Examkin

Sayıştay

73 questions

Question 61Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları arasında yer alan Sayıştay'ın anayasal statüsü, üyelerinin seçimi ve görev alanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sayıştay'ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından seçilir ve kurum mali denetimlerini Meclis adına yürütür.Answer
  2. B
    Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın yargı bölümünde sayılan yüksek mahkemelerden biridir.
  3. C
    Sayıştay'ın mali yargılama sonucunda verdiği kesin hükümlere karşı Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabilir.
  4. D
    Sayıştay üyelerinin yarısı Cumhurbaşkanı, diğer yarısı ise Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK) tarafından seçilerek göreve başlar.
  5. E
    Sayıştay'ın denetim yetkisi sadece merkezi yönetim bütçeli idarelerle sınırlı olup sosyal güvenlik kurumlarını kapsamaz.

Answer

Sayıştay'ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve kurum mali denetimlerini Meclis adına yürütür.
Sayıştay, anayasal bir zorunluluk olarak mali denetimlerini TBMMTBMM adına yapar. Bu kurumsal bağın bir sonucu olarak, Sayıştay'ın hem başkanı hem de tüm üyeleri doğrudan milletvekillerinin oylarıyla (TBMMTBMM Genel Kurulu'nda) seçilir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın kuruluş amacını belirle.
Sayıştay, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını denetlemekle görevli bir mali denetim organıdır.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu denetimi yasama organı adına yapar.
2
Seçim usulünü kontrol et.
Başkan ve üyelerin tamamı TBMMTBMM tarafından seçilir.
Sayıştay'ın TBMMTBMM adına denetim yapması, üyelerinin de Meclis tarafından seçilmesini gerektirir.
3
Yargısal statüsünü analiz et.
Yüksek mahkeme değildir ancak kararları mali konularda kesindir.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır ve Sayıştay bu listede yer almaz.

Key Concept

Sayıştay'ın TBMM ile İlişkisi ve Mali Yargı Yetkisi

Hints

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını hatırlayın.
2
Anayasa'da yer alan yüksek mahkemeleri (44 adet) sayın; Sayıştay bu listede var mı?
3
Sayıştay'ın başkanı ve üyelerinin tamamının halkın temsilcileri tarafından seçildiğini düşünün.

Practice More

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki vergi uyuşmazlığı hiyerarşisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 62Question →

Sayıştay, kamu idarelerinin mali işlemlerini denetleyen ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan anayasal bir kurumdur. 19821982 Anayasası'nda yer alan hükümler dikkate alındığında, Sayıştay'ın işleyişi ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yerine getirmekle görevlidir.
  2. B
    Sayıştay Başkanı ve üyeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilir.
  3. C
    Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümler hakkında idari yargı yoluna başvurulamaz.
  4. Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları uyuşmadığında Sayıştay kararları esas alınır.Answer
  5. E
    Sayıştay, Anayasa'nın Yargı bölümünde düzenlenmiş olmasına rağmen yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.

Answer

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın 160160. maddesine göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Yanlış olan ifade, uyuşmazlık durumunda Sayıştay kararlarının esas alınacağını iddia etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kaynağını belirleme
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yapar.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca mali denetim yetkisi yasama adına kullanılır.
2
Seçim ve üyelik yapısını kontrol etme
Başkan ve üyeler TBMM tarafından seçilir.
Demokratik denetim mekanizması gereği mali denetçiler halkın temsilcileri tarafından belirlenir.
3
Yargısal statü ve kesinlik durumunu analiz etme
Sayıştay kararları kesin hüküm niteliğindedir ve yüksek mahkeme değildir.
Anayasa yüksek mahkemeleri sınırlı (numerus clausus) olarak saymıştır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
4
Danıştay ile çatışma kuralını inceleme
Vergi konularında uyuşmazlık çıkarsa Danıştay kararı uygulanır.
İdari yargının en üst mercii olan Danıştay, vergi uyuşmazlıklarında Sayıştay'a göre hiyerarşik üstünlüğe sahiptir.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve Danıştay ile İlişkisi

Hints

1
Sayıştay bir yargı organıdır ancak Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' listesinde yer almaz.
2
Vergi gibi hukuki yorum gerektiren alanlarda, idari yargının en yüksek temsilcisi olan Danıştay'ın görüşü daha ağırlıklıdır.
3
Sayıştay ve Danıştay kararları çatıştığında hangisinin üstün geleceğine dair kuralı hatırlayın; bu kural sadece vergi konuları için geçerlidir.

