Examkin

İki Noktanın Kullanımı

123 questions

Question 21Question →

Resmî bir kurum tarafından hazırlanan hizmet içi eğitim duyurusunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Eğitimin temel amacı şudur: Personelin dijital yetkinlikleri en üst seviyeye çıkarılarak iş verimliliği artırılmalıdır.
  2. Seminer kapsamında şu iki ana başlık üzerinde durulacaktır; kriz yönetimi senaryoları ve etkili iletişim teknikleri.Answer
  3. C
    Katılımcıların eğitim sırasında yanlarında bulundurması gerekenler şunlardır: kurşun kalem, not defteri ve silgi.
  4. D
    Eğitim koordinatörü açılış konuşmasında şöyle dedi: 'Değişim, her zaman bir öğrenme süreciyle başlar.'
  5. E
    Öğle yemeği için personele üç farklı menü seçeneği sunulacaktır: vejetaryen menü, diyet menü ve standart menü.

Answer

Seminer programının başlıklarından bahsedilen cümlede noktalı virgül kullanılması yanlıştır; açıklama ve örneklemelerden önce iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'durulacaktır' kelimesinden sonra yapılacak olan açıklama (kriz yönetimi... ve iletişim teknikleri) öncesinde noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Oysa Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerden önce her zaman iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle bu kullanım bir noktalama yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin sonundaki noktalama işaretlerini ve işlevlerini kontrol et.
İkinci cümlede 'durulacaktır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edildi.
İki nokta ile noktalı virgülün görevleri sıklıkla karıştırıldığı için öncelikle bu ayrım kontrol edilmelidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlayıp başlamadığını denetle.
Örnek sıralanan cümlelerde (kalem, deterjan vb.) küçük harf, tam cümle olan açıklamalarda büyük harf kullanıldığı görüldü.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.
3
Yanlış olan noktalama işaretini tespit et ve kuralı uygula.
Açıklama yapılacak yerde kullanılan noktalı virgül, iki nokta ile değiştirilmelidir.
Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur; noktalı virgül ise genellikle öğeleri arasında virgül bulunan takımları veya sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevleri ile Harf Düzeni
Question 22Question →

İki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek, açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak cümlelerin sonunda kullanılan çok işlevli bir noktalama işaretidir. Ancak bu işaretten sonra gelen bölümün bir cümle mi yoksa örnekler dizisi mi olduğu, büyük harf kullanımı açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Edebî eserin başarısı şu iki unsura bağlıdır: özgün bir üslup ve evrensel bir tema.
  2. B
    Milli Mücadele Dönemi'nde şu şehirler stratejik öneme sahipti: Ankara, Erzurum ve Sivas.
  3. Kütüphanede araştırma yaparken şu kaynaklardan yararlandım: Ansiklopediler, bilimsel makaleler ve tezler.Answer
  4. D
    Yazar, kitabının önsözünde okuyucuya şöyle seslenir: 'Her kitap, yeni bir dünyaya açılan kapıdır.'
  5. E
    Matematik dersinde öğretmenimiz tahtaya şu işlemi yazdı: 125 : 5 = 25.

Answer

Cümle niteliğinde olmayan örneklerin sıralandığı durumlarda iki noktadan sonra küçük harfle başlanması gerektiği kuralına uyulmadığı için 'Ansiklopediler' kelimesiyle başlayan seçenek yanlıştır.
İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve özel ad içermiyorsa küçük harfle başlar. 'Ansiklopediler, bilimsel makaleler ve tezler' ifadesi bir cümle niteliği taşımadığı ve genel bir örnek listesi olduğu için 'ansiklopediler' şeklinde küçük harfle başlamalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın kullanıldığı cümlenin yapısını analiz etme
İki noktadan sonra 'Ansiklopediler, bilimsel makaleler ve tezler' ifadesi gelmiştir.
İki noktadan sonra gelen bölümün cümle mi yoksa örnek dizisi mi olduğunu belirlemek yazım kuralını netleştirir.
2
Cümle niteliği ve özel isim kontrolü yapma
Sıralanan ifadeler tam bir cümle kurmamaktadır ve 'ansiklopedi' sözcüğü bir özel isim değildir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra cümle gelmiyorsa ve özel isim yoksa küçük harfle başlanmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kullanım kurallarını doğrulama
Alıntılar, matematiksel işlemler ve özel isim içeren listelerdeki kullanımlar hatasızdır.
İki noktanın farklı işlevlerini (açıklama, bölme, alıntı) ayırt ederek hatanın sadece küçük/büyük harf kuralında olduğunu teyit eder.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin 'yüklem' içerip içermediğine bakarak cümle olup olmadığını hızlıca kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 23Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve kullanım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kütüphanede aranılan her türden eser mevcuttu: ansiklopediler, romanlar, şiir kitapları ve dergiler.
  2. B
    Genç adamın aklında tek bir soru vardı: Bu kadar yoğun iş yükü ne zaman hafifleyecek?
  3. C
    Ünlü yazar, sanatın işlevini şöyle dile getirir: "Sanat, insanın ruhundaki tozu temizleme çabasıdır."
  4. Gündüzleri tarlada, bağda, bahçede çalışır: geceleri ise odasında sessizce kitap okurdu.Answer
  5. E
    Başarılı olabilmek için şu iki kuralı asla unutmamalısınız: sabır ve azim.

