Noktalı Virgülün Kullanımı

127 questions

Türkçede noktalı virgülün (;) temel görevlerinden biri, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Kütüphanede edebiyat bölümünde roman, öykü; fen bölümünde ise fizik, kimya kitapları yer almaktadır.

Size şunu söylemeliyim; çalışmadan gerçek bir başarı elde edilemez.

Pazar sepetinin içinde şunlar vardı; elmalar, armutlar ve portakallar.

Akşam eve çok geç geldim; yorgun olduğum için hemen uyudum.

Sayın Başkan; konuşmanıza başlamadan önce dosyaları incelemeniz gerekiyor.

Show answer & explanation

Answer: Kütüphanede edebiyat bölümünde roman, öykü; fen bölümünde ise fizik, kimya kitapları yer almaktadır.

Answer

Kütüphanede edebiyat bölümünde roman, öykü; fen bölümünde ise fizik, kimya kitapları yer almaktadır.

Doğru seçenekte, edebiyat kitapları (roman, öykü) ve fen kitapları (fizik, kimya) olmak üzere iki ayrı kategori oluşturulmuştur. Bu kategorilerin her biri kendi içinde virgülle ayrıldığı için, iki kategoriyi birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılması Türk Dil Kurumu'nun 'tür veya takımları birbirinden ayırmak' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki gruplandırmaları analiz edin.

Cümlede 'roman, öykü' (edebiyat grubu) ve 'fizik, kimya' (fen grubu) şeklinde iki farklı küme bulunmaktadır.

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini test etmek.

Noktalama işaretinin gruplar arasındaki konumunu kontrol edin.

İki farklı grubun tam ortasında noktalı virgül kullanılmıştır.

Türleri birbirinden ayırmak için doğru işaretin seçildiğini doğrulamak.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Question 62Question →

Kamu personelinin görev ve sorumlulukları üzerine hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Liyakatli bir yönetici; tarafsız, dürüst ve vizyon sahibi bir profil çizerek çalışanlarına örnek olmalıdır.

Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; verimliliği artırmak, dijital dönüşümü tamamlamak ve hizmet kalitesini standardize etmek.

Sayısal branşlardan matematik, fizik, kimya; sözel branşlardan ise Türkçe, tarih ve coğrafya öğretmenleri seminere katıldı.

Evraklar incelendi, dosyalar arşivlendi; eksik görülen belgeler için ilgili birimlere resmi yazı yazıldı.

Ankara, İstanbul, İzmir büyükşehir belediyeleridir; Çankırı, Kırşehir, Yozgat ise il belediyeleridir.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; verimliliği artırmak, dijital dönüşümü tamamlamak ve hizmet kalitesini standardize etmek.

Answer

Kurumun stratejik hedefleriyle ilgili maddelerin sıralandığı seçenekte noktalı virgülün kullanımı yanlıştır; çünkü açıklama ve örnekleme yapılacak yerlerde iki nokta kullanılır.

Stratejik hedeflerin açıklandığı cümlede 'şunlardır' ifadesi bir listenin başlayacağını bildirmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Bu nedenle noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını belirle.

'Şunlardır' ifadesinden sonra bir liste geldiği görülmektedir.

TDK kurallarına göre açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin geleceğini tespit etmek gerekir.

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştır.

Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; bu görev iki noktaya (:) aittir.

Kavramsal karışıklığı gidermek ve doğru kuralı uygulamak için gereklidir.

Hatalı kullanımı tespit et.

'şunlardır;' kullanımı yerine 'şunlardır:' kullanımı gelmelidir.

Cümle yapısı bir açıklamaya işaret ettiği için noktalı virgül kullanımı yazım yanlışına yol açmıştır.

Key Concept

Noktalı virgül, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerde kullanılmaz; bu görev iki noktaya aittir.

Estimated Time:50s

Question 63Question →

Türkçede noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Pazardan elma, armut, şeftali; ıspanak, pırasa, lahana aldım.

Genç ressam; renkleri, fırça darbelerini ve ışığı ustalıkla kullanarak herkesi şaşırttı.

İşlerini vaktinde bitirmiş, raporlarını hazırlamıştı; ancak sunum için hâlâ biraz heyecanlıydı.

Sanatçının en önemli ilkesi şudur; her zaman özgün kalarak yeniliğin peşinden koşmak.

Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan; Almanya, Fransa, İngiltere dış politikada farklı yaklaşımlara sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: Sanatçının en önemli ilkesi şudur; her zaman özgün kalarak yeniliğin peşinden koşmak.

Answer

Sanatçının en önemli ilkesi şudur; her zaman özgün kalarak yeniliğin peşinden koşmak.

Doğru yanıt olan cümlede, 'şudur' kelimesinden sonra sanatçının ilkesine dair bir açıklama yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) konulmalıdır. Bu nedenle noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki noktalı virgülün kullanım amaçlarını belirleme

A, B, C ve E seçeneklerindeki kullanımların TDK'nin gruplandırma, sıralı cümle ve özne belirginleştirme kurallarına uygun olduğu görüldü.

Hatalı kullanımı bulmak için her seçeneğin bir kurala dayanıp dayanmadığı kontrol edilmelidir.

Hatalı seçeneği tespit etme

'Sanatçının en önemli ilkesi şudur' ifadesinden sonra bir açıklama gelmektedir.

Türkçe dil bilgisinde kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Estimated Time:1m 15s

Question 64Question →

Taşra teşkilatında valiler, kaymakamlar ve emniyet müdürleri (I) merkez teşkilatında ise bakanlar (II) genel müdürler ve daire başkanları (III) kamu düzeninin sağlanmasında (IV) kritik (V) roller üstlenir.

Bu cümlede numaralanmış yerlerin hangisine noktalı virgül (;) getirilmelidir?

III

Show answer & explanation

Answer: I

Answer

Cümlede farklı idari birimleri (taşra ve merkez) temsil eden grupları birbirinden ayırmak için (I) numaralı yere noktalı virgül getirilmelidir.

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Verilen cümlede 'taşra teşkilatı' üyeleri (valiler, kaymakamlar, emniyet müdürleri) ile 'merkez teşkilatı' üyeleri (bakanlar, genel müdürler, daire başkanları) iki farklı grubu temsil etmektedir. Bu iki grubun kendi içindeki ögeleri virgüllerle ayrıldığı için, bu iki ana öbek arasındaki sınırı belirlemek ve anlam karışıklığını önlemek için (I) numaralı yere noktalı virgül getirilmesi şarttır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin anlam yapısını ve öge gruplarını inceleyin.