Practice More

Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi dışında hangi kurumları denetleyebileceğini (örneğin belediyeler ve sosyal güvenlik kurumları) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 63Question →

19821982 Anayasası'na göre; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevli olan ve başkan ile üyeleri TBMM tarafından seçilen kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

  1. SayıştayAnswer
  2. B
    Danıştay
  3. C
    Anayasa Mahkemesi
  4. D
    Devlet Denetleme Kurulu
  5. E
    Kamu Denetçiliği Kurumu

Answer

Kamu idarelerini TBMM adına denetleyen ve üyeleri Meclis tarafından seçilen kurum Sayıştay'dır.
Doğru cevap olan Sayıştay, 19821982 Anayasası uyarınca merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin mali işlemlerini denetleyen, kararları kesin olan ve bu denetimi Meclis adına gerçekleştiren tek kurumdur. Ayrıca üyeleri ve başkanı TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen temel anahtar kelimeleri belirle.
Anahtar kelimeler: 'TBMM adına denetim', 'Mali denetim', 'Başkan ve üyelerin TBMM tarafından seçilmesi'.
Bu kriterler sadece bir anayasal kurumu işaret eder.
2
Anayasa'nın 160160. maddesini hatırla.
Sayıştay'ın mali yargılama yetkisi olduğu ve Meclis adına çalıştığı sonucuna ulaşılır.
Anayasal görev dağılımını teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Görevleri

Hints

1
Bu kurum bütçe harcamalarını kontrol ederek halkın parasının nasıl harcandığını Meclis adına denetler.
2
Kararlarına karşı başka bir yargı merciine başvurulamaz; yani kararları 'kesin'dir.
3
Anayasa'nın yargı bölümünde yer almasına rağmen teknik olarak bir 'yüksek mahkeme' değildir.

Practice More

Sayıştay ile Danıştay arasındaki görev uyuşmazlığında hangisinin kararının esas alındığını öğrenmek konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.
Estimated Time:45s
Question 64Question →

19821982 Anayasası'na göre; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay, bu denetim faaliyetlerini aşağıdakilerden hangisi adına yerine getirir?

  1. A
    Cumhurbaşkanı
  2. Türkiye Büyük Millet MeclisiAnswer
  3. C
    Danıştay
  4. D
    Anayasa Mahkemesi
  5. E
    Hazine ve Maliye Bakanlığı

Answer

Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yapar.
Anayasamızın 'Mali ve Ekonomik Hükümler' ile 'Yargı' bölümleriyle ilişkili olan 160160. maddesine göre, Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareler ile sosyal güvenlik kurumlarını denetleme yetkisi doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi adına verilmiştir. Bu durum, meclisin 'bütçe hakkı'nın bir gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünün belirlenmesi
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesinde düzenlenen, mali denetim yapan bir kurumdur.
Kurumun görev tanımı ve kimin adına hareket ettiği bu maddede açıkça belirtilmiştir.
2
Denetim yetkisinin kaynağının tespit edilmesi
Anayasa metninde 'Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetim yapar' ifadesi yer almaktadır.
Milli iradeyi temsil eden meclisin, halkın vergilerinin nasıl harcandığını denetleme yetkisini Sayıştay aracılığıyla kullanması esastır.

Key Concept

Sayıştay'ın Yasama Organı (TBMM) Adına Denetim Yapması

Hints

1
Bütçe hakkı, halkın seçtiği temsilcilerin kamu harcamalarını kontrol etmesi demektir.

Practice More

Sayıştay başkan ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini (TBMM) tekrar etmeniz konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:45s
Question 65Question →

Türkiye Cumhuriyeti’nin 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, mali yargılama ve denetim yetkisine sahip olan Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve kararlarının niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir, gider ve mallarını denetlemekle görevlidir.
  2. B
    Sayıştay Başkan ve üyelerinin seçim yetkisi münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne aittir.
  3. C
    Sayıştay’ın kesin hükümleri hakkında ilgililerce, tebliğ tarihinden itibaren 1515 gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi istenebilir.
  4. Sayıştay, Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer alır.Answer
  5. E
    Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Answer

Sayıştay, Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer almaz.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın yargı bölümünde düzenlenmiş ve mali yargı yetkisiyle donatılmış olmasına rağmen, Anayasa'nın 146−160146-160. maddeleri arasında 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sayılan dört kurumdan (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) biri değildir. Dolayısıyla Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olduğu ifadesi anayasal açıdan yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu analiz et.
Sayıştay, Anayasa'nın Yargı bölümünde yer alır ancak Yüksek Mahkemeler başlığından sonra ayrı bir maddede (160160. madde) düzenlenmiştir.
Anayasal kurumların hiyerarşisini ve sınıflamasını belirlemek için gereklidir.
2
Yüksek mahkeme sayılan kurumları listele.
Anayasa'ya göre yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Seçeneklerdeki kurumun bu listede olup olmadığını kontrol etmek için gereklidir.
3
Sayıştay'ın yargısal yetkisi ile statüsü arasındaki farkı değerlendir.
Sayıştay mali yargı (hesap yargılaması) yapar ve kararları kesindir; ancak bu durum onu 'Yüksek Mahkeme' statüsüne sokmaz.
Fonksiyonel yetki ile anayasal statü arasındaki ayrımı netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Yüksek Mahkemelerle İlişkisi

Hints

1
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemelerin sayısının dört olduğunu hatırlayınız.
2
Sayıştay'ın yaptığı işin 'mali yargı' olması, onu doğrudan 'Yüksek Mahkeme' yapmaz; bu ayrım Anayasa'nın sistematiğinde gizlidir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay üyelerinin kimler tarafından seçildiğini tekrar ederek yüksek mahkemeler arasındaki benzerlik ve farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 66Question →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'na göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemektedir. Sayıştay'ın bu denetimleri sonucunda hazırladığı ve Kesin Hesap Kanun Teklifi'nin TBMM tarafından görüşülüp karara bağlanmasında temel dayanak teşkil eden anayasal belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kesin Hesap Kanunu
  2. B
    Bütçe Uygulama Raporu
  3. Genel Uygunluk BildirimiAnswer
  4. D
    İdare Faaliyet Raporu
  5. E
    Mali Denetim Tüzüğü

Answer

Genel Uygunluk Bildirimi
Genel Uygunluk Bildirimi, Anayasa'nın 164164. maddesi uyarınca Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesinin uygulama sonuçlarını denetledikten sonra hazırladığı belgedir. Bu bildirim, Kesin Hesap Kanun Teklifi'nin verilmesinden itibaren en geç 7575 gün içinde TBMM'ye sunulur ve Meclis'in bütçe üzerindeki denetim yetkisini kullanmasında temel teknik veri kaynağıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal görevini tanımla.
Sayıştay, TBMM adına merkezi yönetim bütçesini denetler.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca mali denetim yetkisi TBMM adına Sayıştay'a verilmiştir.
2
Bütçe döngüsündeki 'Kesin Hesap' aşamasını incele.
Cumhurbaşkanı tarafından sunulan Kesin Hesap Kanun Teklifi, Sayıştay raporuyla desteklenmelidir.
Meclisin bütçeyi ibra edebilmesi (aklayabilmesi) için bağımsız bir denetim organının görüşüne ihtiyacı vardır.
3
Anayasal terminolojiyi belirle.
Hazırlanan bu özel belgenin adı 'Genel Uygunluk Bildirimi'dir.
Anayasa'nın 164164. maddesi bu belgeyi açıkça isimlendirmiş ve sunulma süresini belirlemiştir.

Key Concept

Sayıştay'ın TBMM adına yaptığı denetim ve Genel Uygunluk Bildirimi

Hints

1
Bu belge, Meclis'in bütçeyi onaylamadan önce Sayıştay'dan beklediği teknik görüş niteliğindedir.
2
Anayasa'nın 'Kesin Hesap Kanunu' başlıklı 164164. maddesinde bu belgenin adı ve 7575 günlük süresi açıkça belirtilmiştir.
3
İsim, Sayıştay'ın harcamaların bütçeye 'uygun' olup olmadığını 'bildirmesinden' gelmektedir.

Practice More

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlık durumunda hangi kurumun kararının üstün sayıldığını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 67Question →

1982 Anayasası'nda düzenlenen mali denetim ve yargı yetkisi kapsamında Sayıştay ile ilgili;

I. Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenmiştir.
II. Başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
III. Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. II ve IIIAnswer
  5. E
    I, II ve III

Answer

İkinci ve üçüncü önermeler doğrudur; Sayıştay üyeleri TBMM tarafından seçilir ve vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararı esastır.
Doğru olan seçenek, Sayıştay'ın üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçildiğini ve vergi gibi mali konularda Danıştay ile yaşanacak kararlar arası uyuşmazlıklarda Danıştay kararının üstün tutulacağını ifade eden önermeleri içerir. Sayıştay, idari ve mali yargı yetkisi kullanan bir hesap mahkemesi olmasına rağmen anayasal olarak yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü kontrol edin.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkemeler' listesinde (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) yer almaz.
Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olup olmadığını saptamak birinci önermenin yanlış olduğunu gösterir.
2
Seçim usulünü inceleyin.
Anayasa'nın 160. maddesine göre Sayıştay Başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
Kurumsal bağımsızlık ve denetim yetkisinin kaynağını doğrular (İkinci önerme doğrudur).
3
Diğer yargı organları ile çatışma durumunu değerlendirin.
Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın açık hükmüdür (Üçüncü önerme doğrudur).

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Görevleri

Hints

1
Anayasa'da sadece dört tane yüksek mahkeme sayıldığını ve Sayıştay'ın mali denetim organı olduğunu unutmayın.
2
Sayıştay'ın TBMM adına denetim yaptığını düşünürseniz, üyelerinin kim tarafından seçileceğini tahmin edebilirsiniz.
3
Vergi uyuşmazlıklarında, idari yargının zirvesi olan Danıştay ile Sayıştay karşı karşıya gelirse Danıştay'ın sözü geçer.

Practice More

Sayıştay'ın 'Genel Uygunluk Bildirimi'ni TBMM'ye hangi süre zarfında sunduğunu çalışarak mali denetim sürecini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 68Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları ve yargı organları dikkate alındığında, Sayıştay'ın anayasal statüsü, üyelerinin seçimi ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin hesaplarını denetler ve vergi benzeri mali yükümlülükler konusundaki kesin hükümlerine karşı Danıştay'a başvurulamaz.Answer
  2. B
    Sayıştay, mali yargıdan sorumlu olduğu için 19821982 Anayasası'nda açıkça 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer alır.
  3. C
    Yargı bağımsızlığını korumak amacıyla Sayıştay Başkanı ve üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilerek görevlendirilir.
  4. D
    Sayıştay, yürüttüğü mali denetim faaliyetlerini Cumhurbaşkanlığı makamı adına gerçekleştirir ve denetim sonuçlarını her yıl Cumhurbaşkanına raporlar.
  5. E
    Sayıştay'ın kesin hükümleri aleyhine, yargı yolunun kapalı olması nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunulması mümkün değildir.

Answer

Sayıştay, TBMM adına denetim yapar ve vergi konusundaki kesin hükümlerine karşı Danıştay'a gidilemez; uyuşmazlık halinde Sayıştay kararı esas alınır.
Doğru ifade, Sayıştay'ın denetim faaliyetlerini TBMM adına yürüttüğünü ve vergi, resim, harç gibi mali yükümlülükler konusunda verdiği kesin hükümlere karşı Danıştay'a başvurulamayacağını, hatta bu iki kurum arasında uyuşmazlık çıkarsa Sayıştay kararının esas alınacağını belirtmektedir. Bu durum Sayıştay'ın mali yargıdaki özel ve kesin yetkisini vurgular.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın hangi makam adına denetim yaptığını belirlemek.
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yürütür.
Anayasal olarak mali denetim yetkisi Meclis'e aittir ve Meclis bu yetkiyi Sayıştay eliyle kullanır.
2
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını kontrol etmek.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
3
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve Danıştay ile ilişkisini değerlendirmek.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Sayıştay kararı kesindir ve Danıştay ile çatışma durumunda Sayıştay kararı uygulanır.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu özel durumda Sayıştay'ın kararı nihai kabul edilmiştir.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Kararlarının Kesinliği

Hints

1
Sayıştay'ın denetimini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.

Practice More

Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev ayrımını ve çatışma durumunda hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 69Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen mali denetim sistemi ve yargı hükümleri çerçevesinde, Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililerce, yazılı bildirim tarihinden itibaren 1515 gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunulabilir.Answer
  2. B
    Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında uyuşmazlık çıkması durumunda, mali uzmanlığı gereği Sayıştay kararı hukuken öncelikli kabul edilir.
  3. C
    Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen ve üyeleri Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilen bir mahkemedir.
  4. D
    Türk Silahlı Kuvvetlerinin elinde bulunan devlet mallarının denetimi, milli savunma hizmetlerinin gizliliği nedeniyle Sayıştay'ın denetim yetkisi dışında bırakılmıştır.
  5. E
    Siyasi partilerin mali denetimi, Sayıştay tarafından doğrudan ve kesin hükme bağlanacak şekilde bağımsız bir süreçle yürütülür.

Answer

Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir defaya mahsus karar düzeltme yoluna gidilebilir.
Sayıştay'ın kararları anayasal olarak 'kesin hüküm' niteliğindedir. Bu kararlara karşı genel yargı veya idari yargı yolları kapalıdır. Ancak kurumun kendi bünyesinde hataların düzeltilebilmesi için ilgililere karar tebliğinden itibaren on beş gün içinde, bir defaya mahsus olmak üzere 'karar düzeltilmesi' isteminde bulunma hakkı tanınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal görevini belirle
Sayıştay, TBMM adına kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevlidir.
Anayasa'nın 160160. maddesi kurumun temel yetki çerçevesini çizer.
2
Kararların kesinlik durumunu incele
Sayıştay kararları kesindir; bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
Mali denetim sürecinin hızla sonuçlanması için yargı yolu kapalı tutulmuştur.
3
İstisnai başvuru yolunu teyit et
1515 günlük süre içinde tek seferlik 'karar düzeltme' imkanı mevcuttur.
Maddi hataların giderilmesi için kanunla tanınmış özel bir iç mekanizmadır.

Key Concept

Sayıştay Kararlarının Kesinliği ve Karar Düzeltme Yolu

Hints

1
Sayıştay kararları aleyhine Danıştay veya başka bir mahkemeye gidilemeyeceğini hatırla.
2
Kararlar kesin olsa da maddi hataların kurum içinde düzeltilmesi için çok kısa bir süre tanınmıştır.

Practice More

Sayıştay'ın başkan ve üyelerinin kim tarafından ve hangi yöntemle seçildiğini tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 70Question →

1982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile Danıştay'ın kararları arasında; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusunda bir uyuşmazlık çıkması durumunda izlenecek hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Danıştay kararı esas alınır.Answer
  2. B
    Sayıştay kararı kesin olduğu için Sayıştay hükmü uygulanır.
  3. C
    Uyuşmazlığın çözümü için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulur.
  4. D
    TBMM Genel Kurulu tarafından verilecek karar nihai kabul edilir.
  5. E
    Her iki kurumun başkanlarından oluşan bir kurul ortak karar verir.

Answer

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, Sayıştay'ın kesin hükümleri aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak aynı maddede, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda 'Danıştay' kararının esas alınacağı açıkça belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen, mali denetim ve yargılama yapan bir kuruluştur.
Kurumun görev ve yetki sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
Sayıştay kararlarının niteliğini incele.
Sayıştay kararları kesin hükümdür ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
Genel kuralın kesinlik olduğunu teyit etmek için gereklidir.
3
Anayasa'nın 160. maddesindeki özel uyuşmazlık hükmünü hatırla.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı esas alınır.
Soruda sorulan spesifik istisnayı tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Sayıştay ve Danıştay Kararlarının Çatışması

Hints

1
Sayıştay kararları kesin olsa da bazı durumlarda başka bir yüksek yargı organının görüşü tercih edilir.
2
Anayasa'nın 160. maddesinde vergi uyuşmazlıkları için özel bir kurumun adı geçer.
3
Vergi uyuşmazlıklarında genel yetkili yargı organı olan Danıştay'ın kararı, Sayıştay ile çelişirse üstün gelir.

Practice More

Sayıştay'ın üyelerinin kim tarafından seçildiğini ve denetimleri kimin adına yaptığını tekrar edin.
Estimated Time:45s
Question 71Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları çerçevesinde, Sayıştay'ın görevleri ve yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin bütün gelir ve giderlerini denetler.
  2. Siyasi partilerin mali denetimini doğrudan gerçekleştirir ve bu konuda kesin hükümler verir.Answer
  3. C
    Sosyal güvenlik kurumlarının mali işlemlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir.
  4. D
    Mahallî idarelerin hesap ve işlemlerini denetleme ve kesin hükme bağlama yetkisine sahiptir.
  5. E
    Vergi benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile kararları çelişirse Danıştay kararı esas alınır.

Answer

Siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi yapar; Sayıştay ise bu görevde Anayasa Mahkemesine sadece yardımcı olur. Dolayısıyla Sayıştay'ın bu konuda doğrudan kesin hüküm verme yetkisi yoktur.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay'ın siyasi partiler üzerindeki rolünü yanlış tanımlamaktadır. 19821982 Anayasası'nın 6969. maddesine göre, siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır. Sayıştay bu süreçte sadece Anayasa Mahkemesine teknik destek ve yardım sağlamakla yükümlüdür; bu konuda kendi başına kesin hüküm verme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın genel denetim yetkisini inceleyin.
Sayıştay, merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri TBMM adına denetler.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu kurumların hesaplarını kesin hükme bağlamak Sayıştay'ın görevidir.
2
Siyasi partilerin mali denetimine ilişkin özel hükmü (Anayasa Madde 6969) kontrol edin.
Siyasi partilerin denetimi Anayasa Mahkemesi'nin görevindedir.
Parti kapatma ve mali denetim gibi hassas konular yargının en üst organı olan Anayasa Mahkemesi'ne bırakılmıştır.
3
Sayıştay'ın siyasi parti denetimindeki rolünü belirleyin.
Sayıştay sadece teknik yardım sağlar, kararı Anayasa Mahkemesi verir.
Anayasa'da açıkça 'Anayasa Mahkemesi bu denetim görevini yerine getirirken Sayıştaydan yardım sağlar' ifadesi yer alır.

Key Concept

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve İstisnaları

Hints

1
Sayıştay'ın kime karşı sorumlu olduğuna ve hangi kurum adına denetim yaptığına dikkat edin.
2
Siyasi partilerin denetimi konusunda Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay arasındaki görev paylaşımını hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini ve hangi kurumlardan yardım aldığını (Yüce Divan süreci dahil) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Question 72Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sayıştay, Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenmiş olmasına rağmen yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.
  2. Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa'nın ilgili hükümleri uyarınca doğrudan Sayıştay tarafından yerine getirilir.Answer
  3. C
    Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
  4. D
    Sayıştay'ın vergi ve benzeri mali yükümlülükler dışındaki konularda verdiği kesin hükümler aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
  5. E
    Sayıştay Başkanı ve üyelerinin tamamı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından seçilir.