Answer

Gündüzleri tarlada, bağda, bahçede çalışır: geceleri ise odasında sessizce kitap okurdu cümlesindeki iki nokta kullanımı yanlıştır.
Doğru cevap olan cümlede iki nokta (:) işareti yanlış bir görevde kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılmalıdır. Cümlede 'tarlada, bağda, bahçede' kısmında virgüller kullanıldığı için iki sıralı cümlenin arasına noktalı virgül gelmesi gerekir. İki nokta ise genellikle açıklama, örnekleme veya alıntılardan önce tercih edilir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam ilişkisini incele.
Cümlede iki farklı zaman diliminde yapılan işler (gündüz ve gece) sıralanmaktadır.
İki noktanın açıklama mı, örnekleme mi yoksa alıntı mı yapacağını belirlemek gerekir.
2
Noktalama işaretinin görevini kontrol et.
Burada bir açıklama veya örnekleme söz konusu değildir; iki ayrı sıralı cümle bulunmaktadır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılması kuralını hatırlamak gerekir.
3
Yanlış kullanımı tespit et.
İki nokta yerine noktalı virgül getirilmelidir.
İki nokta, kendisinden sonra bir şey listelenecek veya açıklanacaksa kullanılır, sıralı cümleleri bağlamak için değil.

Key Concept

İki noktanın (:) kullanım alanları ve noktalı virgül (;) ile olan farkı.
Question 24Question →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kamu personelinin uyması gereken temel ilkeler şunlardır: dürüstlük, tarafsızlık ve liyakat.
  2. B
    Müdür Bey çalışanlara şu önemli uyarıyı yaptı: Herkes mesai saatlerine titizlikle uymalıdır.
  3. Başvuru sırasında yanınızda bulundurmanız gereken belgeler şunlardır; nüfus cüzdanı, diploma ve iki adet vesikalık fotoğraf.Answer
  4. D
    Vatandaşların dilekçelerinde şu üç bilgi mutlaka yer almalıdır: isim, adres ve imza.
  5. E
    Atatürk’ün şu sözü bize rehberlik eder: 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır.'

Answer

Başvuru sırasında yanınızda bulundurmanız gereken belgeler şunlardır; nüfus cüzdanı, diploma ve iki adet vesikalık fotoğraf.
Doğru cevap olan cümlede, 'şunlardır' ifadesinden sonra belgeler örnek olarak sıralanmıştır. Dil bilgisi kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konulması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını incelemek
'Başvuru sırasında...' ile başlayan cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra örneklerin sıralandığı görülmektedir.
İki noktanın en temel görevlerinden biri, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna konmasıdır.
2
Noktalama işaretini kontrol etmek
Örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnek verilecek yerlerde noktalı virgül değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Key Concept

İki Noktanın Örnek Verme ve Açıklama Görevi

Alternative Method

Cümlede 'şunlardır, şunları, şu şekilde' gibi ifadelerden sonra bir liste geliyorsa oraya mutlaka iki nokta (:) gelmesi gerektiğini hatırlayarak hızlıca eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 25Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve yazım kuralları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve sonrasındaki ifadenin yazımıyla ilgili bir hata yoktur?

  1. A
    Kurum içi yazışmalarda şu kurala uyulması zorunludur; her belgenin bir kayıt numarası olmalıdır.
  2. B
    Arşivde bulunan dosyalar şu şekilde gruplandırılmıştır: Aktif dosyalar, pasif dosyalar ve imha edilecek dosyalar.
  3. Raporda kurumun vizyonu şu şekilde ifade edilmiştir: "Vatandaş odaklı hizmet anlayışıyla toplumsal refaha katkı sunmak."Answer
  4. D
    Proje ekibi şu uzmanlardan oluşmaktadır, yazılım mühendisi, sistem analisti ve veri bilimci.
  5. E
    Müdür Bey'in uyarısı çok netti: bu projenin zamanında bitmesi kurumun geleceği için kritiktir.

Answer

Raporda kurumun vizyonu şu şekilde ifade edilmiştir: "Vatandaş odaklı hizmet anlayışıyla toplumsal refaha katkı sunmak." cümlesinde iki nokta işareti kurallara uygun kullanılmıştır.
Doğru seçenekte, kurum vizyonuna dair bir açıklama ve alıntı yapılmadan önce iki nokta (:) kullanılmıştır. Alıntılanan ifade tırnak içinde verilmiş ve yargı bildiren bir yapıya sahip olduğu için büyük harfle başlatılmıştır. Bu kullanım Türk Dil Kurumu'nun hem noktalama hem de yazım kurallarına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevlerini (açıklama, örnekleme, alıntı) belirlemek.
Tüm seçeneklerin iki noktanın kullanım alanlarıyla ilgili olduğu tespit edildi.
İşaretin doğru yerde olup olmadığını denetlemek için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen kısımların yapısal özelliklerini (cümle mi, liste mi) incelemek.
Cümle niteliğindeki ifadelerin büyük, liste niteliğindekilerin küçük harfle başlaması gerektiği saptandı.
Yazım kurallarına uygunluğu (büyük/küçük harf ayrımı) doğrulamak için gereklidir.
3
İki nokta yerine kullanılan yanlış işaretleri (virgül, noktalı virgül) elemek.
A ve D seçeneklerinde temel noktalama yanlışı yapıldığı görüldü.
Çeldiricileri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