Cümlede 'taşra teşkilatı' ve 'merkez teşkilatı' olmak üzere iki temel idari grup olduğu görülür.

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Grupların kendi içindeki noktalamalarını kontrol edin.

Taşra teşkilatı ögeleri (valiler, kaymakamlar...) ve merkez teşkilatı ögeleri (bakanlar, genel müdürler...) kendi içlerinde zaten virgülle ayrılmıştır.

İçinde virgül bulunan grupları ayırmak için hiyerarşik olarak daha üst bir işaret olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.

Numaralanmış yerlere uygun işaretleri yerleştirin.

(I) numaralı yere iki ana grubu ayırmak için noktalı virgül, (II) numaralı yere ise eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül konmalıdır.

TDK kuralları gereği tür veya takım değişiminde noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Key Concept

Virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Question 65Question →

Türkçede noktalı virgülün (;) temel görevlerinden biri, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu kurala uygun şekilde kullanılmıştır?

Manavdan elma, armut, muz; kasaptan kıyma, kuşbaşı ve pirzola aldık.

Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, şarkı söylemek istiyorum.

Çantasına şunları koydu; kitap, defter, kalem ve silgi.

Murat; Ahmet, Can ve Berk gibi oldukça disiplinli bir çalışandır.

Pazara gitti, alışveriş yaptı, eve döndü.

Show answer & explanation

Answer: Manavdan elma, armut, muz; kasaptan kıyma, kuşbaşı ve pirzola aldık.

Answer

Manavdan elma, armut, muz; kasaptan kıyma, kuşbaşı ve pirzola aldık.

Manavdan alınan ürünler (elma, armut, muz) ile kasaptan alınan ürünler (kıyma, kuşbaşı, pirzola) kendi içlerinde virgülle ayrılmış iki ayrı grup oluşturmaktadır. Bu iki grubu birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanımı TDK kurallarına göre doğrudur.

Step-by-Step Solution

Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevini hatırla.

Bu kural, bir cümlede virgüllerle ayrılmış farklı grupların (örneğin meyveler ve sebzeler, şehirler ve ülkeler) arasına noktalı virgül konmasını gerektirir.

Soruda istenen özel kullanım amacını belirlemek için kuralın tanımı temeldir.

Şıklardaki cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin işlevlerini incele.

Meyve grubunun (elma, armut, muz) et ürünleri grubundan (kıyma, kuşbaşı, pirzola) noktalı virgülle ayrıldığı cümle tespit edilir.

Doğru kullanımın kurala tam uygunluğunu doğrulamak gerekir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma İşlevi

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma ve özneyi vurgulama görevlerini içeren karma bir test çözerek farkları pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 66Question →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak ve özneden sonra gelen virgülle ayrılmış ögelerle öznenin karışmasını önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Kurumda teknik hizmetler sınıfında mühendis, mimar, teknisyen; idari hizmetler sınıfında ise memur, sayman, sekreter kadroları bulunmaktadır.

Valilik bünyesinde oluşturulan kriz masası; sağlık, emniyet, itfaiye ve AFAD birimleri arasında koordinasyonu sağlayarak süreci yönetmektedir.

Hazırlanan denetim raporunda kurumun performansına yönelik şu hususlar vurgulanmıştır; bütçe disiplininde zayıflık, iç kontrol eksikliği ve koordinasyon yetersizliği.

Müfettişler belgeleri, kayıtları, raporları titizlikle incelediler; ilgililerin ifadelerine başvurup soruşturma sürecini tamamladılar.

İhale dosyası, teknik şartname ve mali tablolar incelenmiş; hazırlanan sonuç raporu değerlendirilmek üzere ihale komisyonuna sunulmuştur.

Show answer & explanation

Answer: Hazırlanan denetim raporunda kurumun performansına yönelik şu hususlar vurgulanmıştır; bütçe disiplininde zayıflık, iç kontrol eksikliği ve koordinasyon yetersizliği.

Answer

Hazırlanan denetim raporunda kurumun performansına yönelik bulguların sıralandığı cümlede noktalı virgül değil, iki nokta kullanılmalıdır.

Kurumun performansına yönelik hususların sıralandığı cümlede, 'şu hususlar vurgulanmıştır' ifadesi bir örneklemenin geleceğini haber vermektedir. Bu tür durumlarda TDK standartlarına göre iki nokta (:) kullanılması zorunludur; noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin işlevlerini inceleyin.

Cümlelerde listeleme, gruplandırma ve sıralı cümle yapıları olduğu görülmektedir.

Her bir seçeneğin Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen noktalı virgül işlevlerine uyup uymadığını kontrol etmek gerekir.

Açıklama veya örnekleme yapılan ifadeleri tespit edin.

'Şu hususlar vurgulanmıştır' ifadesinden sonra bir liste sunulduğu belirlenmiştir.

TDK kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konması zorunludur.

Hatalı kullanımı onaylayın.

İlgili cümlede iki nokta yerine noktalı virgül kullanıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Noktalı virgül (;) hiçbir zaman açıklama yapmak veya örnek listesi başlatmak için kullanılmaz.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Arasındaki İşlev Farkı

Alternative Method

Cümlede 'şu', 'şunlar', 'aşağıdaki gibi' gibi ifadelerden sonra bir liste veya açıklama geliyorsa, noktalama işaretinin %100 oranında 'iki nokta' olması gerektiğini hatırlayarak hızlıca eleme yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 67Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), "ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak" amacıyla kullanılmıştır?

Gündüz oturumunda ekonomi, ticaret, finans konuları; akşam oturumunda ise sanat, edebiyat ve felsefe başlıkları ele alınacak.

Genç araştırmacı deney sonuçlarını, verilerini bir dosyada topladı; bunları analiz edip, yorumlayıp raporuna ekledi.

Bu rapor; kapsamlı, nesnel ve bilimsel veriler ışığında hazırlanmış bir çalışmadır.

Sınavda sorumlu olunan alanlar şunlardır; ses bilgisi, yazım kuralları ve noktalama işaretleri.

Mühendislik fakültesinde inşaat, makine, elektrik; tıp fakültesinde ise cerrahi, dahiliye, pediatri bölümleri bulunur.

Show answer & explanation

Answer: Genç araştırmacı deney sonuçlarını, verilerini bir dosyada topladı; bunları analiz edip, yorumlayıp raporuna ekledi.

Answer

İçinde virgül bulunan iki ayrı cümleyi birbirine bağlayan seçenek doğru cevaptır.

Doğru seçenekte, içerisinde virgül bulunan iki tam cümle (sıralı cümle) birleştirilmiştir. TDK kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Bu cümlede de 'sonuçlarını, verilerini' ve 'analiz edip, yorumlayıp' bölümlerindeki virgüller nedeniyle iki cümle arasına noktalı virgül gelmiştir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapısını incelemek

Doğru seçenekte 'topladı' ve 'ekledi' yüklemleriyle kurulan iki ayrı yargı (sıralı cümle) olduğu tespit edildi.

Soru, sıralı cümlelerin ayrımıyla ilgili özel bir görevi sormaktadır.

Cümle içi noktalama işaretlerini kontrol etmek

İlk cümlede 'sonuçlarını, verilerini' ve ikinci cümlede 'analiz edip, yorumlayıp' ifadelerinde virgül kullanıldığı görüldü.

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler ancak noktalı virgülle birbirinden ayrılabilir.

TDK kuralları ile eşleştirmek

Bu kullanımın TDK'nin 'Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.' kuralına tam olarak uyduğu teyit edildi.

Diğer seçenekler ya farklı bir kurala (tür/takım ayrımı, özne vurgusu) hizmet etmekte ya da hatalı noktalama içermektedir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümlelerde Kullanımı

Hints

Cümlelerin içinde virgül olup olmadığını ve birden fazla yüklem bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Practice More

Noktalı virgülün özneden sonra kullanıldığı durumlar ile ilgili örnekleri inceleyerek anlam karışıklığının nasıl önlendiğini pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:55s

Question 68Question →

Kamu kurumlarındaki idari süreçlerin ve liyakat sisteminin değerlendirildiği aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Bakanlık; fen liselerine, sosyal bilimler liselerine, anadolu liselerine; mesleki eğitim merkezlerine ve halk eğitim bürolarına yönelik yeni bir bütçe planlaması hazırladı.

Liyakat ilkesinin kamu personeli rejimi üzerindeki temel etkisi şudur; personelin yetkinliklerine göre görevlendirilmesi ve kariyer basamaklarında adil bir şekilde yükselmesi.

Yönetim kurulu, gündem maddelerini tek tek oyladı; kararların gerekçelerini, yasal dayanaklarını ve beklenen etkilerini müteakip tutanağa titizlikle geçirdi.

Yeni genel müdür; vizyoner, kararlı, uzlaşmacı kişiliğiyle dikkat çekmiş; kurum içindeki verimliliği artırmak adına bir dizi yapısal reformu hayata geçirmiştir.

Fizik, kimya, biyoloji; tarih, coğrafya, felsefe dersleri, öğrencilerin farklı bilişsel becerilerini geliştirmeye yönelik hazırlanan müfredatın temel taşlarıdır.

Show answer & explanation

Answer: Liyakat ilkesinin kamu personeli rejimi üzerindeki temel etkisi şudur; personelin yetkinliklerine göre görevlendirilmesi ve kariyer basamaklarında adil bir şekilde yükselmesi.

Answer

Liyakat ilkesinin etkisinin açıklandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.

Liyakat ilkesinin etkisinin açıklandığı cümlede, 'şudur' ifadesinden sonra bir tanım ve açıklama yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi bulunmadığı için kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapılarını ve noktalı virgülün kullanım amaçlarını inceleyin.

A, C, D ve E seçeneklerinde noktalı virgülün gruplandırma, sıralı cümleleri ayırma veya özneyi belirginleştirme görevleri kurallara uygundur.

TDK kurallarına göre noktalı virgül; türleri ayırmak, sıralı cümleleri bağlamak veya karmaşık özneleri ayırmak için kullanılır.

Anlamsal olarak bir açıklama veya tanım yapılıp yapılmadığını kontrol edin.

Liyakat ilkesiyle ilgili cümlede 'şudur' ifadesi bir açıklamanın geleceğini haber vermektedir.

Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgülün 'açıklama yapma' gibi bir görevi olup olmadığını sorgulayın.

Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur, bu nedenle kullanımı hatalıdır.

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerinin karıştırılması yaygın bir imla hatasıdır.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Estimated Time:1m 30s

Question 69Question →

Noktalı virgül (;) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Yeni şiirimiz; özgünlükten uzak, taklide dayalı, sığ bir anlayışın pençesinde kıvranıyor.

Takımda forvetler, kanat oyuncuları; defansta ise stoperler ve bekler yoğun bir antrenman programı uyguladı.

Sizden tek bir isteğim var; dürüstlükten asla ödün vermeyin.

Masa temizlendi, örtü serildi; tabaklar, çatallar ve bıçaklar özenle yerleştirildi.

İç Anadolu'da buğday, arpa, yulaf; Ege'de ise narenciye, zeytin, incir yetiştirilir.

Show answer & explanation

Answer: Sizden tek bir isteğim var; dürüstlükten asla ödün vermeyin.

Answer

Sizden tek bir isteğim var; dürüstlükten asla ödün vermeyin. (Cümlesindeki kullanım yanlıştır.)

Doğru cevap, 'Sizden tek bir isteğim var' ifadesinden sonra noktalı virgül kullanan seçenektir. Türk Dil Kurumu standartlarına göre, bir cümle kendisinden sonra gelecek olan bir açıklamayı veya örneği işaret ediyorsa orada iki nokta (:) kullanılmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Cümle yapısını ve anlam ilişkisini incele.

"Sizden tek bir isteğim var" ifadesinin ardından bu isteğin ne olduğuna dair bir açıklama yapıldığı görüldü.

Noktalama işaretinin işlevini belirlemek için cümlenin ne amaçla devam ettiğini anlamak gerekir.

Açıklama ve örnekleme kurallarını hatırla.

TDK kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki en temel farklardan biri açıklama işlevidir.

Noktalı virgülün görevleriyle karşılaştır.

Noktalı virgülün gruplandırma, virgüllü sıralı cümleleri ayırma veya özneyi belirginleştirme gibi görevleri vardır; ancak açıklama yapma görevi yoktur.

Hatalı kullanımın nedenini teknik olarak doğrulamak gerekir.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Estimated Time:1m 15s

Question 70Question →

Türkçede cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül ( $;$ ) kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül ( $;$ ) bu işleviyle kullanılmıştır?

Devlet arşivlerinde Osmanlı Türkçesiyle yazılmış fermanlar, beratlar, vakfiyeler; Cumhuriyet Dönemi'ne ait ise kanunlar, kararnameler, tutanaklar büyük bir titizlikle muhafaza edilmektedir.

Arşiv uzmanı, tozlu raflar arasında saatlerce çalışmış; aradığı nadir yazmayı, dehlizlerin en karanlık köşesinde bulmuştu.

Tarihî vesikalar; geçmişin izlerini bugüne taşıyan, toplumun hafızasını tazeleyen ve geleceğe ışık tutan en kıymetli hazinelerdir.

Kataloglama birimi yeni gelen eserleri şu başlıklara ayırdı: teknik raporlar, akademik dergiler ve biyografiler.

Kütüphane müdürlüğüne bağlı olan şubeler, birimler, bölge temsilcilikleri denetimden geçirilerek gerekli raporlar hazırlandı.

Show answer & explanation

Answer: Devlet arşivlerinde Osmanlı Türkçesiyle yazılmış fermanlar, beratlar, vakfiyeler; Cumhuriyet Dönemi'ne ait ise kanunlar, kararnameler, tutanaklar büyük bir titizlikle muhafaza edilmektedir.

Answer

Devlet arşivlerindeki belgelerin dönemlerine göre gruplandırıldığı cümle doğrudur.

Arşiv belgeleriyle ilgili cümlede, Osmanlı Dönemi'ne ait belgeler (ferman, berat, vakfiye) kendi içinde virgüllerle ayrılmış bir gruptur. Cumhuriyet Dönemi'ne ait belgeler de (kanun, kararname, tutanak) benzer şekilde bir gruptur. Bu iki farklı 'takımı' veya 'grubu' birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği araya noktalı virgül konulmuştur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalı virgülün konumunu ve çevresindeki kelime gruplarını inceleyin.

Noktalı virgülden önce 'fermanlar, beratlar, vakfiyeler' (Osmanlı Dönemi) grubu; sonra ise 'kanunlar, kararnameler, tutanaklar' (Cumhuriyet Dönemi) grubu yer almaktadır.

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, içinde virgül bulunan farklı kategorileri birbirinden ayırmaktır.

Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarını eleyin.

Araştırmacı ile başlayan cümlede sıralı cümleleri ayırma, tarihî vesikalar ile başlayan cümlede ise özneyi belirginleştirme görevi görülmektedir.

TDK kurallarına göre noktalı virgülün üç farklı temel görevi vardır ve her biri farklı yapısal ihtiyaçlara cevap verir.

İşlevsel eşleşmeyi kontrol edin.

Arşiv belgelerinin tasnifine dair cümledeki kullanım, 'tür veya takımları ayırma' kuralıyla tam olarak örtüşmektedir.

Cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış alt gruplar (ferman-berat / kanun-kararname) arasında daha üst bir ayırıcıya (noktalı virgül) ihtiyaç duyulmuştur.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

Hints

Cümledeki öğelerin kendi içinde gruplanıp gruplanmadığına bakın; örneğin 'meyveler-sebzeler' veya 'erkek isimleri-kız isimleri' gibi bir ayrım var mı?

Noktalı virgülden önce ve sonra gelen kelime öbeklerinin benzer türden olup olmadığını kontrol edin. Bir tarafta Osmanlı belgeleri, diğer tarafta Cumhuriyet belgeleri listelenmiş mi?

Tür veya takım ayrımı görevinde noktalı virgül, cümlenin ortasında bir 'duvar' görevi görür; bir yandaki kümeyi diğer yandaki kümeden kesin olarak ayırır.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneden sonra kullanım' kuralı ile ilgili soruları çözerek iki görev arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi ikiye bölmeyi deneyin. Eğer her iki bölüm de kendi içinde virgüllerle sıralanmış listeler barındırıyorsa, bu iki listeyi birleştiren işaret muhtemelen 'tür ve takım ayırıcı' görevindedir.

Estimated Time:1m 0s

Question 71Question →

Cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül, bu işleviyle kullanılmıştır?

Kurumun yatırım portföyünde hisse senedi, tahvil, bono; gayrimenkul tarafında ise konut, arsa ve dükkân yatırımları bulunmaktadır.

Başarılı bir idareci; personeline karşı adil, dürüst ve şeffaf bir tutum sergilemek zorundadır.

At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

Kurum içi disiplin yönetmeliğinde tek bir kural vurgulanmıştır; mesai saatlerine titizlikle riayet edilmesi.

Yeni atanan memur; dürüst, çalışkan ve azimli biri olduğu için kısa sürede herkesin takdirini kazandı.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun yatırım portföyünde hisse senedi, tahvil, bono; gayrimenkul tarafında ise konut, arsa ve dükkân yatırımları bulunmaktadır.

Answer

Şirketin yatırım portföyünde hisse senedi, tahvil, bono; gayrimenkul tarafında ise konut, arsa ve dükkân yatırımları bulunmaktadır.

Doğru seçenekte 'hisse senedi, tahvil, bono' bir türü (kağıt varlıklar), 'konut, arsa ve dükkân' ise başka bir türü (gayrimenkuller) temsil eder. Bu iki farklı türün arasında kullanılan noktalı virgül, gruplandırma işlevini tam olarak yerine getirmektedir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki virgüllerin kullanım amacını analiz et.

Hisse senedi, tahvil, bono kelimeleri arasında ve konut, arsa, dükkân kelimeleri arasında virgül kullanıldığı görüldü.

Virgüllerin aynı türden kelimeleri (eş görevli sözcükleri) ayırdığını tespit etmek gerekir.

Cümledeki anlam kümelerini belirle.

Birinci küme 'Finansal Araçlar', ikinci küme ise 'Taşınmazlar' olarak ikiye ayrılmaktadır.

Noktalı virgülün tür veya takım ayırma görevini yerine getirip getirmediğini anlamak için bu gruplandırma yapılmalıdır.

Gruplar arasındaki noktalama işaretini kontrol et.

İki farklı grubun tam ortasında noktalı virgül kullanılmıştır.

Virgüllerle ayrılmış grupları birbirine bağlarken karmaşayı önlemek için noktalı virgül kullanımı kurala uygundur.

Key Concept

Noktalı virgül, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (gruplandırmaları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

Hints

Cümlede iki ayrı liste olup olmadığını kontrol edin.

Noktalı virgülün 'sol tarafındaki kelimeler' bir grubu, 'sağ tarafındaki kelimeler' başka bir grubu mu temsil ediyor?

İçinde açıklama (:) veya sıralı cümle (; ) olan şıkları eleyip sadece 'tür ve takımlara' odaklanın.

Practice More

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'özneyi kendisinden sonraki virgüllü ögelerden ayırma' kuralı ile ilgili örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine virgül koymayı deneyin. Eğer cümlenin başındaki öğeler ile sonundaki öğeler birbirine karışıyor ve anlam bozuluyorsa (hepsi tek bir listeymiş gibi görünüyorsa), orada noktalı virgülün gruplandırma görevi vardır.

Estimated Time:1m 15s

Question 72Question →

Noktalı virgül ( $;$ ), cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül bu göreviyle kullanılmıştır?

Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül adları verilir.

Türkiye'nin en kalabalık şehirleri şunlardır; İstanbul, Ankara ve İzmir.

Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak istiyorum.

Yeni aldığımız evin odaları; geniş, ferah ve güneş alan bir yapıdaydı.

Pazardan elma, armut, muz, ıspanak ve pırasa aldık.

Show answer & explanation

Answer: Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül adları verilir.

Answer

Erkek ve kız çocuk isimlerinden oluşan iki farklı grubu birbirinden ayırmak için kullanılan seçenek doğrudur.

Doğru seçenekte 'erkek isimleri' ve 'kız isimleri' olmak üzere iki ayrı kategori (takım) oluşturulmuştur. Bu kategorilerin her biri kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler barındırdığı için, iki kategorinin birbirine karışmasını engellemek amacıyla araya noktalı virgül konulmuştur. Bu, noktalı virgülün en temel ve klasik görevlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kelime gruplarını belirleyin.

Birinci grup: 'Doğan, Tuğrul, Aslan' (Erkek isimleri); İkinci grup: 'İnci, Çiçek, Gönül' (Kız isimleri).

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri tür veya takımları ayırmaktır.

Grupların içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.

Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler içermektedir.

Kendi içinde virgül bulunan gruplar, birbirlerinden ancak noktalı virgül ile ayrılabilirler.

Noktalı virgülün yerini teyit edin.

Noktalı virgül, 'Aslan' kelimesinden sonra gelerek iki farklı tür listesini birbirinden ayırmıştır.

Bu kullanım, tanımda belirtilen 'tür veya takımları ayırma' görevine tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Noktalı virgülün tür ve takım (kategori) ayırma görevi.

Hints

Cümledeki kelimelerin 'erkek' ve 'kız' isimleri olarak iki ayrı gruba ayrılıp ayrılmadığına bakın.

Noktalı virgülün solundaki ve sağındaki kelime gruplarının farklı kategorilere ait olup olmadığını kontrol edin.

Eğer bir cümlede manav ürünleri ile kasap ürünlerini ayrı ayrı listeliyorsanız, bu iki listeyi birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanmalısınız.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneden sonra kullanım' görevini pekiştirmek için benzer bir örnek inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 73Question →

Türkçede noktalı virgül ( $;$ ), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu görevde kullanılmıştır?

Piyano, keman, viyolonsel batı müziği; bağlama, ney, kanun ise Türk müziği enstrümanlarıdır.

Başarılı olmanın tek bir yolu vardır; her gün düzenli olarak kitap okumak.

Kütüphanede şu tür kitaplar bulunur: romanlar, şiir kitapları ve araştırma eserleri.

Genç memur; dürüst, çalışkan ve disiplinli bir çalışma prensibine sahipti.

Dün akşam; ailece çok keyifli bir yemek yedik.

Show answer & explanation

Answer: Piyano, keman, viyolonsel batı müziği; bağlama, ney, kanun ise Türk müziği enstrümanlarıdır.

Answer

Piyano, keman ve viyolonselin 'batı müziği' grubu olarak; bağlama, ney ve kanunun ise 'Türk müziği' grubu olarak sınıflandırıldığı seçenek doğrudur.

Doğru olan cümlede, virgüllerle ayrılmış enstrüman isimleri kendi içlerinde kategorize edilmiştir. Batı müziği çalgıları ile Türk müziği çalgıları arasındaki sınırı belirlemek ve bu iki farklı takımı (grubu) ayırmak için noktalı virgül kullanılması tam olarak kurala uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki öğeleri ve grupları inceleyin.

Birinci grupta batı müziği çalgıları (piyano, keman...), ikinci grupta Türk müziği çalgıları (bağlama, ney...) bulunmaktadır.

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini tespit etmek için cümlenin iki tarafında farklı kategorilerin olup olmadığına bakılır.

Noktalama işaretinin görevini doğrulayın.

Noktalı virgül, bu iki farklı enstrüman grubunu birbirinden net bir şekilde ayırmıştır.

TDK kurallarına göre tür veya takımlar arasına noktalı virgül konur.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Hints

Cümledeki öğelerin iki farklı kategoriye ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin.

Cümle içerisinde 'meyveler-sebzeler' veya 'erkek isimleri-kız isimleri' gibi bir gruplandırma mantığı arayın.

Müzik enstrümanlarının türlerine göre nasıl ayrıldığını incelemek sizi doğru cevaba ulaştıracaktır.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' ve 'sıralı cümleleri ayırma' görevlerini de içeren örnekleri inceleyerek aralarındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'ise' bağlacı genellikle iki farklı grubun karşılaştırıldığını veya ayrıldığını gösteren bir ipucudur. Noktalı virgülün bu tür cümlelerde grupları ayırmak için kullanılması çok yaygındır.

Estimated Time:45s

Question 74Question →

Türkçede noktalı virgül ( $;$ ), cümle içerisinde kendi içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle ve doğru bir şekilde kullanılmıştır?

Resmî yazışmalarda dilekçe, rapor, tutanak; mali işlemlerde ise fatura, makbuz ve bordro esas alınır.

Kamu personeli alımı için şu şartlar aranır; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, belirli bir yaş sınırını aşmamak ve sınavda başarılı olmak.

Müdürlük makamına; ilgili birimden gelen tüm resmî evraklar ivedilikle sunulmalı ve dosyalanmalıdır.

Toplantı salonunda; masa, sandalye, projeksiyon cihazı ve yazı tahtası gibi araçlar hazır bulunduruldu.

Hafta sonu yapılacak olan sınav başvuruları; yarın sabah mesai bitimine kadar devam edecektir.

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda dilekçe, rapor, tutanak; mali işlemlerde ise fatura, makbuz ve bordro esas alınır.

Answer

Resmî yazışmalardaki evrak gruplarını (dilekçe, rapor, tutanak ile fatura, makbuz, bordro) birbirinden ayıran cümle doğru kullanımı içerir.

Resmî ve mali işlemlere dair evrakların listelendiği seçenekte, iki farklı kavram grubu (yönetsel belgeler ve mali belgeler) bulunmaktadır. Bu grupların her biri kendi içinde virgüllerle ayrıldığı için, bu iki ana grubu birbirinden net bir şekilde ayırmak amacıyla noktalı virgül (

;

) kullanılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu'nun belirlediği 'tür veya takımları ayırma' kuralına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki söz öbeklerini ve kategorileri inceleyin.

Cümlede 'yönetsel evraklar' ve 'mali evraklar' şeklinde iki temel kategori olduğu görülmektedir.

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış farklı türleri birbirinden ayırmaktır.

Kategorilerin kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.

Dilekçe, rapor ve tutanak kelimelerinin kendi aralarında virgül ile ayrıldığı tespit edilmiştir.

Eğer kategoriler kendi içinde virgül içeriyorsa, bu kategorileri bağlamak için daha güçlü bir durak olan noktalı virgül gerekir.

Seçenekleri kurala göre eleyin.

Açıklama yapılan yerde iki nokta gereken seçenekler ve gereksiz noktalama kullanılan seçenekler elenerek doğru kullanım belirlenir.

Diğer seçeneklerde ya işlev hatası (açıklama yerine noktalı virgül kullanılması) ya da gereksiz kullanım söz konusudur.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma görevi

Hints

Cümlede iki farklı 'liste' veya 'kategori' olup olmadığını kontrol edin.

Örnekleme veya açıklama yapılan yerlerde iki nokta (

:

) gerektiğini, gruplandırma yapılan yerlerde ise noktalı virgül (

;

) gerektiğini hatırlayın.

Resmî evraklar ve mali evraklar şeklinde iki ayrı grubun virgüllerle kendi içinde sıralandığı seçeneğe odaklanın.

Practice More

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralını da gözden geçirin.

Alternative Method

Noktalı virgül yerine nokta koymayı deneyin; eğer anlamlı iki ayrı liste/grup ortaya çıkıyorsa ve bunlar kendi içinde virgül barındırıyorsa noktalı virgül kullanımı doğrudur.

Estimated Time:50s

Question 75Question →

Türkçede noktalı virgül (;); ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma, tür veya takımları gruplandırma ve özneden sonraki anlam karışıklığını önleme gibi farklı işlevlerle kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), "cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak" amacıyla kullanılmıştır?

Klasik Türk müziğinde makamlar, usuller ve formlar; Batı müziğinde ise tonalite, armoni ve kontrpuan disiplinlerarası bir titizlikle incelenir.

Denetim ekipleri; mali kayıtları, harcama belgelerini ve personel dosyalarını inceleyerek kurumun genel işleyişi hakkında kapsamlı bir rapor hazırladı.

Toplantıda alınan kararlar, yürürlüğe giren yasalar ve yönetmelikler titizlikle arşivlendi; ancak uygulama aşamasındaki aksaklıklar henüz giderilemedi.

Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda şu adımların atılması planlanmaktadır; yenilenebilir enerji yatırımları, atık yönetimi ve su tasarrufu.

Sevinçten, heyecandan eli ayağına dolanıyor; kalabalığın önünde konuşmak, projelerini anlatmak için sabırsızlanıyordu.

Show answer & explanation

Answer: Klasik Türk müziğinde makamlar, usuller ve formlar; Batı müziğinde ise tonalite, armoni ve kontrpuan disiplinlerarası bir titizlikle incelenir.

Answer

Klasik Türk müziği ve Batı müziği disiplinlerini ayıran seçenek doğru kullanımdır.

Müzik disiplinlerine dair verilen örnekte, 'makamlar, usuller ve formlar' bir grubu; 'tonalite, armoni ve kontrpuan' ise diğer bir grubu temsil eder. Bu iki farklı müzik ekolüne ait takımları ayırmak için noktalı virgül kullanılması TDK kurallarına göre 'tür veya takımları ayırma' işlevine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalama işaretlerinin hangi ögeleri bağladığını inceleyin.

Noktalı virgülün sol tarafında Türk müziği unsurları, sağ tarafında ise Batı müziği unsurları yer almaktadır.

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini tespit etmek için gruplar arası geçişi bulmak gerekir.

Gruplandırmanın virgüllerle desteklenip desteklenmediğini kontrol edin.

Her iki grup içinde de kendi ögeleri virgüllerle (makamlar, usuller... / tonalite, armoni...) ayrılmıştır.

Tür veya takımları ayırma kuralı, grupların kendi içinde virgül barındırmasını gerektirir.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

Hints

Noktalı virgülün ayırdığı kısımların birer 'liste' veya 'kategori' olup olmadığına bakın.

Cümlede yüklemleri mi yoksa benzer özelliklere sahip kelime gruplarını mı ayırdığını analiz edin.

Cümledeki 'Türk müziği' ve 'Batı müziği' gibi iki farklı alanı temsil eden kavram öbeklerine odaklanın.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın farkını pekiştirmek için 'açıklama' ve 'gruplandırma' arasındaki mantıksal farkı çalışan sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi ikiye böldüğünüzde, her iki tarafta da virgüllerle sıralanmış benzer nitelikli nesneler veya kavramlar görüyorsanız, bu 'tür veya takımları ayırma' görevidir.

Estimated Time:1m 30s

Question 76Question →

Noktalı virgül ( $;$ ), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül bu göreviyle kullanılmıştır?

Yaz tatilinde İzmir, Aydın, Muğla; kış tatilinde ise Erzurum, Bolu ve Kars tercih edilir.

Marketten şunları almalısın: süt, ekmek, yumurta ve peynir.

Çok çalıştı, yoruldu; sonunda hedeflediği puanı almayı başardı.

Yeni atanan memur; dürüst, çalışkan ve disiplinli biridir.

At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

Show answer & explanation

Answer: Yaz tatilinde İzmir, Aydın, Muğla; kış tatilinde ise Erzurum, Bolu ve Kars tercih edilir.

Answer

Tatil şehirlerini yaz ve kış mevsimlerine göre iki ayrı grup halinde sunan ve bu grupları noktalı virgülle ayıran seçenek doğrudur.

Doğru seçenekte, İzmir, Aydın ve Muğla 'yaz tatili şehirleri' grubunu; Erzurum, Bolu ve Kars ise 'kış tatili şehirleri' grubunu temsil etmektedir. Her iki grup kendi içinde virgül içerdiği için, bu iki ana kümenin karışmaması için aralarına noktalı virgül konulmuştur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki ögeleri ve virgülleri inceleyin.

İzmir, Aydın, Muğla (1. Grup) ve Erzurum, Bolu, Kars (2. Grup) kendi içlerinde virgüllerle ayrılmış şehir listeleridir.

Noktalı virgülün türleri ayırma görevini görebilmek için önce virgülle ayrılmış küçük listelerin varlığını saptamak gerekir.

İki liste arasındaki noktalama işaretini kontrol edin.

İki farklı şehir grubunun ortasında noktalı virgül (

;

) bulunmaktadır.

Bu kullanım, kuralda belirtilen 'virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırma' görevine tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, cümle içerisinde zaten virgül kullanılmış olan farklı grupları (tür veya takımları) birbirinden ayırmaktır.

Hints

Cümle içinde meyveler-sebzeler veya erkek isimleri-kız isimleri gibi iki ayrı küme olup olmadığına bakın.

Noktalı virgülden önce ve sonra virgülle ayrılmış en az ikişer kelimelik listeler olması gerekir.

Doğru cevapta 'yaz şehirleri' ve 'kış şehirleri' şeklinde net bir gruplandırma yapılmıştır.

Practice More

Şimdi de noktalı virgülün 'özneden sonra kullanım' görevini içeren bir soru çözerek aradaki farkı pekiştirebilirsin.

Alternative Method

Noktalı virgülü bir 'duvar' gibi düşünün. Bu duvarın solunda bir grup arkadaş, sağında ise başka bir grup arkadaş olmalı. Eğer duvardan önce hiç virgül yoksa, o duvarın (noktalı virgülün) orada olması genellikle hatalıdır.

Estimated Time:45s

Question 77Question →

Modern şehircilik anlayışında kısa mesafeli ulaşım ağlarında otobüs, metrobüs, tramvay ( ) uzun mesafeli yolculuklarda ise uçak, hızlı tren, feribot gibi araçlar daha verimli kullanılmaktadır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken en uygun noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Noktalı virgül (

;

)

İki nokta (

:

)

Virgül (

,

)

Nokta (

.

)

Üç nokta (

...

)

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül ( $;$ )

Answer

Cümlede virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (

;

) kullanılmalıdır.

Verilen cümlede 'otobüs, metrobüs, tramvay' bir grubu; 'uçak, hızlı tren, feribot' ise başka bir grubu temsil etmektedir. Bu iki farklı ulaşım kategorisini (takımını) birbirinden net bir şekilde ayırmak için TDK kuralları gereği noktalı virgül (

;

) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kelime gruplarını analiz edin.

Cümlede 'otobüs, metrobüs, tramvay' (kısa mesafe) ve 'uçak, hızlı tren, feribot' (uzun mesafe) olmak üzere iki ayrı kategori bulunmaktadır.

Noktalama işaretini belirlemek için önce ögeler arasındaki anlamsal ilişkiyi kurmak gerekir.

Tür veya takımları ayırma kuralını uygulayın.

İki farklı ulaşım kategorisi virgüllerle ayrılmış kendi içinde ögelere sahiptir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.

Key Concept

Noktalı virgülün gruplandırma görevi

Hints

Cümledeki virgüllerin hangi kelimeleri birbirine bağladığına ve nerede bir grup değişimi olduğuna dikkat edin.

Cümlede 'kısa mesafe' ve 'uzun mesafe' şeklinde iki ayrı küme oluşturulmuştur. Bu kümelerin sınırını belirleyen işareti arıyoruz.

Tür veya takımları ayırma görevi, Türkçede sadece tek bir noktalama işaretine aittir; o da noktalı virgüldür.

Practice More

Noktalı virgülün diğer önemli görevi olan 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralına dair örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer cümleyi iki ayrı cümleye bölmek isteseydik nokta koyabilirdik; ancak cümle yapısı 'ise' bağlacı ile birbirine bağlandığı için sadece bir ayraca ihtiyacımız var.

Estimated Time:45s

Question 78Question →

Bir kamu kurumundaki evrakların tasnif süreciyle ilgili hazırlanan yönetmelikte şu ifade yer almaktadır:

"Arşivleme sistemimizde faturalar, makbuzlar, çekler mali evraklar ( ) yönetmelikler, genelgeler, tutanaklar ise idari evraklar grubuna dâhil edilerek dosyalanır."

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Noktalı virgül (

;

)

İki nokta (

:

)

Virgül (

,

)

Nokta (

.

)

Üç nokta (

...

)

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül ( $;$ )

Answer

Noktalı virgül (

;

)

Cümlede 'mali evraklar' ve 'idari evraklar' şeklinde iki farklı küme oluşturulmuştur. Bu kümelerin kendi elemanları zaten virgülle ayrıldığı için, iki ana kümeyi birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılması şarttır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin yapısını ve grupları analiz edin.

Cümlede 'mali evraklar' (faturalar, makbuzlar, çekler) ve 'idari evraklar' (yönetmelikler, genelgeler, tutanaklar) olmak üzere iki ana grup olduğu görülmektedir.

Noktalama işaretini belirlemek için önce ögeler arasındaki mantıksal ilişkiyi anlamak gerekir.

Grupların kendi içindeki noktalamasını kontrol edin.

Her iki grubun içindeki örnekler (faturalar, makbuzlar vb.) virgülle ayrılmıştır.

Eğer bir grupta zaten virgül kullanılmışsa, bu grupları birbirinden ayırmak için virgül yetersiz kalır.

Uygun kuralı uygulayın.

Tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (

;

) getirilmelidir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak noktalı virgülün temel görevidir.

Key Concept

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

Hints

Cümlede iki farklı kategori (mali ve idari) olduğunu fark ettiniz mi?

Bu kategorilerin elemanları zaten virgülle ayrılmış. Grupları ayırmak için virgülden daha güçlü bir işarete ihtiyacınız var.

Tür veya takımları birbirinden ayıran noktalama işaretini hatırlayın: 'Manavdan elma, armut; pazardan marul, maydanoz aldım' örneğinde olduğu gibi.

Practice More

Noktalı virgülün 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' görevini de inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümle olarak düşünün. Eğer noktayla ayırsaydınız anlam bozulmazdı ancak bu iki grup birbiriyle ilişkili olduğu için tek cümlede 'noktalı virgül' ile bağlamak en profesyonel yaklaşımdır.

Estimated Time:45s

Question 79Question →

Kurumsal yapılanmalarda görev ve yetki alanları belirlenirken benzer iş kollarının bir arada değerlendirilmesi esas alınır. **Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül ( $;$ ), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır?**

Bakanlık merkez teşkilatında idari birimler olarak özel kalem, personel, strateji; icra birimleri olarak ise eğitim, sağlık, tarım genel müdürlükleri yapılandırılmıştır.

Sınav başvurusu için adaylardan istenen belgeler şunlardır; kimlik belgesi, diploma fotokopisi ve biyometrik fotoğraf.

Kurumun yayımladığı son raporda şu temel veriler paylaşıldı; yıllık büyüme oranı, ihracat rakamları ve işsizlik oranları.

Yeni atanan personelin görev yerleri; İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa illeri olarak kararlaştırıldı.

Proje koordinatörü; saha çalışmalarını, laboratuvar sonuçlarını ve maliyet raporlarını üst yönetime sundu.

Show answer & explanation

Answer: Bakanlık merkez teşkilatında idari birimler olarak özel kalem, personel, strateji; icra birimleri olarak ise eğitim, sağlık, tarım genel müdürlükleri yapılandırılmıştır.

Answer

İdari ve icra birimlerinin kendi içlerinde virgülle ayrılıp birbirlerinden noktalı virgül ile ayrıldığı seçenek doğrudur.

Doğru seçenekte, bakanlık birimleri 'idari' ve 'icra' olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmıştır. İdari birimler kendi içinde (özel kalem, personel, strateji), icra birimleri ise kendi içinde (eğitim, sağlık, tarım) virgülle ayrıldığı için bu iki ana kategoriyi birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (

;

) kullanılmıştır. Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki virgül kullanımını analiz edin.

'Özel kalem, personel, strateji' ve 'eğitim, sağlık, tarım' bölümlerinde kelimeler arası virgül bulunmaktadır.

Noktalı virgülün tür ve takımları ayırma görevi için öncelikle bu grupların kendi içlerinde virgül barındırması gerekir.

Cümlede bir gruplandırma veya kümeleme olup olmadığını kontrol edin.

Cümlede 'idari birimler' (1. Grup) ve 'icra birimleri' (2. Grup) şeklinde iki farklı küme mevcuttur.

Farklı kategorideki kavramları ayırmak noktalı virgülün temel görevlerinden biridir.

Noktalı virgülün konumunu ve çevresindeki işaretleri değerlendirin.

İki farklı grubun tam ortasında noktalı virgül (

;

) kullanılmıştır.

Tür veya takımları ayıran noktalı virgül, bu grupların sınırını belirlemek için kullanılır.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayıran Noktalı Virgül

Hints

Cümledeki virgüllere bakın. Eğer virgüllerle ayrılmış kelimeler iki farklı mantıksal küme oluşturuyorsa aradaki işaret noktalı virgüldür.

Cümledeki 'idari birimler' ve 'icra birimleri' ifadeleri arasındaki sınırın nasıl çizildiğine dikkat edin.

Örneklerden önce iki nokta konulurken, grupları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Şıklarda bu farkı arayın.

Practice More

Noktalı virgülün diğer iki görevi olan 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'özneyi netleştirme' durumlarını inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi ikiye bölün. Eğer noktalı virgülün olduğu yere kadar bir liste, ondan sonra farklı içerikte başka bir liste başlıyorsa 'tür veya takımları ayırma' görevi kullanılmıştır.

Estimated Time:50s

Question 80Question →

Noktalı virgül ( $;$ ); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

**Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül ( $;$ ) bu işleviyle kullanılmıştır?**

Belediye kütüphanesinde roman, hikâye, şiir; ansiklopedi, sözlük ve biyografi türündeki kitaplar farklı raflarda yer alıyor.

Yeni taşındığımız evin bahçesinde pek çok ağaç türü var; çam, meşe, gürgen ve ardıç.

Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.

Haluk; çalışkan, disiplinli ve dürüst bir çalışan olduğu için her zaman takdir edilir.

Size tek bir şey söyleyeceğim; hayallerinizden asla vazgeçmeyin.

Show answer & explanation

Answer: Belediye kütüphanesinde roman, hikâye, şiir; ansiklopedi, sözlük ve biyografi türündeki kitaplar farklı raflarda yer alıyor.

Answer

Belediye kütüphanesinde roman, hikâye, şiir; ansiklopedi, sözlük ve biyografi türündeki kitaplar farklı raflarda yer alıyor.

Doğru cevap olan seçenekte, kitap türleri iki farklı ana kategoriye (edebi eserler ve başvuru kaynakları) ayrılmıştır. 'Roman, hikâye, şiir' kendi içinde virgülle ayrılmış bir gruptur; 'ansiklopedi, sözlük, biyografi' ise yine kendi içinde virgülle ayrılmış ikinci bir gruptur. Bu iki farklı grubun sınırlarını belirlemek için araya noktalı virgül getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

Kuralı Tanımlama

Cümlede virgüllerle ayrılmış öğelerin oluşturduğu farklı grupların varlığı tespit edilmelidir.

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini doğrulamak için.

Cümle Analizi

Doğru cümlede 'roman, hikâye, şiir' (Grup 1) ve 'ansiklopedi, sözlük, biyografi' (Grup 2) şeklinde iki net takım bulunmaktadır.

Bu iki takımın kendi içinde virgül içermesi, aralarına noktalı virgül gelmesini zorunlu kılar.

Diğer Seçeneklerin Elenmesi

Diğer şıklardaki noktalı virgülün ya yanlış kullanıldığı ya da farklı bir işleve (sıralı cümleleri ayırma, özneyi belirginleştirme vb.) sahip olduğu görülmüştür.

Soru kökündeki spesifik işlevle eşleşen tek seçeneği kesinleştirmek için.

Key Concept

Noktalı virgül, birbiriyle ilişkili ancak farklı kategorideki kelime gruplarını ayırmak için 'virgülün bir üst derecesi' olarak kullanılır.

Hints

Cümlede iki farklı kategoriye ait öğelerin (örneğin kitap türleri, meyve-sebze vb.) bir arada verilip verilmediğini inceleyin.

Grupların kendi içinde virgülle ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin; türleri birbirinden ayırmak için noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.

Örnek verme veya açıklama cümlelerinde noktalı virgül değil, iki nokta kullanıldığını hatırlayın; bu sayede yanlış seçenekleri eleyebilirsiniz.

Practice More

Sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımını pekiştirmek için içinde birden fazla yüklem ve virgül bulunan cümleleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

PreviousPage 4 / 7Next

Noktalı Virgülün Kullanımı

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints