Examkin

Yüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

79 questions

Question 61Question →

Türk anayasa hukukunda bir yargı yerinin 'Yüksek Mahkeme' statüsünde kabul edilebilmesi için 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümündeki ilgili başlık altında tahdidi (sınırlı) olarak sayılmış olması gerekir. Bazı anayasal kurumlar, kararlarının kesinliği ve bağlayıcılığı bakımından üst derece merci niteliği taşısa da bu anayasal sınıflamanın dışında tutulmuştur. Özellikle 20172017 anayasa değişiklikleri ile yargıdaki askeri kanadın tasfiye edilmesi neticesinde bu liste güncellenmiştir. Bu bilgiler ışığında, güncel anayasal sistematiğimizde aşağıdakilerden hangisi bir 'Yüksek Mahkeme' olarak düzenlenmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi, 19821982 Anayasası'na göre güncel sistemdeki dört yüksek mahkemeden biridir.
Doğru seçenek olan Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmekle görevli olup Anayasa'nın 146−160146-160. maddeleri arasında düzenlenen 'Yüksek Mahkemeler' listesinde açıkça yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın Yargı bölümünü incelemek.
19821982 Anayasası'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında yer alan kurumlar tespit edilir.
Yüksek mahkeme statüsü anayasal bir sınıflamadır.
2
20172017 değişikliklerini kontrol etmek.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin (AYİM) kaldırıldığı görülür.
Güncel bilgilerin doğrulanması gerekir.
3
Kalan kurumları listelemek.
Mevcut yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yargı sistemindeki yüksek dereceli organların netleştirilmesi sağlanır.
4
Diğer kurumların statüsünü ayırt etmek.
Sayıştay, HSK ve YSK'nın kararları kesin olsa da bu listede yer almadıkları belirlenir.
Fonksiyonel yetki ile anayasal statü farkının anlaşılması gerekir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi Sayımı

Hints

1
Bir kurumun kararlarının kesin olması, onun mutlaka 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında yer aldığı anlamına gelmez.
2
20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile yüksek mahkeme sayısı dörde indirilmiştir.
3
AYM, Yargıtay ve Danıştay dışındaki dördüncü yüksek mahkeme, farklı yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara bakar.

Practice More

Yüksek mahkemelerin üyelerinin kimler tarafından seçildiğini ve başkanlarının belirlenme usullerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 62Question →

19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde yapılan düzenlemelerle Türk hukuk sistemindeki yüksek mahkemelerin sayısı ve nitelikleri kesin olarak belirlenmiştir. Buna göre, anayasal sistematiğimizde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar ile bu kurumların temel görev alanlarına ilişkin aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay — Mali Yargı ve Denetim

Answer

Sayıştay ve Mali Yargı eşleşmesi yanlıştır çünkü Sayıştay bir yüksek mahkeme değil, yüksek denetim organıdır.
Türk anayasal düzeninde yalnızca dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay, anayasada yargı bölümünde düzenlenmesine ve hesap yargılaması yapmasına rağmen teknik olarak "Yüksek Mahkeme" statüsünde kabul edilmez. Bu nedenle Sayıştay'ın yüksek mahkemeler ve görev alanları listesinde yer alması sistematiğe aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'ndaki "Yüksek Mahkemeler" başlığını incele.
Anayasa'da sadece dört kurum bu başlık altındadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsü anayasal sistematiğe göre belirlenir.
2
Seçeneklerdeki kurumların anayasal konumlarını kontrol et.
Sayıştay, anayasanın "Yargı" bölümünde yer alsa da "Yüksek Mahkemeler" listesinde sayılmamıştır.
Sayıştay'ın temel işlevi mali denetimdir ve kararları üzerinde yargı yolu kapalı olsa da mahkeme statüsü farklıdır.
3
Eşleşmenin doğruluğunu teyit et.
Sayıştay ve Mali Yargı eşleşmesi, kurumun statüsü bakımından bu listeye dahil edilemez.
Soruda "Yüksek Mahkemeler başlığı altında düzenlenen" kriteri aranmaktadır.

Key Concept

Anayasal Yüksek Mahkeme Statüsü

Hints

1
19821982 Anayasası'nda ismen sayılan yüksek mahkeme sayısı dörttür.
2
Bir kurumun yargı bölümünde yer alması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez (Örn: HSK, Sayıştay).
3
Yüksek mahkemeler arasında AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi bulunur; Sayıştay bir denetim organıdır.

