Examkin

Yasama

802 questions

Question 781Question →

2222 yaşındaki Mert, en az ilkokul mezunu olma şartını taşımaktadır. Mert, kasten işlediği bir suçtan dolayı 88 ay hapis cezası almış ve bu cezasını tamamlamıştır. Mert'in askerlik durumu incelendiğinde ise askerlik hizmetini henüz yerine getirmediği ancak yasal olarak tecil (erteleme) ettirdiği görülmektedir.

19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, Mert'in milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa'da belirtilen yaş, eğitim, adli sicil ve askerlik şartlarının tamamını taşıdığı için milletvekili adayı olabilir.

Answer

Mert, Anayasa'da aranan yaş, öğrenim, adli sicil ve askerlik durumu ile ilgili tüm kriterleri karşıladığı için milletvekili adayı olabilir.
Mert'in durumu incelendiğinde; 1818 yaşını doldurmuş olması (yaş), ilkokul mezunu olması (eğitim), kasten işlediği suçun 11 yılın altında olması (adli sicil) ve askerliğini tecil ettirmiş olması (askerlikle ilişik durumu) nedeniyle seçilme yeterliliğine sahip olduğu ve aday olabileceği sonucuna varılır.

Step-by-Step Solution

1
Yaş şartını kontrol et.
Mert 2222 yaşındadır ve seçilme yaşı olan 1818 sınırını geçmiştir.
20172017 değişikliği ile seçilme yaşı 1818 olarak güncellenmiştir.
2
Öğrenim şartını kontrol et.
Mert ilkokul mezunudur ve bu yeterlidir.
Anayasa'nın 7676. maddesi en az ilkokul mezuniyetini şart koşar.
3
Adli sicil/mahkumiyet şartını kontrol et.
88 ay hapis cezası adaylığa engel değildir.
Taksirli suçlar hariç, toplam 11 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar seçilemez; Mert'in cezası bu sürenin altındadır.
4
Askerlik durumunu kontrol et.
Tecilli olmak adaylık için yeterlidir.
Şart 'askerlik yapmış olmak' değil, 'askerlikle ilişiği bulunmamak'tır (muafiyet veya tecil dahil).

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Hints

1
Seçilme yeterliliğinde yaş ve eğitim sınırlarının güncel durumunu hatırlayın.
2
Kasten işlenen suçlarda hapis cezasının süresinin 11 yıl sınırının altında kalıp kalmadığına dikkat edin.
3
Askerlik şartının 'yapmış olmak' mı yoksa 'ilişiği bulunmamak' mı olduğunu sorgulayın.

Practice More

Affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilmesine engel olan 'yüz kızartıcı suçları' (zimmet, rüşvet vb.) tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 782Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yasama organı olarak gerçekleştirdiği işlemler; kanunlar ve parlamento kararları olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır. Bu iki işlem türü arasındaki yargısal denetim ve onay süreci farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır; ancak Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Answer

Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak bu kuralın üç istisnası (Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi) bulunmaktadır.
Parlamento kararları, Meclis'in yasama yetkisini kullanarak aldığı ancak kanun niteliği taşımayan işlemlerdir. Anayasa'ya göre bu kararlar kural olarak yargı denetimi dışındadır. Ancak demokrasinin ve hukuk devletinin bir gereği olarak; Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın dışına çıkarılarak Anayasa Mahkemesi denetimine açılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerini sınıflandırın.
Meclis işlemleri 'Kanun' (genel, soyut, sürekli) ve 'Parlamento Kararı' (Meclis'in kendi iç işleyişine dair kararlar) olarak ikiye ayrılır.
İşlemlerin hukuki rejimini belirlemek için türünü doğru saptamak gerekir.
2
Yargısal denetim kuralını belirleyin.
Kanunlar her zaman yargısal denetime (AYM) tabidir. Parlamento kararları ise kural olarak yargısal denetim dışındadır.
Yasama organının çalışma hızı ve iç düzenini korumak amacıyla PK'lar yargı bağışıklığına sahiptir.
3
Anayasal istisnaları kontrol edin.
Anayasa üç işlem için yargı yolunu açık bırakmıştır: 1. Meclis İçtüzüğü değişiklikleri, 2. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, 3. Milletvekilliğinin düşmesi.
Bu üç durum milletvekilliği teminatını ve yasama düzenini doğrudan etkilediği için yargı denetimi öngörülmüştür.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnaları

Hints

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük fark Cumhurbaşkanlığı onayı ve yargısal denetim noktalarındadır.
2
Parlamento kararları normalde mahkemeye götürülemez, ama milletvekilliği haklarını doğrudan etkileyen durumlar istisnadır.
3
Anayasa Mahkemesi'nin denetleyebildiği üç özel parlamento kararını hatırlayın: İçtüzük, Dokunulmazlık ve Üyelik Düşmesi.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı kaç gün içinde ve hangi mahkemeye başvurulabileceği konusunu tekrar edin.
Estimated Time:1m 0s
Question 783Question →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliğinde çeşitli nedenlerle boşalma olması durumunda başvurulan "ara seçim" usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.

Answer

Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.
Doğru ifade, her seçim döneminde kural olarak yalnızca bir kez ara seçim yapılabileceğidir. Bu kural, yasama organının sürekliliğini ve seçim maliyetlerini korumak amacıyla getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim kavramını tanımlayın.
Ara seçim, iki genel seçim arasında TBMM üyeliklerinde boşalma olması durumunda yapılan kısmi seçimdir.
Sorunun kapsamını ve hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa'daki sıklık sınırlamasını inceleyin.
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesi "Her seçim döneminde bir defadan fazla ara seçim yapılamaz" hükmünü içerir.
Anayasal genel kuralı belirlemek için kullanılır.
3
Süre ve oran kısıtlamalarını kontrol edin.
Genel seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz, seçime 11 yıl kala yapılamaz; ancak üyeliklerin %5'i boşalırsa veya bir il temsilcisiz kalırsa bu süreler esneyebilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak için teknik detayları netleştirir.

Key Concept

Ara Seçim Kuralları ve Sıklığı

Hints

1
Ara seçimlerin kaç kez yapılabileceği Anayasa'da açıkça sınırlandırılmıştır.
2
Bu tür seçimler meclisteki boş koltukları doldurmak içindir ve ana yasama dönemini kesintiye uğratmaz.
3
Bir yasama döneminde kural olarak sadece bir defa yapılabileceğini hatırlayın.

Practice More

Ara seçimin üç temel istisnası (Kural, %5 boşalma, Temsilcisiz kalma) arasındaki süre farklarını tablo üzerinde çalışabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 784Question →

Milletvekilliği sıfatı; hukuki nitelikleri ve sonuçları bakımından farklı usullerle sona erebilir. Bazı durumlarda üyeliğin düşmesi için parlamento kararı (Genel Kurul oylaması) gerekirken, bazı durumlarda üyelik kendiliğinden veya kesinleşmiş bir mahkeme kararının Genel Kurulda okunmasıyla sona erer.

Buna göre, aşağıda belirtilen sona erme nedenlerinden hangisinde milletvekilliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından oylama yapılarak karar alınması zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin üyeliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar etmesi

Answer

Milletvekilinin üyeliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gerekir.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, Karma Komisyonun raporu üzerine Genel Kurul tarafından gizli oyla karar verilir. Bu süreç bir Parlamento Kararı niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme usullerini kategorize et.
Sona erme usulleri; kendiliğinden sona erme, bildirimle sona erme ve meclis kararıyla sona erme olarak üçe ayrılır.
Soruda istenen 'karar alınması zorunlu olan' durumu tespit etmek için usul ayrımını bilmek gerekir.
2
TBMM Genel Kurulu kararı (oylama) gerektiren durumları belirle.
İstifa (salt çoğunluk), devamsızlık (üye tamsayısının salt çoğunluğu) ve bağdaşmazlıkta ısrar (basit çoğunluk) hallerinde meclis kararı gerekir.
Bu üç durum dışındaki haller bildirimle veya kendiliğinden gerçekleşir.
3
Seçeneklerdeki 'ısrar' durumunu diğerleriyle karşılaştır.
Kısıtlanma ve kesin hüküm 'bildirim' ile; bakanlık ataması ve ölüm ise 'kendiliğinden' sona erme halleridir. Sadece bağdaşmazlıkta ısrar seçeneği parlamento kararı gerektirir.
Hukuki prosedür farkını teyit ederek doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi için meclis iradesine (oylamaya) başvurulan durumları hatırlayın.
2
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlıkta ısrar dışındaki hallerde sadece bildirim yapılır veya üyelik kendiliğinden biter.

Practice More

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken nitelikli karar yeter sayısını çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 785Question →

19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi; kendiliğinden sona erme, TBMM Genel Kurulu kararıyla sona erme veya kesinleşmiş bir yargı kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erme şeklinde farklı usullere tabidir.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatı doğrudan TBMM Genel Kurulu tarafından alınacak bir karar ile sona erer?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi

Answer

Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi
Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyelik kendiliğinden ya da sadece bildirimle düşmez. İstifanın geçerliliği TBMM Başkanlık Divanı tarafından tespit edildikten sonra TBMM Genel Kurulu tarafından karar alınması şarttır. Bu durum, Meclis'in kendi iradesiyle üyeliği sonlandırdığı hallerden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Düşme usullerini kategorize etme
Milletvekilliğinin düşmesi; Karar (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık), Bildirim (Kesin hüküm, Kısıtlanma) ve Kendiliğinden (Ölüm, Seçilme engeli, Atanma) olarak ayrılır.
Anayasal usullerin birbirinden farkını anlamak soruyu çözmek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki durumların usulünü kontrol etme
İstifa için TBMM Genel Kurulu'nun basit çoğunlukla alacağı bir parlamento kararı gereklidir.
İstifa tek taraflı bir irade beyanı olsa da, Meclis'in bu iradeyi karara bağlaması anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi için bazen yargı kararı, bazen Meclis oylaması, bazen de hiçbir işleme gerek olmayan durumlar vardır.
2
Mahkemelerin verdiği kesinleşmiş kararlar (hüküm veya kısıtlılık) Meclis'e sadece 'bildirilir', oylamaya sunulmaz.
3
TBMM kararı gerektiren üç ana durum vardır: İstifa, devamsızlık ve milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmek.

Practice More

TBMM Genel Kurulu kararıyla milletvekilliğinin düşürüldüğü diğer bir durum olan 'devamsızlık' halinde gereken karar yeter sayısını (301) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 786Question →

19821982 Anayasası'na göre, kural olarak bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak bu kuralın anayasal bir istisnası bulunmaktadır. Buna göre, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanına bir defa daha aday olma hakkı tanınmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi
Seçimlerin Meclis tarafından beşte üç çoğunlukla (360360 milletvekili) yenilenmesine karar verilmesi, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde olması halinde ona bir kez daha aday olma hakkı tanıyan tek anayasal durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanlığı dönem sınırlaması kuralını belirle.
Normal şartlarda bir kimse en fazla 22 dönem Cumhurbaşkanlığı yapabilir.
Anayasal kural budur.
2
Dönem sınırlamasının istisnasını kontrol et.
19821982 Anayasası 116116. maddesindeki istisna bulunur.
Bu istisna sadece belirli bir durumda 33. kez adaylığa izin verir.
3
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararını kimin aldığını ayırt et.
Meclis tarafından beşte üç çoğunlukla (360360 vekil) alınan karar bu hakkı doğurur.
Cumhurbaşkanı kendi kararıyla yenilerse bu hak doğmaz; Meclis iradesi şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Seçilme Dönemi ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

Hints

1
Normalde bir kişi en fazla iki kez seçilebilir ancak Meclis kararıyla yapılan erken seçim bu kuralı esnetir.
2
Bu hakkın doğması için kararın Cumhurbaşkanı tarafından değil, yasama organı tarafından alınması gerekir.
3
Anayasa'nın 116116. maddesinde geçen beşte üç çoğunluk şartını hatırlayın.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararının ardından yeni seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin kaç yıl olacağını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 787Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama süreci çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların yasalaşma ve yürürlüğe girme aşamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte Meclise geri gönderir.

Answer

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlamak veya tekrar görüşülmek üzere Meclise geri göndermekle yükümlüdür.
Anayasa'nın 8989. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı TBMM tarafından kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlamak zorundadır. Eğer uygun bulmazsa, yine aynı 1515 günlük süre içerisinde gerekçesini belirterek kanunu Meclise geri gönderebilir. Bu, yasama sürecinin tamamlayıcı bir aşamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifinin kim tarafından yapıldığını belirle.
Kanun teklifi en az bir milletvekili tarafından TBMM Başkanlığına sunulur.
Yasama yetkisinin genelliği ve ilkelliği gereği kanun yapma süreci milletvekillerinin iradesiyle başlar.
2
TBMM içindeki görüşme ve kabul sürecini incele.
Teklif önce ilgili komisyonlarda görüşülür, ardından Genel Kurul'da kabul edilir.
Teknik inceleme komisyonlarda, siyasi irade ise Genel Kurul'da tecelli eder.
3
Cumhurbaşkanının inceleme yetkisini ve süresini değerlendir.
Cumhurbaşkanı kanunu 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Anayasa'nın 8989. maddesi Cumhurbaşkanına yayımlama veya geciktirici veto yetkisi tanımıştır.

Key Concept

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Geri Gönderme Yetkisi

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme süresi iki haftadan bir gün fazladır.
2
Cumhurbaşkanı'nın geri gönderemeyeceği (veto edemeyeceği) tek kanun türü, devletin mali planını içeren kanundur.
3
Kanunların yasalaşması için Meclis kabulünden sonra Cumhurbaşkanı'nın 1515 gün içinde ya Resmi Gazete'de yayımlaması ya da Meclise iade etmesi gerekir.

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından kaç oyla (üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oy) aynen kabul edilebileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 788Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Genel Kurulu'nda bir kanun teklifinin oylamasına 420420 milletvekili katılmıştır. Anayasa'da bu konu için özel bir nitelikli çoğunluk aranmadığı varsayıldığında, söz konusu teklifin kabul edilebilmesi için gereken asgari kabul oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 211211

Answer

Toplantıya katılan 420420 milletvekilinin salt çoğunluğu olan 211211 kabul oyu gereklidir.
1982 Anayasası'na göre TBMM, yapacağı oylamalarda anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak bu sayı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz. Soru senaryosunda 420420 kişi katıldığına göre salt çoğunluk 211211 olarak hesaplanır. 211211 sayısı 151151'den büyük olduğu için teklifin kabulü için en az 211211 kabul oyu gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Toplantı yeter sayısının sağlanıp sağlanmadığını kontrol edin.
420≥200420 \geq 200
TBMM'nin toplanabilmesi için üye tamsayısının en az üçte birinin (200200) hazır bulunması gerekir.
2
Toplantıya katılan milletvekili sayısının salt çoğunluğunu hesaplayın.
(420/2)+1=211(420 / 2) + 1 = 211
Genel kural olarak karar yeter sayısı, toplantıya katılanların yarısından bir fazlasıdır.
3
Hesaplanan sayıyı anayasal alt sınırla karşılaştırın.
211>151211 > 151
Karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 sayısından az olamaz.

Key Concept

Karar Yeter Sayısı (Adi Çoğunluk) ve Anayasal Sınır

Hints

1
Karar yeter sayısı için önce toplantıya katılanların sayısının yarısından bir fazlasını hesaplamalısınız.
2
Bulduğunuz sonucun Anayasa'da belirtilen mutlak asgari sınır olan 151151 sayısının altında kalıp kalmadığına bakın.
3
420420 sayısının yarısı 210210'dur; salt çoğunluk için bu sayının üzerine bir eklemeli ve sonucu alt sınırla kıyaslamalısınız.

Practice More

Karar yeter sayısının 151 olarak belirlendiği bir senaryoyu (örneğin 260 kişi katıldığında) hesaplayarak kuralı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 789Question →

19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri açıkça düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Para basılmasına karar vermek

Answer

Para basılmasına karar vermek
Para basılmasına karar vermek, Anayasa'nın 8787. maddesinde TBMM'nin sınırlı olarak sayılan görevleri arasında açıkça yer almaktadır. Bu yetki, devletin egemenlik haklarının yasama organı eliyle kullanılmasının bir göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 8787. maddesi incelenmelidir.
Bu maddede Meclisin görevleri; kanun yapmak, bütçeyi görüşmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, antlaşmaları uygun bulmak ve af ilan etmek olarak sayılmıştır.
Anayasal yetki paylaşımının tespiti için temel dayanaktır.
2
Yasama ve yürütme organları arasındaki yetki ayrımı yapılmalıdır.
Onaylama, yayımlama, ilan etme ve hazırlama gibi icrai işlemler genellikle yürütmeye; karar verme ve uygun bulma gibi iradi işlemler yasamaya aittir.
KPSS sorularında sıkça sorulan 'uygun bulma' ile 'onaylama' farkını anlamak için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin fiil kökenleri kontrol edilmelidir.
Para basılmasına 'karar vermek' yasama yetkisiyken, antlaşmaları 'onaylamak' yürütme yetkisidir.
Kavramsal netlik sağlamak ve trapsiz doğruya ulaşmak için önemlidir.

Key Concept

TBMM'nin Anayasal Yetkileri ve Yürütme ile Görev Ayrımı

Hints

1
Anayasa'da 'uygun bulma' ile 'onaylama' kelimeleri farklı organlara işaret eder.
2
Para basma fiili Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilse de, bunun kararı siyasi bir irade olarak yasama organına bırakılmıştır.
3
20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası Bütçe teklifini hazırlama görevinin yürütmeye geçtiğini unutmayın.

Practice More

TBMM'nin seçimle yerine getirdiği yetkileri (Anayasa Mahkemesi üye seçimi vb.) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:50s
Question 790Question →

Bir kanun teklifinin görüşüldüğü TBMMTBMM Genel Kurulu toplantısında yapılan açık oylamaya toplam 290290 milletvekili katılmıştır. 19821982 Anayasası'nın toplantı ve karar yeter sayılarına ilişkin düzenlemeleri dikkate alındığında, bu teklifin kabul edilebilmesi için ihtiyaç duyulan asgari 'kabul' oyu sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 151151

Answer

Kanun teklifinin kabul edilebilmesi için gereken asgari 'kabul' oyu sayısı 151151'dir.
Doğru yanıt olan 151151 sayısı, Anayasa'da belirtilen asgari karar eşiğidir. 290290 kişinin katıldığı bir oylamada basit salt çoğunluk 146146 çıksa bile, bu sayı Anayasa'nın belirlediği 'üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası' (151151) şartını karşılamadığı için kanun kabul edilmiş sayılmaz. Bu nedenle gereken en az oy sayısı 151151 olarak belirlenir.

Step-by-Step Solution

1
Toplantı yeter sayısını kontrol et.
600/3=200600 / 3 = 200. Katılım 290290 olduğu için toplantı yeter sayısı sağlanmıştır.
Meclisin bir kararı görüşebilmesi için en az 200200 milletvekilinin hazır bulunması gerekir.
2
Katılanların salt çoğunluğunu hesapla.
290/2=145290 / 2 = 145; salt çoğunluk için 145+1=146145 + 1 = 146.
Anayasa'ya göre genel karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
3
Anayasal asgari karar yeter sayısı sınırını belirle.
600/4=150600 / 4 = 150; asgari sınır 150+1=151150 + 1 = 151.
Anayasa, karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamayacağını hükme bağlamıştır.
4
Elde edilen iki değeri karşılaştır ve yüksek olanı seç.
146<151146 < 151 olduğu için geçerli karar yeter sayısı 151151 olur.
Hesaplanan salt çoğunluk asgari sınırın altında kaldığında, asgari sınır (eşik değer) esas alınır.

Key Concept

Karar Yeter Sayısı Alt Sınırı

Hints

1
TBMMTBMM'de karar yeter sayısı hesaplanırken hem katılanların sayısı hem de üye tamsayısı (600) üzerinden bir alt sınır dikkate alınır.
2
Hesapladığınız salt çoğunluk sayısı 151151'den küçükse, cevap her zaman 151151 olacaktır.

Practice More

Karar yeter sayısının 301301 olduğu 'Meclis Soruşturması açılması' veya 'Genel ve Özel Af İlanı' gibi özel durumları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 791Question →

19821982 Anayasası uyarınca; milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar eden bir milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesi süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Karma Komisyonun raporu üzerine, Genel Kurul tarafından gizli oylama ile karar verilir.

Answer

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda, yetkili komisyonun raporu üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla karar verilmesi gerekir.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden vekilin üyeliği kendiliğinden düşmez. Bu durumda önce Karma Komisyon bir rapor hazırlar ve bu rapor doğrultusunda TBMM Genel Kurulu gizli oylama yaparak üyeliğin düşüp düşmeyeceğine karar verir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun hukuki niteliğini belirle.
Bağdaşmazlıkta ısrar durumu belirlendi.
Milletvekilliğinin sona erme nedenleri farklı prosedürlere (kendiliğinden, bildirimle, Meclis kararıyla) tabidir.
2
Anayasal prosedürü hatırla.
Anayasa Madde 84 uyarınca bu durumun bir parlamento kararı gerektirdiği saptandı.
Bağdaşmazlık, milletvekilinin savunma hakkının da gözetildiği özel bir komisyon ve oylama süreci gerektirir.
3
Oylama ve yöntem ayrıntısını kontrol et.
Karma Komisyon raporu ve Genel Kurulda gizli oylama şartı bulundu.
Bu tür kararlarda üyelerin hür iradesini yansıtması için Anayasa 'gizli oylama' yöntemini öngörmüştür.