İki noktanın açıklama, örnekleme ve alıntı cümlelerinden önce kullanımı ile kendisinden sonraki ifadenin yazım kuralları.
Estimated Time:1m 30s
Question 26Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve kullanım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Bahçede şu meyveler yetişiyordu: elma, armut ve ayva.
  2. B
    Yazar, son röportajında şu noktaya değindi: Sanat, toplumun aynası olmalıdır.
  3. C
    Aradığımız adayı şu özelliklerle tanımlayabiliriz: sabırlı, dürüst ve çalışkan.
  4. Yönetim kurulunda şu karar alındı; personelin izin günleri yeniden düzenlenecektir.Answer
  5. E
    Bu eserde iki temel tema işlenmiştir: yalnızlık ve yabancılaşma.

Answer

Yönetim kurulunda şu karar alındı; personelin izin günleri yeniden düzenlenecektir.
Doğru yanıt olan cümlede 'şu karar alındı' ifadesinden sonra bir açıklama yapılmaktadır. Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda iki nokta (:) kullanılır. Ancak burada noktalı virgül (;) kullanılarak bir noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını inceleyerek iki noktanın görevini belirle.
Tüm cümlelerde iki nokta veya noktalı virgül; açıklama yapma veya örnek verme amacıyla kullanılmıştır.
İki noktanın temel görevleri arasında kendisinden sonra açıklama yapılması veya örneklerin sıralanması yer alır.
2
İki noktadan sonraki harf kullanım kurallarını kontrol et.
Bağımsız cümlelerin büyük harfle, örnek listelerinin küçük harfle başladığını doğrula.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen bağımsız cümleler büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler küçük harfle başlar.
3
Hatalı noktalama işaretini tespit et.
Dördüncü seçenekteki 'şu karar alındı' ifadesinden sonra açıklama geleceği için noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Açıklama yapılacak cümlelerin sonunda noktalı virgül değil, iki nokta kullanılır.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Alternative Method

İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece kelime grubu mu olduğuna bakın; yüklemi olan tam ifadeler büyük harfle, yüklemi olmayan örnekler ise küçük harfle (özel isim değilse) başlatılmalıdır.
Estimated Time:50s
Question 27Question →

İki nokta (:), kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    En sevdiğim meyveler şunlardır: elma, armut, muz.
  2. B
    Kendini şöyle tanıttı: 'Ben bu mahallenin muhtarıyım.'
  3. Bahçede şu ağaçlar vardı; elma, erik ve şeftali.Answer
  4. D
    Size tek bir uyarım var: Yarın buraya zamanında gelin.
  5. E
    Öğretmen içeri girince seslendi: — Kitaplarınızı çıkarın.

Answer

Bahçede meyve ağaçlarının sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanılması hatalıdır; örneklerden önce iki nokta getirilmelidir.
Doğru cevap olan cümlede, 'şu ağaçlar vardı' ifadesinden sonra bu ağaçlar örneklendiği için noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam ve yapı özelliklerini incelemek.
Cümlelerin hangisinde bir açıklama veya örnekleme yapıldığını belirlemek.
İki noktanın temel işlevi olan örnekleme ve açıklama görevlerini teyit etmek.
2
Noktalama işaretlerinin kurallara uygunluğunu kontrol etmek.
Örnek verilen cümlede iki nokta yerine noktalı virgül kullanıldığı tespit edildi.
Türkçede örneklerden veya açıklamalardan önce noktalı virgül değil, her zaman iki nokta kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Temel Kullanım Alanları
Question 28Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    İhale dosyalarında şu belgelerin bulunması zorunludur: imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi ve teklif mektubu.
  2. B
    Komisyonun ihaleyi iptal etme gerekçesi şuydu: Verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması kurum bütçesini zorlamaktadır.
  3. İhale süreci temel olarak şu aşamalardan oluşmaktadır; ilan, tekliflerin alınması ve değerlendirme.Answer
  4. D
    Kanun'un temel amacı maddede şöyle belirtilir: 'İhtiyaçların en uygun şartlarda ve zamanında karşılanması esastır.'
  5. E
    İstisnai durumlarda şu ihale usulleri uygulanabilir: pazarlık usulü ve doğrudan temin.

Answer

İhale sürecinin aşamalarının sıralandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
İhale sürecinin aşamalarının sıralandığı ifadede, kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna noktalı virgül değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu, işaretin temel görevlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini belirleyin.
İhale sürecinin aşamaları sıralanmadan önce 'şu aşamalardan oluşmaktadır' denilerek bir açıklama ve örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
Kullanılan noktalama işaretini kurala göre kontrol edin.
Söz konusu cümlede iki nokta (:) yerine noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur; bu durum noktalama hatasına yol açmıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki yazım kurallarını (büyük/küçük harf) teyit edin.
Cümle niteliğindeki açıklamalarda büyük harfle, sadece örneklerin sıralandığı durumlarda ise küçük harfle başlandığı görülmüştür.
İki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle ise büyük harfle, değilse küçük harfle başlar kuralı tüm seçeneklerde (hatalı olan C hariç) doğru uygulanmıştır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Yazım Kuralları
Estimated Time:1m 0s
Question 29Question →

