Hükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

71 questions

Question 1Question

I. Durum: Birbirleriyle evlenmek isteyen bir çift, resmî evlendirme memuru huzurunda değil, yalnızca yakın arkadaşları ve aile büyükleri önünde bir tören düzenleyerek evlendiklerini beyan etmişlerdir.
II. Durum: Aralarında evlenme engeli bulunan tam kan kardeşler, yetkili bir evlendirme memuru önünde gerekli tüm şekil şartlarını yerine getirerek resmen evlenmişlerdir.

Türk hukuk sistemi uyarınca, bu iki farklı durumun tabi olduğu hükümsüzlük türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - Mutlak Butlan

Answer

İlk durum kurucu unsur eksikliği nedeniyle 'Yokluk', ikinci durum ise emredici hukuk kurallarına aykırılık nedeniyle 'Mutlak Butlan' yaptırımına tabidir.
Türk hukukunda bir işlemin 'Yokluk' sayılması için, o işlemin kurucu unsurlarından birinin (örneğin evlilikte resmi memur) eksik olması gerekir. 'Mutlak Butlan'da ise kurucu unsurlar tamdır fakat işlemin içeriği emredici hükümlere, ahlaka veya kamu düzenine aykırıdır (örneğin yakın akrabaların evlenmesi). Bu nedenle doğru sıralama Yokluk ve Mutlak Butlan şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin kurucu unsurlarını analiz etme
Evlilik akdinde 'yetkili evlendirme memuru' işlemin oluşması için zorunlu bir kurucu unsurdur.
Kurucu unsurun yokluğu, işlemin hukuk dünyasında hiç doğmamasına yol açar.
2
Birinci durumun yaptırımını belirleme
Yetkili memur olmadan yapılan işlem 'Yokluk' ile sakattır.
İşlemin temel unsurlarından biri eksik olduğu için hukuken varlık kazanamaz.
3
İkinci durumun geçerlilik şartlarını analiz etme
Evlendirme memuru mevcut olduğu için işlem kurulmuştur ancak 'kan kardeşliği' emredici kurallara aykırıdır.
Resmi şekil tam olsa dahi, içeriğin kamu düzenine veya emredici hükümlere aykırı olması işlemi temelden geçersiz kılar.
4
İkinci durumun yaptırımını belirleme
Emredici hükme aykırı kurulan işlem 'Mutlak Butlan' ile sakattır.
Hukuki işlem doğmuştur ancak ölü doğmuştur; baştan itibaren geçersizdir.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Kurucu unsur eksikliği (Yokluk) ile geçerlilik şartı eksikliği (Butlan) ayrımı.

Hints

1
İşlemin 'doğması' için gereken bir unsur mu eksik, yoksa işlem doğmuş ama 'yasak' mı?
2
Resmi nikah memuru olmadan evlilik akdi hiç başlamış sayılmaz. Kardeşlik bağı ise bir evlenme engelidir.
3
Kurucu unsur eksikliği = Yokluk; Emredici hükme aykırılık = Mutlak Butlan.

Practice More

İrade sakatlıkları (hata, hile, ikrah) durumunda hangi yaptırımın (Nispi Butlan) uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question

Hukuk teorisinde bir hukuki işlemin varlık kazanabilmesi için gerekli olan kurucu unsurların (irade beyanı, konu, resmi memur gibi) eksik olması 'yokluk' yaptırımını; bu unsurlar mevcut olmakla birlikte işlemin geçerlilik şartlarındaki (ehliyet, emredici hükümlere uygunluk, imkansızlık gibi) sakatlıklar ise 'mutlak butlan' yaptırımını doğurur. Bazı durumlarda işlemin dış görünüşü tamam olsa da hukuken bir irade açıklamasının varlığından söz edilemez.

Buna göre, aşağıdaki hukuki uyuşmazlıkların hangisinde uygulanacak olan yaptırım türü, işlemin kurucu unsurlarının varlığına rağmen geçerlilik şartlarındaki eksiklik nedeniyle 'mutlak butlan' yaptırımına tabidir?

Show answer & explanation

Answer: Ayırt etme gücü bulunmayan (tam ehliyetsiz) bir şahsın, noterde resmi şekilde düzenlettirdiği ve imzaladığı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi

Answer

Tam ehliyetsiz bir kimsenin noterde yaptığı işlem, kurucu unsurları tam olsa da geçerlilik şartı olan ehliyet eksikliği nedeniyle mutlak butlan yaptırımına tabidir.
Doğru seçenekte belirtilen tam ehliyetsiz kişinin işlemi, kurucu unsurlar açısından tamdır (kişi beyanda bulunmuştur, noter işlemini yapmıştır). Ancak Türk Medeni Kanunu uyarınca, ayırt etme gücü olmayan kişilerin işlemleri emredici kural gereği 'ölü doğmuş' kabul edilir. Yani işlem hukuken mevcuttur (yokluk değildir) fakat en baştan itibaren geçersizdir (mutlak butlandır).

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin kurucu unsurlarını analiz et
İşlemde irade beyanı, konu ve (varsa) resmi şekil şartı fiziksel olarak yerine getirilmiş mi bakılır.
Yokluk yaptırımını elemek için işlemin dış dünyada varlık kazanıp kazanmadığı belirlenmelidir.
2
Geçerlilik şartlarını (ehliyet, emredici hükümler, kamu düzeni) kontrol et
Tam ehliyetsiz bir kimsenin yaptığı işlemde irade beyanı dışsal olarak mevcuttur ancak içsel (hukuki) geçerliliği yoktur.
Kurucu unsurları tamam olan ancak hukukun izin vermediği durumları tespit etmek butlanı bulmamızı sağlar.
3
Seçenekleri yaptırım türlerine göre sınıflandır
İmza taklidi ve yetkisiz memur 'yokluk' iken, ehliyetsizlik 'mutlak butlan'dır.
Soru kökünde istenen 'kurucu unsurların varlığına rağmen' şartını karşılayan durumu belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Yokluk ve Mutlak Butlan Ayrımı

Hints

1
İşlemin dış dünyada hiç meydana gelmemesi (yokluk) ile meydana gelip de sakat doğması (butlan) arasındaki farkı hatırlayın.
2
Tam ehliyetsiz bir kimse fiziksel olarak imza atsa da bu imza hukuk tarafından 'geçerlilik şartı' eksikliği nedeniyle reddedilir.

Practice More

Nispi butlan (iptal edilebilirlik) ve mutlak butlan arasındaki 'kamu düzeni' ve 'hakimin resen gözetmesi' farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

Türk hukuk sisteminde hukuki işlemlerin sakatlığına ilişkin aşağıdaki durumlar ve bu durumların tabi olduğu yaptırım türleri verilmiştir:

I. Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka veya kamu düzenine aykırı işlemler
II. Hukuki işlemin kurucu unsurlarından birinin eksik olması durumu
III. Sözleşme yapılırken taraflardan birinin hata, hile veya korkutma etkisinde olması
IV. Sınırlı ehliyetsizlerin, yasal temsilcilerinin izni olmadan kendilerini borç altına sokan işlemler yapması

Buna göre, yukarıdaki durumların karşılık geldiği yaptırım türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Mutlak Butlan - Yokluk - Nisbi Butlan - Tek Taraflı Bağlamazlık

Answer

Hükümsüzlük türlerinin sırasıyla Mutlak Butlan, Yokluk, Nisbi Butlan ve Tek Taraflı Bağlamazlık şeklinde verildiği seçenek doğrudur.
Türk hukukunda; kanunun emredici hükümlerine veya kamu düzenine aykırı işlemler (I) 'Mutlak Butlan' yaptırımına tabidir. Hukuki işlemin kurucu unsurlarının (II) eksik olması (örneğin evlendirme memuru olmadan evlenme) 'Yokluk' sonucunu doğurur. İradeyi sakatlayan hata, hile ve korkutma (III) halleri 'Nisbi Butlan' (iptal edilebilirlik) kapsamındadır. Sınırlı ehliyetsizlerin yasal temsilcilerinden izin almadan yaptıkları işlemler (IV) ise 'Tek Taraflı Bağlamazlık' (askıda hükümsüzlük) olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Emredici hükümlere aykırılığı değerlendir.
Mutlak Butlan
Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı işlemler ile konusu imkânsız olan işlemler mutlak butlan ile sakattır.
2
Kurucu unsur eksikliğini değerlendir.
Yokluk
Hukuki işlemin varlığı için gerekli olan temel (kurucu) unsurlardan birinin (örneğin evlenmede resmi memur) eksik olması işlemi hukuk dünyasında hiç doğmamış sayar.
3
İrade sakatlıklarını (hata, hile, korkutma) değerlendir.
Nisbi Butlan
İşlem kurucu unsurlara ve emredici hükümlere uygun olsa da, irade beyanı sakatlanmışsa (hata, hile, ikrah) bu işlem nisbi butlanla sakattır ve iptal edilebilir.
4
Sınırlı ehliyetsizlerin izinsiz işlemlerini değerlendir.
Tek Taraflı Bağlamazlık
Ayırt etme gücü olan küçüklerin veya kısıtlıların, yasal temsilci rızası olmadan kendilerini borç altına sokan işlemler yapması durumunda işlem askıdadır; yani sadece bir tarafı (karşı tarafı) bağlar.

Key Concept

Hükümsüzlük türlerinin (Yokluk, Mutlak Butlan, Nisbi Butlan ve Tek Taraflı Bağlamazlık) birbirinden ayırt edilmesi.

Practice More

Eksik kurucu unsurlar ile sakat irade beyanları arasındaki farkı pekiştirmek için evlilik senaryoları üzerinden çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

Ayırt etme gücüne sahip olan Erkan, öz amcasının kızı ile evlenmek amacıyla bir aile töreni düzenlemiştir. Ancak tören sırasında nikahı kıyan kişinin aslında yetkili bir evlendirme memuru olmadığı, Erkan'ın bir arkadaşının şaka yapmak amacıyla cübbe giyerek töreni yönettiği sonradan anlaşılmıştır. Türk Medeni Kanunu hükümleri ve yaptırım türleri uyarınca, bu 'evlilik' işleminin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Evlendirme memurunun bulunmaması kurucu unsur eksikliği teşkil ettiğinden, bu hukuki işlem yokluk ile sakattır.

Answer

Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan evlilik işlemleri, kurucu unsur eksikliği nedeniyle 'yokluk' yaptırımına tabidir.
Hukuki işlemlerin varlık kazanabilmesi için gerekli olan kurucu unsurlardan birinin (evlilikte resmi memur gibi) eksik olması durumunda işlem 'yokluk' yaptırımına tabi olur. Olayda arkadaşın memur taklidi yapması, işlemin kurucu unsuru olan 'resmi yetkili'nin bulunmadığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin kurucu unsurlarını belirlemek.
Evlilik akdinin kurucu unsurları; farklı cinsten iki kişinin, yetkili evlendirme memuru önünde, karşılıklı irade beyanında bulunmasıdır.
Bir işlemin hukuken varlık kazanabilmesi için temel unsurların tamamlanmış olması gerekir.
2
Olaydaki eksikliği tespit etmek.
Nikahı kıyan kişinin yetkili bir memur değil, şaka yapan bir arkadaş olduğu görülmektedir.
Olayda kurucu unsurlardan biri olan 'resmi yetkili memur' unsuru eksiktir.
3
Eksikliğin yaptırım türünü belirlemek.
Kurucu unsur eksikliğinin yaptırımı 'yokluk'tur.
Yokluk ile sakat olan işlemler hukuk aleminde hiç doğmamış kabul edilir ve zaman aşımı gözetilmeksizin herkes tarafından ileri sürülebilir.
4
Akrabalık bağının geçerliliğe etkisini kontrol etmek.
Amca kızı (4. derece yan soy) ile evlenmek Türk hukukunda yasak değildir.
Sadece 3. dereceye kadar (amca, hala, teyze, dayı ve yeğen) olan hısımlıklar mutlak butlan sebebidir.