Answer

Siyasi partilerin mali denetiminin doğrudan Sayıştay tarafından yapıldığını belirten ifade yanlıştır; bu denetim Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
Siyasi partilerin mali denetimi, 19821982 Anayasası'nın 6969. maddesi uyarınca doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir. Bu süreçte Sayıştay sadece Anayasa Mahkemesi'ne yardımcı olmakla görevlendirilmiştir. Dolayısıyla siyasi partilerin 'doğrudan' Sayıştay tarafından denetlendiği ifadesi anayasal olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz et.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değil, mali yargı organıdır.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmıştır.
2
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kapsamını incele.
Merkezi yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri denetler.
TBMM adına kamu kaynaklarının kullanımını denetlemek temel görevidir.
3
Siyasi partilerin denetim usulünü kontrol et.
Anayasa'nın 6969. maddesi uyarınca denetimi Anayasa Mahkemesi yapar.
Sayıştay bu denetimde sadece teknik destek ve yardım sağlayan yardımcı organ konumundadır.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Görev Alanı ve Siyasi Parti Denetimi

Hints

1
Siyasi partilerin kapatılmasına veya denetimine hangi mahkeme karar verir, hatırlayınız.
2
Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini düşünün; Sayıştay bu görevlerin hangisinde 'yardımcı' rolündedir?
3
Sayıştay kamu idarelerini TBMM adına denetlerken, siyasi partileri denetleme yetkisi en üst yargı mercilerinden biri olan Anayasa Mahkemesi'ne aittir.

Practice More

Sayıştay ile Danıştay arasındaki yetki uyuşmazlıklarının hangi konularla sınırlı olduğunu ve hangi mahkemenin kararının esas alındığını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 73Question →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin mali denetimini gerçekleştiren ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan Sayıştay'ın anayasal statüsü ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sayıştay, denetim görevlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yerine getirir.
  2. B
    Sayıştay Başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından seçilir.
  3. Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.Answer
  4. D
    Anayasal düzenlemede yargı bölümü içerisinde yer almasına rağmen yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.
  5. E
    Sayıştay'ın mali nitelikteki kesin hükümleri aleyhine idari yargı mercilerine başvurulamaz.

Answer

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararlarının esas alınacağı ifadesi yanlıştır; Anayasa gereği bu durumda Danıştay kararları esas alınır.
Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararlarının değil, Danıştay kararlarının esas alınacağı anayasal bir kuraldır (19821982 Anayasası, Madde 160160). Bu nedenle Sayıştay kararlarının esas alınacağını belirten seçenek yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın kime bağlı olduğunu ve kimin adına denetim yaptığını hatırla.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve başkanını/üyelerini TBMM'nin seçtiği bir kurumdur.
Anayasal statüsünü belirlemek için bağlı olduğu erki bilmek gerekir.
2
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını kontrol et.
Sayıştay yargı bölümünde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkeme' (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) listesinde yoktur.
Kurumsal kimliğini netleştirmek gerekir.
3
Sayıştay ve Danıştay arasındaki uyuşmazlık kuralını (Madde 160160) uygula.
Vergi konularında çelişki olursa Danıştay kararı geçerli olur.
Hiyerarşik üstünlük kuralını doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve Danıştay ile İlişkisi

Hints

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini düşünün.
2
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda sayılmıştır. Sayıştay bu listede var mı?
3
Vergi uyuşmazlıklarında iki kurumun kararı çatışırsa, idari yargının en üst mercii olan Danıştay mı yoksa hesap mahkemesi olan Sayıştay mı üstündür?

Practice More

Siyasi partilerin mali denetiminin kim tarafından ve Sayıştay yardımıyla yapıldığını inceleyin.
Estimated Time:50s
PreviousPage 4 / 4
Sayıştay — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin