Kısaltmaların Yazımı

124 questions

Question 1Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: TRT'nin yeni dijital platformu için hazırlanan orijinal içerikler, kısa sürede geniş bir izleyici kitlesine ulaştı.

Answer

TRT'nin dijital platformu için hazırlanan orijinal içerikler, kısa sürede geniş bir izleyici kitlesine ulaştı.
Doğru olan seçenekte, büyük harflerle yapılan 'TRT' kısaltmasına getirilen ek, son harfin okunuşu olan 'Te-Re-Te' esas alınarak '-nin' şeklinde getirilmiş ve herhangi bir nokta kullanılmamıştır. Bu kullanım Türk Dil Kurumu yazım kurallarına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmaların türünü (büyük harf veya ölçü birimi) ve nokta kullanımını kontrol et.
TRT ve THY büyük harfli, cm ve kg ise ölçü birimi kısaltmasıdır. T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda ve ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz.
Yazım kurallarına göre nokta kullanımındaki temel istisnaları ve standartları belirlemek için.
2
Kısaltmalara getirilen eklerin kurala uygunluğunu incele.
Büyük harfli kısaltmalarda son harf (TDK-ye, TRT-nin), küçük harfli ölçü birimlerinde ise kelimenin okunuşu (kilogram-ı) esas alınmalıdır.
Türkçede kısaltmaların ek alma kuralları kısaltmanın yapılış biçimine göre farklılık gösterir.
3
Seçenekleri analiz ederek yanlışları tespit et.
TDK'ya (ek hatası), T.H.Y. (nokta hatası), cm. (nokta hatası) ve kg'yi (ek hatası) içeren ifadeler elenir. TRT'nin ifadesi her iki kurala da uygundur.
Tüm kuralları karşılayan tek doğru seçeneği belirlemek için.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi
Estimated Time:50s
Question 2Question

Büyük ve küçük harflerle yapılan kısaltmaların yazımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdakilerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: TRT'nin hazırladığı yeni belgesel serisi izleyicilerden tam not aldı.

Answer

TRT'nin hazırladığı yeni belgesel serisi izleyicilerden tam not aldı.
Doğru olan cümlede, büyük harflerle yapılan 'TRT' kısaltması arasına nokta konulmamış ve ek, kısaltmanın son harfinin okunuşu olan 'Te-Re-Te' sesine uygun olarak 'nin' şeklinde getirilmiştir. Bu kullanım TDK yazım kurallarıyla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını kontrol et.
T.C. ve T. hariç hiçbir büyük harfli kısaltmada nokta kullanılmaz. Bu durumda nokta içeren seçenek elenir.
Yazım kurallarına göre büyük harfli kısaltmalar arasına nokta konulmaz.
2
Büyük harfli kısaltmalara getirilen eklerin kuralını hatırla.
Ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir. TDK için 'Te-De-Ke-ye', TRT için 'Te-Re-Te-nin' kullanımı doğrudur.
Büyük harfli kısaltmalarda kelime açılımı değil, harf okunuşu esas alınır.
3
Ölçü birimleri ve küçük harfli kısaltmaların kuralını incele.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve ekler kelimenin tam okunuşuna göre getirilir. 'cm' (noktasız) ve 'kg'dan' (kilogramdan) yazımı doğrudur.
Küçük harfli kısaltmalarda büyük harflilerin aksine kelimenin açılışına göre ek getirilir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Alternative Method

Kısaltmalarda 'nokta varsa kesme işareti kullanılmaz, nokta yoksa ek kesme işaretiyle ayrılır' kuralını hatırlayarak da seçenekleri eleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 3Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav başvurusu için TDK'nın güncel yazım kılavuzunu esas almanız önerilir.