Key Concept

Milletvekilliğiyle Bağdaşmayan İşlerde Israr ve Sona Erme Usulü

Hints

1
Bu durum, vekilin Meclis dışındaki bir görevi (örneğin bir kamu kurumu yöneticiliği) bırakmaması ile ilgilidir.
2
Üyeliğin düşmesi için dışarıdan bir bildirim değil, Meclis'in kendi içinde bir 'Parlamento Kararı' alması gerekir.
3
Bu prosedürde hem bir komisyon raporu hem de üyelerin kimliğini gizleyerek kullandığı bir oylama türü şarttır.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne kaç gün içinde itiraz edilebileceğini ve mahkemenin kaç gün içinde karar vermesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 792Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nde 19821982 Anayasası çerçevesinde, yasama organının "Anayasa'nın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanma" görevi kapsamında yer alan Hakimler ve Savcılar Kurulu'na (HSK) üye seçme yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, HSK üyelerini milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kendi üyeleri (milletvekilleri) arasından gizli oyla seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, HSK üyelerini kendi milletvekilleri arasından değil, yargı ve akademi camiasından gelen belirli kontenjanlar (Yargıtay, Danıştay, avukatlar ve öğretim üyeleri) arasından seçer.
Hakimler ve Savcılar Kurulu üyeleri, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkesi gereği milletvekilleri arasından seçilemez. Anayasa'nın 159159. maddesine göre TBMM; 33 üyeyi Yargıtay, 11 üyeyi Danıştay üyeleri arasından; 33 üyeyi ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçmekle yükümlüdür.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin genel görevlerini ve 'Anayasa'nın diğer maddelerindeki yetkilerini' hatırla.
HSK üye seçimi, 20172017 değişikliği ile TBMM'ye verilen önemli bir seçim yetkisidir.
Sorunun kapsamını belirlemek için Meclis'in seçim yetkilerini analiz etmek gerekir.
2
HSK'nın üye yapısını ve Meclis'in payını kontrol et.
1313 üyeli kurulun 77 üyesi Meclis, 44 üyesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; 22 üye (Bakan ve Müsteşar) tabiidir.
Üye sayılarındaki doğruluğu teyit etmek yanlışı elemek için gereklidir.
3
Aday havuzunu (kontenjanları) incele.
Adaylar; Yargıtay (33), Danıştay (11), öğretim üyeleri ve avukatlar (33) arasından gelir.
Meclis'in kendi üyeleri arasından seçim yapıp yapmadığını belirleyen kritik maddedir.
4
Oylama usulünü gözden geçir.
400400 (2/32/3) -> 360360 (3/53/5) -> Kura (iki aday arasında).
Sayısal çoğunlukların doğruluğunu onaylamak için usul bilgisi kullanılır.

Key Concept

TBMM'nin HSK Üye Seçimi Yetkisi ve Aday Belirleme Süreci

Hints

1
HSK'nın bir yargı denetim organı olduğunu ve üyelerinin hukukçu olması gerektiğini unutmayın.
2
Meclis'in kendi üyelerini seçtiği yerler genellikle Meclis Başkanlık Divanı gibi iç organlardır; dış kurumlara genellikle uzman adaylar seçilir.

Practice More

TBMM'nin Anayasa Mahkemesi'ne üye seçerken kullandığı kontenjanları ve Sayıştay ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 793Question →

19821982 Anayasası’na göre, kanunların teklif edilmesi, Meclis’te görüşülmesi ve yasalaşarak yürürlüğe girmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemez.

Answer

Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların her ikisinin de geri gönderilemeyeceğini savunan seçenek yanlıştır; zira sadece bütçe kanunları bu istisnaya tabidir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, sadece 'Bütçe Kanunlarını' bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez. Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar ise bu kapsamda değildir ve Cumhurbaşkanı tarafından veto edilerek Meclise iade edilebilirler.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklif yetkisini kontrol et.
20172017 değişikliği sonrası sadece milletvekillerinin teklif yetkisi olduğu teyit edildi.
Yürütme organının (Cumhurbaşkanı) kanun teklif etme yetkisi yoktur (Bütçe Kanunu hariç).
2
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme yetkisini değerlendir.
İnceleme süresinin 1515 gün olduğu ve veto (geri gönderme) yetkisinin bulunduğu belirlendi.
Anayasa'nın 8989. maddesi yasama ve yürütme arasındaki dengeyi bu süreyle sağlar.
3
Veto edilemeyecek kanun istisnasını belirle.
Sadece Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyeceği, Milletlerarası Antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların ise geri gönderilebileceği saptandı.
Anayasa'nın 8989. maddesi sadece bütçe kanununu açıkça istisna tutmuştur.
4
Veto sonrası meclis karar yeter sayısını kontrol et.
Israr (aynen kabul) için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerektiği doğrulandı.
20172017 öncesi adi çoğunluk yeterliyken, mevcut sistemde salt çoğunluk (301301) şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve İstisnası

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin hangi kanunlar için sınırlı olduğunu hatırlayın.
2
Anayasa'da 'geri gönderilemez' ifadesi sadece bütçe ile ilgili süreçler için geçerlidir.
3
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması bir kanunla yapılır ancak bu kanun veto edilemez kanunlar listesinde değildir.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununu veto edemese bile Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açıp açamayacağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 794Question →

19821982 Anayasası'nın hükümleri ve parlamento gelenekleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanlık Divanı üyelerinin oylamalara katılımı ve siyasi faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis Başkanı Genel Kurul oylamalarına hiçbir durumda katılamazken; Katip Üyeler ve İdare Amirleri oylamalarda oy kullanabilirler.

Answer

Meclis Başkanı'nın Genel Kurul oylamalarına katılamayacağı, ancak Divan'ın diğer üyeleri olan Katip Üyeler ve İdare Amirleri'nin oy kullanabileceği ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 9494. maddesi uyarınca TBMM Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamaz. Ancak Divan'ın diğer bileşenleri olan Katip Üyeler ve İdare Amirleri için böyle bir kısıtlama bulunmadığından, bu kişiler Genel Kurul oylamalarına katılabilirler. Bu durum, Divan içindeki görevlerin niteliğinden kaynaklanan bir statü farkıdır.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık Divanı üyelerinin belirlenmesi
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Kimin hangi haklara sahip olduğunu belirlemek için önce kurulun yapısını bilmek gerekir.
2
Anayasa Madde 94'teki oy kullanma yasağının incelenmesi
Yasağın sadece 'Başkan' ve 'oturumu yöneten Başkanvekili' için geçerli olduğu görülür.
Tarafsızlık ilkesinin sınırlarını anayasal metin üzerinden tespit etmek.
3
Kıyaslama yapılması
Katip Üyeler ve İdare Amirleri için anayasal bir oy kullanma yasağı yoktur; bu kişiler milletvekili sıfatıyla oylamalara katılırlar.
Divan içindeki statü farklarını ortaya koyarak doğru seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Meclis Başkanlık Divanı'nda Oy Kullanma Yasağı ve Tarafsızlık

Hints

1
Anayasa'daki oy kullanma yasağının kimleri kapsadığına (Madde 9494) odaklanın.
2
Unutmayın, Başkanvekilleri sadece kürsüdeyken (oturumu yönetirken) oy kullanamazlar; kürsüde değilken oy kullanabilirler.
3
Meclis Başkanı ise o an kürsüde olsun ya da olmasın, makamı gereği hiçbir zaman oy kullanamaz.

Practice More

Başkanlık Divanı seçim turlarını ve gereken çoğunlukları gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 795Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde faaliyet gösteren siyasi parti grupları, parlamento çalışmalarında toplu hareket etme imkanına sahip olsalar da 1982 Anayasası bu grupların yetkilerini belirli alanlarda sınırlandırmıştır.

Buna göre, siyasi parti gruplarının yetki ve faaliyetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis soruşturması açılmasına dair önergeler hakkında siyasi parti gruplarında görüşme yapılabilir ve karar alınabilir.

Answer

Meclis soruşturması önergeleri hakkında siyasi parti gruplarında görüşme yapılamayacağı ve karar alınamayacağı yönündeki ifade anayasal yasaktır.
1982 Anayasası'nın 100. maddesine göre, Meclis soruşturması açılmasına dair önergeler hakkında siyasi parti gruplarında görüşme yapılamaz ve karar alınamaz. Soruşturma süreci, Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluğu ile ilgili olduğu için siyasi baskılardan uzak tutulması amaçlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Siyasi parti gruplarının anayasal sınırlarını hatırla.
Siyasi parti grupları, tarafsızlığı veya bireysel sorumluluğu ilgilendiren bazı konularda (Başkanlık seçimi, dokunulmazlık, soruşturma) işlem yapamazlar.
Bu kısıtlamalar parlamenterlerin iradelerinin grup baskısı altında kalmasını önlemek amacıyla getirilmiştir.
2
Meclis Soruşturması ile Meclis Araştırması arasındaki farkı analiz et.
Siyasi parti grupları 'Meclis Araştırması' isteyebilirken, 'Meclis Soruşturması' hakkında görüşme yapamaz ve karar alamazlar.
Meclis soruşturması cezai sorumluluk içerdiğinden yargısal bir nitelik taşır ve grup disiplini dışında tutulmuştur.
3
Diğer seçeneklerdeki hakların doğruluğunu teyit et.
20 milletvekili ile kurulma, Başkanlık Divanı'na oranla katılım ve Cumhurbaşkanı adaylığı gösterme gibi yetkiler mevcuttur.
Bu yetkiler siyasi partilerin meclis içindeki temsiliyet gücünü korumak için anayasal güvence altına alınmıştır.

Key Concept

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri

Hints

1
Siyasi parti gruplarının, yargısal veya tarafsızlık gerektiren konularda kısıtlandığını unutmayın.
2
Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konuları, siyasi grupların disiplin kararlarına kapalıdır.
3
Meclis Araştırması istenebilirken, Meclis Soruşturması hakkında grup bünyesinde müzakere yapılamaz.

Practice More

Siyasi parti gruplarının Cumhurbaşkanı adaylığı gösterme yetkisini, Meclis Başkanlığı adaylığı yasağı ile karşılaştırarak çalışın.
Estimated Time:1m 15s
Question 796Question →

Siyasi parti gruplarının parlamento içindeki faaliyetleri, 1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü ile belirli sınırlandırmalara tabi tutulmuştur. Özellikle tarafsızlığın korunması ve yargısal süreçlerin etkilenmemesi amacıyla bu gruplara bazı yasaklar getirilmiş, buna karşılık Meclis çalışmalarına etkin katılım için çeşitli haklar tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi siyasi parti gruplarının TBMM bünyesinde gerçekleştirebileceği işlemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: TBMM Genel Kurulunda kapalı oturum yapılmasını talep etmek

Answer

Siyasi parti grupları, TBMM İçtüzüğü uyarınca Genel Kurulda kapalı oturum yapılmasını talep etme hakkına sahiptir.
Siyasi parti grupları, parlamento çalışmalarının gizli yürütülmesi gereken durumlarda Genel Kuruldan kapalı oturum yapılmasını talep etme yetkisine sahiptir. Bu yetki TBMM İçtüzüğü ile güvence altına alınmış bir haktır.

Step-by-Step Solution

1
Siyasi parti gruplarının anayasal yasaklarını hatırla.
Meclis Başkanlığına aday gösterme, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında görüşme yapma ve karar alma yasakları belirlenmiştir.
Bu yasaklar tarafsızlık ve yargı bağımsızlığını korumayı amaçlar.
2
Grupların parlamento içindeki denetim ve usul haklarını değerlendir.
Gruplar; Meclis araştırması, genel görüşme ve kapalı oturum gibi taleplerde bulunabilirler.
Parlamento çalışmalarının kolektif bir şekilde yürütülmesi için bu yetkiler gruplara tanınmıştır.
3
Seçenekleri anayasal ve yasal metinlerle karşılaştır.
Kapalı oturum talebinin İçtüzük ile tanınmış açık bir hak olduğu, diğerlerinin ise yasak veya kısıtlı olduğu görülür.
Doğru cevaba ulaşmak için hak ve yasak ayrımı yapılmalıdır.

Key Concept

Siyasi Parti Gruplarının Hak ve Yasakları

Hints

1
Siyasi parti gruplarının en temel yasakları Meclis Başkanı seçimi ve yargısal süreçlerle ilgilidir.
2
Meclis soruşturması ve yasama dokunulmazlığı konularında grup disiplini uygulanamaz.
3
İçtüzüğe göre, bir grubun istemiyle Genel Kurul salonu boşaltılarak gizli görüşme yapılabilir; bu işleme ne dendiğini hatırla.

Practice More

Meclis soruşturması ve Meclis araştırması arasındaki farkları, özellikle siyasi parti gruplarının bu iki denetim yolundaki yetki farklarını çalışınız.

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanarak; Anayasa'nın 94, 95 ve 100. maddelerindeki açık yasakları (Başkan adaylığı, dokunulmazlık, soruşturma) elediğinizde geriye kalan parlamento içi düzenleme hakkını bulabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 797Question →

19821982 Anayasası’nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler ile yasama ve yürütme organlarının seçimlerinin kural olarak birlikte ve aynı gün yapılması esası benimsenmiştir.

Buna göre, aşağıdaki seçim türlerinden hangisi bu "birlikte yapılma" kuralının istisnasını oluşturmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Ara seçim

Answer

Ara seçim, yasama ve yürütme seçimlerinin birlikte yapılması kuralının tek istisnasıdır.
Ara seçim, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde ölüm, istifa veya milletvekilliğinin düşmesi gibi sebeplerle boşalma olması halinde başvurulan bir mekanizmadır. Bu seçim türü, sadece boşalan üyeliklerin tamamlanması amacını güttüğünden, ne meclisin tamamının yenilenmesine ne de Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılmasına yol açar. Bu nedenle 20172017 anayasa değişiklikleri ile getirilen "birlikte seçim" kuralının anayasal istisnasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal genel kuralı belirle
20172017 değişikliği ile TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri kural olarak beraber yapılır.
Sistemin uyumlu çalışması ve siyasi istikrarın sağlanması hedeflenmiştir.
2
Seçim türlerini analiz et
Genel seçimler ve seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumlarında her iki seçim de tetiklenir.
Anayasanın 7777. ve 116116. maddeleri bu durumlarda seçimlerin birlikte yapılacağını emreder.
3
Ara seçim mekanizmasını değerlendir
Ara seçim sadece boşalan milletvekilliği koltuklarını doldurmak içindir.
Ara seçim meclisin tamamını veya Cumhurbaşkanlığı makamını kapsamadığı için bu genel kuralın dışındadır.

Key Concept

Seçimlerin Senkronizasyonu ve Ara Seçim İstisnası

Hints

1
Hükümet sistemindeki değişiklikle yasama ve yürütme seçimleri kural olarak 'eş zamanlı' hale getirilmiştir.
2
Hangi seçim türü meclisin tamamını değil, sadece boşalan tekil koltukları doldurmaya yöneliktir?
3
Ara seçimlerde Cumhurbaşkanı değişmez, sadece boşalan milletvekillikleri için sandığa gidilir.

Practice More

Ara seçimlerin yapılabilmesi için gereken '30 ay' ve '1 yıl' yasaklarını ve bu yasakların istisnalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 798Question →

19821982 Anayasası'nın hükümleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanlık Divanı'nın kuruluşu, üyelerinin tarafsızlığı ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bir yasama döneminde Başkanlık Divanı için iki seçim yapılır ve ilk seçilenlerin görev süresi üç yıldır.

Answer

Başkanlık Divanı için bir yasama döneminde iki seçim yapıldığı doğru olsa da, ilk seçilenlerin görev süresinin üç yıl olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu süre iki yıldır.
Anayasa'nın 9494. maddesine göre, TBMM Başkanlık Divanı için bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi 22 yıldır. İkinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadar devam eder. Seçeneklerde sürenin 33 yıl olarak belirtilmesi hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık Divanı'nın bileşenlerini kontrol et.
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Anayasa Madde 9494 uyarınca Divan yapısının doğrulanması gerekir.
2
Adaylık ve tarafsızlık kurallarını incele.
Siyasi parti grupları aday gösteremez; Başkan ve yöneten vekil oy kullanamaz.
Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığını koruyan anayasal yasakların teyit edilmesi.
3
Seçim dönemlerini ve sürelerini doğrula.
Bir yasama döneminde iki seçim yapılır; ilk seçilenler 22 yıl, ikinciler dönem sonuna kadar görev yapar.
19821982 Anayasası'ndaki güncel süre düzenlemesinin (22 yıl kuralı) uygulanması.

Key Concept

TBMM Başkanlık Divanı'nın Yapısı ve Seçim Usulü

Hints

1
Başkanlık Divanı üyelerinin görev sürelerini ve bir dönemde kaç kez seçim yapıldığını hatırlayın.
2
Anayasa'ya göre Meclis'te ilk seçilenlerin süresi genellikle kısa tutulur, sonrasında dönem sonuna kadar gidilir.
3
İlk seçilenlerin süresi 33 yıl değil, 22 yıldır; bu kuralı içeren seçeneği inceleyin.

Practice More

Meclis Başkanlığı seçiminin kaç turda ve hangi çoğunluklarla yapıldığını tekrar edin.
Estimated Time:50s
Question 799Question →

19821982 Anayasası'na göre, yasama organının sahip olduğu görev ve yetkiler çerçevesinde; idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelemek üzere kurulan Kamu Denetçiliği Kurumunun başındaki ismi (Kamu Başdenetçisi) seçme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Answer

Kamu Başdenetçisini seçme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 19821982 Anayasası'nın 7474. maddesi uyarınca Kamu Başdenetçisini gizli oyla seçmekle yetkilendirilmiştir. Bu kurum TBMM Başkanlığına bağlıdır ve idarenin her türlü eylemini denetleme amacı taşır.

Step-by-Step Solution

1
Kurumsal yapıyı tanımlayın.
Kamu Denetçiliği Kurumu, TBMM Başkanlığına bağlı olarak kurulmuştur.
Kurumun kime bağlı olduğu, seçim yetkisinin kime ait olduğuna dair temel bir ipucudur.
2
Anayasal dayanağı kontrol edin.
19821982 Anayasası'nın 7474. maddesi (Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı) incelenir.
Anayasa, Kamu Başdenetçisinin TBMM tarafından seçileceğini açıkça belirtmiştir.
3
Seçim usulünü doğrulayın.
Kamu Başdenetçisi, TBMM tarafından gizli oylama ile seçilen bir görevlidir.
Seçimle gelmesi, bu yetkinin yasama organının 'seçim yapma' yetkileri arasında olduğunu gösterir.

Key Concept

TBMM'nin Seçim Yapma Yetkileri

Hints

1
Bu kurum TBMM Başkanlığına bağlı olarak görev yapar.
2
Söz konusu görevli, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri meclis adına inceler.
3
Seçim usulü gizli oylama ile bizzat milletvekilleri tarafından gerçekleştirilir.

Practice More

TBMM'nin üye seçtiği diğer kurumları (RTÜK, HSK, AYM, Sayıştay) listeleyerek karşılaştırın.
Estimated Time:45s
Question 800Question →

1982 Anayasası’na göre, bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının TBMM Genel Kurulu tarafından kaldırılmasına karar verilmesi durumunda; bu kararın iptali istemiyle yapılacak başvurularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulur; Mahkeme 15 gün içinde kesin kararını verir.

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararının iptali için kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulmalı ve Mahkeme de bu istemi 15 gün içinde kesin olarak karara bağlamalıdır.
1982 Anayasası’nın 85. maddesine göre, yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu 15 gün içinde kesin olarak karara bağlamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Yetkili merciyi belirle
Anayasa Mahkemesi
1982 Anayasası'nın 85. maddesi uyarınca parlamento kararlarından biri olan dokunulmazlığın kaldırılması kararı sadece AYM denetimine tabidir.
2
Başvuru süresini kontrol et
7 Gün
İlgili milletvekili veya başka bir milletvekili kararın iptali için bir hafta içinde başvuruda bulunabilir.
3
Mahkemenin karar süresini belirle
15 Gün
Yasama faaliyetlerinin aksamaması adına anayasa koyucu mahkemeye hızlı karar verme yükümlülüğü getirmiştir.

Key Concept

Yasama Dokunulmazlığının Yargısal Denetimi

Hints

1
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması bir 'Parlamento Kararı'dır ve bu karara karşı yargı yolu istisnai olarak açıktır.
2
Bu denetimi yapan kurum, anayasaya uygunluk denetimini yapan en üst yargı mercidir.
3
Süreler oldukça kısadır; toplamda 7 gün başvuru ve 15 gün karar süreci mevcuttur.

Practice More

Yasama sorumsuzluğu ile dokunulmazlığı arasındaki mutlak/nispi farklarını bir tablo üzerinde çalışınız.
Estimated Time:50s
PreviousPage 40 / 41Next
Yasama Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 40 | Examkin