Examkin

Noktalı Virgülün Kullanımı

127 questions

Question 101Question →

Noktalı virgül (;;), cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Edebiyatımızda Tanzimat Dönemi sanatçıları hak, adalet ve hürriyet; Servetifünun Dönemi sanatçıları ise hayal-hakikat çatışması ve karamsarlık temalarını işlemişlerdir.

Answer

Edebiyatımızda Tanzimat Dönemi sanatçıları ile Servetifünun Dönemi sanatçılarının işlediği temaları gruplandıran seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte, Tanzimat Dönemi temaları (birinci grup) ile Servetifünun Dönemi temaları (ikinci grup) arasında noktalı virgül kullanılmıştır. Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış unsurlar içerdiği için bu grupları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki virgül kullanımını analiz edin.
Cümlede 'hak, adalet ve hürriyet' ile 'hayal-hakikat çatışması ve karamsarlık' ifadelerinin kendi içlerinde virgülle ayrıldığı görülmektedir.
Noktalı virgülün gruplandırma yapabilmesi için grupların kendi içinde virgül barındırması gerekir.
2
Noktalı virgülün ayırdığı birimleri belirleyin.
Noktalı virgül, Tanzimat sanatçılarının özellikleri ile Servetifünun sanatçılarının özelliklerini iki ayrı 'takım' olarak ayırmaktadır.
Bu kullanım, TDK'nin 'tür veya takımları birbirinden ayırmak' kuralına tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takım Ayırma Görevi

Hints

1
Cümledeki noktalı virgülden önce ve sonra gelen kelime gruplarının benzer kategoride olup olmadığını kontrol edin.
2
Manavdan meyveler (elma, armut); pazardan sebzeler (marul, maydanoz) örneğindeki gibi bir yapı arayın.
3
Cümlede iki farklı dönem veya kategoriye ait örneklerin virgüllerle sıralandığı ve bu iki ana kümenin noktalı virgülle bölündüğü seçeneğe odaklanın.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneden sonra kullanımı' ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevleri arasındaki farkı pekiştirmek için karma noktalama testleri çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 102Question →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Pazardan elma, armut, üzüm; ıspanak, pırasa, lahana aldık.

Answer

Pazardan elma, armut, üzüm; ıspanak, pırasa, lahana aldık.
Pazardan alınan ürünlerin meyve ve sebze olarak iki farklı kategoriye ayrılması, 'tür veya takımları ayırma' işlevine örnektir. Meyveler kendi içinde virgülle ayrıldığı için, sebze grubuna geçişte noktalı virgül kullanılarak iki farklı küme netleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kelime gruplarını belirleyin.
Cümlede 'meyveler' (elma, armut, üzüm) ve 'sebzeler' (ıspanak, pırasa, lahana) şeklinde iki ayrı grup bulunmaktadır.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, bu tür farklı kategorileri ayırmaktır.
2
Grup içi işaretleri kontrol edin.
Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış elemanlardan oluşmaktadır.
Türler kendi içinde virgülle ayrıldığında, bu iki türü birbirine karıştırmamak için araya noktalı virgül gelir.
3
Noktalı virgülün konumunu doğrulayın.
Meyve listesi bittikten sonra, sebze listesi başlamadan hemen önce noktalı virgül kullanılmıştır.
Bu kullanım, TDK'nin 'tür veya takımları birbirinden ayırmak' kuralına tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Tür veya takımları ayırma kuralı

Hints

1
Cümlelerde meyve ve sebze gibi farklı kategorilerin bir arada olup olmadığına bakın.
2
Bir grup bittikten sonra diğer grubun başladığı yerde hangi işaretin kullanıldığını kontrol edin.
3
Meyve isimleri (elma, armut) ve sebze isimleri (ıspanak, pırasa) iki ayrı kümedir. Bu iki kümenin arasına noktalı virgül gelmelidir.

Practice More

Benzer şekilde 'erkek isimleri ve kız isimleri' veya 'sayısal dersler ve sözel dersler' gibi gruplandırmalar yaparak pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 103Question →

Olimpiyat oyunlarında bireysel sporlarda güreş, halter, judo ( ) takım sporlarında ise voleybol, basketbol ve hentbol branşlarında başarılı sonuçlar elde ettik.

Bu cümlede yay ayraçla belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: ; (Noktalı virgül)

Answer

Noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.
Cümlede 'bireysel sporlar' ve 'takım sporları' olmak üzere iki farklı kategori bulunmaktadır. Her iki kategorinin kendi elemanları (güreş, halter... / voleybol, basketbol...) zaten virgülle ayrıldığı için, bu iki ana kümeyi birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kelime gruplarını analiz edin.
"Bireysel sporlar" (güreş, halter, judo) ve "takım sporları" (voleybol, basketbol, hentbol) şeklinde iki ana grup olduğu görülmektedir.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin mantıksal yapısını anlamak gerekir.
2
Grupların kendi içindeki noktalamayı kontrol edin.
Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler barındırmaktadır.
Eğer gruplar içinde virgül varsa, bu grupları birbirine bağlamak için daha üst seviyede bir işaret olan noktalı virgül gereklidir.
3
TDK kurallarını uygulayın.
Noktalı virgül (;;), tür veya takım farkını belirtmek için en uygun işarettir.
İki nokta (::) açıklama/tanım için, virgül (,,) ise benzer öğeleri sıralamak içindir; burada ise kategorik bir ayrım söz konusudur.

Key Concept

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.

Hints

1
Cümlede 'bireysel' ve 'takım' şeklinde iki ayrı spor kategorisi oluşturulduğuna dikkat edin.
2
Her iki grup da kendi içinde zaten virgül içeriyor. İki virgüllü grubu ayırmak için hangi işaret virgülden bir derece daha güçlüdür?
3
TDK'nin 'tür veya takımları ayırma' kuralını hatırlayın: Meyveler, sebzeler veya kız isimleri, erkek isimleri ayrımında hangi işaret kullanılır?

Practice More

Benzer şekilde, pazardan alınan 'sebze' ve 'meyve' gruplarını ayıran cümlelerle pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 104Question →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Rönesans döneminde resim, heykel, mimari; Barok döneminde ise süsleme, dekorasyon ve müzik sanatları ihtişamlı bir kimliğe bürünmüştür.

Answer

Rönesans ve Barok sanat dönemlerine ait türlerin gruplandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte noktalı virgül, 'Rönesans dönemindeki sanatlar' ile 'Barok dönemindeki sanatlar' şeklinde iki farklı tür/takım kümesini birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu, kuralın doğrudan uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki kuralı analiz etme
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi aranmalıdır.
Soruda noktalı virgülün birden fazla görevinden sadece biri istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki gruplandırmaları inceleme
Sanat dönemleri (Rönesans ve Barok) bazında bir sınıflandırma yapıldığı görülür.
Noktalı virgülün sol tarafında Rönesans sanatları, sağ tarafında Barok sanatları listelenmiştir.
3
Diğer görevleri eleme
Özne netleştirme ve sıralı cümle bağlama görevleri elenir.
Modern Türk şiiri ve büyükşehirlerle ilgili cümleler özne netleştirme, toplantı tutanağıyla ilgili cümle ise sıralı cümle örneğidir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Hints

1
Cümlede virgülle ayrılmış iki ayrı 'liste' veya 'kategori' olup olmadığını kontrol edin.
2
Noktalı virgülün olduğu yere kadar olan kısmın bir grup, sonrasının ise başka bir grup oluşturup oluşturmadığına bakın.
3
Örneğin; 'meyveler; sebzeler' veya 'romanlar; şiirler' gibi bir ayrım yapılıyorsa bu 'tür veya takımları ayırma' görevidir.

Practice More

Noktalı virgülün özneyi netleştirme görevi ile ilgili daha karmaşık örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 105Question →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arkeoloji müzesinde heykeller, lahitler, sikkeler; Etnografya müzesinde ise el yazmaları, dokumalar ve geleneksel kıyafetler sergilenmektedir.

Answer

Müzelerdeki nesne gruplarını ayıran cümledeki kullanım doğrudur.
Müzelerle ilgili cümlede, noktalı virgül tam olarak kuralda belirtildiği gibi virgüllerle ayrılmış iki farklı kategoriyi (Arkeoloji müzesi öğeleri ve Etnografya müzesi öğeleri) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretlerini ve işlevlerini belirleyin.
Cümlelerde noktalı virgülün farklı amaçlarla (özne ayırma, sıralı cümle ayırma, grup ayırma) kullanıldığı görülmektedir.
Soruda istenen spesifik işlevin hangi seçenekte olduğunu bulmak için her bir kuralın analiz edilmesi gerekir.
2
Tür veya takım (grup) ayrımı yapılan cümleyi bulun.
Müzelerle ilgili cümlede 'heykeller, lahitler, sikkeler' bir grubu; 'el yazmaları, dokumalar, kıyafetler' ise diğer grubu temsil eder.
Noktalı virgül, bu iki farklı kategoriyi net bir şekilde birbirinden ayırmak için en uygun işarettir.
3
Hatalı kullanımları eleyin.
Açıklama veya liste öncesi kullanılan noktalı virgüllerin iki nokta ile değiştirilmesi gerektiği tespit edildi.
KPSS sınavında en sık sorulan çeldiricilerden biri, noktalı virgül ile iki noktanın görevlerinin karıştırılmasıdır.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma işlevi

Hints

1
Cümlede iki ayrı liste veya kategori olup olmadığına dikkat edin.
2
Noktalı virgülden sonra açıklama yapılıp yapılmadığını kontrol edin; açıklama varsa orada iki nokta olmalıdır.
3
Doğru seçenekte, noktalı virgülün solunda ve sağında virgüllerle kendi içinde gruplanmış kelimeler göreceksiniz.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' işlevi ile ilgili soruları inceleyerek aradaki farkı pekiştirin.

Alternative Method

Noktalı virgül yerine 'veya' ya da 'ise' bağlaçlarını getirerek anlamın korunup korunmadığına bakabilirsiniz; grup ayrımı yapılan yerlerde bu bağlaçlar genellikle anlamlı bir geçiş sağlar.
Estimated Time:1m 15s
Question 106Question →

Türk edebiyatının tarihî gelişimi içinde Tanzimat Dönemi'nde roman, hikâye ve tiyatro ( ) Divan Edebiyatı'nda ise gazel, kaside ve mesnevi türleri ön plana çıkmıştır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül (;;)

Answer

Cümlede virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (Tanzimat türleri ve Divan türleri) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) getirilmelidir.
Verilen cümlede iki ayrı 'tür/takım' grubu bulunmaktadır. Birinci grup 'Tanzimat Dönemi türleri' (roman, hikâye, tiyatro), ikinci grup ise 'Divan Edebiyatı türleri'dir (gazel, kaside, mesnevi). Bu grupların kendi içindeki ögeler virgülle ayrıldığı için, iki grubu birbirinden ayıran en uygun işaret TDK kuralları gereği noktalı virgüldür.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını ve ögeleri inceleyin.
Cümlede iki farklı edebi dönem (Tanzimat ve Divan) ve bunlara ait türler listelenmiştir.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin anlamca hangi bölümlere ayrıldığını anlamak gerekir.
2
Virgülün kullanım yerlerini tespit edin.
Roman, hikâye ve tiyatro kendi içinde virgülle ayrılmıştır. Aynı şekilde gazel ve kaside arasında da virgül vardır.
Eğer bir grup içinde virgül kullanılmışsa, bu grubu başka bir gruptan ayırmak için daha güçlü bir durak olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.
3
TDK kurallarını uygulayın.
TDK'ye göre 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.' kuralı geçerlidir.
Anlam karışıklığını önlemek ve yapısal bütünlüğü sağlamak için en uygun işaret budur.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayırma Kuralları

Hints

1
Cümledeki 'roman, hikâye, tiyatro' ve 'gazel, kaside, mesnevi' kelime öbeklerinin birbirlerinden farklı kategoriler oluşturup oluşturmadığına dikkat edin.
2
Eğer bir cümlede zaten virgüller kullanılmışsa ve siz bu virgüllü grupları ana bir çizgide ayırmak istiyorsanız, virgülün bir üst kademesi olan işareti kullanmalısınız.
3
TDK'nin 'meyveler ile sebzeleri' veya 'erkek isimleri ile kız isimlerini' ayırırken kullandığı temel kuralı hatırlayın.

Practice More

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralıyla ilgili bir örnek inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 107Question →

Kentin turizm potansiyelini artırmak amacıyla tarihî mekânlar, müzeler, antik kentler ( ) konaklama imkânlarını iyileştirmek için ise oteller, pansiyonlar, sosyal tesisler restore edilmelidir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Noktalı Virgül (;;)

Answer

Cümlede yay ayraçla belirtilen yere noktalı virgül (;;) getirilmelidir.
Doğru cevap olan noktalı virgül seçeneği, Türk Dil Kurumu'nun 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.' kuralına tam olarak uymaktadır. Cümlede 'tarihî mekânlar, müzeler, antik kentler' birinci grubu; 'oteller, pansiyonlar, sosyal tesisler' ise ikinci grubu temsil eder. Bu iki kümenin arasına noktalı virgül getirilerek gruplandırma netleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını ve kelime gruplarını inceleyin.
Cümlede iki ana grubun olduğu görülmektedir: 'tarihî mekânlar, müzeler, antik kentler' (gezilecek yerler) ve 'oteller, pansiyonlar, sosyal tesisler' (konaklama yerleri).
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin mantıksal bölümlerini anlamak gerekir.
2
Grupların kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.
Her iki grubun da kendi içinde eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül (,,) kullandığı tespit edilmiştir.
Eğer bir grupta zaten virgül varsa, bu grupları birbirinden ayırmak için virgül yerine noktalı virgül kullanılması TDK kuralları gereğidir.
3
TDK noktalı virgül kuralını uygulayın.
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılır kuralı uyarınca boşluğa bu işaret getirilmelidir.
Anlam karışıklığını önlemek ve gruplandırmayı netleştirmek için en uygun işaret noktalı virgüldür.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayırmada Noktalı Virgül Kullanımı

Hints

1
Cümledeki öğelerin 'gezi alanları' ve 'konaklama alanları' olarak ikiye ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin.
2
Her iki grup da kendi içinde virgül içeriyor mu? Eğer öyleyse, bu grupları ayırmak için virgülden daha güçlü bir işaret gerekir.
3
Pazardan elma, armut, kiraz; manavdan patlıcan, biber, domates aldım cümlesindeki mantığı bu soruya uyarlayın.

Practice More

Noktalı virgülün 'öge arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' görevini pekiştirmek için benzer bir örnek inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümleye bölmeyi deneyin. Eğer bölündüğünde 'ise' bağlacı anlamlı bir karşılaştırma oluşturuyorsa, bu iki öbeğin birer 'takım' olduğunu ve aralarına noktalı virgül gelmesi gerektiğini anlayabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 108Question →

Cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış olan farklı tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kırtasiyeden kalem, defter, silgi; züccaciyeden bardak, tabak, sürahi alarak eve döndü.

Answer

Kırtasiye ürünleri ile züccaciye ürünlerinin gruplandırıldığı seçenek doğrudur.
Kırtasiye ürünlerini (kalem, defter, silgi) ve züccaciye ürünlerini (bardak, tabak, sürahi) temsil eden kelime grupları, kendi içlerinde virgül barındırdıkları için bu iki ana grubu birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kelime gruplarını belirleyin.
Cümlede 'kalem, defter, silgi' bir grubu; 'bardak, tabak, sürahi' ise diğer bir grubu temsil eder.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini tespit etmek için önce bu grupları bulmak gerekir.
2
Gruplar arasındaki noktalama işaretini kontrol edin.
İki farklı ürün grubunun tam ortasında noktalı virgül (;) kullanılmıştır.
Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrıldığı için grupları birbirine karıştırmamak adına noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları (gruplandırmaları) ayırma görevi.

Hints

1
Cümlede birbirine benzeyen eşyaların nasıl gruplandığına dikkat edin.
2
Cümle içinde önce kırtasiye malzemeleri, sonra mutfak gereçleri sıralanmış. Bu iki farklı 'takımı' ayıran işareti bulun.
3
Doğru cevapta 'kalem, defter, silgi' bir gruptur; 'bardak, tabak, sürahi' ise başka bir gruptur. Bu iki farklı dünyayı ayıran işaret noktalı virgüldür.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' ve 'sıralı cümleleri ayırma' görevleri arasındaki farkları inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 109Question →

Noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu göreviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tarım ürünlerinden arpa, buğday, yulaf; meyvelerden ise elma, armut, kayısı bu bölgede yaygın olarak yetiştirilir.

Answer

Tarım ürünlerinden arpa, buğday, yulaf; meyvelerden ise elma, armut, kayısı bu bölgede yaygın olarak yetiştirilir.
Doğru seçenekte 'tarım ürünleri' kategorisi ile 'meyveler' kategorisi kendi içlerinde virgüllerle ayrılmıştır. Bu iki farklı grubun sınırını belirlemek ve birbirine karışmasını önlemek için noktalı virgül kullanımı TDK kurallarına göre tam olarak bu görevdedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki grupları belirleyin.
Birinci grup 'arpa, buğday, yulaf' (tarım ürünleri), ikinci grup 'elma, armut, kayısı' (meyveler) olarak belirlenmiştir.
Kurala göre farklı tür veya takımlar virgülle ayrılmışsa, bu takımların arasına noktalı virgül gelmelidir.
2
Noktalı virgülün konumunu kontrol edin.
Noktalı virgül tam olarak iki farklı kategorinin birleştiği yerde kullanılmıştır.
Tür veya takım ayrımı kuralının en tipik örneğidir.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma görevi.

Hints

1
Cümlede iki farklı nesne grubunun veya kategorinin olup olmadığına dikkat edin.
2
Bir tarafta sebze-meyve, şehir-ülke veya erkek ismi-kız ismi gibi bir eşleşme arayın.
3
Seçeneklerden birinde 'tarım ürünleri' ve 'meyveler' şeklinde iki net takım oluşturulmuştur.

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi ile ilgili örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirin.

Alternative Method

Cümleyi okurken 'fakat' veya 'ise' gibi karşılaştırma ifadelerinin hemen öncesinde bir duraksama olup olmadığına bakmak, tür ayrımı noktasını bulmanıza yardımcı olabilir.
Estimated Time:45s
Question 110Question →

Türkçede noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılır.

**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;) yanlış kullanılmıştır?**

Show answer & explanation

Answer: Bu projenin temel bileşenleri şunlardır; veri analizi, stratejik planlama ve uygulama takibi.

Answer

Projenin temel bileşenlerinin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; bu cümlede iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte (proje bileşenlerinden bahseden cümle), 'şunlardır' ifadesinden sonra bir liste/açıklama gelmektedir. TDK kurallarına göre, kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (::) konur. Burada noktalı virgül kullanılması kural ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümlelerin yapılarını inceleyin.
Dört seçenekte gruplandırma veya sıralı cümle yapısı varken, bir seçenekte açıklama/örnekleme yapısı olduğu görülür.
Noktalı virgülün kullanım alanlarını (tür/takım ayırma, sıralı cümle ayırma) tespit etmek gerekir.
2
Açıklama bildiren 'şunlardır' ifadesinden sonraki işareti kontrol edin.
Noktalı virgül kullanıldığı saptanır.
Türkçede açıklama veya örnekleme yapılacaksa noktalı virgül değil, iki nokta (::) kullanılması zorunludur.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Hints

1
Cümlede bir gruplandırma mı yoksa bir açıklama/liste mi yapıldığına dikkat edin.
2
'Şunlardır', 'şöyledir' gibi ifadelerden sonra genellikle hangi işaretin geldiğini hatırlayın.
3
Noktalı virgülün en yaygın yanlışı, iki noktanın görevini (açıklama yapma) üstlenmiş gibi kullanılmasıdır.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini bir tablo üzerinde karşılaştırarak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 111Question →

Türkiye'nin dış ticaret raporunda ihracat kalemleri arasında beyaz eşya, tekstil, gıda ( ) ithalat kalemleri arasında ise ham petrol, doğal gaz ve elektronik cihazlar önemli bir yer tutmaktadır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) gösterilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: ; (Noktalı Virgül)

Answer

Cümlede virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (ihracat ve ithalat kalemlerini) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.
Verilen cümlede ihracat ve ithalat ürünleri olmak üzere iki farklı grup bulunmaktadır ve bu gruplar kendi içlerinde virgüllerle ayrılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.' kuralı gereği, bu iki grubu ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yapısal grupları belirleyin.
Cümlede 'ihracat kalemleri' ve 'ithalat kalemleri' şeklinde iki ana kategori bulunmaktadır.
Noktalama işaretinin görevi, bu iki kategorinin sınırlarını belirlemektir.
2
Her bir grubun kendi içindeki noktalama düzenini inceleyin.
İhracat kalemleri (beyaz eşya, tekstil, gıda) ve ithalat kalemleri (petrol, gaz, cihazlar) kendi içlerinde virgül (,,) ile ayrılmıştır.
Bir cümle içinde virgüllerle ayrılmış alt gruplar varsa, bu grupları birbirinden ayırmak için virgül yetersiz kalır.
3
TDK kurallarına göre uygun işareti seçin.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için' noktalı virgül kullanılır.
Anlam karışıklığını önlemek ve grupları netleştirmek için en uygun işaret noktalı virgüldür.

Key Concept

Tür ve Takımları Ayıran Noktalı Virgül

Hints

1
Cümlede 'ihracat' ve 'ithalat' olarak iki ayrı liste/grup olduğunu fark edin.
2
Bu listelerin kendi içindeki kelimelerin virgülle ayrılmış olması, ana ayrım için daha 'güçlü' bir işaret gerektirir.
3
Manavdan elma, armut; kasaptan kıyma, kuşbaşı aldım örneğindeki gibi türleri ayıran işareti hatırlayın.

Practice More

Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgülün kullanıldığı (ögeleri arasında virgül bulunan cümleler) örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 112Question →

Türkçede noktalı virgül (;), temel olarak üç farklı görevde kullanılır. Bu görevlerden biri de ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Müfettişler, inceleme yaparken kurumsal dökümanlara, yazışmalara, banka kayıtlarına bakarlar; birim amirleri ise bu süreçte müfettişlere gerekli kolaylığı, bilgi akışını sağlamakla yükümlüdürler.

Answer

Müfettişlerin inceleme süreci ile birim amirlerinin yükümlülüklerinin anlatıldığı cümledeki kullanım doğrudur; çünkü burada iki bağımsız cümle vardır ve her iki cümle de kendi içinde virgül içermektedir.
Doğru seçenekte noktalı virgül, 'Müfettişler...' ile başlayan ve 'birim amirleri...' ile başlayan iki ayrı cümleyi birbirine bağlamıştır. Her iki cümle de kendi içinde eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül kullandığından, bu iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalı virgülün her iki yanındaki yapıları incele.
Noktalı virgülün solunda 'Müfettişler... bakarlar.' cümlesi, sağında ise 'birim amirleri... yükümlüdürler.' cümlesi bulunmaktadır.
Sıralı cümleleri ayırma görevini tespit etmek için cümlenin iki ayrı yargı bildirip bildirmediğine bakılmalıdır.
2
Her bir yargının kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol et.
İlk cümlede 'dökümanlara, yazışmalara, banka kayıtlarına' ve ikinci cümlede 'kolaylığı, bilgi akışını' ifadeleri virgülle ayrılmıştır.
TDK kuralına göre, sıralı cümlelerin arasında noktalı virgül kullanılabilmesi için bu cümlelerden en az birinin içinde virgül bulunması şarttır.
3
Diğer seçeneklerdeki kullanım amaçlarını eleyerek doğrula.
Diğer şıkların tür/takım ayırma veya özne belirginleştirme görevinde olduğu görülür.
Farklı görevlerin ayırt edilmesi, yanlış seçeneğe yönelmeyi engeller.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümleleri Ayırma Görevi

Hints

1
Cümledeki noktalı virgülün öncesinde ve sonrasında tam birer yargı (yüklem) olup olmadığını kontrol edin.
2
Noktalı virgülün ayırdığı parçaların her birinin kendi içinde en az bir tane virgül barındırıp barındırmadığına bakın.
3
Sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı, 'At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.' örneğindeki gibi iki ayrı tablo oluşturma mantığına dayanır.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın farkını pekiştirmek için 'açıklama' ve 'gruplandırma' arasındaki mantıksal farkı inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Noktalı virgülü kaldırıp yerine nokta koymayı deneyin. Eğer her iki taraf da anlamlı birer bağımsız cümle oluşturuyorsa ve bu cümlelerin içinde önceden kullanılmış virgüller varsa, kullanım 'sıralı cümleleri ayırma' görevindedir.
Estimated Time:1m 30s
Question 113Question →

Türkçede noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra anlam karışıklığını gidermek amacıyla kullanılır.

**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;) yanlış kullanılmıştır?**

Show answer & explanation

Answer: Şirketimizin yeni vizyonu şu temel ilkeler üzerine inşa edilmiştir; dürüstlük, şeffaflık, müşteri odaklılık ve sürekli gelişim.

Answer

Şirket vizyonunun dayandığı ilkelerin açıklandığı cümlede noktalı virgülün kullanılması yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.
Şirket vizyonunun dayandığı dürüstlük, şeffaflık gibi kavramlar birer örnektir. Türk dili kurallarına göre kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (::) getirilmelidir. Seçenekte noktalı virgül (;;) kullanılması bu nedenle hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam ilişkisini belirle.
Hatalı seçenekte, bir önceki cümlede belirtilen 'temel ilkeler'in neler olduğu örneklenmektedir.
Örnekleme veya açıklama yapılacaksa ilgili işareti seçmek gerekir.
2
TDK kurallarını uygula.
TDK'ye göre kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta (::) konur.
Noktalı virgül (;;) örnekleme başlatmak için kullanılan bir işaret değildir.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül görevlerini kontrol et.
Diğer seçeneklerde gruplandırma, sıralı cümle ayrımı ve özne belirginleştirme görevleri başarıyla uygulanmıştır.
Noktalı virgülün doğru kullanım alanlarını teyit ederek yanlış seçeneği netleştiririz.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Hints

1
Cümlede bir liste veya açıklama başlıyorsa hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün.
2
'Şu ilkeler şunlardır' gibi bir anlam ifade eden cümlelerden sonra gelen işarete dikkat edin.
3
Noktalı virgül genellikle kendisinden önce veya sonra virgül barındıran yapılar arasında bir 'sınır' çizer, oysa burada bir açıklama mevcuttur.

Practice More

İki noktanın (::) kullanım alanlarını tekrar ederek noktalı virgül ile arasındaki en temel fark olan 'açıklama/örnekleme' görevini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Noktalı virgül ile iki noktayı ayırt etmek için şu yöntemi kullanabilirsiniz: Eğer işaretten sonra gelen kısım, önceki yargının bir açıklaması veya örnek listesiyse iki nokta (::); eğer işaretten önce ve sonra birbirine benzeyen ama farklı gruplara ait ögeler varsa noktalı virgül (;;) kullanılır.
Estimated Time:1m 30s
Question 114Question →

Türk hukuk sisteminde özel hukuk dalları arasında medeni hukuk, ticaret hukuku, borçlar hukuku ( ) kamu hukuku dalları arasında ise anayasa hukuku, idare hukuku, ceza hukuku yer almaktadır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül (;;)

Answer

Cümledeki iki farklı hukuk grubunu (özel hukuk ve kamu hukuku) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.
Türkçede cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılır. Bu cümlede 'özel hukuk dalları' (medeni, ticaret, borçlar) ile 'kamu hukuku dalları' (anayasa, idare, ceza) olmak üzere iki ayrı kategori oluşturulmuştur. Bu iki kategoriyi birbirinden ayırt edebilmek için araya noktalı virgül getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını ve ögeleri inceleyin.
Cümlede 'özel hukuk dalları' ve 'kamu hukuku dalları' şeklinde iki temel grup olduğu görülmektedir.
Noktalama işaretinin görevini belirlemek için önce cümledeki anlamsal grupları tespit etmek gerekir.
2
Grupların içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.
Her iki grubun kendi içindeki ögeleri (medeni hukuk, ticaret hukuku vb.) virgüllerle ayrılmıştır.
İçinde virgül bulunan grupları birbirinden ayırmak için daha üst bir duraklama işaretine ihtiyaç duyulur.
3
TDK noktalama kurallarını uygulayın.
Noktalı virgülün 'cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak' görevi bu yapıya tam olarak uymaktadır.
Dil bilgisi kuralları uyarınca tür ayrımı yapılan yerlerde noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

Hints

1
Cümlede iki farklı hukuk kategorisinin listelendiğine dikkat edin.
2
Kategorilerin kendi içindeki unsurları zaten virgülle ayrılmış durumdadır.
3
Virgüllerle ayrılmış tür veya grupları birbirinden ayırmak için hangi noktalama işareti kullanılır?

Practice More

İçinde virgül bulunan sıralı cümlelerin ayrıldığı örneklerle konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümleye bölmeyi deneyin. Eğer bölündüğünde anlam korunuyorsa ancak tek bir yapıda sunulmak isteniyorsa, bu tür gruplandırmalarda noktalı virgül anahtar işarettir.
Estimated Time:45s
Question 115Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kültür envanteri çalışmalarında somut miras ögeleri arasında camiler, kervansaraylar, köprüler; somut olmayan miras ögeleri arasında ise masallar, maniler ve geleneksel el sanatları listelenmiştir.

Answer

Doğru yanıt, somut miras ve somut olmayan miras ögelerini gruplandıran seçenektir.
Doğru seçenekte noktalı virgül, 'somut miras' ve 'somut olmayan miras' şeklinde iki ayrı kategoriye ait olan ve kendi içlerinde virgülle ayrılmış kelime gruplarının arasına girerek bu grupların birbirine karışmasını önlemiştir. Bu, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevinin tam karşılığıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki gruplandırmayı analiz et.
Cümlede 'camiler, kervansaraylar, köprüler' bir grup; 'masallar, maniler, el sanatları' ise ikinci bir grup olarak sunulmuştur.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmaktır.
2
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül işlevlerini kontrol et.
Diğer seçeneklerde özneyi belirginleştirme (B) veya sıralı cümleleri ayırma (C, E) görevleri görülmektedir.
Soruda istenen işlev sadece 'tür veya takımları ayırma' görevidir.

Key Concept

Noktalı virgülün (;;) cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırma görevi.

Hints

1
Noktalı virgülün kullanıldığı cümlede iki farklı 'kategori' veya 'küme' olup olmadığını inceleyin.
2
Eğer cümle içerisinde meyve-sebze, şehir-ülke veya somut-soyut gibi ikili bir gruplandırma varsa, aradaki işaret büyük ihtimalle türleri ayırma görevindedir.
3
Cümlede 'camiler, kervansaraylar, köprüler' ile 'masallar, maniler' kısımlarının her biri kendi içinde birer takımdır; noktalı virgül ise bu iki takımı ayırmaktadır.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' görevi ile ilgili bir soru çözerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Grupların arasına noktalı virgül yerine nokta koyarak iki ayrı cümle yapıp yapamadığınızı kontrol edin. Eğer her iki taraf da kendi içinde anlamlı bir grup oluşturuyorsa (özellikle nesne veya özne grupları), orada bir gruplandırma görevi vardır.
Estimated Time:1m 15s
Question 116Question →

Bir kamu kurumunun modernizasyon çalışmaları kapsamında operasyonel hizmetlerden veri işleme, arşivleme, saha denetimi ( ) destek hizmetlerinden ise teknik bakım, güvenlik ve personel işleri birimleri yeni teknolojik altyapıya kavuşturulacaktır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül (;;)

Answer

Cümlede virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, cümlede 'operasyonel hizmetler' ile 'destek hizmetleri' arasındaki kategorik sınırı belirlemek için noktalı virgülün gerekli olduğunu ifade eder. Cümle içerisinde alt ögeler zaten virgülle ayrıldığı için bu iki ana küme ancak noktalı virgül ile birbirinden ayırt edilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını ve ögelerini incele.
Cümlede 'operasyonel hizmetler' ve 'destek hizmetleri' adı altında iki farklı iş birimi kümesi olduğu görülmektedir.
Noktalama işaretini doğru belirlemek için kelime grupları arasındaki anlamsal ilişkiyi anlamak gerekir.
2
Virgüllerin kullanım amacını belirle.
'Veri işleme, arşivleme, saha denetimi' gibi ifadeler arasında kullanılan virgüllerin eş görevli sözcükleri ayırdığı saptanmıştır.
Cümle içinde zaten virgül bulunması, ana ayrım noktasında daha güçlü bir işaret olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulduğunu gösterir.
3
İlgili noktalama kuralını uygula.
Cümle içindeki tür veya takımları ayırmak için noktalı virgül (;;) getirilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayırma

Hints

1
Cümlede iki farklı iş birimi kategorisi (operasyonel ve destek) listelenmiştir.
2
Her kategorinin kendi içindeki birimleri zaten virgül ile ayrılmış durumdadır.
3
Türkçede, içinde virgül bulunan grupları birbirinden ayırmak için kullanılan 'virgülden bir derece daha güçlü' işareti hatırlayın.

Practice More

İçinde virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma kuralıyla ilgili benzer bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümleye bölüp bölmediğinize bakın; eğer bölmüyorsa ama bir 'duraklama' ve 'grup değişimi' varsa noktalı virgül en güçlü adaydır.
Estimated Time:1m 15s
Question 117Question →

Kamu yatırımlarının önceliklendirilmesi sürecinde eğitim alanında yeni okul binalarının yapımı, öğretmen atamaları, materyal desteği ( ) sağlık alanında ise hastane kapasitelerinin artırılması, tıbbi cihaz modernizasyonu ve personel eğitimi büyük önem arz etmektedir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere noktalı virgül (;;) getirilmesinin temel kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Answer

Cümlede 'eğitim' ve 'sağlık' başlıkları altında toplanan iki farklı grup bulunduğu için doğru kullanım gerekçesi 'cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak' olmalıdır.
Cümle yapısında virgüllerle ayrılmış iki farklı kategori (Eğitim Yatırımları ve Sağlık Yatırımları) bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bu tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılır. Bu kullanım, cümlenin hiyerarşik yapısını koruyarak anlam karışıklığını önler.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam gruplarını belirleyin.
Cümle 'eğitim alanı' ve 'sağlık alanı' olmak üzere iki temel kategoriye ayrılmıştır.
Noktalama işaretleri cümlenin yapısını ve anlamını netleştirmek için kullanılır.
2
Her grubun kendi içindeki noktalama durumunu inceleyin.
Eğitim grubundaki ögeler (binalar, atamalar, materyaller) ve sağlık grubundaki ögeler (kapasite, cihaz, personel) zaten kendi içlerinde virgülle ayrılmıştır.
Grupların iç yapısında virgül varsa, bu iki grubu birbirine bağlarken virgül kullanmak karmaşaya yol açar.
3
TDK noktalı virgül kurallarını uygulayın.
Virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırma kuralı gereği yay ayraca noktalı virgül (;;) getirilmelidir.
Noktalı virgül, virgülün yetersiz kaldığı gruplandırma işlemlerinde bir üst ayrıcı işlevini görür.

Key Concept

Noktalı virgülün tür ve takım ayırma görevi

Hints

1
Cümlede 'eğitim' ve 'sağlık' başlıkları altında iki ayrı liste yapıldığına dikkat edin.
2
Her bir listenin içindeki kelimeler virgülle ayrılmış. Bu iki ana listeyi birbirinden ne ayırabilir?
3
Virgülün yetmediği yerde grupları ayırmak için kullanılan, virgülden 'bir tık güçlü' olan işareti hatırlayın.

Practice More

Noktalı virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'özneyi belirginleştirme' görevleri ile ilgili örnekleri karşılaştırarak bu üç kuralı zihninizde netleştirin.

Alternative Method

Cümleyi ikiye böldüğünüzü hayal edin: İlk yarıda eğitimle ilgili üç madde, ikinci yarıda sağlıkla ilgili üç madde var. Bu iki 'madde setini' birbirine çarpmadan ayırmak için noktalı virgül bir bariyer görevi görür.
Estimated Time:1m 15s
Question 118Question →

Çalışma odasını düzenleyen bir genç; kırtasiye ürünlerinden kalem, silgi, defter ( ) teknolojik cihazlardan ise tablet, bilgisayar ve kulaklığı farklı kutulara koymuştur.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Noktalı virgül (;;)

Answer

Cümledeki farklı tür veya takımları (kırtasiye ve teknoloji) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır.
Verilen cümlede 'kırtasiye ürünleri' ve 'teknolojik cihazlar' olmak üzere iki farklı tür/takım bulunmaktadır. Bu grupların kendi içindeki ögeleri ayırmak için virgül kullanıldığı için, bu iki ana grubu birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ögeleri ve gruplandırmaları analiz edin.
Cümlede 'kalem, silgi, defter' bir grup; 'tablet, bilgisayar, kulaklık' ise başka bir gruptur.
Noktalama işaretinin hangi yapıları ayıracağını belirlemek gerekir.
2
Grup içindeki ve gruplar arasındaki noktalama ihtiyacını değerlendirin.
Grup içindeki benzer ögeler zaten virgül ile ayrılmıştır.
Virgül kullanılmış bir cümlede farklı kategorileri ayırmak için noktalı virgül kuralı devreye girer.
3
İlgili TDK kuralını uygulayın.
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.
Doğru noktalama işareti noktalı virgüldür.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayırma Kuralı

Hints

1
Cümlede iki farklı kategoriye ait nesneler (kırtasiye ve teknoloji) sıralanmıştır.
2
Bu kategorilerin kendi içindeki elemanları virgül ile ayrılmıştır. Bu grupları birbirinden ayırmak için neye ihtiyacınız var?
3
Noktalı virgülün en temel görevlerinden biri, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Practice More

Noktalı virgülün 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' görevini içeren bir örnek çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 119Question →

Türkçede noktalı virgül (;;), ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gündüzleri memurlar, işçiler ve öğrenciler şehri doldurur; akşamları ise sessizlik, huzur ve dinginlik sokaklara hâkim olur.

Answer

Şehir hayatını anlatan cümlede noktalı virgül, ögeleri arasında virgül bulunan iki farklı cümleyi bağladığı için doğru işlevde kullanılmıştır.
Doğru seçenekteki cümlede, ilk kısımda özneler (memurlar, işçiler, öğrenciler) virgülle ayrılmış; ikinci kısımda ise özne grubundaki kavramlar (sessizlik, huzur, dinginlik) yine virgülle ayrılmıştır. İki ayrı cümleyi birleştirirken bu virgüllerle karışmaması için araya noktalı virgül konulması dil bilgisi kuralları gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını analiz etme
Cümle, 'Gündüzleri... doldurur' ve 'akşamları... hâkim olur' şeklinde iki ana yargıdan (sıralı cümle) oluşmaktadır.
Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini kontrol etmek için yargı sayısına bakılmalıdır.
2
Cümle içindeki diğer noktalama işaretlerini kontrol etme
Birinci cümlede 'memurlar, işçiler ve öğrenciler', ikinci cümlede ise 'sessizlik, huzur ve dinginlik' ifadeleri virgüllerle ayrılmıştır.
Sıralı cümleler arasında noktalı virgül kullanılabilmesi için cümlelerden en az birinin içinde virgül bulunması şarttır.
3
Kuralı uygulama
Ögeleri arasında virgül bulunan bu iki cümle, anlam karışıklığını önlemek ve yapısal bütünlüğü sağlamak için noktalı virgül ile bağlanmıştır.
Eğer noktalı virgül yerine virgül kullanılsaydı, 'öğrenciler' ile 'akşamları' kelimeleri aynı listenin devamıymış gibi algılanabilirdi.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümlelerdeki İşlevi

Hints

1
Cümlede birden fazla yüklem (yargı) olup olmadığını kontrol edin.
2
Noktalı virgülden önceki ve sonraki kısımlarda kendi içlerinde virgül (,,) kullanılıp kullanılmadığına bakın.
3
Eğer cümlelerin içinde virgül yoksa, o iki cümleyi ayırmak için sadece virgül yeterlidir; noktalı virgül ancak virgülün yetmediği 'karışık' durumlarda devreye girer.

Practice More

Noktalı virgülün 'tür ve takımları ayırma' görevi ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için kategorize edilmiş listeler içeren cümleler kurun.

Alternative Method

Noktalı virgülün olduğu yere 'nokta' koymayı deneyin. Eğer her iki taraf da anlamlı birer tam cümleyse ve kendi içlerinde virgül barındırıyorlarsa, noktalı virgül 'sıralı cümleleri ayırma' görevindedir.
Estimated Time:1m 40s
Question 120Question →

Spor festivali kapsamında takım sporlarından basketbol, voleybol, hentbol ( ) bireysel sporlardan ise okçuluk, tenis ve yüzme branşlarında yarışmalar düzenlenecektir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Noktalı Virgül (;;)

Answer

Cümledeki tür ve takımları (takım sporları ve bireysel sporlar) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır.
Verilen cümlede 'takım sporları' ve 'bireysel sporlar' olmak üzere iki farklı kategori bulunmaktadır. Bu kategorilerin her birinin kendi içinde virgülle ayrılmış örnekleri olduğu için, bu iki ana grubu birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılması dil bilgisi kuralları gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını analiz et.
Cümlede iki farklı spor grubu (takım sporları ve bireysel sporlar) listelenmektedir.
Noktalama işaretini belirlemek için kelime grupları arasındaki ilişkiyi anlamak gerekir.
2
Grupların iç yapısını incele.
Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler barındırmaktadır (basketbol, voleybol... gibi).
Eğer grup üyeleri arasında virgül varsa, bu grupları birbirine karıştırmamak için araya noktalı virgül konulur.
3
Uygun kuralı uygula.
Tür veya takımları ayırma kuralı gereği noktalı virgül (;;) seçilir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre virgülle ayrılmış türleri ayırmak noktalı virgülün temel görevidir.

Key Concept

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.

Hints

1
Cümlede kaç farklı 'grup' veya 'kategori' olduğunu bulmaya çalış.
2
Grup içindeki kelimeler arasında virgül kullanılmışsa, grupların arasına hangi 'daha güçlü' işaret gelmelidir?
3
Pazardan 'elma, armut; ıspanak, pırasa' aldım örneğindeki mantığı hatırla: Meyveler ve sebzeler nasıl ayrılıyorsa takım ve bireysel sporlar da öyle ayrılmalıdır.

Practice More

Özne ile yüklem arasında çok fazla virgül bulunan cümlelerde özneyi belirtmek için noktalı virgülün nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi iki ayrı cümleye bölmeyi deneyin. Eğer bölündüğünde anlamlı iki liste oluşuyorsa ve bu listeler virgül içeriyorsa, birleşim noktasında noktalı virgül kullanılması gerektiğini anlayabilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 6 / 7Next
Noktalı Virgülün Kullanımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 6 | Examkin