Examkin

Büyük Harflerin Yazımı

122 questions

Question 81Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bölge halkı, Zigana geçidindeki çalışmaların bir an önce tamamlanarak yolun trafiğe açılmasını bekliyor.

Answer

Bölge halkı, Zigana geçidindeki çalışmaların bir an önce tamamlanarak yolun trafiğe açılmasını bekliyor cümlesinde 'geçit' sözcüğü büyük harfle yazılmalıdır.
Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve coğrafi bir türü (deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit vb.) bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Zigana Geçidi, Çanakkale Boğazı, Ağrı Dağı gibi örneklerde tür bildiren kelimelerin büyük harfle başlatılması zorunludur. Seçenekteki 'geçit' kelimesinin küçük harfle yazılması bu kuralın ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yer adlarını ve özel isimleri belirleyin.
Zigana Geçidi ifadesi bir yer adıdır.
Yazım kurallarına göre yer adlarının nasıl yazılması gerektiğini tespit etmek için ilk adımdır.
2
TDK'nin yer adlarıyla ilgili kuralını hatırlayın.
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
Özel bir coğrafi birimin parçası olan tür isimlerinin yazım standardını doğrulamak gerekir.
3
Seçeneklerdeki diğer kuralları (kurum, unvan, süreli yayın) kontrol edin.
Türk Dil Kurumu (kurum), Türk Dili dergisi (dergi adı), Vali Bey (unvan) ve Çanakkale Boğazı (yer adı) yazımları TDK kurallarına uygundur.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olarak hatalı seçeneği kesinleştirmek amaçlanır.

Key Concept

Yer adlarında tür bildiren ikinci isimlerin (dağ, nehir, boğaz, geçit vb.) büyük harfle yazılması.

Hints

1
Cümlelerde geçen yer adlarına ve kurum adlarına odaklanın.
2
Bir yer adının parçası olan 'dağ', 'nehir', 'geçit' gibi kelimelerin özel isme dahil olup olmadığını kontrol edin.
3
TDK'ye göre Zigana Geçidi, tıpkı Çanakkale Boğazı gibi bir bütün olarak büyük harfle yazılmalıdır.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılıp ayrılmadığı kuralı ile büyük harf kullanımını birlikte pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Hatalı yazımı bulmak için 'Özel isim + Tür ismi' tamlamalarında, tür isminin o bölgeyi tanımlayan ayrılmaz bir parça olup olmadığına bakabilirsiniz (Örn: Konya ili - il küçük; ama Konya Ovası - Ova büyük).
Estimated Time:1m 0s
Question 82Question →

TDK (Türk Dil Kurumu) yazım kuralları ve bu kurallara dair istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yazarın Türk Dili Dergisi'nde yayımlanan son makalesi, dil bilimciler arasında geniş bir yankı uyandırdı.

Answer

Türk Dili dergisi ifadesindeki 'dergisi' kelimesi küçük harfle başlamalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel gibi sözler büyük harfle başlamaz. 'Türk Dili' bir dergi adıdır ancak 'dergisi' kelimesi bu özel ismin bir parçası değildir. Bu kuralın en bilinen istisnası 'Resmî Gazete'dir çünkü orada 'Gazete' kelimesi ismin kendisine dâhildir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'Türk Dili Dergisi' ifadesini incelemek.
Bu bir süreli yayın adıdır.
Yazım kurallarında özel isimlerin kapsamını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin ilgili kuralını (Özel ada dâhil olmayan kelimelerin yazımı) uygulamak.
Derginin kapak adı 'Türk Dili'dir, 'dergisi' ibaresi bu özel isme dâhil değildir.
Resmî Gazete dışındaki gazete ve dergi isimlerinde bu kural geçerlidir.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan (Vali), tür adı (elma) ve tablo adı kullanımlarını teyit etmek.
Diğer tüm seçenekler kurallara uygundur.
Makam adları özel isim yerine geçtiğinde büyük yazılır; yer-tür tamlamalarında tür adı küçük yazılır.

Key Concept

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür İsimlerinin Yazımı

Hints

1
Cümledeki süreli yayın (dergi, gazete) ve sanat eseri adlarına odaklanın.
2
Bir gazete veya derginin isminin içinde 'Gazete' veya 'Dergi' kelimesinin geçip geçmediğini kontrol edin.
3
TDK'ye göre sadece 'Resmî Gazete' ifadesinde gazete kelimesi büyük yazılır; diğer dergi ve gazete tür isimleri küçüktür.

Practice More

Kurum adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığı kuralını tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 83Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Samsun'un verimli topraklarını besleyen Yeşilırmak nehri, Karadeniz'e dökülür.

Answer

Samsun'un verimli topraklarını besleyen Yeşilırmak nehri, Karadeniz'e dökülür.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Yeşilırmak Nehri' ifadesi bir bütün olarak özel ad kabul edildiği için 'nehri' sözcüğünün 'N' harfi büyük olmalıdır. Bu nedenle nehir sözcüğünün küçük harfle başladığı seçenek hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki coğrafi yer adlarını tespit et.
Tuz Gölü, Erciyes Dağı, Yeşilırmak nehri, İstanbul Boğazı, Zigana Geçidi ifadeleri incelenmelidir.
Sorunun odağı olan büyük harf kullanımı genellikle bu özel adlarda yoğunlaşır.
2
TDK'nin yer adlarıyla ilgili kuralını uygula.
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
Bu kural, coğrafi terimlerin özel ismin bir parçası olup olmadığını belirler.
3
Hatalı kullanımı belirle.
'Yeşilırmak nehri' ifadesindeki 'nehri' sözcüğünün küçük harfle yazıldığı görülmektedir.
Kural gereği 'Yeşilırmak Nehri' şeklinde büyük harfle başlatılması gerekir.

Key Concept

Coğrafi Yer Adlarının Yazımı (Deniz, Nehir, Göl, Dağ vb.)

Hints

1
Cümlelerde geçen dağ, nehir, göl gibi coğrafi terimlerin yazımına dikkat edin.
2
Özel bir yer isminden sonra gelen 'nehir' kelimesi küçük mü yoksa büyük mü başlamalıdır?
3
TDK'ye göre 'Yeşilırmak' bir nehirdir ve bu tür bildiren isimler özel isme dahil olduğunda büyük harfle yazılır.

Practice More

İl, ilçe, köy ve belde sözcüklerinin yazımı ile coğrafi yer adlarının yazımını karşılaştıran soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şehir, ilçe, köy gibi idari birimlerin küçük harfle; deniz, nehir, dağ gibi coğrafi birimlerin büyük harfle başladığını kodlayarak hatırlayabilirsiniz (Örn: Konya ili - küçük; Tuz Gölü - büyük).
Estimated Time:45s
Question 84Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şehrin en işlek yerlerinden biri olan Cumhuriyet meydanı, bugün gerçekleştirilen tören nedeniyle trafiğe kapatıldı.

Answer

Şehrin en işlek yerlerinden biri olan Cumhuriyet meydanı ifadesinde 'meydan' sözcüğünün küçük harfle yazılması yanlıştır; doğru yazımı 'Cumhuriyet Meydanı' olmalıdır.
Doğru cevap, yer adlarında kullanılan kuralın ihlal edildiği seçenektir. TDK kuralları uyarınca; mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar. 'Cumhuriyet meydanı' ifadesinde 'meydan' kelimesinin küçük yazılması bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve bu adlara bağlı olarak kullanılan unvan, makam, yer ve yön adlarını belirleyin.
Tespit edilen yapılar: Resmî Gazete, Vali, Sinekli Bakkal romanı, Batı Anadolu, Cumhuriyet meydanı.
Yazım kuralları genellikle bu tür tamlamalar ve özel ad yapıları üzerinde yoğunlaşır.
2
Tespit edilen yapıları TDK büyük harflerin kullanımı kurallarına göre analiz edin.
Makam adları (Vali) ve yön adları (Batı Anadolu) kurallara uygundur. 'Resmî Gazete' özel bir kalıptır ve doğrudur.
Hatalı olan seçeneği bulmak için doğru olanları elemek gerekir.
3
Yer adlarındaki (mahalle, meydan, bulvar vb.) büyük harf kuralını Cumhuriyet meydanı ifadesine uygulayın.
TDK'ye göre mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen bu sözcükler büyük harfle başlar.
'Cumhuriyet Meydanı' ifadesi tam bir özel isim grubudur ve 'M' harfi büyük olmalıdır.

Key Concept

Özel Adlara Bağlı Olarak Kullanılan Yer ve Unvan Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'meydan', 'Vali' ve 'Resmî Gazete' gibi kelimelerin büyük harf kurallarına uyup uymadığını inceleyin.
2
TDK'ye göre 'il, ilçe' kelimelerinin yazımı ile 'mahalle, meydan, bulvar' kelimelerinin yazımı arasındaki farkı hatırlayın.
3
Yer adlarında meydan, bulvar ve cadde gibi sözcükler özel ismin tam bir parçasıdır ve büyük harfle başlamalıdır.

Practice More

İl, ilçe, mahalle ve meydan hiyerarşisindeki büyük-küçük harf farklarını not alarak pekiştirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 85Question →

Türkçede özel ada dâhil olup asıl adın bir parçası olan; saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Mostar köprüsü, tarihî dokusuyla Balkanlar'ın en önemli simgelerinden biridir.

Answer

Mostar köprüsü ifadesinde 'köprüsü' sözcüğünün küçük harfle yazıldığı cümle yazım yanlışı içermektedir.
Mostar Köprüsü, belirli bir yapıyı temsil eden özel bir isimdir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'köprüsü' değil, 'Köprüsü' yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen tarihî ve mimari yapı adlarını tespit edin.
İshak Paşa Sarayı, Kız Kulesi, Bilge Kağan Anıtı, Mostar köprüsü ve Çanakkale Şehitleri Anıtı ifadeleri belirlendi.
Kuralın uygulanacağı özel isimlerin sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Tespit edilen yapı adlarının (saray, kule, anıt, köprü vb.) her bir kelimesinin büyük harfle başlayıp başlamadığını kontrol edin.
Mostar köprüsü ifadesinde 'köprüsü' kelimesinin küçük harfle başladığı görüldü.
TDK kurallarına göre bu tür yapı adları bir bütün olarak özel isimdir ve her kelimesi büyük yazılmalıdır.
3
Hatalı kullanımı düzeltilmiş haliyle karşılaştırın.
Doğru yazım 'Mostar Köprüsü' şeklinde olmalıdır.
Yanlışın nedenini netleştirmek ve doğru kuralı pekiştirmek için.

Key Concept

Özel ada dâhil olan yapı adlarının (saray, köprü, kale vb.) yazımı.

Hints

1
Cümlelerde geçen saray, kule ve köprü gibi kelimelerin nasıl başladığına odaklanın.
2
Sadece yer adları değil, bu yerlerdeki özel yapıların (köprü, anıt vb.) adları da büyük harfle başlar.
3
Balkanlar'daki meşhur köprü isminde 'köprüsü' sözcüğünün küçük harfle yazılması kurala aykırıdır.

Practice More

Kurum, kuruluş ve kurul adlarının yazımı ile yapı adlarının yazımı arasındaki benzerliği inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Yapı adının yanındaki tür ismini (köprü, saray vb.) çıkardığınızda hangi yapıdan bahsedildiği anlaşılmıyorsa veya anlam eksik kalıyorsa, o kelime özel ismin bir parçasıdır ve büyük harfle yazılmalıdır.
Estimated Time:45s
Question 86Question →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili TDK (Türk Dil Kurumu) kuralları ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Antik Yunan Mitolojisi üzerine yapılan bu kapsamlı çalışma, Batı medeniyetinin kültürel temellerini anlamamıza yardımcı oluyor.

Answer

Antik Yunan mitolojisi şeklinde yazılması gereken ifade, 'mitoloji' sözcüğünün özel ada dâhil olmaması nedeniyle yanlış yazılmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'Türk dili', 'Türk edebiyatı', 'İslam felsefesi' örneklerinde olduğu gibi, özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür adları küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Yunan mitolojisi' ifadesindeki 'mitoloji' sözcüğünün büyük harfle başlatılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Özel isimlerin sınırlarını belirleyin.
'Yunan' bir özel isimdir ancak 'mitoloji' bir tür adıdır.
TDK kurallarına göre özel ada dâhil olmayan tür bildiren kelimeler küçük harfle başlar.
2
Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları test edin.
Resmî Gazete (istisna), Karayolları Genel Müdürlüğünün (kurum eki kuralı), Batı (medeniyet kuralı) doğrulanmıştır.
Üst düzey sorularda birden fazla kuralın aynı anda kontrol edilmesi gerekir.

Key Concept

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Bildiren Sözcüklerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki özel isimlerin yanındaki tür bildiren kelimelere (gazete, dergi, mitoloji, felsefe vb.) odaklanın.
2
TDK'nin 'Yunan mitolojisi' ve 'Türk dili' örneklerini hatırlayın.
3
'Resmî Gazete' bir istisnadır ve büyük yazılır ancak 'mitoloji' gibi türler özel ismin parçası değildir.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmama kuralını tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 87Question →

Türkçede büyük harflerin yazımıyla ilgili TDK kuralları ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk edebiyatında Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla beraber batı medeniyetine yönelim süreci daha sistemli ve kurumsal bir hâl almıştır.

Answer

Türk edebiyatında Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla beraber batı medeniyetine yönelim süreci daha sistemli ve kurumsal bir hâl almıştır cümlesinde 'batı' sözcüğü yanlış yazılmıştır.
Doğru cevap, 'batı medeniyeti' ifadesinde yazım yanlışı bulunan seçenektir. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kurallarına göre 'doğu' ve 'batı' sözcükleri yön bildirmekten çıkıp bir kültürü, düşünce tarzını veya politik bir bloğu temsil ettiklerinde büyük harfle başlatılmalıdır. Cümlede de 'batı medeniyeti' bir yaşam tarzı ve kültürel yönelimi ifade ettiği için 'Batı medeniyeti' şeklinde yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'batı' sözcüğünün işlevini belirlemek.
Sözcük, coğrafi bir yönü (sağ, sol, kuzey vb.) değil; Avrupa merkezli bir kültürü, siyaseti ve yaşam tarzını ifade etmektedir.
TDK kurallarına göre yön adları medeniyet veya düşünce tarzı bildirdiğinde büyük harfle başlar.
2
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimelerin (Resmî Gazete, Türk Dili dergisi, Uzak Doğu) kurallara uygunluğunu denetlemek.
Resmî Gazete'nin özel adı 'Resmî Gazete' olduğu için büyük; Türk Dili dergisinin özel adı sadece 'Türk Dili' olduğu için 'dergi' sözcüğü küçüktür.
Özel isme dahil olan ve olmayan eklerin ayrımını yapmak yazım doğruluğunu belirler.

Key Concept

Yön Adlarının Medeniyet ve Kültür Anlamında Kullanımı

Hints

1
Cümlelerdeki yön adlarının (doğu/batı) sadece coğrafi bir yönü mü yoksa kültürel bir kavramı mı karşıladığına dikkat edin.
2
Özel ada dahil olan 'Gazete' sözcüğü ile dahil olmayan 'dergi' sözcüğü arasındaki ayrımı ve 'Tanzimat Fermanı' gibi tarihi metinlerin yazımını kontrol edin.
3
TDK'ye göre 'Batı medeniyeti' ve 'Doğu mistisizmi' gibi kullanımlarda yön adları her zaman büyük harfle başlatılır.

Practice More

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını (TDK 2026 güncel) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Yazım kuralları sorularında 'özel isim + cins isim' tamlamalarına odaklanın. Örneğin 'Türk Dili' (özel isim) + 'dergisi' (cins isim) yapısında ikincinin küçük olması gerektiğini hatırlamak seçenekleri elemenize yardımcı olur.
Estimated Time:1m 15s
Question 88Question →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen tür bildiren (dağ, göl, nehir vb.) isimler büyük harfle başlarken; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran idari birim adları (il, ilçe, köy vb.) küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eğitim müfettişleri, bu hafta Isparta'nın Eğirdir İlçesi'ndeki okulları denetleyecek.

Answer

Isparta'nın Eğirdir İlçesi'ndeki okulları denetleyecek cümlesinde 'ilçe' kelimesi küçük harfle yazılmalıdır.
Türkçede 'il, ilçe, belde, köy' gibi idari birim bildiren sözcükler özel ada dâhil olmayıp tamlama kurdukları için küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Eğirdir ilçesi' şeklinde yazılması gereken ifade, 'Eğirdir İlçesi' şeklinde büyük harfle yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yer adlarını ve onlara eşlik eden tür adlarını (göl, geçit, ilçe, cadde vb.) belirle.
Abant Gölü, Eğirdir İlçesi, Zigana Geçidi, Maraş dondurması, Cumhuriyet Caddesi.
Yazım kuralları açısından hangi kelimelerin özel ada dâhil olup olmadığını anlamak için gereklidir.
2
TDK'nin 'Büyük Harflerin Yazımı' kuralını idari birimler için uygula.
İl, ilçe, belde, köy gibi sözcüklerin özel adın yanında küçük harfle yazılması gerektiği tespit edilir.
Kurala göre 'Eğirdir ilçesi' yazımı doğru, 'Eğirdir İlçesi' yazımı ise yanlıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki coğrafi yer, cadde ve tür adı kullanımlarını kontrol et.
Göl, geçit ve cadde isimlerinin büyük; dondurma gibi tür adının küçük yazıldığı doğrulanır.
Yanlışlığın sadece bir seçenekte olduğundan emin olunur.

Key Concept

İl, ilçe, belde, köy sözcüklerinin yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'ilçe', 'göl', 'geçit' gibi yer bildiren ek kelimelerin büyük mü yoksa küçük mü yazılması gerektiğine odaklanın.
2
TDK'ye göre il, ilçe ve köy kelimeleri özel isme dâhil değildir; ancak dağ, göl ve nehir isimleri özel ismin bir parçası sayılır.
3
Örneğin 'Ankara ili' veya 'Çankaya ilçesi' yazarken 'il' ve 'ilçe' küçük yazılırken, 'Ağrı Dağı' veya 'Van Gölü' yazarken ikinci isimler büyük yazılır.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını kontrol ederek yazım kuralları bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şu pratik kuralı hatırlayın: Eğer söz konusu yerin tabelasında o kelime (il, ilçe, köy) genellikle yazmıyorsa veya resmi sınırları sadece o özel isim temsil ediyorsa küçük yazılır. Örneğin tabelada sadece 'Eğirdir' yazar, 'Eğirdir İlçesi' yazmaz; bu yüzden 'ilçe' küçüktür.
Estimated Time:45s
Question 89Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımı ve bu adlara gelen eklerin ayrılmasıyla ilgili TDK kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gören öğrenciler, ders kapsamında Türk Medeni Kanununda yer alan mülkiyet hakkı konusunu incelediler.

Answer

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gören öğrenciler, ders kapsamında Türk Medeni Kanununda yer alan mülkiyet hakkı konusunu incelediler.
Doğru cevap, Türk Medeni Kanunu ifadesine getirilen ekin ayrılmadığı seçenektir. TDK kurallarına göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken (Örn: Hukuk Fakültesinde, Türk Dil Kurumunun); kanun, tüzük, yönetmelik ve yönerge adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır (Örn: Türk Medeni Kanunu'nda).

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve bu isimlere getirilen ekleri tespit et.
Hukuk Fakültesinde, Türk Medeni Kanununda, Resmî Gazete'de gibi ifadeler belirlendi.
Büyük harf kurallarının uygulanma alanlarını belirlemek için gereklidir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kuralını hatırla.
Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Hukuk Fakültesi ve Türk Dil Kurumu gibi yapıların yazımını doğrulamak için.
3
Kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına getirilen eklerin kuralını hatırla.
Kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Bu yapıların kurum/kuruluşlardan farkını ortaya koymak için.
4
Hatalı kullanımı tespit et.
Türk Medeni Kanununda yazımındaki kesme işareti eksikliği belirlendi.
Kuralın ihlal edildiği seçeneği doğrulamak için.

Key Concept

Kurum/Kuruluş Adları ile Kanun/Tüzük Adlarının Yazım Farkı

Hints

1
Cümlelerde geçen kurum adları ile kanun adlarının ek alırken nasıl davrandığına odaklanın.
2
TDK'ye göre Türk Dil Kurumu bir kuruluştur, ancak Türk Medeni Kanunu bir metin/özel isimdir. Eklerin ayrılma kuralı bu ikisi için farklıdır.
3
Kurum ve kuruluşlara (üniversite, fakülte, kurul vb.) gelen ekler ayrılmazken, kanun ve yönetmelik isimlerine gelen ekler her zaman kesme işaretiyle ayrılır.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalı söyleyişlerinde (Bakanlıkta, Kurumun vb.) büyük harf kullanımını tekrar edin.

Alternative Method

Kanun isimlerini 'kitap isimleri' gibi düşünebilirsiniz. Nasıl ki bir roman ismine gelen ek ayrılıyorsa, bir kanun ismine gelen ek de ayrılır. Ancak bir okul veya bakanlık adı kurum olduğu için ek alırken ayrılmaz.
Estimated Time:1m 40s
Question 90Question →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Anadolu turumuzun en görkemli duraklarından biri olan İshak Paşa sarayı, mimarisiyle herkesi büyüledi.

Answer

İshak Paşa sarayı ifadesindeki 'sarayı' sözcüğünün büyük harfle başlaması gerektiği için bu cümlede yazım yanlışı vardır.
Türkçede saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının her bir kelimesi büyük harfle başlar. 'İshak Paşa Sarayı' bir yapı adıdır ve 'Sarayı' sözcüğünün baş harfi büyük olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki özel adları ve yapı/dönem bildiren sözcükleri tespit et.
Lale Devri, Resmî Gazete, Müdür Bey, Anadolu'nun batısı ve İshak Paşa sarayı ifadeleri incelendi.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olabileceğini daraltmak için gereklidir.
2
TDK'nin yapı adlarıyla ilgili yazım kuralını hatırla.
Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlamalıdır.
Hatalı kullanımı tespit etmek için temel kuralın uygulanması gerekir.
3
Hatalı seçeneği doğrula.
İshak Paşa Sarayı yazımı doğruyken, cümlede 'sarayı' küçük yazılmıştır.
Yapı adının bir parçası olan tür isminin de büyük yazılması zorunludur.

Key Concept

Yapı Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki saray, köprü veya anıt gibi mimari yapı adlarının yazımına odaklanın.
2
TDK'ye göre saray, köşk ve kale gibi yapı adlarının tüm kelimeleri nasıl başlamalıdır?
3
İshak Paşa Sarayı, Galata Köprüsü gibi yapı isimlerinde ikinci kelimeler de özel isme dahildir.

Practice More

Diğer yapı adlarını (örneğin: Çobandede Köprüsü, Horozlu Han) içeren cümleler kurarak kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Özel adın tam olarak neyi kapsadığını kontrol edin. Eğer 'saray' kelimesini cümleden attığınızda kastedilen yapı tam olarak anlaşılamıyorsa (İshak Paşa nedir?), o kelime özel ismin parçasıdır ve büyük yazılmalıdır.
Estimated Time:1m 15s
Question 91Question →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Ayrıca kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, vakıf ve dernek adlarının her kelimesi büyük harfle başlar ancak bu adlara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bölgedeki su rezervlerinin azalması nedeniyle Manyas gölü çevresindeki tarım arazilerinde ciddi kuraklık riski oluştu.

Answer

Manyas gölü ifadesinde 'gölü' sözcüğünün küçük harfle başlatılması yazım yanlışıdır; tür bildiren bu ikinci isim büyük harfle yazılmalıdır.
Doğru seçenek olan Manyas gölü ifadesinde, TDK kuralları gereği yer adlarında ilk isimden sonra gelen tür bildiren (göl, dağ, nehir vb.) isimlerin büyük harfle başlaması gerekir. Dolayısıyla 'Manyas gölü' değil, 'Manyas Gölü' yazımı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Yer adları kuralını hatırla.
Özel isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ gibi tür bildiren isimler büyük harfle başlar.
TDK kurallarına göre bu sözcükler özel ismin ayrılmaz bir parçasıdır.
2
Kurum adları kuralını kontrol et.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu, Türkçedeki güncel ve önemli bir yazım kuralıdır.
3
Seçenekleri analiz et.
Manyas gölü ifadesinde 'gölü' kelimesinin küçük harfle yazıldığı tespit edildi.
Kural gereği bu kelimenin 'Manyas Gölü' şeklinde büyük harfle yazılması gerekir.

Key Concept

Yer ve Kurum Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen yer adlarına ve kurum adlarına gelen eklere dikkat edin.
2
Tuz Gölü, Erciyes Dağı gibi örnekleri düşünerek göl isimlerinin nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
Kurum adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığını, ancak göl/nehir gibi yer adlarının büyük harfle başladığını unutmayın.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı ile ilgili diğer örnekleri (örneğin: Başbakanlığa, Türk Dili Dergisine) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 92Question →

Türkçede özel adların yazımıyla ilgili pek çok kural bulunmaktadır. Kurum ve kuruluş adlarından dönem isimlerine, makam unvanlarından belirli bir tarih bildiren zaman ifadelerine kadar geniş bir çerçevede büyük harf kullanımı zorunludur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Belediye tarafından planlanan çevre düzenleme çalışmalarının önümüzdeki yılın Nisan ayında tamamlanması bekleniyor.

Answer

Çevre düzenleme çalışmalarının 'Nisan' ayında tamamlanacağını belirten seçenek yanlıştır; çünkü burada ay adı belirli bir tarihle (sayısal gün veya yıl) birlikte kullanılmadığı için küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. 'Önümüzdeki yılın nisan ayı' ifadesinde nisan kelimesinin yanında '12 Nisan' veya '2027 Nisan' gibi belirleyici bir rakam bulunmadığı için büyük harf kullanımı yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki ay ve gün adlarını tespit et.
Hatalı seçenekte 'Nisan' kelimesi kullanılmıştır.
Zaman bildiren kelimeler, büyük harf kullanımının en sık karıştırıldığı alanlardan biridir.
2
Ay adının yanında belirli bir sayısal veri (gün veya yıl) olup olmadığını kontrol et.
'Önümüzdeki yılın Nisan ayı' ifadesinde 2025 veya 15 Nisan gibi kesin bir sayısal değer yoktur.
TDK kurallarına göre sadece belirli bir tarih bildiren ay adları büyük yazılır.
3
Diğer özel ad ve unvan kurallarını doğrula.
Tanzimat Dönemi (Dönem), Sosyal Hizmetler Kanunu (Kanun), Boğaz Köprüsü (Yapı), Vali/Kaymakam (Makam) kullanımları doğrudur.
Hatanın sadece zaman ifadesinde olduğundan emin olunur.

Key Concept

Ay ve gün adları, ancak yanlarında belirli bir sayısal tarih (gün, ay, yıl rakamı) bulunduğunda büyük harfle başlar.

Hints

1
Cümlelerde geçen ay isimlerinin yanındaki sayısal verilere odaklanın.
2
Unvanların (Vali, Kaymakam) ve yapı adlarının (Köprü) doğru yazıldığından emin olun.
3
Nisan kelimesinin büyük yazılması için '15 Nisan' veya '2025 Nisan' gibi bir ifadeye ihtiyaç olduğunu hatırlayın.

Practice More

Benzer şekilde 'eylülün ikinci haftası' ile '12 Eylül Pazartesi' arasındaki farkı inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleden ay adını çıkarıp yerine 'bu ay' veya 'o ay' koyduğunuzda anlam bozulmuyorsa ve yanında rakam yoksa küçük harfle yazılması gerektiğini düşünebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 93Question →

TDK (Türk Dil Kurumu) yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk edebiyatının Tanzimat döneminde başlayan Batılılaşma süreci, Servetifünun ile yeni bir boyut kazanmıştır.

Answer

Türk edebiyatının Tanzimat döneminde başlayan Batılılaşma süreci, Servetifünun ile yeni bir boyut kazanmıştır.
Tanzimat Dönemi, Millî Edebiyat Dönemi, İlk Çağ gibi ifadeler belirli bir tarihî süreci kapsadığı için 'Dönem', 'Devir' ve 'Çağ' sözcükleri büyük harfle başlatılmalı ve getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Seçenekte 'Tanzimat döneminde' yazımı bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve tarihî süreç bildiren ifadeleri tespit et.
Tanzimat dönemi, Batılılaşma, Servetifünun ifadeleri incelenmelidir.
Yazım kuralları bu tür özel kategorilerde farklılık gösterir.
2
Dönem, devir ve çağ adlarının yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre bu tür adların her kelimesi büyük harfle başlamalıdır.
Belirli bir tarihsel süreci niteleyen adlar özel ad statüsündedir.
3
Yanlış yazılan ifadeyi düzelt ve eklerin yazımını kontrol et.
'Tanzimat dönemi' yerine 'Tanzimat Dönemi' yazılmalı ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

Key Concept

Dönem, Devir ve Çağ Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümledeki tarihî dönem bildiren ifadenin yazımına odaklanın.
2
Tanzimat, Servetifünun gibi edebi ve siyasi dönem adları büyük harfle başlar; peki ya yanlarındaki 'dönemi' sözcüğü?
3
TDK'ye göre 'Dönem, devir ve çağ adları büyük harfle başlar' kuralını hatırlayın.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmama kuralını da bu konuyla birlikte tekrar edebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki tüm büyük harfli kelimeleri TDK'nin 'Yer Adları', 'Dönem Adları' ve 'Para Birimleri' başlıklarıyla karşılaştırarak eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 94Question →

Türkçede özel isimler, unvanlar, kurum adları ve yön bildiren sözcüklerin yazımı belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İç Anadolu'nun Doğusu, bu mevsimde beklenen kar yağışını henüz almadığı için çiftçiler endişeli.

Answer

İç Anadolu'nun doğusu ifadesindeki 'doğu' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerektiği için hatalı olan seçenek budur.
İç Anadolu'nun doğusu ifadesinde 'doğu' sözcüğü özel isimden sonra geldiği için küçük harfle başlamalıdır. Eğer 'Doğu Anadolu' şeklinde özel ismin önünde yer alsaydı büyük harfle başlardı. Bu kuralın ihlal edilmesi bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yön bildiren sözcüğü ve bağlı olduğu özel ismi tespit et.
'İç Anadolu' özel ismi ve 'Doğusu' yön bildiren sözcüğü bulundu.
Yön isimlerinin yazımı, özel isme göre konumuna bağlıdır.
2
Yön isminin kuralını (önce gelme/sonra gelme) kontrol et.
Yön ismi (doğu), özel isimden (İç Anadolu) sonra kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre yön isimleri özel isimden sonra gelirse küçük, önce gelirse büyük yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan ve kurum/yayın adlarını kontrol et.
Batı (medeniyet), Vali Bey (unvan/saygı), Resmî Gazete (özel ad) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Büyük harflerin kullanımı sadece yer adlarıyla sınırlı değildir; unvan ve eser adlarını da kapsar.

Key Concept

Yön bildiren sözcüklerin (doğu, batı, kuzey, güney) özel isimle kurduğu tamlamalarda konumlarına göre büyük veya küçük harfle başlaması kuralı.

Hints

1
Cümlelerde geçen yön isimlerine (doğu, batı, vb.) ve özel isimle olan ilişkilerine dikkat edin.
2
Yön isimleri bir bölgenin adının önünde (Kuzey Anadolu) mi yoksa arkasında (Anadolu'nun kuzeyi) mi duruyor, buna bakın.
3
İç Anadolu'nun Doğusu ifadesinde yön bildiren kelime bir tamlanan durumundadır ve küçük harfle yazılması gerekir.

Practice More

Yön isimlerinin sadece coğrafi yön değil, siyasi veya kültürel anlam taşıdığı (Batı felsefesi, Doğu mistisizmi gibi) durumları da inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki yön ismini çıkarıp yerine başka bir yön ismi koyun; eğer yapı değişmiyorsa ve kuralı hatırlıyorsanız (X'in y'si yapısı), küçük yazılması gerektiğini kolayca fark edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 95Question →

Türkçede saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İstanbul'un tarihî dokusunu yansıtan Galata kulesi, her yıl binlerce turisti ağırlamaktadır.

Answer

Galata kulesi ifadesindeki 'kule' sözcüğünün küçük harfle başlatılması yanlıştır; doğru yazımı 'Galata Kulesi' şeklinde olmalıdır.
Türkçede özel bir yapıya ait olan adların (kale, köprü, saray, kule, köşk vb.) her bir kelimesi büyük harfle başlar. Galata Kulesi de tescilli ve özel bir yapı adı olduğu için 'Kulesi' kelimesi büyük harfle yazılmalıdır. Cümlede küçük harf kullanılması yazım yanlışına neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel yapı isimlerini (saray, kale, köprü, kule vb.) tespit edin.
Selimiye Camii, Galata kulesi, Çankaya Köşkü, Rumeli Hisarı ve Ankara Kalesi isimleri belirlendi.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef sözcükleri bulmak gerekir.
2
Tespit edilen isimlerin Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre büyük harfle başlayıp başlamadığını kontrol edin.
Galata kulesi ifadesinde 'kule' sözcüğünün küçük harfle başladığı görüldü.
Yapı adlarının tüm kelimelerinin büyük harfle başlaması kuralını doğrulamak için.
3
Hatalı kullanımı belirleyerek kuralı uygulayın.
Kule, köprü, saray gibi sözcükler özel ismin bir parçası olduğunda büyük harfle yazılmalıdır.
Yanlış seçeneği kesinleştirmek için.

Key Concept

Yapı Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen kule, kale, köşk gibi yapı bildiren kelimelerin nasıl yazıldığına odaklanın.
2
Özel bir ismi niteleyen yapı türleri (saray, kule, köprü vb.) o ismin bir parçası kabul edilir ve büyük harfle başlar.
3
Galata Kulesi ifadesindeki 'kule' sözcüğünün küçük mü yoksa büyük mü yazılması gerektiğini düşünün.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarının yazımı ile yapı adlarının yazımı arasındaki benzerlikleri inceleyerek kuralları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 96Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili pek çok kural bulunmaktadır. Bu kuralların ihlali yazım yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Anadolu'nun batı kesiminde yer alan Ege bölgesi, tarımsal çeşitlilik ve turizm potansiyeliyle öne çıkar.

Answer

Cümlede geçen 'Ege bölgesi' ifadesindeki 'bölge' sözcüğü büyük harfle yazılarak 'Ege Bölgesi' şeklinde düzeltilmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe, semt vb.) özel isimden sonra gelen 'bölge' kelimesi büyük harfle başlar. Dolayısıyla 'Ege bölgesi' değil, 'Ege Bölgesi' yazımı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara bağlı tür isimlerini belirle.
Türk Medeni Kanunu, Varlık dergisi, Ege bölgesi, Lale Devri, Resmî Gazete.
Yazım kuralları genellikle özel isim-tür ismi ilişkisi üzerinden test edilir.
2
TDK'nin yer adları ve bölge isimleri kuralını hatırla.
İç Anadolu Bölgesi, Ege Bölgesi gibi kullanımlarda 'Bölge' sözcüğünün büyük yazılması gerektiği tespit edildi.
Yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe...) özel isimden sonra gelen ve o bölgeyi tanımlayan kelimeler büyük harfle başlar.
3
Diğer seçeneklerdeki özel durumları kontrol et.
Resmî Gazete (özel ada dahil), Varlık dergisi (özel ada dahil değil), Kanun ve Dönem adlarının doğru yazıldığı teyit edildi.
Hatalı şıkkı kesinleştirmek için diğer şıkların doğruluğu kanıtlanmalıdır.

Key Concept

Yer adlarında özel isimden sonra gelen bölge, deniz, nehir gibi kelimelerin yazımı.

Hints

1
Cümlelerdeki bölge, dergi ve kanun adlarının yazımına odaklanın.
2
'İç Anadolu Bölgesi' derken bölge kelimesini nasıl yazdığınızı düşünün.
3
İl, ilçe ve köy isimleri özel isme dahil değilken; bölge, deniz ve dağ isimleri özel ismin bir parçası kabul edilir.

Practice More

Kurum adları ile eser adlarındaki büyük harf kullanımını pekiştirmek için 'Resmî Gazete' ve 'Türk Dili dergisi' karşılaştırmasını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Mantıksal Gruplama: Coğrafi birimler (Bölge, Deniz, Dağ, Göl) = BÜYÜK; İdari birimler (İl, İlçe, Köy, Belde) = KÜÇÜK.
Estimated Time:1m 0s
Question 97Question →

Türkçede yer adlarının, unvanların ve özel adlarla kurulan birleşik kelimelerin yazımı belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi olan Ezine Peyniri, bölgedeki süt üreticileri için temel geçim kaynağıdır.

Answer

Kahvaltıda tüketilen yiyecek isminin geçtiği seçenek, özel adla kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralına uymadığı için yanlıştır.
Türkçede yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel ad büyük harfle başlar. 'Ezine peyniri' ifadesindeki peynir kelimesi özel ada dahil olmayıp bir tür bildirdiği için küçük harfle yazılmalıdır. Bu kurala uyulmayarak 'Peyniri' şeklinde büyük harfle yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara bağlı tamlamaları tespit et.
Vali, Antep fıstığı, Marmara Denizi, Ezine Peyniri, Türk Dili dergisi gibi yapılar belirlendi.
Yazım kuralları genellikle bu tür özel yapıların üzerinden test edilir.
2
Yer adıyla kurulan birleşik kelimelerin kuralını hatırla.
TDK'ye göre 'Antep fıstığı', 'Van kedisi', 'Ezine peyniri' örneklerinde ikinci kelime her zaman küçük yazılmalıdır.
Tür bildiren kelimeler özel ismin parçası değil, ona ait bir nesneyi temsil eder.
3
Diğer seçeneklerdeki coğrafi terim ve unvan kurallarını kontrol et.
Vali (makam), Marmara Denizi (coğrafi birim) ve 'Türk Dili' dergisi yazımları TDK güncel kılavuzuna uygundur.
Hatalı olan seçeneği teyit etmek için diğerlerinin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Key Concept

Özel Adlarla Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde yer alan 'özel isim + tür adı' şeklindeki tamlamalara (yiyecek, içecek, hayvan vb.) odaklanın.
2
Antep fıstığı, Hindistan cevizi veya Van kedisi örneklerindeki yazım mantığını düşünün.
3
Yer adlarından sonra gelen deniz, göl gibi terimler büyük yazılırken; peynir, dondurma, kayısı gibi ürün adlarının ikinci kelimesi küçük yazılır.

Practice More

Yer adlarından sonra gelen 'il, ilçe, köy, belde' kelimelerinin yazımı ile coğrafi terimlerin (dağ, nehir vb.) yazımı arasındaki farkı mutlaka inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 98Question →

Türkçede özel adların ve bunlara bağlı unvan, dönem veya tür bildiren sözcüklerin yazımı belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kuralların ihlali yazım yanlışına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yakup Kadri'nin Yaban Romanı, Kurtuluş Savaşı yıllarındaki Anadolu köylüsünün durumunu çarpıcı bir dille ele alır.

Answer

Eser adlarından sonra gelen ve özel ada dâhil olmayan 'roman' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.
Türkçede kitap, makale, tiyatro eseri, kurum adı vb. özel isimlerden sonra gelen ve bu isme dâhil olmayan tür adları (roman, dergi, gazete, tablo vb.) küçük harfle başlar. Yakup Kadri'nin eserinin adı 'Yaban'dır. Dolayısıyla 'Yaban romanı' şeklinde yazılması gerekirken 'Romanı' kelimesinin büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel ad ve tür adı birlikteliklerini belirleyin.
Tanzimat Dönemi, Resmî Gazete, Yaban Romanı, Kuzey Anadolu, Türk Dili dergisi yapıları incelenmelidir.
Yazım yanlışının hangi kural ihlalinden kaynaklandığını bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin eser adları ve tür adlarıyla ilgili kuralını uygulayın.
Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, roman vb. sözler küçük harfle başlar.
Yaban eserinin adı sadece 'Yaban' olduğu için yanındaki tür bildiren sözcüğün yazımını kontrol etmek gerekir.
3
Hatalı kullanımı tespit edin.
'Yaban Romanı' ifadesindeki 'Romanı' sözcüğü 'romanı' şeklinde küçük harfle yazılmalıdır.
Kural gereği tür adları özel ismin bir parçası değilse büyük harfle başlatılamaz.