Answer

Kısaltmanın yazımında yanlışlık yapılan cümle 'TDK'nın' ifadesinin geçtiği seçenektir; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan TDK, büyük harflerle yapılmış bir kısaltmadır. Bu tür kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın açılımı (Türk Dil Kurumu'nun) değil, son harfin okunuşu (Te-De-Ke'nin) esas alınır. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için getirilen 'nın' eki yanlıştır, 'nin' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve getirilen ekleri tespit et.
T.C., THY'de, TDK'nın, TRT'den, 100100 mg'lık.
Yazım kuralının hangi kelimelerde sorgulanacağını belirlemek için.
2
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda son harfin okunuşuna göre ek getirme kuralını uygula.
T-D-K kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Getirilecek ek 'nin' olmalıdır.
Türkçede kısaltmanın açılımına değil, son harfinin okunuşuna göre ek getirilir.
3
Küçük harfli kısaltmaların ve ölçü birimlerinin kuralını kontrol et.
mg (miligram) ifadesine getirilen 'lık' eki, kelimenin uzun okunuşuna göredir.
Ölçü birimleri ve küçük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin açılışına göre gelir.

Key Concept

Büyük harfli kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre getirilmesi

Practice More

Büyük harfli kısaltmalarda 'K' harfi ile biten diğer örnekleri (SGK, SSK, TSK) inceleyerek eklerin nasıl getirildiğini pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 4Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Türkçenin korunması ve gelişmesi için TDK’nın yayımladığı eserler büyük önem taşımaktadır.

Answer

Türkçenin korunması ve gelişmesi için TDK’nın yayımladığı eserler büyük önem taşımaktadır.
Kısaltması büyük harflerle yapılan kurum ve kuruluş adlarında ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek '-nin' (TDK'nin) olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, harfin 'ka' olarak yanlış seslendirilmesinden kaynaklanan bir yazım hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini (T.C., kg’dan, TDK’nın, m2m^2 lik, THY, TRT’nin) belirleyin.
İncelenecek hedef yapılar tespit edildi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce kısaltma içeren yapıların bulunması gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda (TDK, THY, TRT) eklerin son harfin sesine göre, ölçü birimlerinde (kg) ise kelime okunuşuna göre getirildiğini kontrol edin.
TDK kısaltmasına getirilen ekin son harf okunuşuyla uyumsuz olduğu görüldü.
Türkçede kısaltmalara ek getirme kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.
3
TDK kısaltmasının sonundaki 'K' harfinin 'ke' olarak seslendirildiğini ve ekin buna göre (TDK'nin) gelmesi gerektiğini doğrulayın.
TDK’nın ifadesindeki '-nın' ekinin hatalı olduğu saptandı.
Türkçede 'ka' sesi yoktur, tüm ünsüzler 'e' ünlüsüyle (ke, le, me vb.) seslendirilir.

Key Concept

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde kullanılan temel kurallar ve istisnalar.
Estimated Time:50s
Question 5Question

Bilimsel bir makalenin sonuç bölümünde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Elde edilen sonuçların doğruluğunu test etmek amacıyla TRT'den alınan arşiv belgeleriyle karşılaştırma yapılmıştır.

Answer

Elde edilen sonuçların doğruluğunu test etmek amacıyla TRT'den alınan arşiv belgeleriyle karşılaştırma yapılmıştır.
Doğru olan cümlede 'TRT' kısaltması büyük harflerle ve noktasız şekilde doğru yazılmıştır. Kısaltmaya getirilen '-den' eki de son harf olan 'T'nin (te) okunuşuna tam uyum sağlamaktadır. Bu durum TDK Yazım Kılavuzu'ndaki büyük harfli kısaltmalar kuralına uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaların türünü (büyük harf/küçük harf) ve yapısını belirle.
TDK, THY ve TRT büyük harf; mm ve kg ise ölçü birimi (küçük harf) kısaltmalarıdır.
Kısaltma türüne göre uygulanacak yazım ve ek kuralı değişmektedir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını ve ek getirilme kuralını kontrol et.
T.H.Y. yazımı hatalıdır (nokta olmaz). TDK'ya yazımı hatalıdır (TDK'ye olmalı). TRT'den yazımı ise doğrudur.
Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (e sesi ile) esas alınır ve nokta kullanılmaz.
3
Ölçü birimi kısaltmalarında nokta ve ek kuralını denetle.
mm.'den yazımı hatalıdır (ölçü birimine nokta konmaz). kg'den yazımı hatalıdır (kilogramdan okunuşuna göre kg'dan olmalı).
Ölçü birimlerinde kelimenin tam okunuşu esas alınır ve nokta kullanılmaz.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Kurum tarafından yayımlanan yeni yönetmeliğe göre SGK'nın sağlık ödemelerinde bazı değişiklikler yapıldı.