Key Concept

Hukuki İşlemlerin Geçersizliği: Yokluk ve Butlan Ayrımı

Hints

1
Bir işlemin hukuk dünyasında var olup olmadığını anlamak için önce 'kurucu unsurların' yerinde olup olmadığına bakın.

Practice More

Mutlak butlan ve nisbi butlan arasındaki farkları, özellikle 'kamu düzeni' ve 'kişisel menfaat' kriterleri açısından tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

Türk hukuk sisteminde, bir hukuki işlemin kurucu unsurları tam olarak gerçekleşmiş olmasına rağmen; işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması durumunda uygulanacak yaptırım türü ve hukuki sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 'Mutlak butlan' yaptırımına tabidir; bu sakatlık türünde işlem baştan itibaren geçersizdir ve bu durum hakim tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır.

Answer

İşlem mutlak butlan yaptırımına tabidir; bu durumda işlem baştan itibaren geçersiz sayılır ve hakim bu geçersizliği kendiliğinden dikkate almak zorundadır.
Hukuki işlemin kurucu unsurları (irade beyanları gibi) mevcut olduğu için işlem hukuk dünyasında doğmuştur, ancak içeriği emredici kurallara veya kamu düzenine aykırı olduğu için 'mutlak butlan' yaptırımına tabi olur. Bu tür işlemler hiçbir zaman geçerli hale gelmez ve hakim tarafından kendiliğinden (re'sen) gözetilir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin oluşum aşamasını (kurucu unsurlarını) değerlendirmek.
Soruda kurucu unsurların tam olduğu belirtilmiştir, bu nedenle 'yokluk' yaptırımı elenir.
Yokluk, işlemin kurucu unsurlarındaki (örn: resmi evlendirme memurunun yokluğu) eksiklikte ortaya çıkar.
2
Geçerlilik şartlarını (emredici hükümler, kamu düzeni, ahlak) analiz etmek.
İşlemin emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırı olduğu tespit edilir.
Kurucu unsurları tam olan bir işlemin hukukun temel prensiplerine veya emredici kurallara aykırı olması, en ağır geçerlilik sakatlığı olan 'mutlak butlan'ı doğurur.
3
Tespit edilen yaptırımın usuli sonuçlarını belirlemek.
Mutlak butlanın baştan itibaren geçersizlik doğurduğu ve re'sen dikkate alındığı sonucuna ulaşılır.
Mutlak butlan kamu düzenini koruduğu için hakim tarafların ileri sürmesini beklemeden bu durumu gözetir.

Key Concept

Mutlak Butlan ve Yokluk Ayrımı

Practice More

İrade sakatlıkları (hata, hile, ikrah) ile mutlak butlan sebepleri (ayırt etme gücü yoksunluğu, imkansızlık) arasındaki farkları karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 6Question

Resmî evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlilik sözleşmesi ile amca ve yeğen arasında yapılan bir evlilik sözleşmesinin hukuki yaptırım türleri, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - Mutlak butlan

Answer

Hukuki işlemlerin yaptırım türlerine göre; kurucu unsurun yokluğu 'yokluk', kurucu unsurlar tam olmasına rağmen emredici hükme aykırılık 'mutlak butlan' sonucunu doğurur.
Hukuki işlemlerin geçerlilik kazanabilmesi için öncelikle kurucu unsurlarının tamam olması gerekir. Evlilikte resmî memur huzurunda irade beyanı bir kurucu unsurdur; eksikliği 'yokluk' yaptırımını doğurur. Kurucu unsurlar tam olsa bile, kanunun emredici hükümlerine aykırı işlemler (yakın akraba evliliği gibi) 'mutlak butlan' ile sakattır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumun (evlendirme memuru eksikliği) analiz edilmesi
Yokluk
Evlilik işleminde resmî evlendirme memuru 'kurucu unsur'dur. Kurucu unsurlardan birinin eksik olması durumunda işlem hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılır.
2
İkinci durumun (amca-yeğen evliliği) analiz edilmesi
Mutlak Butlan
Kurucu unsurlar (taraflar, irade beyanı, memur) mevcuttur ancak işlem Türk Medeni Kanunu'nun emredici bir hükmüne (evlenme yasağına) aykırıdır. Bu tür işlemler baştan itibaren geçersizdir.
3
Elde edilen sonuçların sırasıyla eşleştirilmesi
Yokluk ve Mutlak Butlan
Soru kökünde istenen sıralama gereği doğru eşleştirme yapılmıştır.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri (Yokluk ve Butlan Ayrımı)

Hints

1
İşlemin 'doğup doğmadığına' ve 'yaşayıp yaşamadığına' dikkat edin.
2
Bir memurun yokluğu işlemin hiç kurulmadığını gösterirken, kanuni bir yasağın çiğnenmesi kurulu işlemin ölü doğduğunu gösterir.
3
Kurucu unsur eksikse yokluk, emredici kurala aykırılık varsa mutlak butlan olur.

Practice More

İrade bozuklukları (hata, hile, ikrah) durumunda hangi hükümsüzlük türünün ortaya çıktığını araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 7Question

Bir hukuki işlemin hukuk dünyasında varlık kazanabilmesi için gerekli olan "kurucu unsurlardan" en az birinin eksik olması durumunda ortaya çıkan ve işlemin baştan itibaren hiç doğmamış sayılmasına neden olan hükümsüzlük türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk

Answer

Hukuki işlemin kurucu unsurlarının eksikliği durumunda ortaya çıkan yaptırım türü Yokluk'tur.
Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarında (örneğin evlilikte resmi memur veya farklı cinsiyet şartı) bir eksiklik varsa, o işlem hukuk aleminde hiç oluşmamış sayılır. Bu durum 'Yokluk' yaptırımı ile ifade edilir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin oluşum aşamasını analiz etme
İşlemin doğabilmesi için 'kurucu unsurların' (irade beyanı, konu, resmi şekil vb.) tam olması gerekir.
Kurucu unsurlar işlemin varlık şartıdır.
2
Eksikliğin niteliğini belirleme
Soruda kurucu unsurlardan birinin eksik olduğu belirtilmiştir.
Eksiklik varlık şartında ise işlem hukuk aleminde hiç doğmaz.
3
Yaptırım türünü eşleştirme
Kurucu unsur eksikliğinin karşılığı olan yaptırım Yokluk'tur.
Yokluk, işlemin baştan itibaren hukuken var olmaması sonucunu doğurur.

Key Concept

Hukuki İşlemlerde Yokluk Müeyyidesi
Estimated Time:45s
Question 8Question

Türk Medeni Kanunu'nun öngördüğü düzenlemeler çerçevesinde; ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olan bir kimsenin gerçekleştirdiği bir evlenme akdi ile resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlenme akdinin tâbi olduğu hukuki yaptırımlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Mutlak Butlan - Yokluk

Answer

Ayırt etme gücünden yoksunluk mutlak butlan, resmi memur eksikliği ise yokluk yaptırımına yol açar.
Ayırt etme gücü bulunmayan birinin evlenmesi, kanunun emredici hükümlerine aykırıdır; bu durum kurucu unsurları var olan ancak sakat doğan bir işlem olduğu için mutlak butlan yaptırımına tâbidir. Resmi evlendirme memuru ise evlilik akdinin kurucu unsurudur; o olmadan yapılan bir işlem hukuk dünyasında hiç varlık kazanmadığı için yoklukla sakattır.

Step-by-Step Solution

1
Ayırt etme gücünden sürekli yoksun olan kişinin evlenmesini analiz etme.
Mutlak Butlan
Evlenmenin kurucu unsurları (iki ayrı cins, irade beyanı) mevcut olsa da, taraflardan birinin ayırt etme gücünün olmaması emredici hükümlere aykırılık teşkil eden bir geçerlilik şartı eksikliğidir.
2
Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan evliliği analiz etme.
Yokluk
Evlenmenin kurucu unsurlarından biri 'yetkili evlendirme memuru önünde' yapılmasıdır. Bu unsurun yokluğu, işlemin hukuken hiç doğmamış sayılmasına neden olur.
3
Sıralamayı belirleme.
Mutlak Butlan - Yokluk
Soru kökünde sorulan işlemlerin sırasına göre doğru eşleştirme yapılması gerekir.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Yokluk ve Mutlak Butlan Farkı

Hints

1
Kurucu unsurlar eksikse 'Yokluk', kurucu unsurlar tam ama işlem hukuka aykırıysa 'Butlan' olur.
2
Resmi evlendirme memurunun huzurunda bulunmak, Türk Hukukunda evliliğin kurucu (olmazsa olmaz) şartıdır.
3
Sürekli ayırt etme gücü yokluğu emredici hukuk kurallarına aykırıdır; hakim bu durumu kendiliğinden (re'sen) dikkate almak zorundadır.

Practice More

Nisbi butlan ve mutlak butlan arasındaki süre ve talep edilebilirlik farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Hukuki işlemlerin geçerliliği için kurucu unsurlar, geçerlilik şartları ve hukuka uygunluk bir bütün olarak değerlendirilir. Bir hukuki işlemin, kanunun öngördüğü temel (kurucu) unsurlardan en az birine sahip olmaması durumunda karşılaşılacak yaptırım türü ve bu yaptırımın hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşlem yokluk ile maluldür; hukuki açıdan hiç doğmamış kabul edildiği için davanın açılması herhangi bir süreye tabi değildir ve bu durum hâkim tarafından davanın her aşamasında resen dikkate alınır.

Answer

İşlemin yoklukla malul olduğu, hukuken hiç doğmadığı, zaman aşımına tabi olmadığı ve hâkim tarafından resen dikkate alındığı ifade edilen seçenek doğrudur.
Kurucu unsurların eksikliği durumunda uygulanan yaptırım 'yokluk'tur. Yoklukla sakat olan bir işlem hukuki dünyada hiç var olmamış sayılır. Bu durumun tespiti için açılacak davalarda zaman aşımı veya hak düşürücü süre işlemez. Kamu düzenini doğrudan ilgilendirdiği için hâkim, taraflar ileri sürmese dahi bu durumu kendiliğinden (resen) dikkate almak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin temel yapısını analiz etme
Hukuki işlemin oluşması için gerekli olan 'kurucu unsurların' (irade beyanı, konu, yetkili memur vb.) eksik olduğu saptandı.
Yaptırım türünü belirlemek için eksikliğin niteliğini anlamak gerekir.
2
Yaptırım türünü belirleme
Kurucu unsur eksikliği 'Yokluk' (non-existence) yaptırımını doğurur.
Yokluk, işlemin yapıtaşlarındaki eksiklikten kaynaklanan en ağır hükümsüzlük türüdür.
3
Yokluk yaptırımının özelliklerini değerlendirme
İşlem ölü doğmuştur, hiçbir hukuki sonuç doğurmaz, tespiti her zaman istenebilir ve mahkemede hâkim tarafından resen (kendiliğinden) göz önünde bulundurulur.
Yokluk ile butlan arasındaki en temel farkları (resen gözetilme ve kurucu unsur bağı) ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Yokluk ve Butlan Ayrımı

Hints

1
Bir işlemin 'kurucu unsuru' eksikse, o işlem hukuk dünyasına hiç gözlerini açmamış bir bebektir.
2
Resmi nikah memuru olmadan kıyılan bir nikahı düşünün; bu nikah 'geçersiz' midir yoksa hiç 'yok' mudur?
3
Hâkimin kendiliğinden (resen) dikkate alabildiği ve zaman aşımı olmayan tek hükümsüzlük türü, işlemin kurucu unsurlarının eksik olduğu haldir.

Practice More

Mutlak butlan ve nisbi butlan arasındaki 'askıda olma' ve 'dava açma süresi' farklarını inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question

Hukuki işlemlerin hükümsüzlüğü ile ilgili olarak verilen;

I. Ayırt etme gücüne sahip bir kısıtlının, yasal temsilcisinin izni olsa dahi kanun gereği yapamayacağı "önemli bağışlamalarda bulunma" işlemi,
II. Bir taşınmazın mülkiyetinin devrine ilişkin sözleşmenin, resmi şekil şartına uyulmadan "adi yazılı" şekilde yapılması,
III. Taraflardan birinin, sözleşmenin içeriği hakkında hileye maruz bırakılarak iradesinin sakatlanması,
IV. Bir kimsenin, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bir kişiyle yaptığı kira sözleşmesi

durumlarından hangilerinde uygulanan yaptırım "Mutlak Butlan" niteliğindedir?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve IV

Answer

Hukuki işlemlerin geçersizliği bakımından önemli bağışlamalar, resmi şekil noksanlığı ve tam ehliyetsizlik durumları mutlak butlan yaptırımına tabidir.
Mutlak butlan; kurucu unsurları mevcut olan bir işlemin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka aykırı olması veya işlemin konusunun imkânsız olması ya da taraflardan birinin ayırt etme gücünden yoksun olması durumunda ortaya çıkar. I. öncülde belirtilen 'yasak işlemler' (önemli bağışlama), II. öncüldeki 'şekil noksanlığı' ve IV. öncüldeki 'tam ehliyetsizlik' durumları işlemin baştan itibaren geçersiz olmasına (mutlak butlan) neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerin hukuki niteliğini belirle
I, II ve IV numaralı öncüller mutlak butlan; III numaralı öncül ise nisbi butlan kapsamındadır.
Tam ehliyetsizlerin işlemleri ve emredici kurallara aykırılık mutlak butlan doğururken, irade sakatlıkları nisbi butlan doğurur.
2
Özel durumları analiz et
Kısıtlıların yapamayacağı 'yasak işlemler' (bağışlama, kefalet) mutlak butlanla sakattır.
Türk Medeni Kanunu madde 449 uyarınca bazı işlemler temsilci izniyle dahi yapılamaz.

Key Concept

Mutlak Butlan ve Nisbi Butlan Ayrımı
Question 11Question

Türk hukuk sisteminde; bir hukuki işlemin kurucu unsurları mevcut olmasına rağmen, işlemin taraflarından birinin hata, hile veya korkutma (ikrah) gibi nedenlerle iradesinin sakatlanmış olması durumunda ortaya çıkan, mağdur tarafa belirli bir süre içerisinde sözleşmeyi iptal etme hakkı tanıyan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Nisbi Butlan

Answer

Nisbi butlan (iptal edilebilirlik), kurucu unsurları tam olan bir işlemin irade sakatlığı nedeniyle mağdur tarafça geçersiz kılınabilmesidir.
Doğru yanıt olan nisbi butlan, hukuki işlemin kurucu unsurlarının tam olmasına rağmen, iradeyi sakatlayan haller (hata, hile, ikrah) sebebiyle işlemin geçerliliğinin zedelenmesidir. Bu durumda işlem başlangıçta geçerli gibi doğar ancak mağdur tarafın tek taraflı irade beyanıyla geçmişe etkili olarak iptal edilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki hukuki durumu analiz etmek
Hata, hile veya korkutma (ikrah) durumlarının varlığı saptandı.
Bu durumlar hukukta 'irade sakatlığı' olarak adlandırılır.
2
Hükümsüzlük türleri arasındaki farkı ayırt etmek
İşlemin kurucu unsurlarının tam olduğu ancak iradenin sakat olduğu belirlendi.
Kurucu unsurlar eksik olsaydı yokluk, kamu düzenine aykırılık olsaydı mutlak butlan söz konusu olurdu.
3
İptal edilebilirliği tanımlamak
Bu durumun karşılığının nisbi butlan olduğu sonucuna varıldı.
Nisbi butlanda işlem başlangıçta geçerli gibi görünse de sakatlık nedeniyle mağdur tarafından iptal edilebilir.

Key Concept

İptal Edilebilirlik (Nisbi Butlan)
Estimated Time:50s
Question 12Question

Resmî evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlilik, işlemin kurucu unsurlarından birinin eksikliği nedeniyle hukuk dünyasında hiç varlık kazanmamış kabul edilir. Bu durum aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisi ile ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk

Answer

Hukuki işlemin kurucu unsuru olan resmi memur huzurunda irade beyanı gerçekleşmediği için bu durum yokluk yaptırımına tabidir.
Hukuki bir işlemin hukuk dünyasında varlık kazanabilmesi için gerekli olan kurucu unsurların (örneğin evlilikte resmi memur veya farklı cinsten iki kişinin iradesi) eksik olması durumunda ortaya çıkan yaptırım türü yokluktur. Sorudaki senaryoda resmi memur bulunmadığı için işlem hiç kurulmamış sayılır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin kurucu unsurlarını kontrol et.
Evlilik işleminin kurucu unsurlarından biri resmi evlendirme memurunun varlığıdır.
Hukuki işlemin hukuk aleminde doğabilmesi için temel unsurların varlığı şarttır.
2
Eksikliğin sonucunu belirle.
Kurucu unsurun eksikliği, işlemin hukuk dünyasında hiç oluşmaması (yokluk) sonucunu doğurur.
Türk hukukunda kurucu unsur eksikliği doğrudan yokluk müeyyidesini gerektirir.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Yokluk

Practice More

Yokluk ve mutlak butlan arasındaki temel farkı belirlemek için 'kurucu unsur' ve 'geçerlilik şartı' kavramlarını inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 13Question

Hukuki işlemlerin geçerliliğini etkileyen yaptırım türlerine ilişkin aşağıdaki olaylar verilmiştir:

I.I. Bir çiftin, resmi evlendirme memuru huzurunda olmadan, yalnızca kendi aralarında yaptıkları bir sözleşme ile evlendiklerini beyan etmeleri.