Noktalama işaretleri, duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek için kullanılır. Bu işaretlerden biri olan iki noktanın (:) kullanımında hem işaretin yeri hem de kendisinden sonra gelen ifadenin yazım özelliği (büyük veya küçük harfle başlama durumu) büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonra gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

  1. A
    Kütüphanede araştırmacıların kullanabileceği pek çok kaynak vardır: ansiklopediler, süreli yayınlar ve dijital arşivler.
  2. B
    Türk edebiyatında 'saf şiir' anlayışının en önemli temsilcileri şunlardır: Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı.
  3. Resmî yazışmalarda şu belgelerin eklenmesi zorunludur: Nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgâh belgesi ve sabıka kaydı.Answer
  4. D
    Ünlü düşünürün şu tespiti oldukça anlamlıdır: "Zihin, bir paraşüt gibidir; sadece açık olduğunda çalışır."
  5. E
    Yaşam kalitesini artırmak için şu iki kurala uymak gerekir: sağlıklı beslenmek ve düzenli uyumak.

Answer

Resmî yazışmalarda belgelerin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşımadığı ve özel isim içermediği için küçük harfle başlamalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşımıyorsa ve sadece örnekler sıralanıyorsa bu örnekler küçük harfle başlar. 'Nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgâh belgesi...' ifadesi bir cümle değil, bir örnek listesidir ve özel isim içermemektedir. Bu nedenle 'Nüfus' sözcüğünün küçük harfle başlatılması gerekirken büyük harfle başlatılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin türünü belirle.
Belgelerin sıralandığı seçenekte ifade bir cümle değil, bir örnek listesidir.
Yazım kuralını doğru uygulamak için ifadenin cümle olup olmadığını anlamak gerekir.
2
TDK'nin iki noktadan sonraki yazım kuralını hatırla.
İki noktadan sonra gelen ifade cümle niteliğinde değilse (örnekler sıralanıyorsa) küçük harfle başlanır.
Noktalama işaretlerinden sonraki büyük/küçük harf kullanımını denetlemek için bu kural esastır.
3
Seçenekleri bu kurala göre karşılaştır.
C seçeneğinde 'Nüfus' kelimesiyle başlayan liste bir cümle değildir ve cins isimdir; bu yüzden küçük 'n' ile başlamalıdır.
Hatalı olan seçeneği kesinleştirmek için kuralın somut uygulaması yapılır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığını kontrol edin.
2
Eğer ifadeden sonra bir yüklem gelmiyor ve sadece isimler sıralanıyorsa bu bir örneklendirmedir.
3
Cins isimlerden oluşan örnek listelerinin iki noktadan sonra küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran diğer soruları inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 30Question →

Resmî yazışmalarda ve raporlarda noktalama işaretlerinin Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen kurallara uygun şekilde kullanılması, metnin profesyonelliği ve anlaşılırlığı açısından kritiktir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Sınava girecek adayların yanında bulundurması gereken belgeler şunlardır: sınav giriş belgesi, geçerli kimlik kartı ve yumuşak uçlu kurşun kalem.
  2. B
    Kurum müdürü, sabahki toplantıda tüm personele şu uyarıda bulundu: Mesai saatlerine ve çalışma disiplinine azami özen gösterilecektir.
  3. İlçenin ekonomik yapısı temel olarak iki ana sektöre dayanmaktadır; tarımsal faaliyetler ve küçük ölçekli sanayi üretimi.Answer
  4. D
    Cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk, öğretmenlere şu sözüyle seslenmiştir: 'Öğretmenler! Yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.'
  5. E
    Pazardan aldığım meyvelerin listesi oldukça kabarıktı: elma, mandalina, muz, ayva ve portakal.

Answer

İlçenin ekonomik yapısını oluşturan sektörlerin açıklandığı cümlede, açıklama yapılacağı için noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılması gerekirdi.
İlçenin ekonomik yapısının hangi sektörlere dayandığı belirtilirken 'dayanmaktadır' fiilinden sonra noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Bu nedenle noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını ve noktalama işaretinin görevini analiz etmek
İlçenin ekonomik yapısına dair bir açıklama ve örneklendirme yapıldığı tespit edilir.
İki noktanın temel işlevi kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümleleri belirlemektir.
2
Kullanılan işareti kontrol etmek
Açıklama yapılacak kısımdan önce noktalı virgül (;) kullanıldığı görülür.
Türkçede açıklama ve örnekleme için kullanılan işaret iki noktadır; noktalı virgül bu amaçla kullanılmaz.
3
İki noktadan sonraki yazım kuralını denetlemek
İki noktadan sonra gelen ifadelerin cümle niteliğine göre büyük veya küçük harfle başlayacağı kuralı hatırlanır.
Diğer seçeneklerde bu kuralın (cümle ise büyük, örnek ise küçük harf) doğru uygulandığı doğrulanır.

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örneklendirme görevleri
Estimated Time:1m 15s
Question 31Question →

Noktalama işaretlerinin işlevlerini ve yazım kuralları ile olan ilişkisini dikkate aldığınızda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Sanatçının başarısının sırrı tek bir cümlede saklıdır: O, her zaman toplumun sesine kulak vermiştir.
  2. Adayların sınava gelirken yanında bulundurması gerekenler şunlardır; giriş belgesi, geçerli kimlik kartı ve kalem.Answer
  3. C
    Pazardan mevsime uygun sebzeler aldım: ıspanak, pırasa, karnabahar ve lahana.
  4. D
    Fuzuli bir beytinde şöyle seslenir: "Beni candan usandırdı cefadan yar usanmaz mı?"
  5. E
    Türkçede isim çekim ekleri ikiye ayrılır: hal ekleri ve iyelik ekleri.

Answer

Adayların sınava gelirken yanında bulundurması gereken belgelerin sıralandığı cümlede, noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Türkçe noktalama kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. 'Adayların sınava gelirken yanında bulundurması gerekenler şunlardır' ifadesi bir örnekleme hazırlığıdır, dolayısıyla burada noktalı virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini belirleme
Cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir liste/örnekleme yapılacağı anlaşılmaktadır.
Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek bölümlerden önce uygun işaretin seçilmesi gerekir.
2
İki nokta ile noktalı virgül kurallarını karşılaştırma
Örnekleme ve açıklama görevinde iki nokta (:) kullanılırken; noktalı virgül (;) gruplandırma veya sıralı cümleleri ayırma görevinde kullanılır.
Noktalı virgülün açıklama veya örnekleme başlatma gibi bir görevi yoktur.
3
Büyük/küçük harf kontrolü yapma
Örnekler özel isim değilse ve cümle niteliği taşımıyorsa küçük harfle, bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlatılır.
Yazım kurallarına uygunluk denetimi için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek mi olduğunu ayırt etmek için yüklem kontrolü yapmayı unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 32Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

  1. Belediye meclisindeki görüşmelerde şu karar alındı: Şehrin kuzey bölgesindeki yeşil alanlar imara açılmayacaktır.Answer
  2. B
    Memurun görev tanımı şöyledir; kendisine verilen evrakları süresi içinde dosyalamak ve birim amirine sunmak.
  3. C
    Bahçede yetiştireceğimiz bitkileri belirledik: Menekşeler, güller, papatyalar ve sarmaşıklar.
  4. D
    Yazarın üslubu hakkında şu söylenebilir: kelimeleri seçerken yerel ağızlardan ve halk söyleyişlerinden geniş ölçüde yararlanmıştır.
  5. E
    Vatandaşların başvurusu sırasında istenen belgeler şunlardır; nüfus kayıt örneği, ikametgâh belgesi ve biyometrik fotoğraf.

Answer

Belediye meclisindeki görüşmelerde şu karar alındı: Şehrin kuzey bölgesindeki yeşil alanlar imara açılmayacaktır.
İlgili cümlede iki nokta, kendisinden sonra gelecek olan kararın içeriğini (açıklamasını) bildirmek için kullanılmıştır. Bu açıklama 'açılmayacaktır' yüklemiyle biten bağımsız bir cümle kurduğu için büyük harfle başlaması kurala tam uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.
Cümlede 'şu karar alındı' ifadesinden sonra kararın ne olduğu açıklanmaktadır, dolayısıyla iki nokta kullanımı işlevsel olarak doğrudur.
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını analiz edin.
İfadenin yüklemi (açılmayacaktır) olan tam bir cümle olduğu görülmektedir.
Yazım kurallarına karar vermek için ifadenin cümle mi yoksa örnekler dizisi mi olduğunu anlamak gerekir.
3
Büyük harf kullanım kuralını uygulayın.
İfade cümle niteliğinde olduğu için 'Şehrin' kelimesinin büyük harfle başlaması doğrudur.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük harfle, örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece örnek listesi mi olduğuna dikkat edin.

Practice More

İki nokta ile noktalı virgülün temel görevlerini karşılaştıran diğer çıkmış KPSS sorularını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 33Question →

İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanır. Ancak bu örnekler özel isim ise her durumda büyük harfle başlatılır.

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Atmosferin katmanlarından bazıları şunlardır: troposfer, stratosfer ve mezosfer.
  2. B
    Bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı gerçek şudur: Küresel ısınma, canlı hayatını ciddi şekilde tehdit etmektedir.
  3. Laboratuvarda kullanılacak malzemeleri masaya dizdi: Deney tüpü, beherglas, mezür ve ispirto ocağı.Answer
  4. D
    Millî Edebiyat akımının en önemli temsilcileri şunlardır: Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem.
  5. E
    Şu sözü asla aklından çıkarmamalısın: 'Başarı, her gün tekrarlanan küçük çabaların toplamıdır.'

Answer

İki noktadan sonra gelen ve cümle niteliği taşımayan örneklerin küçük harfle başlaması kuralına uyulmayan seçenek doğru cevaptır.
İki noktadan sonra gelen ifadeler eğer bir cümle kurmuyorsa ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlatılmalıdır. 'Deney tüpü, beherglas...' şeklinde devam eden sıralama bir cümle niteliği taşımadığı için 'deney tüpü' ifadesi küçük 'd' ile yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın kullanım amacını belirle
Cümlelerin tamamında iki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacağını veya örnek verileceğini bildirmektedir.
İki noktanın temel işlevi açıklama ve örneklendirme başlatmaktır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin türünü (cümle/örnek) ve yapısını (özel isim/cins isim) kontrol et
Laboratuvar malzemelerinin sıralandığı cümlede, 'Deney tüpü' ifadesi bir cümle değildir ve özel isim içermez.
Yazım kurallarına göre cümle niteliğinde olmayan cins isimlerin küçük harfle başlaması gerekir.
3
Kural hatasını tespit et
'Deney tüpü' ifadesinin 'D' harfiyle büyük başlatılması kurala aykırıdır.
Örnekler cümle kurmuyorsa küçük harfle başlamalıdır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece kelime listesi mi olduğuna bakın.

Practice More

İki noktanın matematiksel bölme işareti ve edebi eserlerdeki konuşma bölümlerindeki kullanımını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 34Question →

İki nokta (:) işareti; kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna konur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa (özel isimler hariç) küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya sonrasındaki büyük-küçük harf düzeniyle ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Dil bilgisi çalışmalarında şu kural asla göz ardı edilmemelidir: İki noktadan sonra gelen tam cümleler mutlaka büyük harfle başlar.
  2. Resmî kurumlar tarafından yayımlanan personel ilanlarında şu şartlar aranmaktadır: En az lisans mezunu olmak, otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve askerlikle ilişiği bulunmamak.Answer
  3. C
    Anadolu'da yetişen ve ihracat potansiyeli yüksek olan ürünlerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz: elma, üzüm, incir ve kayısı.
  4. D
    Eserlerini kaleme alırken temel felsefesini şu sözle özetlemişti: Sanat, toplumun dertlerine tercüman olduğu sürece değer kazanır.
  5. E
    Bu tarihî kütüphanede birçok dilde yazılmış nadide eserler mevcuttur: Türkçe, Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi.

Answer

Personel ilanındaki şartların sıralandığı seçenek, bir cümle niteliği taşımayıp örnekleme yaptığı için 'en' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıydı.
İlgili seçenekte iki noktadan sonra gelen 'En az lisans mezunu olmak...' bölümü bağımsız bir cümle değildir. İsim-fiil (mastar) ekleriyle oluşturulan bir madde/örnek listesidir. TDK kurallarına göre, bu tür örnek sıralamalarında ilk kelimenin baş harfi küçük olmalıdır. 'En' kelimesi özel bir isim olmadığı için küçük harfle (en) başlatılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın işlevini kontrol et.
Tüm seçeneklerde iki nokta, açıklama veya örnekleme amacıyla doğru yerlerde kullanılmıştır.
İki noktanın kullanım yerini belirlemek, sonraki yazım kuralını uygulamak için ön şarttır.
2
İki noktadan sonra gelen kısmın yapısını incele.
'En az lisans mezunu olmak...' ifadesi bir yargı bildirmeyen, isim-fiil grubuyla kurulmuş bir örnek listesidir.
Büyük veya küçük harf ayrımı, gelen kısmın cümle olup olmamasına bağlıdır.
3
Büyük-küçük harf kuralını uygula.
Tam bir cümle olmayan örnek listeleri küçük harfle başlamalıdır (özel isim değilse). 'En' kelimesi 'en' şeklinde yazılmalıdır.
TDK'nin 'İki noktadan sonra örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar' kuralı ihlal edilmiştir.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük-Küçük Harf Kullanımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen kısmın sonuna 'yüklem' ekleyerek cümle olup olmadığını test edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 35Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir çevre bırakmanın yolu şudur: Doğal kaynaklarımızı korumalı ve her türlü israftan kaçınmalıyız.
  2. B
    Araştırma kapsamında incelenen temel veri kaynakları şunlardır: resmi istatistikler, saha gözlemleri ve anket sonuçları.
  3. C
    Mülakat sırasında adaylara şu soru yöneltildi: 'Kurumumuzun vizyonu ile bireysel hedefleriniz arasında nasıl bir bağ kuruyorsunuz?'
  4. Sözleşme taslağında tarafların üzerinde uzlaştığı bazı maddeler şunlardır; ödeme takvimi, teslim süresi ve garanti koşulları.Answer
  5. E
    Dergide yayımlanan makaleler şu başlıklar altında sınıflandırılmıştır: dil bilimi araştırmaları, halk edebiyatı ve eleştiri yazıları.

Answer

Sözleşme taslağında tarafların üzerinde uzlaştığı maddelerin sıralandığı seçenekte, örnekleme yapılacak ifadeden önce iki nokta yerine noktalı virgül kullanılarak hata yapılmıştır.
Sözleşme taslağıyla ilgili maddelerin sıralandığı seçenekte 'şunlardır' ifadesinden sonra bir örnekleme yapılacağı belirtilmiştir. Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle noktalama işareti kullanımı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın kullanım amacını ve sonrasındaki ifadenin yapısını (cümle mi, örnek mi) kontrol edin.
İki nokta; açıklama, örnekleme veya doğrudan aktarma yapılacak yerlerde kullanılır.
Yazım ve noktalama kurallarını doğru uygulamak için bağlamı anlamak gerekir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin büyük harf mi yoksa küçük harf mi başlaması gerektiğini analiz edin.
Bağımsız bir cümle varsa büyük harf, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harf (özel isim değilse) kullanılır.
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için bu ayrım kritiktir.
3
Hatalı seçenekteki noktalama işaretini tespit edin.
Sözleşme maddeleri sıralanırken 'şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmüştür.
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna noktalı virgül değil, iki nokta (:) konulmalıdır.

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örnekleme görevleri ile büyük harf kullanım kuralları.

Practice More

İki noktadan sonra gelen örneklerin özel isim olması durumunda büyük harfle başlaması gerektiğini unutmayın; örneğin 'Ziyaret ettiğimiz şehirler şunlardır: İstanbul, Ankara, İzmir.'
Estimated Time:1m 30s
Question 36Question →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Dürüstlüğün en büyük ödülü şudur: İnsan her zaman başı dik gezer.
  2. B
    Okul çantamda sadece şunlar vardı: kalem, defter ve silgi.
  3. Sağlıklı kalabilmek için şu iki kurala uymalıyız; dengeli beslenmek ve spor yapmak.Answer
  4. D
    Atatürk diyor ki: 'Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur.'
  5. E
    Gezilecek yerlerin başında şunlar geliyor: Amasra, Safranbolu ve Kastamonu.

Answer

Cümlede örnekleme yapılmadan önce noktalı virgül kullanılması hatalıdır; doğrusu iki nokta olmalıdır.
İlgili seçenekte 'şu iki kurala uymalıyız' ifadesinden sonra örnekler sıralanmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Cümlede bunun yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını ve noktalama işaretlerinin konumunu analiz edin.
Hangi cümlelerde açıklama veya örnekleme yapıldığı belirlenir.
İki noktanın temel görevi, kendisinden sonra gelecek açıklama veya örnekleri işaret etmektir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin yazım kurallarını kontrol edin.
Tam cümlelerin büyük, kelime grubu şeklindeki örneklerin ise küçük harfle başladığı teyit edilir.
Yazım ve noktalama bir bütündür; iki noktadan sonraki harf tercihi cümlenin yapısına bağlıdır.
3
Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştırın.
Örnekleme öncesinde noktalı virgülün kullanılamayacağı tespit edilir.
Noktalı virgül genellikle sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır, açıklama başlatmaz.

Key Concept

İki Noktanın Görevleri ve Yazım Kuralları
Estimated Time:45s
Question 37Question →

Kamu kurumlarında yürütülen stratejik planlama çalışmalarında ve resmî raporların hazırlanmasında noktalama işaretlerinin kullanımı, metnin kurumsal kimliğe uygunluğu ve iletilen mesajın netliği açısından kritiktir. Özellikle iki nokta (:); açıklama, örneklendirme ve alıntılarda doğru yazım kurallarıyla (büyük/küçük harf ayrımı) birlikte kullanılmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yayımlanan genelgede personel rejimiyle ilgili şu husus vurgulanmıştı: Resmî yazışmalarda standart dosya planına harfiyen uyulacaktır.
  2. B
    Arşiv odasında tasnif edilmeyi bekleyen birçok evrak türü vardı: dilekçeler, raporlar, tutanaklar ve resmî mektuplar.
  3. Kurumsal verimliliği artırmak adına şu stratejiler hayata geçirilecek; esnek çalışma modelleri, dijital dönüşüm ve hizmet içi eğitimler.Answer
  4. D
    Modern Türk edebiyatında yeni bir anlayışın kapıları aralanmıştır: Toplumcu gerçekçilik.
  5. E
    Atatürk’ün şu vecizesi bizlere yol göstermektedir: 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır.'

Answer

Kurumsal verimliliği artırmak adına başlayan cümlede, kendisinden sonra örnekler sıralandığı için iki nokta (:) kullanılması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır.
İlgili cümlede 'şu stratejiler' ifadesinden sonra örnekler sıralanmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Cümlede bu işaret yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısı ve anlam akışı incelenir.
'şu stratejiler hayata geçirilecek' ifadesi, cümleden sonra bir açıklama veya örneklendirme geleceğini işaret etmektedir.
Noktalama işaretinin işlevini belirlemek için cümlenin ne amaçla devam ettiği anlaşılmalıdır.
2
İki nokta ve noktalı virgül kuralları karşılaştırılır.
Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde iki nokta (:) kullanılır; noktalı virgül (;) ise daha çok ögeleri arasında virgül bulunan grupları veya sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
İki işaretin birbiriyle karıştırılması en yaygın noktalama hatalarından biridir.
3
Yanlış kullanım tespit edilir.
Stratejilerin sıralandığı ifadeden önce noktalı virgül kullanıldığı görülmüştür.
Kural ihlali doğrudan tespit edilerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle mi yoksa sadece örnek mi olduğunu belirlemek, büyük/küçük harf kurallarını doğru uygulamak için en pratik yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Question 38Question →

Noktalama işaretleri, bir metnin yapı taşlarını bir arada tutan ve anlam karmaşasını önleyen işaretler bütünüdür. Özellikle iki nokta (:), kendisiyle ilgili açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılarak okuyucuyu bir sonraki aşamaya hazırlar. Bu işaretin ardından gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlaması ise belli dil bilgisi kurallarına tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya bu işaretten sonra gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Geleneksel mutfağımızın vazgeçilmez lezzetleri arasında şunlar sayılabilir: tarhana, keşkeş ve mantı.
  2. B
    Bilim dünyasındaki son gelişmeler şu gerçeği kanıtlar niteliktedir: Evren, sandığımızdan çok daha hızlı bir şekilde genişlemektedir.
  3. C
    Divan edebiyatında 'hamse' sahibi olmak büyük bir başarıdır: Ali Şir Nevai, Taşlıcalı Yahya ve Hamdullah Hamdi bu geleneğin temsilcileridir.
  4. Bir devletin egemenliği üç temel unsura dayanır; millet, ülke ve siyasi iktidar.Answer
  5. E
    Atatürk, eğitimin önemini şu sözüyle ifade etmiştir: 'Eğitimdir ki bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk hâlinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.'

Answer

Bir devletin egemenliği üç temel unsura dayanır; millet, ülke ve siyasi iktidar.
Yanlışlık yapılan cümlede, bir açıklama ve örnekleme durumu söz konusudur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta (:) konur. Ancak bu cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılarak noktalama yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işareti ihtiyacını tespit etmek.
'Üç temel unsura dayanır' ifadesinden sonra bu unsurların neler olduğu açıklanmakta ve örnekler sıralanmaktadır.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Cümlede kullanılan işareti kontrol etmek.
Cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalı virgülün açıklama başlatma veya örnek sıralama gibi bir görevi yoktur; bu görev sadece iki noktaya aittir.

Key Concept

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Noktalı Virgül ile Farkı
Estimated Time:45s
Question 39Question →

İki nokta (:), kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uygun bir kullanım vardır?

  1. Kütüphanemizde birçok kitap türü bulunmaktadır: roman, şiir ve biyografi.Answer
  2. B
    Resmî yazışmalarda; belirli kurallara uymak her zaman zorunludur.
  3. C
    Sınav başvurusu için şu belgeler gerekiyor, kimlik kartı, fotoğraf ve diploma.
  4. D
    Dilekçenizi yazarken: imla ve noktalama kurallarına çok dikkat etmelisiniz.
  5. E
    Bahçedeki ağaçlar meyve vermeye başladı; elma, armut ve kiraz ağaçları kurumuş.

Answer

Doğru kullanımın olduğu seçenek, kütüphanedeki kitap türlerinin (roman, şiir, biyografi) bir listesini sunan ve bu listeden önce iki nokta kullanan seçenektir.
Doğru olan cümlede, 'kitap türleri' ifadesinden sonra gelen 'roman, şiir ve biyografi' kelimeleri birer örnektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur. Ayrıca örnekler özel isim olmadığı ve tam bir cümle kurmadığı için küçük harfle başlanması da doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kuralı hatırla
İki nokta, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak ifadelerden önce kullanılır.
Soruda istenen temel kural budur.
2
Seçenekleri incele
Bir seçenekte 'kitap türleri bulunmaktadır' ifadesinden sonra bu türlere örnek verilmiştir.
Örnekleme durumunu tespit etmek için.
3
Noktalama işaretini kontrol et
Örneklerden önce iki nokta (:) kullanıldığı görülmektedir.
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için.

Key Concept

İki Noktanın Örnekleme Görevi
Question 40Question →

Noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metnin anlamsal bütünlüğü ve akıcılığı açısından büyük önem taşır. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek, açıklama yapılacak veya doğrudan alıntı yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Divan şairi, aşkın hâllerini şu beyitle dile getirir: 'Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır / Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı?'
  2. B
    Modern şehir planlamasında şu üç unsura dikkat edilmelidir: yeşil alanların korunması, ulaşım ağlarının entegrasyonu ve enerji verimliliği.
  3. Arşiv memuru, belgeleri raflara yerleştirirken şu yöntemi izledi; tarihsel sıraya göre dizmek ve konularına göre etiketlemek.Answer
  4. D
    Eleştirmenin yazar hakkındaki tespiti oldukça çarpıcıydı: Sanatçı, eserlerinde toplumsal sorunları bireysel acıların arkasına gizleyerek anlatıyor.
  5. E
    Bölgedeki yer altı zenginliklerinden bazıları şunlardır: bor, linyit, bakır ve mermer.

Answer

Arşiv memurunun yönteminden bahsedilen cümlede, 'izledi' fiilinden sonra açıklama yapıldığı için noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Arşiv memurunun izlediği yöntemin açıklandığı ifadede, açıklama yapılacağını bildiren 'şu yöntemi izledi' ibaresinden sonra noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) işareti getirilmelidir. Bu nedenle bu cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevlerini incelemek.
Açıklama ve örnekleme yapılacak bölümler tespit edildi.
Soruda iki noktanın kullanım kurallarının sorgulanması.
2
Açıklama veya örnekleme yapılacak yerlerde hangi işaretin kullanılması gerektiğini kontrol etmek.
Arşiv memuru ile ilgili cümlede yöntem açıklanacağı için iki nokta gerektiği görüldü.
İki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
3
İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük/küçük harf kuralına uygunluğunu denetlemek.
Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük harfle, örnek sıralamalarının küçük harfle başladığı doğrulandı.
Yazım kurallarına uygunluğu kesinleştirmek.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Sonrasındaki Yazım Kuralları

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığını kontrol ederek büyük/küçük harf kullanımını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 2 / 7Next