Answer

Kurum tarafından yayımlanan yeni yönetmeliğe göre SGK'nın sağlık ödemelerinde bazı değişiklikler yapıldı cümlesinde yazım yanlışı vardır.
SGK kısaltması büyük harflerle oluşturulmuştur. Bu tür kısaltmalarda ekler, kısaltmanın açılımı olan 'Sosyal Güvenlik Kurumu' ifadesine göre değil, harflerin okunuşu olan 'Se-Ge-Ke' ifadesine göre getirilmelidir. Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' diye okunduğu için doğru yazım 'SGK'nin' olmalıdır; bu yüzden 'SGK'nın' ifadesi hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmanın türünü ve yapılış biçimini belirle.
SGK kısaltması büyük harflerle yapılmıştır.
Büyük harfli kısaltmalar ile küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmalara ek getirme kuralını uygula.
Ek, kısaltmanın son harfi olan 'K'nin okunuşuna (ke) göre gelmelidir.
Türkçede büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu esas alınır.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştır.
Cümlede 'SGK'nın' (Kurumu'nun okunuşuna göre) yazılmış, ancak doğrusu 'SGK'nin' olmalıdır.
K harfi Türkçede 'ka' değil 'ke' şeklinde seslendirilir.

Key Concept

Büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir.
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arkeolojik kazı alanında bulunan ve kalınlığı 5 mm’den az olan madeni paralar, TRT’den canlı yayımlanan bir programla kamuoyuna tanıtıldı.

Answer

Arkeolojik kazı alanında bulunan ve kalınlığı 5 mm’den az olan madeni paralar, TRT’den canlı yayımlanan bir programla kamuoyuna tanıtıldı.
Doğru seçenekte yer alan 'mm’den' ifadesi, ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılmaması ve ekin kelimenin okunuşuna (milimetreden) göre getirilmesi kuralına tam olarak uymaktadır. Aynı zamanda 'TRT’den' ifadesi de büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin son harfin okunuşuna (Te-Re-Te-den) göre getirilmesi kuralına uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmaların (TRT) eklerini kontrol et.
TRT (Te-Re-Te) kısaltmasına getirilen -den eki, son harfin okunuşuna uygundur.
Büyük harfli kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir.
2
Küçük harflerle yapılan ölçü birimi kısaltmalarının (mm) yazımını ve ekini incele.
Ölçü birimi kısaltmalarında nokta kullanılmaz ve ek, kelimenin tam okunuşuna (milimetreden) göre getirilir. 'mm’den' yazımı doğrudur.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve ekler harflerin okunuşuna değil, kelimenin tam okunuşuna göre eklenir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Estimated Time:45s
Question 8Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Dil bilgisindeki kurallar üzerine hazırlanan yeni öneri dosyası incelenmek üzere TDK'ya sunuldu.

Answer

Türkçe üzerine hazırlanan öneri dosyasının 'TDK'ya' yerine 'TDK'ye' şeklinde yazılması gerekmektedir.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. TDK kısaltmasının son harfi olan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ekin 'ye' olması gerekir. Bu nedenle 'TDK'ya' kullanımı yazım bakımından yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaların ek kuralını hatırla.
Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
Türkçede büyük harf kısaltmalarında kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu esastır.
2
'TDK' kısaltmasının son harfini oku.
K harfi Türkçede 'ke' olarak okunur.
Türkçede 'ka' sesi yoktur; tüm sessiz harfler yanına 'e' ünlüsü getirilerek okunur.
3
Kısaltmaya uygun eki belirle.
TDK-ye (TDK'ye)
İnce ünlüyle biten okunuşa ince ünlüyle başlayan ek getirilmelidir.

Key Concept

Büyük Harfli Kısaltmalara Ek Getirme Kuralı
Estimated Time:45s
Question 9Question

Bir sanayi odasının hazırladığı "Yerli Üretim ve İhracat Kapasitesi" adlı strateji belgesinde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Teknik şartnamenin hazırlanmasında TDK'nın hazırladığı Terimler Sözlüğü'ndeki güncel veriler esas alınmıştır.

Answer

Teknik şartnamenin hazırlanmasında TDK'nın hazırladığı Terimler Sözlüğü'ndeki güncel verilerin esas alındığını belirten seçenek yanlıştır çünkü kısaltmanın yazımı TDK'nin şeklinde olmalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'nin' olmalıdır. 'TDK'nın' kullanımı, 'K' harfinin 'Ka' olarak yanlış okunmasından kaynaklanan bir yazım hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmaların türlerini (büyük harf, küçük harf, ölçü birimi) belirle.
TDK ve THY büyük harfli, kg ve mm ölçü birimi, T.C. ise istisnai bir büyük harfli kısaltmadır.
Yazım kuralları kısaltma türüne göre farklılık gösterir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ekin son harfin okunuşuna göre getirilip getirilmediğini kontrol et.
TDK (Te-De-Ke) olduğu için 'nin' eki gelmelidir, 'TDK'nın' kullanımı hatalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, kısaltmanın okunuşu esas alınır.
3
Ölçü birimlerinde ve küçük harfli kısaltmalarda ek kuralını doğrula.
kg'dan (kilogramdan) ve mm'lik (milimetrelik) kullanımları kelimenin okunuşuna uygun olduğu için doğrudur.
Küçük harfli kısaltmalarda ekler kelimenin uzun okunuşuna göre getirilir.

Key Concept

Kısaltmalarda Ek Getirme ve Noktalama Kuralları
Estimated Time:1m 0s
Question 10Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Adayların sınav giriş belgelerini alırken T.C. kimlik kartlarını yanlarında bulundurmaları zorunludur.

Answer

Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan T.C. ifadesinin noktalı kullanımı gelenekleşmiş bir kural olup bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti ifadesinin gelenekleşmiş kısaltması olan 'T.C.', yazım kurallarına göre büyük harflerle yapılan ve nokta kullanılan iki istisnadan biridir (diğeri 'T.' yani Türkçe). Bu kısaltmaya getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve yazımı tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaları incele
TDK ve TRT kısaltmalarına getirilen eklerin son harfin (K ve T) okunuşuna göre değil, kelimenin açılımına göre getirildiği (TDK'nın, TRT'nın) saptanmıştır; bu bir hatadır.
Büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir.
2
Küçük harfli kısaltmaları ve ölçü birimlerini incele
mm.'lik ve kg'lik ifadelerinde hata olduğu görülmüştür.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve küçük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin tam okunuşuna (kilogramlık) göre getirilir.
3
İstisnai durumları kontrol et
T.C. kısaltmasının noktalı yazımı Türk Dil Kurumu tarafından kabul edilen gelenekleşmiş bir istisnadır.
T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi
Estimated Time:1m 15s
Question 11Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: TRT'nin yeni belgesel serisi gelecek ay ekranlarda izleyiciyle buluşacak.

Answer

TRT'nin yeni belgesel serisiyle ilgili olan cümlede kısaltmanın yazımı ve eki doğrudur.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TRT' kısaltması 'Te-Re-Te' şeklinde okunduğu için getirilen '-nin' eki dil bilgisi kurallarına uygundur. Ayrıca büyük harf kısaltmalarında (T.C. ve T. hariç) harfler arasına nokta konulmaması kuralı da doğru uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmanın türünü belirle
TRT büyük harfle yapılmış bir kısaltmadır.
Büyük harfli kısaltmalarda kural, son harfin okunuşunu esas almaktır.
2
Ekin son harfin okunuşuna uyumunu kontrol et
T harfi 'te' olarak okunduğu için '-nin' eki doğrudur.
Te-Re-Te-nin (İnce ünlü uyumu).
3
Noktalama işaretlerini kontrol et
Kısaltma arasında nokta yoktur ve ek kesme işaretiyle ayrılmıştır.
Büyük harfli kısaltmalarda özel istisnalar dışında nokta kullanılmaz.

Key Concept

Kısaltmalarda Ek Getirme ve Noktalama Kuralları

Alternative Method

Kısaltmanın büyük mü yoksa küçük harfle mi yapıldığına bakarak ekin nereye (harfe mi kelimeye mi) geleceğine karar verebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 12Question

Bir akademik dergiye gönderilen makale taslağındaki aşağıdaki cümlelerin hangisinde, kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen test sürecinde, karışımın homojen hale gelmesi için sadece 30 dk.’lık30\text{ dk.'lık} bir karıştırma işlemi yeterli görülmüştür.

Answer

Toplantı veya test süresinden bahsedilen ve 'dk.' kısaltmasını içeren seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalarla (vb., Alm., dk.) üslü kısaltmalara (cm2cm^2, m3m^3) getirilen ekler kesme işareti ile ayrılmaz. 'Dakika' kelimesinin kısaltması olan 'dk.' nokta ile bittiği için getirilen '-lık' ekinin kesme işareti kullanılmadan 'dk.lık' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri tespit edin.
UNESCO'nun, TDK'nin, dk.'lık, mm²si, İng.den ifadeleri belirlendi.
Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri saptamak için.
2
Büyük harfli kısaltmaların ek kurallarını kontrol edin.
UNESCO (kelime okunuşu) ve TDK (son harf okunuşu: ke) kurallarına uygun ekler almıştır.
Büyük harfli kısaltmalarda ekin neye göre getirildiğini doğrulamak için.
3
Üslü ve noktalı kısaltmalarda kesme işareti kullanımını inceleyin.
mm²si ve İng.den ifadelerinde kesme kullanılmaması doğrudur; ancak dk.'lık ifadesinde nokta varken kesme kullanılması kural ihlalidir.
TDK Yazım Kılavuzu'na göre sonu nokta ile biten veya üslü olan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.

Key Concept

Sonu nokta ile biten ve üslü kısaltmalara getirilen eklerin yazımı
Question 13Question

Resmî yazışma kurallarına ve akademik yazım standartlarına göre hazırlanan bir metinde, kısaltmaların yazımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımı büyük önem taşır. Bu bilgilere dayanarak, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya eklerin getirilişiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bilimsel araştırmalarda terimlerin doğru karşılıklarını bulmak adına TDK'ya sunulan dilekçelerin yanıtlanma süreci hızlandırıldı.

Answer

İlgili cümledeki hata, Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ekin, kısaltmanın son harfinin okunuşuna uymamasından kaynaklanmaktadır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. 'TDK' kısaltmasının son harfi olan 'K' harfi 'Ke' şeklinde telaffuz edildiği için, getirilecek yönelme durumu ekinin de 'TDK'ye' şeklinde olması gerekir. 'TDK'ya' kullanımı, harfin hatalı bir şekilde 'Ka' olarak okunmasından kaynaklanan bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaların ek kuralını hatırla
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir.
Kelimenin açılımı (Türk Dil Kurumu'na) değil, kısaltmanın harf telaffuzu esastır.
2
'K' harfinin Türk alfabesindeki okunuşunu belirle
Türkçede 'K' harfi 'Ka' değil, 'Ke' olarak okunur.
Ünsüz harflerin yanına 'e' ünlüsü getirilerek kodlama yapılması dil kuralıdır.
3
TDK kısaltmasına uygun eki getir
TDK (Te-De-Ke) + ye = TDK'ye
İnce ünlüyle biten okunuşa ince ünlüyle başlayan ek getirilmelidir.
4
Diğer seçenekleri teknik kurallar bakımından denetle
m²lik (kesmesiz), T.C.nin (noktalı istisna), kg'lık (açılıma göre), THY'nin (son harfe göre) kullanımları doğrudur.
Ölçü birimleri, üst işaretleri ve gelenekleşmiş noktalı kısaltmaların özel kuralları hatasız uygulanmıştır.

Key Concept

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

Practice More

Üst işareti olan ölçü birimleri (cm³, m²) ile nokta kullanılan kısaltmalara (vb., Alm., İng.) getirilen eklerin farklarını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımı; kısaltmanın büyük harfle yapılmasına, kelime gibi okunup okunmamasına veya bir ölçü birimi olup olmamasına göre farklılık gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: UNESCO'nun kültürel miras listesine bu yıl ülkemizden yeni bir alanın dahil edilmesi heyecan yarattı.