Key Concept

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen eser ve yayın adlarına (kitap, dergi, gazete) odaklanın.
2
Bir eserin adını söylerken kullandığımız 'romanı, dergisi' gibi kelimeler genellikle eserin adına dâhil değildir.
3
Hürriyet gazetesi veya Türk Dili dergisi yazarken kullandığınız kuralı, ünlü romanlar için de düşünün.

Practice More

Benzer şekilde 'Mona Lisa tablosu' veya 'Onuncu Yıl Marşı' gibi örneklerde hangi kelimelerin büyük hangilerinin küçük yazıldığını inceleyiniz.

Alternative Method

Şıklardaki kelimeleri TDK sözlüğünde aratarak 'özel isme dâhil olma' durumunu kontrol edebilirsiniz. Eğer sözcük ismin bir parçası değilse küçük yazılmalıdır.
Estimated Time:45s
Question 99Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar ve bu kurallara bağlı istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Orta çağda Avrupa'da hüküm süren derebeylik sistemi, toplumsal sınıflar arasındaki ekonomik ve hukuki uçurumu derinleştirmiştir.

Answer

Seçenekler arasında 'Orta çağda' ifadesinin bulunduğu cümle yazım yanlışı içermektedir; çünkü tarihî çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlamalı ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar. 'Orta Çağ' ifadesi belirli bir tarihsel dönemi temsil ettiği için her iki kelimesi de büyük harfle yazılmalı ve getirilen ek (da) kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Cümlede hem küçük harf kullanımı hem de ek ayrımı hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve bunlara gelen eklerin ayrımını incele.
Bakanlar Kurulu, Doğu Anadolu, Batı, Uzak Doğu, Hindistan cevizi ve Orta çağ ifadeleri tespit edildi.
Yazım kurallarını her bir özel isim kategorisi için ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kuralını kontrol et.
TDK'ye göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. 'Bakanlar Kurulunun' yazımı bu kurala uygundur.
Sıkça yapılan bir hata olan kesme işareti kullanımı bu seçenekte doğru şekilde önlenmiştir.
3
Çağ ve dönem adlarının yazım kuralını uygula.
TDK kurallarına göre 'Orta Çağ', 'Yeni Çağ', 'Lale Devri' gibi isimlerin her kelimesi büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Cümlede 'Orta çağda' şeklinde küçük harfle ve kesme işareti olmadan yapılan kullanım kurala aykırıdır.

Key Concept

Tarihî Çağ ve Dönem Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki kurum adlarına, tarihî dönemlere ve yön bildiren kelimelere dikkat edin.
2
Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını ve çağ isimlerinin nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
'Orta Çağ' gibi ifadeler özel bir dönemi temsil ettiği için her iki kelimesinin de büyük harfle başlaması gerekir; kurum adlarında ise (Bakanlar Kurulu gibi) ekler asla ayrılmaz.

Practice More

TDK yazım kılavuzundan 'Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar' kuralını içeren soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 100Question →

Kamu kurumları arasındaki resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde; kurum, kuruluş, yapı, kanun ve dönem adlarının yazımı ile bu adlara getirilen eklerin ayrılması büyük bir titizlik gerektirmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılan resmî başvuruların neticeleri, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgililere ivedilikle tebliğ edilmektedir.

Answer

Kamu Denetçiliği Kurumu'na ifadesinin yer aldığı seçenek, kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralına aykırı olduğu için yazım yanlışı içermektedir.
Doğru yanıt olan seçenek, 'Kamu Denetçiliği Kurumu'na' ifadesini içermektedir. TDK Yazım Kılavuzu'na göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Kamu Denetçiliği Kurumuna' şeklinde bitişik (kesmesiz) yazılması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Özel adların türlerini belirleme
Cümlelerde geçen 'Kamu Denetçiliği Kurumu' bir kurum adı; 'Çankaya Köşkü' bir yapı adı; 'Tanzimat Dönemi' bir dönem adı; 'Islahat Fermanı' ise bir kanun/belge adıdır.
Farklı özel ad türleri (kurum, yapı, dönem, kanun) farklı ek ayrılma kurallarına tabidir.
2
TDK Kurum/Kuruluş ek kuralını uygulama
TDK'nin 'Kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz' kuralı uyarınca 'Kamu Denetçiliği Kurumuna' yazılmalıdır.
Kurum adları, Türkiye'deki yazım kurallarında kesme işaretinin kullanılmadığı özel bir kategoridir.
3
Diğer özel adların ek kurallarını kontrol etme
Yapı adları (Köşkü'nde), dönem adları (Dönemi'nde) ve kanun adları (Fermanı'nda) ek alırken kesme işareti kullanılır.
Bu ayrım, KPSS gibi sınavlarda sıklıkla çeldirici olarak kullanılan en üst düzey yazım kuralıdır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki özel adlara getirilen kesme işaretlerinin kullanımına odaklanın.
2
TDK'nin kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili özel bir kısıtlaması olduğunu hatırlayın.
3
Yapı adları (köşk, kale) ile kurum adları (bakanlık, kurum) ek alırken aynı kurala mı tabidir, karşılaştırın.

Practice More

Kurum adları kuralının tek istisnası olan 'Avrupa Birliği' yazımını inceleyerek bilginizi pekiştirin.

Alternative Method

Şu pratik ayrımı kullanabilirsiniz: Eğer bir yer 'insan yapısı bir bina/eser' (Köşk, Kale) ise ek ayrılır; ancak bir 'tüzel kişilik/teşkilat' (Kurum, Bakanlık) ise ek ayrılmaz.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 5 / 7Next
Büyük Harflerin Yazımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 5 | Examkin