Practice More

Askeri yargı kollarının 20172017 değişikliği ile kaldırıldığını ve bu mahkemelerin artık yüksek mahkeme listesinde olmadığını unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 63Question →

Vatandaşlık dersinde yüksek mahkemeler konusunu işleyen bir öğrenci, 20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası güncel yapıyı not almaktadır. Bu öğrencinin hazırladığı listede yer alan aşağıdaki kurumlardan hangisi, 19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan dört mahkemeden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, kararlarının kesin olması ve yargısal işlev görmesine rağmen anayasal olarak yüksek mahkemeler arasında sayılmaz.
Doğru yanıt olan seçenek (Sayıştay), Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kamu idarelerinin mali denetimini yapan ve hesap yargılaması gerçekleştiren bir kurumdur. Kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamaz (kesindir) ancak 1982 Anayasası'nın sistematiğinde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan dört mahkemeden biri değildir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde yer alan "Yüksek Mahkemeler" başlığını incele.
Anayasa'nın ilgili maddelerinde dört adet yüksek mahkeme sayıldığı görülür: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkemelerin listesi anayasal bir tanımdır ve bu liste dışında kalan kurumlar, kararları kesin olsa bile bu statüde değildir.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin yargı sistemine etkisini değerlendir.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılarak yüksek mahkeme sayısı dörde düşmüştür.
Askeri yargının tasfiye edilmesi, yüksek mahkeme listesini daraltmıştır.
3
Sayıştay, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK) gibi kurumların statüsünü karşılaştır.
Bu kurumların kararları kesin olsa da, Anayasa'da "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında değil, kendilerine özgü başlıklar altında düzenlenmişlerdir.
Bir kurumun yüksek mahkeme olması için Anayasa'nın ilgili başlığı altında açıkça sayılması gerekir.

Key Concept

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nden ibarettir.

Hints

1
Şu anki anayasal sistemde toplamda 4 tane yüksek mahkeme bulunmaktadır.
2
20172017 yılında askeri yargının kaldırılmasıyla Askeri Yargıtay ve AYİM bu listeden çıkmıştır.
3
Soruda aranan kurum, mali denetim yapan bir hesap mahkemesidir ancak anayasal olarak yüksek mahkeme başlığı altında değildir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının hangi yüksek mahkeme üyeleri arasından seçildiğini araştırarak konuyu derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yüksek mahkemeleri 'AYDU' (Anayasa, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) şeklinde kodlayarak hafızanızda tutabilir, listede olmayan Sayıştay veya HSK gibi seçenekleri kolayca eleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 64Question →

19821982 Anayasası’nın "Yargı" başlığı altında, Türk yargı sisteminin en üst basamağında yer alan ve kararları kesin nitelik taşıyan kurumlar "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında özel olarak düzenlenmiştir. 20172017 Anayasa değişiklikleri ile askeri yargı düzeninin sona ermesinin ardından, bu statüye sahip kurumların sayısı ve niteliği netleşmiştir. Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi bir "Yüksek Mahkeme" olarak nitelendirilemez?

Show answer & explanation

Answer: Yüksek Seçim Kurulu

Answer

Yüksek Seçim Kurulu bir yüksek mahkeme değildir; seçimlerin yönetim ve denetiminden sorumlu bir anayasal kuruluştur.
Güncel 19821982 Anayasası'na göre sadece dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ise kararları kesin olmasına ve yargısal işlevler görmesine rağmen, Anayasa'nın 'Yargı' bölümündeki yüksek mahkemeler arasında sayılmamış; karma yapılı bir kurul olarak tasarlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yüksek Mahkemeler" (Madde 146−158146-158) bölümünde sayılan kurumları hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere toplam 4 yüksek mahkeme mevcuttur.
Anayasa'daki düzenleme şekli (tahdidi sayım) bu mahkemelerin statüsünü belirler.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile kaldırılan kurumları kontrol et.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Askeri yargı sisteminin sivil yargı ile birleştirilmesi sonucu yüksek mahkeme sayısı azalmıştır.
3
Seçeneklerdeki kurumların Anayasa'daki yerini karşılaştır.
Yüksek Seçim Kurulu, Anayasa'nın seçimlerle ilgili genel hükümleri içinde düzenlenmiş bir kuruldur, mahkeme bölümünde yer almaz.
Kurumun ismindeki sıfat ile hukuki statüsü arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi (Sınırlı) Sayımı

Hints

1
Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sadece 4 kurum sınırlı olarak sayılmıştır.
2
20172017 yılındaki değişiklikle askeri nitelikteki yüksek mahkemelerin (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırıldığını unutmayın.
3
Bir kurumun isminde 'Yüksek' kelimesinin geçmesi, onun Anayasa'da 'Yüksek Mahkeme' bölümünde düzenlendiği anlamına gelmez; örneğin seçimlerden sorumlu kurul bu grupta değildir.

Practice More

Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yüksek mahkeme olup olmadığını araştırarak bu ayrımı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 65Question →

19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen yüksek mahkemelerin kuruluş, işleyiş ve başkanlık seçim usulleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, mahkemenin kendi asıl üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın kendi üyeleri arasından seçildiğini belirten ifade yanlıştır; başkan Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilir.
Türk hukuk sisteminde yüksek mahkemeler arasında başkanlık seçimi konusunda farklı bir usule sahip olan tek mahkeme Uyuşmazlık Mahkemesi'dir. Diğer üç yüksek mahkeme (AYM, Yargıtay, Danıştay) kendi başkanlarını kendi üyeleri arasından seçerken, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Yüksek mahkemelerin listesini belirleme
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasa'nın 19821982 versiyonunda (güncel haliyle) sadece bu dört kurum yüksek mahkeme statüsündedir.
2
Başkanlık seçim usullerini karşılaştırma
AYM, Yargıtay ve Danıştay başkanlarını kendi içlerinden seçerken; Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı dışarıdan (AYM'den) gelir.
Anayasa'nın 158158. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.
3
Üye seçim mercilerini kontrol etme
Yargıtay'ın tamamını HSK seçer; Danıştay'ın 1/41/4'ini Cumhurbaşkanı, 3/43/4'ünü HSK seçer.
Seçim usulleri her yüksek mahkemenin bağımsızlığı ve uzmanlık alanı dikkate alınarak farklılaştırılmıştır.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerde Başkanlık ve Üye Seçim Usulleri

Hints

1
Yüksek mahkemelerin başkanlık seçimlerini hatırlayın; hepsi kendi içinden mi seçer?
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin diğer mahkemelerle olan organik bağına odaklanın.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirildiğini unutmayın.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları arasındaki hiyerarşiyi (Madde 158158) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 66Question →

19821982 Anayasası'nda mahkemelerin bağımsızlığını ve kurumsal özerkliğini korumak amacıyla yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını, kendi genel kurulları tarafından seçmeleri asıl kural olarak belirlenmiştir. Ancak, yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmek gibi özel bir görevi bulunan bir yüksek mahkemenin tarafsızlığını ve sistem içindeki eşgüdümünü sağlamak amacıyla başkanlık makamına yönelik istisnai bir anayasal yöntem öngörülmüştür.

Buna göre, başkanının bizzat kendi üyeleri tarafından değil, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl veya yedek üyeleri arasından seçildiği yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından seçilen yüksek mahkeme Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevlidir. 19821982 Anayasası uyarınca, bu mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl veya yedek üyeleri arasından seçilir. Bu yönüyle başkanını kendi seçmeyen tek yüksek mahkemedir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nda sınırlı sayıda sayılan yüksek mahkemelerin (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) listesi hatırlanmalıdır.
Dört adet yüksek mahkeme olduğu tespit edilir.
Sorunun kapsamını sadece yüksek mahkemelerle sınırlamak için gereklidir.
2
Bu mahkemelerin başkan seçim usulleri karşılaştırılmalıdır.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay'ın başkanlarını kendi içlerinden seçtiği; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin ise dışarıdan (AYM'den) bir başkana sahip olduğu belirlenir.
Sistemdeki tek istisnai durumu saptamak hedeflenir.
3
İstisna olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirildiği doğrulanmalıdır.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başına her zaman bir Anayasa Mahkemesi üyesinin geçtiği sonucuna varılır.
Anayasa'nın 158158. maddesindeki özel düzenlemeye dayanılır.

Key Concept

Yüksek Mahkemeler ve Başkanlık Seçim Usulleri

Hints

1
19821982 Anayasası'nda sadece 44 tane yüksek mahkeme sayıldığını unutmayın: AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
2
Bu mahkemelerden üçü başkanını kendi içinden seçerken, biri adli ve idari yargı arasındaki çatışmaları çözmek için 'üst bir merci' gibi tasarlanmıştır.
3
Aranan kurumun başkanı her zaman bir Anayasa Mahkemesi üyesidir ve o mahkeme tarafından görevlendirilir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı ve seçim yöntemlerini inceleyerek yüksek mahkemeler arasındaki yapısal farkları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

20172017 yılındaki Anayasa değişikliği ile askeri yargı kaldırılmadan önce AYİM ve Askeri Yargıtay da yüksek mahkemeydi. Mevcut durumda sadece 44 yüksek mahkeme kalmıştır ve bunların içinden sadece birinin başkanı dışarıdan (AYM'den) gelir.
Estimated Time:1m 30s
Question 67Question →

19821982 Anayasası'nın yargı sistematiği içerisinde yer alan yüksek mahkemelerin üye yapıları incelendiğinde, her bir mahkemenin üye seçim usulü ve seçici mercileri bakımından farklılıklar barındırdığı görülmektedir.

Buna göre, aşağıdaki yüksek mahkemelerden hangisinin üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK) tarafından seçilmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay

Answer

Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilen tek yüksek mahkemedir.
Yargıtay üyeleri, 19821982 Anayasası'nın 154154. maddesine göre, adli yargı hakim ve savcıları arasından sadece Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Bu mahkemenin üye yapısında Cumhurbaşkanı veya TBMMTBMM gibi siyasi organların doğrudan seçme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nda sayılan yüksek mahkemeleri tespit et.
Yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Seçenekler arasında yüksek mahkeme olmayan kurumları (Sayıştay gibi) elemek için gereklidir.
2
Tespit edilen yüksek mahkemelerin üye seçim mercilerini karşılaştır.
Anayasa Mahkemesi (CBCB ve TBMMTBMM), Danıştay (HSKHSK ve CBCB), Uyuşmazlık Mahkemesi (Yargıtay ve Danıştay), Yargıtay (Sadece HSKHSK).
Anayasal hükümlerdeki üye seçim dağılımlarını analiz etmek için gereklidir.
3
Soruda istenen 'tamamı HSK tarafından seçilme' kriterine uyan kurumu belirle.
Yargıtay üyelerinin seçiminde başka bir merci yetkili kılınmamıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için kriterin doğrulanması gerekir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Üye Seçim Usulleri

Hints

1
Adli ve idari yargı kolları arasındaki üye seçim farklarına odaklanın.
2
Danıştay üyelerinin bir kısmının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini hatırlayın.
3
Adli yargının zirvesinde bulunan ve tüm üyeleri meslek içinden HSKHSK tarafından belirlenen kurumu düşünün.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin üye dağılımı ve görev sürelerini tekrar ederek yüksek mahkemeler arasındaki yapısal farkları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yüksek mahkemeler içinde üye seçiminde 'karma' (birden fazla merci) sistem uygulamayan ve sadece liyakat odaklı HSKHSK seçimini esas alan kurumu bularak çözüme gidebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 68Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan yargı organları arasında 'yüksek mahkeme' statüsü, hem bu kurumların hiyerarşik konumu hem de kararlarının bağlayıcılığı bakımından özel bir öneme sahiptir. 20172017 yılındaki anayasal değişikliklerle askeri yargının kaldırılması, yüksek yargı yapısının daha sade ve sivil bir hale gelmesini sağlamıştır.

Güncel anayasal veriler ışığında, yüksek mahkemelerin kuruluş, işleyiş ve üye seçim sistematiği ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa'da düzenlenen yüksek mahkemelerin tamamı için üye seçme yetkisine sahip olan asli mercidir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin tüm yüksek mahkemeler için üye seçme yetkisinin bulunduğu ifadesi yanlıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, yüksek mahkemeler arasında yalnızca Anayasa Mahkemesi'ne üye seçme yetkisine sahiptir. Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından, Danıştay üyelerinin ise bir kısmı Cumhurbaşkanı bir kısmı HSK tarafından seçildiğinden, TBMM'nin 'tamamı için' yetkili olduğu ifadesi hukuken hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'ndaki yüksek mahkemeleri listele.
Yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Sorunun kapsamını belirlemek için güncel listeyi bilmek gerekir.
2
TBMM'nin üye seçme yetkisini kontrol et.
TBMM sadece Anayasa Mahkemesi'ne (33 üye) ve HSK'ya üye seçer.
TBMM'nin yüksek mahkemeler üzerindeki doğrudan seçim yetkisinin sınırlarını tespit etmek için gereklidir.
3
Yargıtay ve Danıştay seçimlerini incele.
Yargıtay üyelerinin tamamını HSK seçer. Danıştay üyelerinin 3/43/4'ünü HSK, 1/41/4'ünü Cumhurbaşkanı seçer.
TBMM'nin bu mahkemelerde yetkisi olmadığını teyit etmek için incelenir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Üye Seçim Usulleri

Hints

1
Yüksek mahkemelerin üye seçimlerinde Cumhurbaşkanı, TBMM ve HSK'nın yetkilerini ayrı ayrı düşünün.
2
TBMM'nin sadece bir yüksek mahkeme için doğrudan üye seçme yetkisi olduğunu hatırlayın.
3
Yargıtay ve Danıştay üyelerinin seçiminde TBMM'nin herhangi bir doğrudan oylama yetkisi bulunmamaktadır.

Practice More

Yüksek mahkemelerin üye sayılarını ve görev sürelerini (örneğin Anayasa Mahkemesi 1515 üye, 1212 yıl) karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 69Question →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay ile birlikte "Yüksek Mahkeme" statüsünde düzenlenen diğer yargı mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Doğru cevap olan seçenek, Anayasa'nın 158. maddesinde düzenlenen ve adli ile idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözmekle yükümlü olan Uyuşmazlık Mahkemesi'dir. Bu mahkeme, Anayasa'da sayılan dört yüksek mahkemeden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 146-160. maddeleri arasındaki 'Yüksek Mahkemeler' başlığını gözden geçiriniz.
Güncel anayasal düzende (2017 sonrası) dört adet yüksek mahkeme olduğu görülür.
Yüksek mahkemelerin listesi Anayasa'da sınırlı (numerus clausus) olarak sayılmıştır.
2
Mevcut yüksek mahkemeleri listeleyiniz.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2017 değişikliği ile kaldırılmıştır.
3
Seçeneklerdeki kurumların anayasal statüsünü karşılaştırınız.
Sayıştay, YSK ve HSK birer kurul/kuruluş niteliğindedir; Bölge Adliye Mahkemesi ise alt derece mahkemesidir.
Hiyerarşik ve işlevsel olarak sadece Uyuşmazlık Mahkemesi 'yüksek mahkeme' tanımına uymaktadır.

Key Concept

1982 Anayasası'na göre Türkiye'deki Yüksek Mahkemeler

Hints

1
Türkiye'de 2017 yılından itibaren toplam 4 tane yüksek mahkeme bulunmaktadır.
2
Bu mahkeme, farklı yargı kolları (örneğin hukuk mahkemesi ile idare mahkemesi) arasındaki yetki çatışmalarını bitirir.

Practice More

Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun neden yüksek mahkeme sayılmadığını anayasal madde başlıklarına bakarak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:35s
Question 70Question →

19821982 Anayasası’nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen yüksek mahkemeler; kuruluşları, üye seçimleri ve başkanlarının belirlenme usulleri bakımından farklı anayasal hükümlere tabidir. Bu mahkemelerin yapısal özellikleri ve anayasal statüleri dikkate alındığında, yüksek mahkemelerin işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin kendi asıl üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçilir.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin kendi üyeleri arasından değil, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Türkiye'deki yüksek mahkemeler arasında başkanını kendi içinden seçmeyen tek mahkeme Uyuşmazlık Mahkemesi'dir. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay üyeleri kendi başkanlarını seçerken; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından yine Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'ndaki yüksek mahkemeleri belirle.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere 44 adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.
Soruda geçen 'yüksek mahkemeler' ifadesinin hangi kurumları kapsadığını bilmek temel adımdır.
2
Yüksek mahkemelerin başkanlık seçim usullerini karşılaştır.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay kendi başkanlarını kendi üyeleri arasından seçerken; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilir.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık usulü, diğer yüksek mahkemelerden ayrılan en önemli yapısal farktır.
3
Sayıştay ve diğer organların anayasal statüsünü teyit et.
Sayıştay ve HSK yargı bölümünde yer alsa da 'yüksek mahkeme' değildir. Danıştay ve Yargıtay ise ilgili yargı kollarının son inceleme mercileridir.
Çeldirici seçeneklerin (Danıştay, Yargıtay, Sayıştay) doğruluğunu kontrol ederek yanlış olanı kesinleştirir.

Key Concept

Yüksek Mahkemeler ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlık İstisnası

Hints

1
Yüksek mahkemelerin listesini hatırla: AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
2
Yüksek mahkemelerden birinin başkanı dışarıdan (başka bir yüksek mahkemeden) gelir.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının kim tarafından ve hangi üyeler arasından seçildiğine odaklan.

Practice More

Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay arasındaki 'kesinlik' ve 'yüksek mahkeme' statüsü farkını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 71Question →

Türk anayasal sistematiğinde yer alan yüksek mahkemelerin yapısal özellikleri ve üyelerinin belirlenme usulleri dikkate alındığında, bu mahkemelerin oluşumu ve işleyişi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi anayasanın mevcut hükümleriyle tam olarak örtüşmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte üçünün Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği bilgisi doğrudur.
Türk hukuk sisteminde yüksek mahkemelerin seçim usulleri farklılık gösterir. Anayasa'nın 155. maddesi uyarınca Danıştay üyelerinin %75'i (dörtte üçü) Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından idari yargı hakim ve savcıları arasından, geri kalan %25'i (dörtte biri) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu durum Danıştay'ın hem bir yargı organı hem de idarenin en üst istişare mercii olma niteliğiyle uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal statüdeki yüksek mahkemeleri listelemek.
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Sayıştay, HSK veya YSK gibi kurumların yüksek mahkeme olmadığını teyit etmek için gereklidir.
2
Danıştay'ın üye seçim oranlarını anayasa hükmüne göre kontrol etmek.
Anayasa madde 155 uyarınca üyelerin 3/4'ünün HSK, 1/4'ünün Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği görülür.
Seçim oranları doğrudan anayasal bir bilgidir.
3
Yargıtay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'ndeki özel durumları incelemek.
Yargıtay üyelerinin tamamının HSK tarafından seçildiği, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın ise AYM'den geldiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki yanlış bilgileri elemek için bu detayların bilinmesi şarttır.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Üye Seçimi ve Statüsü

Hints

1
Türkiye'de anayasaya göre sadece 4 tane yüksek mahkeme olduğunu ve Sayıştay ile YSK'nın bunlardan biri olmadığını hatırlayın.
2
Yargıtay ve Danıştay arasındaki en temel farklardan biri, Danıştay üyelerinin bir kısmının doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesidir.
3
Danıştay üyelerinin seçimindeki 3/4 ve 1/4 oranını anımsamaya çalışın; Cumhurbaşkanı sadece dörtte birini seçebilmektedir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının görev süresi ve asıl/yedek üye yapısı üzerine ek çalışma yapılması tavsiye edilir.

Alternative Method

Yüksek mahkemeleri 'AYDU' (Anayasa, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) olarak şifreleyip, bu mahkemelerin üye seçimlerindeki 'karma' (AYM, Danıştay, Uyuşmazlık) veya 'tekil' (Yargıtay) yapılarını karşılaştırarak çözüme ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 72Question →

19821982 Anayasası’nın "Yargı" bölümünde mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı gibi temel ilkelerin ardından, yargı kollarının en üst mercilerini ifade eden "Yüksek Mahkemeler" tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi güncel anayasal düzende bu başlık altında düzenlenen yüksek mahkemelerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi, 19821982 Anayasası'nda açıkça sayılan yüksek mahkemelerden biridir.
Uyuşmazlık Mahkemesi; adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli olan ve 19821982 Anayasası'nda tahdidi olarak sayılan dört yüksek mahkemeden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'daki Yüksek Mahkemeleri Hatırla
Güncel düzende yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
19821982 Anayasası'nın yargı bölümü bu kurumları sınırlı sayıda (tahdidi) belirlemiştir.
2
20172017 Değişikliklerini Kontrol Et
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Yargıda birlik ilkesi gereği askeri yargı kolları genel yargı sistemine dahil edilmiştir.
3
Seçenekleri Ele
Sayıştay, YSK ve HSK anayasal organlar olmasına rağmen "yüksek mahkeme" listesinde değildir.
Bu kurumların görev tanımları ve anayasal konumları mahkeme statüsünden farklıdır.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Sayımı

Hints

1
Anayasa'da sadece dört tane yüksek mahkeme sayılmıştır; kurumun adında 'Yüksek' kelimesinin geçmesi her zaman yüksek mahkeme olduğu anlamına gelmez.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının hangi yüksek mahkeme üyeleri arasından seçildiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:45s
Question 73Question →

Türk yargı sisteminde 20172017 Anayasa değişiklikleri ile askeri yargının tamamen kaldırılması sonucunda yüksek mahkemelerin yapısı ve sayısı yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, güncel 19821982 Anayasası hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi bir "Yüksek Mahkeme" statüsündedir?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi, güncel anayasal düzenlemelere göre Türkiye'deki dört yüksek mahkemeden biridir.
Uyuşmazlık Mahkemesi; adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözümleyen, kararları kesin olan ve 19821982 Anayasası'nda açıkça 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında düzenlenen dört mahkemeden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın Yargı bölümündeki yüksek mahkeme listesini hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda (tahdidi) belirtilmiştir.
2
20172017 değişikliklerinin etkisini analiz et.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırıldı.
Yargı birliğini sağlamak amacıyla askeri yüksek mahkemelere son verilmiştir.
3
Karıştırılan kurumları (Sayıştay, YSK) ele.
Bu kurumlar anayasal organlardır ancak yüksek mahkeme değildir.
Anayasal sistematiğe göre Sayıştay ve YSK farklı başlıklar altında düzenlenmiştir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Güncel Sayımı ve Niteliği

Hints

1
Günümüzde Türkiye'de sadece 4 tane yüksek mahkeme bulunmaktadır; Sayıştay ve YSK bunlardan biri değildir.

Practice More

Yüksek mahkemelerin üyelerinin kimler tarafından seçildiğini (HSK ve Cumhurbaşkanı payları) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:45s
Question 74Question →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'na göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Yargı sistemi içerisinde, alt derece mahkemelerinin kararlarının denetlendiği veya belirli uyuşmazlıkların kesin olarak karara bağlandığı sınırlı sayıdaki kurum "yüksek mahkeme" statüsünde düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde Türk yargı sistemindeki yüksek mahkemelerin tamamı bir arada verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi - Yargıtay - Danıştay - Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'ni içeren seçenek doğrudur.
Türk hukuk sisteminde 20172017 Anayasa değişikliği sonrasında sadece dört adet yüksek mahkeme kalmıştır. Bunlar; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay (adli yargı), Danıştay (idari yargı) ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir. Doğru seçenek bu dört kurumu eksiksiz içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altındaki maddeleri inceleyin.
Anayasa'da yüksek mahkemelerin isimlerinin tek tek sayıldığı görülür.
Yüksek mahkemelerin sayısı ve isimleri anayasal bir kuraldır (numerus clausus).
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin yargı sistemindeki etkisini değerlendirin.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Yargı birliğini sağlamak amacıyla askeri yargı sistemi sonlandırılmıştır.
3
Yargı bölümünde yer alan ancak yüksek mahkeme sıfatı taşımayan kurumları ayırt edin.
Sayıştay ve Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) yüksek mahkeme değildir.
Bu kurumlar kendi özel hükümleri çerçevesinde düzenlenen anayasal organlardır.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Sayımı (Numerus Clausus)

Hints

1
Şu anki sistemde yüksek mahkemelerin sayısı toplam dörttür.
2
20172017 değişikliği ile askeri nitelikteki yüksek mahkemelerin (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırıldığını hatırlayın.
3
Sayıştay, HSK ve YSK birer yüksek mahkeme değildir; bu kurumları içeren seçenekleri eleyebilirsiniz.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin hangi tür uyuşmazlıklara baktığını ve başkanının nereden seçildiğini inceleyerek konuyu derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 75Question →

Türk hukuk sisteminde "yüksek mahkeme" sıfatı, sadece mahkemelerin hiyerarşik üstünlüğünü değil, aynı zamanda bu kurumların anayasal metindeki yerini ve sınırlı sayısını (numerus clausus) ifade eder. 20172017 Anayasa değişiklikleri sonrasında askeri yargı kollarının tasfiye edilmesiyle yüksek mahkemelerin yapısı güncel halini almıştır. Buna göre, 19821982 Anayasası'nın güncel metni dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir "Yüksek Mahkeme" olarak kabul edilmez?

Show answer & explanation

Answer: Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Answer

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), bir yüksek mahkeme değil; hâkimlik ve savcılık mesleğine kabul, atama, nakil ve disiplin gibi özlük işlerini yürüten idari nitelikli bir üst kuruldur.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu, yargı organlarının yönetiminden sorumlu idari bir kuruldur ve Anayasa'nın yüksek mahkemeleri saydığı listede yer almaz. Bir yüksek mahkemenin temel özelliği, bir yargı kolunun en üst karar mercii olmasıdır; oysa HSK dava çözen bir mahkeme statüsünde değildir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümündeki "Yüksek Mahkemeler" alt başlığını incelemek.
Bu başlık altında sadece dört kurumun yer aldığı görülür: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasa'da kimlerin yüksek mahkeme olduğu açıkça ve sınırlı sayıda belirtilmiştir.
2
20172017 değişiklikleri sonrası durumu kontrol etmek.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Güncel listede sadece sivil yüksek mahkemeler kalmıştır.
3
Seçeneklerdeki kurumların anayasal statüsünü karşılaştırmak.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Sayıştay gibi kurumların "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında değil, ayrı maddelerde düzenlendiği tespit edilir.
Bir kurumun yargı bölümünde olması veya isminde "yüksek" kelimesi geçmesi (YSK gibi) onun teknik anlamda bir yüksek mahkeme olduğu anlamına gelmez.

Key Concept

Anayasal Yüksek Mahkemeler Listesi

Hints

1
19821982 Anayasası'nda yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır.
2
20172017 yılından önce 6 tane olan yüksek mahkeme sayısı, askeri yargının kaldırılmasıyla 4'e düşmüştür.
3
Sayıştay, HSK ve YSK yargı bölümünde yer alsa da anayasal olarak "Yüksek Mahkeme" başlığı altında geçmezler.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının hangi yüksek mahkemeden seçildiğini araştırarak uyuşmazlık yargısının yapısını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 76Question →

Yargı kollarının hiyerarşik yapısında en üst noktada bulunan ve kararları diğer mahkemeler için bağlayıcı veya kesin nitelik taşıyan "Yüksek Mahkemeler", Türk anayasal düzeninde sınırlı sayıda belirlenmiştir. Buna göre, 19821982 Anayasası'nda yer alan yargı düzenlemeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir yüksek mahkeme değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, anayasal sistemimizde bir yüksek mahkeme değil, yüksek bir denetleme kurumudur.
Türk hukuk sisteminde yüksek mahkemeler dört tanedir: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan bir kurum olup kararları kesin nitelikte olsa da anayasal olarak "Yüksek Mahkeme" başlığı altında düzenlenmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümündeki "Yüksek Mahkemeler" başlığı altındaki düzenlemeler incelenir.
Anayasa'da yüksek mahkemelerin isimleri tek tek belirtilmiştir.
Anayasal sınıflandırmayı doğru tespit etmek için yasal metne bakılmalıdır.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası güncel yüksek mahkeme listesi oluşturulur.
Listede Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yer almaktadır.
Askeri yargının kaldırılmasıyla değişen güncel yapıyı anlamak gerekir.
3
Seçeneklerdeki kurumlar ile anayasal liste karşılaştırılır.
Sayıştay'ın bu listede yer almadığı görülür.
Sayıştay bir yargı mercii olsa da anayasal hiyerarşide yüksek mahkeme başlığı altında değildir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi Sayılması

Hints

1
19821982 Anayasası'na göre sadece dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.
2
20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile askeri nitelikli yüksek mahkemeler (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırılmıştır.
3
Bir kurumun yargı bölümünde yer alması veya kararlarının kesin olması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez; anayasal başlık belirleyicidir.

Practice More

Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) anayasal statüsünü ve neden yüksek mahkeme sayılmadıklarını inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 77Question →

Anayasal sistemimizde yargı yetkisini kullanan mercilerin en üst basamağında yer alan kurumlar, 19821982 Anayasası'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmıştır. Bu kurumlar hem alt derece mahkemelerinden gelen kararları denetler hem de anayasada belirtilen özel görevleri yerine getirirler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi anayasada münhasıran bu yüksek mahkemeler arasında gösterilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Doğru cevap Sayıştay'ın yüksek mahkeme statüsünde olmadığını belirten seçenektir.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenmiş ve kararları kesin olan bir kurum olmasına rağmen; anayasa metninde münhasıran "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan dört kurumdan (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) biri değildir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'daki yüksek mahkemeleri listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi.
1982 Anayasası'nda açıkça bu dört mahkeme 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sayılmıştır.
2
Verilen seçenekleri bu liste ile karşılaştır.
Sayıştay'ın bu listede yer almadığı görülür.
Sayıştay, mali denetim yapan ve kararları kesin olan bir kurumdur ancak statüsü 'Yüksek Mahkeme' değildir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Sayımı

Hints

1
Anayasa'nın yargı bölümünde yer alan her kurum 'Yüksek Mahkeme' değildir.
2
20172017 değişikliği ile askeri yüksek mahkemeler (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırılmıştır; güncel sistemde sadece dört yüksek mahkeme vardır.
3
Mali denetim yapan ve kararları kesin olan kurum, yüksek mahkemeler listesinde bulunmaz.

Practice More

Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun anayasadaki yerini ve görevlerini inceleyerek yüksek mahkemelerden farklarını pekiştirin.
Estimated Time:45s
Question 78Question →

19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde, mahkemelerin kuruluşu ve görevleri düzenlenirken bazı yargı mercileri "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında özel olarak nitelendirilmiştir. Görev alanları ve anayasal statüleri göz önüne alındığında, aşağıdaki kurumlardan hangisi bu başlık altında düzenlenen yüksek mahkemelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, mali denetim yapan bir anayasal organ olmasına rağmen 1982 Anayasası'na göre bir yüksek mahkeme değildir.
Sayıştay, kamu idarelerinin mali hesaplarını denetleyen ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan bir organdır. Ancak 19821982 Anayasası'nın yargı bölümünde, "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi sayılmıştır. Dolayısıyla Sayıştay yüksek mahkeme değildir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümündeki "Yüksek Mahkemeler" başlığını incele.
Anayasa'nın 146146 - 160160. maddeleri arasında yüksek mahkemeler tanımlanmıştır.
Yüksek mahkeme statüsünün belirlenmesi için anayasal tasnife bakılması gerekir.
2
Yüksek mahkeme olarak sayılan kurumları listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere toplam 44 adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
3
Sayıştay, HSK ve YSK gibi kurumların statüsünü kontrol et.
Sayıştay mali denetim yapar, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) idari bir kuruldur, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ise karma nitelikli bir organdır; ancak hiçbiri "Yüksek Mahkeme" değildir.
Bir kurumun yargısal görev yapması veya kararlarının kesin olması onu otomatik olarak "Yüksek Mahkeme" yapmaz.

Key Concept

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler sınırlı sayıdadır (numerus clausus).

Hints

1
20172017 Anayasa değişikliklerinden sonra yüksek mahkeme sayısı 44'e düşmüştür.
2
Bir kurumun kararlarının kesin olması veya anayasal bir organ olması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez.
3
Mali denetim yapan Sayıştay ve seçim işlerini yürüten YSK, yüksek mahkeme listesinde yer almaz.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ve üye seçimi ile ilgili kuralları gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 79Question →

19821982 Anayasası'nın yargı sistematiğinde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yer almaktadır. Bu mahkemelerin her birinin farklı görev alanları bulunsa da anayasal statüleri gereği paylaştıkları ortak özellikler mevcuttur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu dört yüksek mahkemenin tamamı için geçerli olan ortak bir niteliktir?

Show answer & explanation

Answer: Verdikleri kararların kesin nitelikte olması ve bu kararlara karşı başka bir yargı yoluna başvurulamaması

Answer

Dört yüksek mahkemenin tamamı için geçerli olan ortak özellik, verdikleri kararların kesin nitelikte olması ve Türk yargı sistemi içinde bu kararlara karşı bir üst mahkemeye başvurulmasının mümkün olmamasıdır.
Türk anayasal düzeninde bir mahkemenin 'yüksek' sıfatını taşıması, o yargı kolundaki tüm kararların nihai olarak orada kesinleşmesi anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına karşı Türk hukuku içerisinde başka bir hiyerarşik üst makama gidilemez.

Step-by-Step Solution

1
Güncel yüksek mahkemeleri listele
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Sorunun kapsamını belirlemek için güncel anayasal listeyi bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki özellikleri her mahkeme için ayrı ayrı test et
Seçim usulleri (HSK, CB, TBMM) ve görev süreleri (12 yıl vs. emeklilik) mahkemeden mahkemeye değişmektedir.
Hangi özelliklerin değişken, hangilerinin sabit olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Yüksek mahkeme statüsünün hukuki sonucunu belirle
Yüksek mahkeme, hiyerarşinin en üstü demektir; bu da kararların kesinliği ve üst yargı yolunun kapalı olması anlamına gelir.
Yüksek mahkemelerin temel ortak paydası 'son merci' olmalarıdır.

Key Concept

Yüksek mahkemelerin hiyerarşik konumu ve kararlarının kesinliği

Hints

1
Yüksek mahkemelerin yargı sistemindeki hiyerarşik konumunu ve 'son merci' olma özelliklerini düşünün.
2
Seçeneklerdeki 'üye seçimi' ve 'görev süresi' gibi idari özelliklerin Anayasa Mahkemesi ile diğerleri arasında farklılık gösterdiğini hatırlayın.
3
Bir mahkemenin kararının 'kesin' olması, o karara karşı bir üst mahkemeye itiraz edilememesi demektir; bu tüm yüksek mahkemelerin temel özelliğidir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısı ve TBMM'nin üye seçme yetkisini inceleyerek yüksek mahkemeler arasındaki yapısal farkları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle gidilebilir: Anayasa Mahkemesi üyelerinin 12 yıllığına seçildiğini bilen bir öğrenci, diğer mahkemelerin emekliliğe kadar görev yaptığını hatırlayarak C seçeneğini kolayca eler. Benzer şekilde Yargıtay'ın adli (özel hukuk dahil) yargı merkezi olduğunu bilmek E seçeneğini eler.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 4 / 4
Yüksek Mahkemeler Genel Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 4 | Examkin