı ve '-de' Eki Ayrımı

Hints

'de'yi cümleden çıkarıp okuduğunda anlam bozulmuyorsa o bir bağlaçtır.

'-ki' ekinden sonra '-ler' ekini getirebiliyorsan o genellikle bitişik yazılan bir ektir.

'Sen de hazırlansan' cümlesindeki 'de' dahi/bile anlamı katar, bu yüzden ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' şeklinde yazılamayacağını hatırlatan bir soru çözebilirsin.

Alternative Method

'ki' yazımı için kelimeye '-ler' eki ekle: Yarınkiler (oluyor-bitişik), Evdekiler (oluyor-bitişik), Duydumkiler (olmuyor-ayrı).

Estimated Time:45s

Question 1279Question →

Türkçede "etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller; isim olan kelimede bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) varsa bitişik yazılır. Eğer isimde herhangi bir ses olayı meydana gelmiyorsa bu kelimeler ayrı yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yıllar sonra karşılaştığı eski dostunu kalabalığın içinde hemen farketti.

Bütün gün beklediği müjdeli haber gelince büyük bir huzurla şükretti.

Salondaki herkesin kendisine baktığını o anda derinden hissetti.

Yaşadığı tüm olumsuzluklara rağmen doğup büyüdüğü şehri terk etti.

Cebindeki paranın büyük bir kısmını yolda yürürken kayboldu sanmış.

Show answer & explanation

Answer: Yıllar sonra karşılaştığı eski dostunu kalabalığın içinde hemen farketti.

Answer

Kalabalığın içinde dostunu "farketti" ifadesindeki yazım yanlıştır; doğrusu "fark etti" şeklinde ayrı olmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen "farketti" kelimesi yanlıştır. "Fark" kelimesi ile "etmek" yardımcı fiili birleşirken ne bir ünlü düşmesi ne de bir ünsüz türemesi meydana gelir. Bu nedenle kelimelerin "fark etti" şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik fiilleri tespit et.

Belirlenen fiiller: farketti, şükretti, hissetti, terk etti, kayboldu.

Kuralın uygulanacağı hedef kelimeleri belirlemek gerekir.

İsim köklerinde ses olayı olup olmadığını kontrol et.

Şükür (ü düştü), His (s türedi), Terk (olay yok), Kayıp (ı düştü), Fark (olay yok).

Yazım kuralı tamamen ses olayının varlığına bağlıdır.

Kuralı uygula: Ses olayı varsa bitişik, yoksa ayrı.

"Fark etti" kelimesinde ses olayı olmadığı halde bitişik yazıldığı için hata yapılmıştır.

Ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı eylemle kurulan birleşik fiiller her zaman ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

Birleşik fiillerin bitişik yazılması için kelimeler birleşirken bir ses değişikliği (düşme veya türeme) olması gerekir.

"Fark" kelimesini "etmek" fiiliyle birleştirdiğinizde, kelimenin orijinal halinde bir eksilme veya artma oluyor mu kontrol edin.

"Sabretmek" derken 'ı' harfi düşer ama "fark etmek" derken kelimeler olduğu gibi kalır. Değişim yoksa yazımdaki mesafe (boşluk) korunur.

Practice More

Birleşik fiillerin yazımını pekiştirmek için 'arz etmek', 'vazgeçmek' ve 'ayırt etmek' gibi sık karıştırılan kelimeleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 1280Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; idari birim adlarından yer adlarına, kurum isimlerinden tarihi dönemlere kadar geniş bir çerçeveyi kapsar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Türk Dili dergisinin son sayısında, Türkçenin yabancı dillerin etkisinden korunması üzerine kapsamlı bir makale yayımlandı.

Bu yılın başlarında Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle birlikte kamu personelinin çalışma saatlerinde yeni bir düzenleme yapıldı.

Uzak Doğu ülkelerinden gelen yatırımcı heyeti, bugün öğleden sonra valilik binasında yetkililerle bir araya gelecek.

Ağrı ilinin Doğubayazıt İlçesi'nde yer alan İshak Paşa Sarayı, görkemli mimarisiyle Anadolu'nun en önemli tarihî yapılarından biridir.

Orta Çağ felsefesi üzerine araştırmalar yapan profesör, yeni kitabında skolastik düşüncenin eğitim üzerindeki etkilerini tartışıyor.

Show answer & explanation

Answer: Ağrı ilinin Doğubayazıt İlçesi'nde yer alan İshak Paşa Sarayı, görkemli mimarisiyle Anadolu'nun en önemli tarihî yapılarından biridir.

Answer

İdari birim bildiren 'ilçesi' sözcüğünün büyük harfle başlatılması hatalıdır; doğrusu 'Doğubayazıt ilçesinde' şeklinde olmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede, 'Doğubayazıt İlçesi'ndeki' ifadesinde yer alan 'İlçe' kelimesi büyük harfle başlatılarak yazım yanlışı yapılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre il, ilçe, belde, köy gibi idari birim bildiren sözcükler özel ada dâhil olmadıkları için küçük harfle yazılmalıdır. Dolayısıyla ifadenin 'Doğubayazıt ilçesinde' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan (çünkü özel isim olmayan bir türe ek gelmektedir) yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

Cümledeki özel adları ve bunlarla kurulan tamlamaları belirle.

Cümlede 'Ağrı', 'Doğubayazıt', 'İshak Paşa Sarayı' ve 'Anadolu' özel adları geçmektedir.

Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu daraltmak için gereklidir.

İdari birim adlarının (il, ilçe, köy) yazım kuralını hatırla.

TDK'ye göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar.

Sorudaki hatanın temel dayanağını tespit etmek için kuralı uygulamak gerekir.

Diğer özel isimlerin (saray, bölge, gazete) kurallarını kontrol et.

Yapı adlarının (Saray) ve istisnai gazete adlarının (Resmî Gazete) büyük harfle başladığını doğrula.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olarak tek bir yanlış seçeneğe ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

İdari Birim ve Yapı Adlarında Büyük Harf Kullanımı

Hints

Cümlelerde yer alan yer adlarını ve idari birimleri (il, ilçe vb.) dikkatle inceleyin.

'Ağrı Dağı' bir coğrafi yapı adıyken 'Doğubayazıt ilçesi' idari bir yerleşimi temsil eder; bu iki türün büyük harf kuralı birbirinden farklıdır.

TDK'ye göre; özel isme dâhil olmayan şehir, il, ilçe, belde, köy gibi sözcükler her zaman küçük harfle başlatılmalıdır.

Practice More

İl ve ilçe adlarıyla birlikte kullanılan yön isimlerinin (Doğu Anadolu, Anadolu'nun doğusu gibi) yazım kurallarını tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

PreviousPage 64 / 68Next

Yazım ve Noktalama

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More