II.II. Ayırt etme gücü sürekli olarak bulunmayan (tam ehliyetsiz) bir şahsın, kendisine ait bir taşınmazı tapu dairesinde bir başkasına satması.

III.III. Bir iş insanının, ağır bir tehdit ve korkutma (ikrah) altında, ticari rakiplerinden biriyle aleyhine olacak bir borç senedi imzalaması.

IV.IV. 16 yaşındaki lise öğrencisi bir gencin, yasal temsilcisinin (velisinin) izni veya onayı olmaksızın bir teknoloji mağazasından taksitle bilgisayar satın alması.

Yukarıdaki olaylarda gerçekleşen hukuki işlemlerin yaptırımları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - Mutlak Butlan - Nisbi Butlan - Tek Taraflı Bağlamazlık

Answer

Hukuki işlemler sırasıyla Yokluk, Mutlak Butlan, Nisbi Butlan ve Tek Taraflı Bağlamazlık yaptırımlarına tabidir.
Doğru sıralama olan seçenek, hukukun temel yaptırım mantığına tam uygundur: Resmi memur eksikliği (Yokluk), tam ehliyetsizlik (Mutlak Butlan), irade sakatlığı (Nisbi Butlan) ve veli/vasi onayı eksikliği (Tek Taraflı Bağlamazlık) şeklinde bir hiyerarşi izlenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
I.I. numaralı olayı analiz et.
Yokluk
Evlenme işleminin kurucu unsuru olan 'resmi evlendirme memuru' bulunmadığı için işlem hukuk aleminde hiç doğmamıştır.
2
II.II. numaralı olayı analiz et.
Mutlak Butlan
Tam ehliyetsizlerin (ayırt etme gücü olmayanlar) yaptığı işlemler kanunun emredici hükmüne aykırı olduğundan ölü doğar; işlem kurulmuştur ancak geçersizdir.
3
III.III. numaralı olayı analiz et.
Nisbi Butlan
Tehdit (ikrah) bir irade sakatlığı halidir. İşlem kurulmuştur ancak iradesi sakatlanan kişi belirli bir sürede iptal hakkını kullanabilir.
4
IV.IV. numaralı olayı analiz et.
Tek Taraflı Bağlamazlık
Sınırlı ehliyetsizlerin (reşit olmayan ancak ayırt etme gücü olanlar) yasal temsilci rızası olmadan yaptıkları borçlandırıcı işlemler, yalnızca o kişiyi bağlamaz.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri ve Uygulama Alanları

Hints

1
İşlemin hiç doğup doğmadığına (Yokluk) mı yoksa geçersiz mi olduğuna (Butlan) odaklanın.
2
Evlendirme memuru eksikliği her zaman Yokluk, ehliyetsizlik ise Butlan doğurur.
3
Sırasıyla kurucu unsur eksikliği, kanun yasağına aykırılık, irade bozukluğu ve temsilci izni eksikliğini arayın.

Practice More

Nisbi butlanın mutlak butlandan farklarını (hakimin re'sen gözetip gözetememesi gibi) tekrar ediniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 14Question

Türk hukukunda hukuki işlemlerin sakatlığı ve hükümsüzlük halleriyle ilgili olarak verilen;

I. Resmî evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlilik akdi,
II. Bir kimsenin ağır tehdit (ikrah) altında imzaladığı borç senedi,
III. Ayırt etme gücü bulunmayan (tam ehliyetsiz) bir kişinin yaptığı taşınmaz satış sözleşmesi,

durumlarının tabi olduğu hukuki yaptırımlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - Nisbi Butlan - Mutlak Butlan

Answer

Verilen durumlar sırasıyla yokluk, nisbi butlan ve mutlak butlan yaptırımlarına tabidir.
Doğru seçenek; birinci durumun kurucu unsur eksikliği (Yokluk), ikinci durumun irade sakatlığı (Nisbi Butlan) ve üçüncü durumun ehliyetsizlik nedeniyle kamu düzenine aykırılık (Mutlak Butlan) içermesi nedeniyle bu yaptırımları sırasıyla sunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncüldeki işlemin kurucu unsurlarını analiz et.
Hukuki işlemin kurucu unsurlarından biri (resmî evlendirme memuru) eksiktir.
Kurucu unsurları eksik olan işlemler hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılır; bu durumun yaptırımı 'yokluk'tur.
2
İkinci öncüldeki irade beyanının sıhhatini analiz et.
İşlemin kurucu unsurları ve geçerlilik şartları mevcut olsa da irade sakatlanmıştır (ikrah/tehdit).
Hata, hile veya korkutma (ikrah) gibi irade sakatlığı hallerinin yaptırımı 'nisbi butlan'dır (iptal edilebilirlik).
3
Üçüncü öncüldeki ehliyet durumunu analiz et.
İşlemi yapan kişinin ayırt etme gücü yoktur (tam ehliyetsizdir).
Ayırt etme gücü olmayan kişilerin işlemleri, emredici hukuk kuralları ve kamu düzeni gereği baştan itibaren geçersizdir; bu durumun yaptırımı 'mutlak butlan'dır.

Key Concept

Hukuki işlemlerin yaptırım türleri: Yokluk (kurucu unsur eksikliği), Mutlak Butlan (geçerlilik şartı/emredici kural aykırılığı), Nisbi Butlan (irade sakatlığı).

Practice More

Tek taraflı bağlamazlık (askıda hükümsüzlük) ile nisbi butlan arasındaki farkları, sınırlı ehliyetsizlerin yaptığı işlemler üzerinden tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Hukuki işlemlerin sakatlığına yol açan yaptırımlar ile bu yaptırımların uygulama alanlarına ilişkin aşağıdaki durumlar verilmiştir:

I. Bir sözleşmenin kurucu unsurlarından olan irade beyanlarının karşılıklı olarak uyuşmaması (uyuşmazlık).
II. Sözleşmenin konusunun emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması.
III. Sözleşme yapılırken taraflardan birinin hile (aldatma) sonucunda gerçek iradesine uymayan bir yükümlülük altına girmesi.

Bu durumların tabi olduğu hukuki yaptırım türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - Mutlak Butlan - Nisbi Butlan

Answer

Hukuki işlemlerin yaptırımları sırasıyla Yokluk, Mutlak Butlan ve Nisbi Butlan şeklindedir.
Doğru cevap olan seçenek, hukuki yaptırımları teorik temellerine göre tam olarak eşleştirmektedir. İrade beyanlarının karşılıklı uyuşmaması durumunda hukuki işlemin kurucu unsuru eksik olduğu için yaptırım 'yokluk'tur. Sözleşmenin konusunun emredici hükümlere veya kamu düzenine aykırı olması, işlemin geçerlilik şartlarındaki temel bir sakatlıktır ve yaptırımı 'mutlak butlan'dır. Hile gibi iradeyi sakatlayan hallerde ise işlem iptal edilebilir nitelikte olduğu için 'nisbi butlan' yaptırımı uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumu analiz etme
İrade beyanlarının uyuşmaması, işlemin kurucu unsurlarından birinin eksik olduğunu gösterir.
Hukuki işlemin varlık kazanabilmesi için gerekli kurucu unsurlar (irade, konu, resmi şekil vb.) eksikse işlem 'yokluk' ile maluldür.
2
İkinci durumu analiz etme
Emredici hükümlere, kamu düzenine veya ahlaka aykırılık geçerlilik şartlarındaki bir sakatlıktır.
İşlem kurulmuş olsa bile, içeriği hukuken yasaklanmışsa veya imkansızsa 'mutlak butlan' yaptırımı uygulanır ve işlem baştan itibaren geçersiz sayılır.
3
Üçüncü durumu analiz etme
Hile (aldatma) bir irade sakatlığı halidir.
İrade sakatlığı (hata, hile, ikrah) durumunda işlem geçerli olarak kurulur ancak sakatlığa maruz kalan tarafa işlemi iptal etme hakkı tanıyan 'nisbi butlan' yaptırımı uygulanır.

Key Concept

Hukuki İşlemlerin Geçersizlik Halleri (Yaptırımlar)
Estimated Time:2m 0s
Question 16Question

Hukuk düzeninde bir hukuki işlemin varlık kazanabilmesi için gerekli olan temel (kurucu) unsurlardan en az birinin eksik olması durumunda, söz konusu işlem hukuk aleminde hiç oluşmamış sayılır. Bu duruma bağlanan hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk

Answer

Hukuki işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik durumunda ortaya çıkan yaptırım 'Yokluk'tur.
Yokluk yaptırımı, bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının (örneğin evlenmede resmi memur, sözleşmede karşılıklı irade beyanı) bulunmaması durumunda işlemin hukuk dünyasında hiç doğmamış kabul edilmesidir. Soru kökündeki 'kurucu unsur eksikliği' ve 'hiç oluşmamış sayılma' ifadeleri doğrudan bu tanımı karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin aşamalarını analiz et.
Bir işlemin var olabilmesi için kurucu unsurlara (irade beyanı, konu, varsa resmi şekil/makam) sahip olması gerekir.
Yaptırım türünü belirlemek için eksikliğin nerede olduğunu saptamak gerekir.
2
Eksikliğin niteliğini belirle.
Soru kökünde 'kurucu unsurlardan birinin eksikliği' vurgulanmıştır.
Kurucu unsur eksikliği, işlemin hukuk dünyasında hiç meydana gelmemesi sonucunu doğurur.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yap.
Hukuk aleminde hiç doğmamış sayılma yaptırımı 'Yokluk' olarak adlandırılır.
Örneğin; resmi nikah memuru önünde yapılmayan bir evlilik töreni 'yokluk' ile maluldür.

Key Concept

Hukuki İşlemlerde Yokluk Müeyyidesi

Hints

1
İşlemin 'hiç doğmamış' sayılmasına odaklanın.
2
Resmi nikah memuru olmadan kıyılan imam nikahını düşünün; hukuk bunu evlilik olarak tanır mı?
3
Kurucu unsurlar eksikse 'yokluk', kurucu unsurlar tam ama emredici hukuk kurallarına aykırılık varsa 'butlan' söz konusudur.

Practice More

Mutlak butlan ve nisbi butlan arasındaki farkları (kamu düzeni vs. kişi menfaati) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 17Question

Hukuki bir işlemin, kanunun öngördüğü kurucu unsurlarından en az birine sahip olmaması nedeniyle hukuk dünyasında hiç varlık kazanmamış ve doğmamış kabul edilmesi yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk

Answer

Yokluk yaptırımı, bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının eksikliği durumunda işlemin hiç doğmamış sayılmasıdır.
Yokluk yaptırımı, bir hukuki işlemin kanunda öngörülen kurucu unsurlarından birinin eksik olması durumunda uygulanır. Bu durumda işlem hukuk aleminde hiç varlık kazanmaz. Örneğin, resmi nikah memuru olmadan yapılan bir evlilik töreni hukuk karşısında 'yok' hükmündedir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin temel bileşenlerini analiz etme
İşlemin oluşabilmesi için gereken 'kurucu unsurlar' (örneğin evlilikte iki ayrı cinsiyet ve resmi memur) belirlenir.
Yaptırım türünü belirlemek için eksikliğin niteliğini (kurucu mu, geçerlilik mi) anlamak gerekir.
2
Eksikliğin sonucunu değerlendirme
Soruda 'kurucu unsurun eksikliği' ve 'hiç doğmamış sayılma' ifadeleri geçmektedir.
Kurucu unsur eksikliği, işlemi sakatlamaz; işlemin hiç oluşmamasına yol açar.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Hukuk dilinde kurucu unsur eksikliğine dayanan bu yaptırım türü 'Yokluk' olarak adlandırılır.
Butlan türlerinde işlem doğar ancak geçersizdir; yoklukta ise işlem hiç yoktur.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Yokluk

Hints

1
İşlemin 'kurucu unsuru' eksik olduğunda ne olacağını düşünün.
2
Bu yaptırım türünde işlem sanki bir hayalet gibidir; hukuken hiç doğmamıştır.
3
Resmi memur önünde yapılmayan bir evlilik bu yaptırıma en iyi örnektir.

Practice More

Mutlak butlan ile yokluk arasındaki farkı kavramak için 'ayırt etme gücü olmayan birinin evlenmesi' ile 'resmi memur olmadan evlenilmesi' örneklerini karşılaştırın.
Estimated Time:50s
Question 18Question

Hukuki bir işlemin kurucu unsurları (örneğin; irade beyanı, konu) mevcut olmasına rağmen; işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması durumunda ortaya çıkan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mutlak Butlan

Answer

Hukuki işlemin kurucu unsurları tam olmasına rağmen emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırılık teşkil etmesi durumunda uygulanan yaptırım Mutlak Butlan'dır.
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin kurucu unsurları tamam olsa bile; emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka ve kişilik haklarına aykırı olması veya konusunun imkânsız olması durumunda ortaya çıkan kesin hükümsüzlük halidir. Bu durumdaki bir işlem baştan itibaren geçersizdir ve hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin kurucu unsurlarını analiz et
İşlemin kurucu unsurlarının (irade beyanı, konu vb.) mevcut olduğu belirlenir.
Yokluk yaptırımının uygulanıp uygulanmayacağını anlamak için ilk adım budur.
2
Hukuka uygunluk ve geçerlilik şartlarını kontrol et
İşlemin emredici kurallara, ahlaka veya kamu düzenine aykırı olduğu tespit edilir.
Geçerlilik şartlarındaki bu tür ağır aykırılıklar doğrudan Mutlak Butlan sonucunu doğurur.

Key Concept

Mutlak Butlan (Kesin Hükümsüzlük)
Estimated Time:45s
Question 19Question

Hukuki işlemlerin geçerlilik kazanabilmesi için kurucu unsurların yanı sıra kanunun aradığı geçerlilik şartlarını da taşıması gerekir. Buna göre, konusu başlangıçta hukuken veya fiilen imkânsız olan bir sözleşmenin tabi olacağı yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mutlak Butlan

Answer

Konusu başlangıçta imkânsız olan bir sözleşmenin yaptırımı Mutlak Butlan'dır.
Hukuk düzeninde bir sözleşmenin kurucu unsurları (taraflar, irade beyanı ve konu) bulunsa dahi, sözleşmenin konusunun (edimin) başlangıçta maddi veya hukuki olarak yerine getirilmesinin imkânsız olması (örneğin; tapuda başkasına ait olan bir kamu malının satış sözleşmesinin yapılması), o işlemin kesin hükümsüzlüğüne yani 'Mutlak Butlan' ile sakatlanmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin kurucu unsurlarının mevcut olup olmadığını kontrol et.
Sözleşmenin tarafları ve irade beyanları mevcut olduğundan kurucu unsurlar tamdır.
Yokluk yaptırımının uygulanıp uygulanmayacağını belirlemek için kurucu unsurlara bakılır.
2
Geçerlilik şartlarını (konu, ehliyet, emredici kurallar) analiz et.
Konunun (edimin) başlangıçta imkânsız olması, geçerlilik şartlarından birinin eksik olduğunu gösterir.
İşlemin içeriğinin hukuka uygun olup olmadığı yaptırımın türünü belirler.
3
Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde yaptırımı saptan.
TBK 27. maddesine göre konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin hükümsüzdür (Mutlak Butlan).
Hukuk düzeni, imkânsız bir konuyu temel alan işlemlere baştan itibaren geçersizlik atfeder.

Key Concept

Hukuki İşlemlerde Geçersizlik Şartları (İmkânsızlık)
Estimated Time:50s
Question 20Question

Türk hukuk sisteminde; bir evlilik işleminin 'resmî evlendirme memuru önünde yapılmaması' ile 'evlendirme memuru önünde yapılmasına karşın tarafların birbirinin kardeşi olması' durumları, sırasıyla aşağıdaki yaptırım türlerinden hangilerine örnektir?

Show answer & explanation

Answer: Yokluk - Mutlak Butlan

Answer

Doğru cevap, ilk durumun 'yokluk' ve ikinci durumun 'mutlak butlan' yaptırımına tabi olduğunu belirten seçenektir.
Resmî evlendirme memurunun bulunmaması, evlilik işleminin hukuk aleminde varlık kazanması için gerekli olan 'kurucu unsurlardan' birinin eksikliğidir; bu nedenle bu işlem 'yokluk' yaptırımına tabidir. Öte yandan, evlendirme memuru önünde yapılsa bile tarafların kardeş olması, kanunun emredici bir hükmüne (evlenme yasağına) aykırılık teşkil eder. Bu durumda işlem doğmuş ancak 'mutlak butlan' ile sakatlanarak geçersiz kılınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci senaryodaki kurucu unsurları kontrol etme.
Evlilikte resmî evlendirme memurunun bulunmaması, işlemin kurucu unsurlarından birinin eksik olduğunu gösterir.
Kurucu unsurların (farklı cinsiyet, irade açıklaması, resmî memur) eksikliği işlemi 'yokluk' yaptırımı ile karşı karşıya bırakır.
2
İkinci senaryodaki geçerlilik şartlarını analiz etme.
Tarafların kardeş olması, Türk Medeni Kanunu'nun emredici bir hükmü olan evlenme yasağına aykırılıktır.
Kurucu unsurlar tam olsa bile emredici hükümlere, ahlaka veya kamu düzenine aykırı işlemler 'mutlak butlan' ile sakattır.
3
Bulunan yaptırımları sıraya koyma.
Birinci durum Yokluk, ikinci durum Mutlak Butlan olarak eşleşir.
Soru kökünde 'sırasıyla' ifadesi kullanıldığı için kavramların doğru dizilimi esastır.

Key Concept

Hukuki işlemlerin kurucu unsur eksikliği (Yokluk) ile geçerlilik şartı eksikliği (Butlan) arasındaki fark.
Estimated Time:50s
Page 1 / 4Next