Answer

UNESCO'nun kültürel miras listesine bu yıl ülkemizden yeni bir alanın dahil edilmesi heyecan yarattı cümlesinde kısaltmanın yazımı ve getirilen ek doğrudur.
UNESCO kısaltması bir kelime gibi telaffuz edildiği için getirilen ek bu telaffuza uyum sağlamıştır (U-nes-ko-nun). Bu kullanım TDK yazım kurallarına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltma türlerini belirle.
Cümlelerde büyük harf kısaltmaları (TDK, THY, UNESCO), küçük harf/ölçü birimi kısaltmaları (kg, mm) bulunmaktadır.
Her kısaltma türünün yazım ve ek kuralı farklıdır.
2
Büyük harf kısaltmalarında ek kuralını uygula.
TDK (te-de-ke) olduğu için 'TDK'ye' olmalı; THY'de nokta olmamalı; UNESCO kelime gibi okunduğu için 'UNESCO'nun' doğrudur.
Harf harf okunanlarda son harf, kelime gibi okunanlarda kelime telaffuzu esastır.
3
Küçük harf ve ölçü birimi kurallarını kontrol et.
kg (kilogram) olduğu için 'kg'dan' olmalı; mm ölçü birimi olduğu için nokta kullanılmamalıdır.
Küçük harfli kısaltmalarda açılımın okunuşu esastır ve ölçü birimlerine nokta konmaz.
4
Hatasız seçeneği onayla.
UNESCO örneğinde hem yazım hem de ek kullanımı kurallara tam uygundur.
Doğru yapılandırma tespit edilmiştir.

Key Concept

Kısaltmalara ek getirilirken; büyük harflerde son harfin okunuşu (kelimeleşmişse kelime okunuşu), küçük harflerde ise kelimenin açılışının okunuşu esas alınır.

Practice More

Büyük harf kısaltmalarında istisna olan T.C. ve T. kullanımları ile üs işaretli kısaltmalarda (m² gibi) eklerin kesme işareti olmadan yazılma kuralını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 15Question

Bir kamu kurumunun hazırladığı yıllık faaliyet raporunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üniversitelerin araştırma projelerine yönelik bütçe planlamasının bu yıl TÜBİTAK’ın yeni yönetmeliğine göre yapılacağı duyuruldu.

Answer

Üniversitelerin araştırma projelerine yönelik bütçe planlamasının bu yıl TÜBİTAK’ın yeni yönetmeliğine göre yapılacağı duyuruldu.
Doğru olan cümlede, kelime gibi okunan 'TÜBİTAK' kısaltmasına getirilen ek, kısaltmanın okunuşuna ve ünlü uyumuna uygun şekilde, kesme işaretiyle doğru olarak yazılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve getirilen ekleri tespit et.
TDK’dan, cm3cm^3’ü, TÜBİTAK’ın, kg.’dan, T.C.D.D.
Hangi kuralların denetleneceğini belirlemek için kısaltma türlerini ayırmak gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmaların ek kurallarını uygula.
TDK'den (te-de-ke'den) ve TCDD (noktasız) olmalıdır.
Büyük harfli kısaltmaların son harfinin okunuşu ve noktalama kuralı esastır.
3
Kelime gibi okunan kısaltmaların ek kuralını uygula.
TÜBİTAK’ın (Tübitak-ın) yazımı doğrudur.
Kelime gibi okunan kısaltmalarda kısaltmanın okunuşu esas alınır.
4
Ölçü birimleri ve üst işaretli kısaltmaların kurallarını denetle.
cm3cm^3 ü (kesmesiz) ve kg’dan (noktasız) olmalıdır.
Ölçü birimlerinde nokta, üst işaretli kısaltmalarda ise kesme işareti kullanılmaz.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları
Question 16Question

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların standartlara uygun kullanımı, dilin doğru aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmalara getirilen eklerle ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ülkemizde kamu yayıncılığı ilkesiyle hareket eden TRTninTRT'nin yeni dijital platformu büyük ilgi gördü.

Answer

TRT kısaltmasının kullanıldığı ve ekin son harfin okunuşuna göre getirildiği seçenek doğrudur.
TRT kısaltması büyük harflerle yapılmış bir kısaltmadır. Bu tür kısaltmalarda araya nokta konmaz (istisnalar hariç) ve getirilen ek son harfin okunuşuna göre belirlenir. 'Te-Re-Te' okunuşuna göre getirilen '-nin' eki ve yazım biçimi tamamen kurallara uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harf kısaltmalarındaki noktalama kuralını kontrol et.
T.C. ve T. dışındaki büyük harf kısaltmalarında (THY, TRT vb.) nokta kullanılmaz.
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki genel kuralı uygulamak.
2
Ölçü birimlerindeki noktalama ve ek getirme kuralını incele.
kg, cm, mm gibi ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz; ek, kelimenin tam okunuşuna (kilogramlık) göre getirilir.
Küçük harfli ölçü birimi kısaltmalarının özel kuralını doğrulamak.
3
Üst işaretli kısaltmalardaki ek kuralını hatırla.
cm2cm^2, m3m^3 gibi üst işaretli birimlere ek getirilirken kesme işareti kullanılmaz (cm2likcm^2lik).
Teknik kısaltmalardaki özel yazım kuralını kontrol etmek.
4
Kısaltmaların son harfine göre ek getirme kuralını uygula.
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' diye okunduğu için ek 'TDK'ye' olmalıdır; TRT ise 'Te-Re-Te' diye okunduğu için 'TRT'nin' kullanımı doğrudur.
Büyük harf kısaltmalarında eklerin son harfin ses değerine göre belirlenmesi kuralını teyit etmek.

Key Concept

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Belirlenmesi ve Noktalama Kuralları

Practice More

Kısaltmaların yazımını pekiştirmek için 'numara' (No.No.) ve 'kuruluş' (kur.kur.) gibi küçük harfli ama ölçü birimi olmayan kısaltmaların ek alış kurallarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question

Kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu yıl tatile T.H.Y. ile gitmeye karar verdik.

Answer

Hava yolu şirketinin kısaltması olan 'T.H.Y.' ifadesinde harfler arasına nokta konulması yazım yanlışıdır; doğru yazım 'THY' olmalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmaların arasına ve sonuna nokta konmaz. Bu kuralın sadece iki istisnası vardır: Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) ve Türkçe (T.). Bu nedenle 'T.H.Y.' yazımı yanlıştır; doğrusu 'THY' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmaların büyük veya küçük harfle yapılıp yapılmadığını belirle.
Cümlelerde THY, TDK, TRT ve T.C. büyük harfli; kg ise küçük harfli kısaltmalardır.
Yazım kuralları kısaltmanın türüne göre (büyük/küçük harf) değişiklik gösterir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda noktalama kuralını kontrol et.
T.C. ve T. (Türkçe) dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
TDK yazım kılavuzuna göre büyük harfli kısaltmalar arasına nokta konulması yanlıştır.
3
Kısaltmalara getirilen eklerin uyumunu kontrol et.
Büyük harflilerde son harfin okunuşu (TDK'ye, TRT'den), küçük harflilerde kelimenin tam okunuşu (kg'lık) esas alınmıştır.
Eklerin getirilme kuralı kısaltmanın harf büyüklüğüne göre değişir.

Key Concept

Kısaltmalarda Noktalama ve Ek Getirme Kuralları
Estimated Time:45s
Question 18Question

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: SGK'nın yayımladığı son genelge ile sağlık hizmetlerinde yeni bir döneme girildi.

Answer

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kısaltması olan 'SGK' ifadesine getirilen ekin 'SGK'nin' şeklinde olması gerekirken 'SGK'nın' şeklinde yazıldığı seçenek hatalıdır.
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kısaltması olan 'SGK' ifadesi büyük harflerle oluşturulmuştur. Bu tür kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde seslendirildiği için kısaltma 'Se-Ge-Ke' olarak okunmalı ve getirilen ek 'SGK'nin' şeklinde olmalıdır. 'SGK'nın' kullanımı, harfin yanlışlıkla 'ka' olarak okunmasından kaynaklanan bir yazım hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri tespit et.
Cümlelerde 'mg'dan', 'SGK'nın', 'TRT'de', 'T.C.' ve 'cm'yi' ifadeleri bulunmaktadır.
Yazım yanlışının hangi kural ihlalinden kaynaklandığını bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek getirme kuralını uygula.
'SGK' kısaltması 'Se-Ge-Ke' şeklinde okunur. Son harf 'Ke' olduğu için ek '-nin' olmalıdır. 'TRT' ise 'Te-Re-Te' şeklinde okunduğu için '-de' eki doğrudur.
Türkçede büyük harfli kısaltmalarda kısaltmanın açılımı değil, son harfinin okunuşu esas alınır. 'K' harfi her zaman 'ke' olarak seslendirilir.
3
Ölçü birimlerinde ek getirme kuralını kontrol et.
'mg' (miligram) ve 'cm' (santimetre) ölçü birimleridir. Bunlarda ek kelimenin okunuşuna göre getirilir: 'miligram-dan' ve 'santimetre-yi'.
Ölçü birimlerinin kısaltmalarında büyük harfli kısaltmaların aksine, kelimenin tam okunuşu dikkate alınır.
4
Noktalama kurallarını gözden geçir.
'T.C.' kullanımı istisnai bir kuraldır ve doğrudur. Ölçü birimlerinde (mg, cm) ise nokta kullanılmaz.
Kısaltmaların yazımında noktanın varlığı veya yokluğu önemli bir kuraldır.

Key Concept

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları
Estimated Time:50s
Question 19Question

Kamu kurumlarının resmî yazışmalarında ve teknik raporlarında kısaltmaların kullanımı, TDK Yazım Kılavuzu'ndaki kurallara göre düzenlenmelidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal arşiv çalışmaları kapsamında TRT'nin elindeki 35 mm'lik film kayıtları dijital ortama aktarılmaktadır.

Answer

Kurumsal arşiv çalışmaları kapsamında TRT'nin elindeki 35 mm'lik film kayıtları dijital ortama aktarılmaktadır.
Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' kısaltması, büyük harfli kısaltmaların son harfinin okunuşuna (Te-Re-Te) göre ek alması kuralına uygundur. Aynı şekilde '35 mm'lik' ifadesinde, ölçü birimlerinde nokta kullanılmaması kuralına uyulmuş ve ek, birimin tam okunuşuna (milimetrelik) göre doğru getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmaların (THY, TDK, TRT) yazımını ve eklerini kontrol et.
T.H.Y. ve TDK'nın ifadelerinin hatalı olduğu, TRT'nin ifadesinin doğru olduğu saptandı.
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz ve ek son harfin okunuşuna göre getirilir.
2
Küçük harfli ölçü kısaltmalarının (kg, cm, mm) yazımını ve eklerini kontrol et.
kg'den ve cm.'lik ifadelerinin hatalı olduğu, mm'lik ifadesinin doğru olduğu saptandı.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve ek kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilme Kuralları
Estimated Time:55s
Question 20Question

Bir belediyenin yayımladığı "Kentsel Dönüşüm Bilgilendirme Rehberi"nde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Başvuru sürecindeki teknik terimlerin doğru kullanımı için TDK'nın güncel yazım kılavuzu temel alınacaktır.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan TDK'nin yazımı hatalıdır çünkü büyük harf kısaltmalarında son harfin okunuşu (ke) esas alınmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için TDK kısaltmasına gelecek ek '-nin' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, kısaltmanın 'Türk Dil Kurumu' şeklinde açılımına veya hatalı bir 'ka' okunuşuna dayandığı için yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve türlerini (büyük harf/küçük harf) belirle.
TDK ve THY büyük harfli; m, m2m^2 ve mg küçük harfli kısaltmalardır.
Yazım kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.
2
Küçük harfli kısaltmalara getirilen eklerin kelime okunuşuna uygunluğunu kontrol et.
Metreden (mm'den), miligramdan (mgmg'dan) ve metrekareye (m2m^2 ye) kullanımları kurallara uygundur.
Ölçü birimi kısaltmalarında ek, kısaltmanın değil kelimenin tam okunuşuna göre gelir.
3
Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşunu esas alarak ekleri incele.
Türkçede 'K' harfi 'ke' olarak okunur; bu yüzden kısaltma 'Te-De-Ke' şeklinde okunmalı ve ek '-nin' olmalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.

Key Concept

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı
Page 1 / 7Next
Kısaltmaların Yazımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin