Examkin

Yasama

802 questions

Question 121Question →

19821982 Anayasası uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMMTBMM) temsilcisinin kalmaması durumu ile ilgili yapılacak olan ara seçimlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılır.

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması halinde, ara seçimlerin boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Anayasa'nın 78. maddesine göre, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması durumu, ara seçim için geçerli olan süre kısıtlamalarının (seçimden sonraki 30 ay ve seçimden önceki son 1 yıl) dışındadır. Bu durumda boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü seçime gidilmesi anayasal bir emirdir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda belirtilen özel durumu (bir ilin temsilcisiz kalması) tanımla.
Bu durum, ara seçimler için öngörülen genel yasakların (ilk 30 ay ve son 1 yıl) istisnasıdır.
Anayasa, hiçbir ilin Mecliste temsilcisiz kalmamasını güvence altına almıştır.
2
İstisna durumun uygulama süresini hatırla.
Doksan günlük süreyi takip eden ilk pazar günü.
Genel seçim takviminden bağımsız olarak belirlenen yasal süredir.

Key Concept

Ara Seçimlerde Temsilcisiz Kalma İstisnası

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararında Cumhurbaşkanı ve TBMM'nin yetkilerini karşılaştırınız.
Estimated Time:50s
Question 122Question →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Para basılmasına karar vermek

Answer

Para basılmasına karar vermek yetkisi 19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
Para basılmasına karar vermek yetkisi 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde açıkça TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Bu yetki yasama organının mali egemenlik haklarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin anayasal görevlerini hatırlamak.
Anayasa madde 8787: Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek; genel ve özel af ilanına karar vermek gibi yetkiler sayılmıştır.
Soruda istenen doğrudan yasama organına ait olan yetkiyi tespit etmektir.
2
Seçeneklerdeki yürütme ve yargı ile ilgili işlemleri elemek.
Olağanüstü hal ilanı, MGK başkanlığı ve kanunların yayımlanması/vetosu yürütme (Cumhurbaşkanı) ile ilgilidir.
KPSS formatında çeldiriciler genellikle yürütme organının (Cumhurbaşkanı) yetkilerinden seçilir.

Key Concept

TBMM'nin Görev ve Yetkileri (Anayasa Madde 87)
Estimated Time:45s
Question 123Question →

1982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlık Divanı’nın oluşumu, üyelerinin tarafsızlığı ve seçim süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler; ancak Başkanlık Divanı, Meclis'teki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında Divan'a katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur.

Answer

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceğini, ancak Divan'ın diğer üyeliklerinin siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında belirleneceğini belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Aynı madde, Divan'ın oluşumunda Meclis'teki siyasi parti gruplarının üye sayıları oranında katılım sağlanacağını hükme bağlamıştır. Bu durum, yasama organının yönetiminde hem tarafsızlığı hem de demokratik temsili dengelemeyi amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık Divanı'nın kompozisyonunu analiz etme
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Anayasa'nın 94. maddesi Divan üyelerini sınırlı sayıda (numerus clausus) saymıştır.
2
Adaylık ve temsil usulünü değerlendirme
Parti grupları başkanlık için aday gösteremez, ancak Divan genelinde temsil edilirler.
Meclis Başkanlığı'nın tarafsızlığı için adaylık bireyseldir, ancak Divan'ın temsiliyet niteliği için partilerin gücü esas alınır.
3
Oy kullanma ve tarafsızlık kurallarını kontrol etme
Sadece oturumu yöneten kişi oy kullanamaz.
Meclis Başkanı hiçbir zaman, oturumu yöneten başkanvekili ise sadece yönettiği oturumda oy kullanamaz; diğerleri için yasak yoktur.

Key Concept

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Temsil İlkesi

Practice More

TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin oylamalara katılım kısıtlamalarını farklı senaryolar üzerinden (örneğin Anayasa değişikliği oylaması) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 30s
Question 124Question →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama dokunulmazlığı kurumu, dokunulmazlığın kaldırılması süreci ve bu karara karşı öngörülen yargısal denetim mekanizması bakımından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili veya bir diğer milletvekili, kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde iptal istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilir; Mahkeme bu istemi 1515 gün içinde kesin karara bağlar.

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karşı, ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir ve Mahkeme 15 gün içinde kararını verir.
Anayasa'nın 85. maddesine göre, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilmesi durumunda, ilgili milletvekili ya da bir diğer milletvekili, bu kararın iptali talebiyle yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme, bu istemi on beş gün içinde karara bağlamak zorundadır. Bu süreler yasama sürecinin kesintiye uğramaması adına oldukça kısa tutulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Yasama dokunulmazlığının hukuki niteliğini belirle.
Dokunulmazlık nispi bir haktır ve TBMM tarafından kaldırılabilir.
Sorumsuzluğun aksine dokunulmazlık geçicidir ve Meclis iradesine tabidir.
2
Kaldırma kararına karşı yargısal denetim imkanını kontrol et.
Anayasa'nın 85. maddesi bu konuda özel bir itiraz yolu öngörmüştür.
Milletvekilinin yasama faaliyetlerine katılımını korumak için hızlı bir denetim mekanizması kurulmuştur.
3
Anayasal süreleri teyit et.
İtiraz süresi 77 gün, Mahkemenin karar süresi 1515 gündür.
Yasama sürecinin aksamaması için yargısal denetim çok kısa sürelere bağlanmıştır.

Key Concept

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve yargısal denetimi (İptal İstemi)

Hints

1
Dokunulmazlık kaldırıldığında vekilin hala vekil kalmaya devam edip etmediğini düşünün.
2
Anayasa Mahkemesi'ne itiraz sürecindeki sürelerin çok kısa (tek haneli gün ve iki haftalık süre) olduğunu hatırlayın.
3
İtiraz süresi bir hafta (77 gün), Mahkemenin karar süresi ise bu sürenin yaklaşık iki katıdır (1515 gün).

Practice More

Yasama sorumsuzluğu ile dokunulmazlık arasındaki farkları bir tablo halinde çalışmak kavramsal karışıklıkları önleyecektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 125Question →

19821982 Anayasası'na göre, milletvekili genel seçimlerinin ardından gerçekleştirilen "ant içme" (yemin) töreni ve bu işlemin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ant içmeyen bir milletvekili, yasama çalışmalarına katılamasa da yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.

Answer

Ant içmeyen bir milletvekilinin yasama çalışmalarına katılamamasına rağmen yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlaması doğrudur.
Milletvekilliği sıfatı, mazbatanın alınmasıyla birlikte hukuken kazanılır. Yasama dokunulmazlığı da bu sıfata bağlı bir koruma olduğu için, kişi henüz Meclis kürsüsünde ant içmemiş olsa dahi milletvekili sayıldığı andan itibaren dokunulmazlık zırhına sahip olur. Ancak Anayasa uyarınca ant içmeyen bir üye, Genel Kurul çalışmalarına katılamaz ve yasama yetkilerini kullanamaz.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirlemek.
Milletvekilliği sıfatı, seçimlerin tamamlanıp İl Seçim Kurulundan mazbatanın (tutanak) alınmasıyla kazanılır.
Hukuken milletvekili statüsü bu andan itibaren başlar.
2
Ant içme işleminin hukuki niteliğini analiz etmek.
Ant içme, milletvekilliği sıfatının kazanılması için değil, kazanılmış olan bu sıfatın yetkilerinin (yasama faaliyetlerine katılma, oy kullanma) kullanılabilmesi için bir şarttır.
Anayasa'nın 81. maddesi göreve başlarken ant içilmesini öngörür.
3
Dokunulmazlık ile ant içme arasındaki ilişkiyi kurmak.
Yasama dokunulmazlığı, milletvekilliği sıfatının bir sonucudur ve kişi seçildiği (sıfatı kazandığı) andan itibaren bu korumadan yararlanır.
Dokunulmazlık, yasama organı üyesini bağımsız kılmak için sıfata tanınan bir güvencedir.

Key Concept

Milletvekilliği sıfatının kazanılması (statü) ile yasama görevine başlama (yetki) arasındaki ayrım.
Estimated Time:50s
Question 126Question →

1982 Anayasası'na göre; toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesi şeklinde tanımlanan bilgi edinme ve denetim yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Genel Görüşme

Answer

Genel Görüşme
1982 Anayasası'na göre Genel Görüşme; toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir. Bu yöntem, meclisin belirli bir konuyu kamuoyu önünde tartışmasına olanak tanır.

Step-by-Step Solution

1
Tanımı analiz etme
Soruda toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi istenmektedir.
Anayasal tanımlar arasında 'görüşme' odaklı denetim yolunu bulmak gerekir.
2
Denetim yollarını karşılaştırma
Genel Görüşme seçeneği verilen tanımla tam olarak örtüşmektedir.
Diğer yolların (Araştırma, Soruşturma, Soru) tanımları teknik açıdan farklılık gösterir.

Key Concept

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları
Question 127Question →

1982 Anayasası'nda yapılan 2017 anayasa değişikliği sonrası düzenlenen "kanun yapım süreci" ve yasalaşma aşamaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından aynen kabul edilip tekrar Cumhurbaşkanına gönderilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) oyu gerekir.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekilinin kabul oyu gereklidir.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun TBMM tarafından değiştirilmeden tekrar kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) tarafından onaylanması gerektiğini belirtir. Bu, 2017 Anayasa değişikliği ile gelen kritik bir sayısal zorunluluktur.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifi yetkisini kontrol et.
Sadece milletvekilleri teklif verebilir (Bütçe hariç).
Yürütmenin kanun teklif yetkisi kaldırılmıştır.
2
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresini değerlendir.
1515 gün.
Anayasa'nın 89. maddesi gereği süre kısıtıdır.
3
Geri gönderilen kanunların tekrar kabul edilme şartını (zorlaştırıcı nitelik) incele.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 kabul).
2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisi güçlendirilmiş, Meclisin 'aynen kabul' şartı zorlaştırılmıştır.
4
Yürürlük tarihini belirle.
Belirtilmemişse yayım günü.
7061 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrası standart uygulamadır.

Key Concept

Kanunların Mecliste Kabulü ve Cumhurbaşkanı Tarafından İncelenmesi

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları inceleme süresi ve bütçe kanunu üzerindeki özel durumunu hatırlayın.
2
2017 anayasa değişikliği ile yürütmenin kanun teklif etme yetkisinin kaldırıldığını ve geri gönderilen kanunlar için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerektiğini dikkate alın.

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanun Meclis tarafından 'değiştirilerek' kabul edilirse, Cumhurbaşkanı'nın bu değişikliği tekrar geri gönderme yetkisi olup olmadığını araştırınız.
Estimated Time:1m 40s
Question 128Question →

1982 Anayasası’na göre milletvekillerinin sahip olduğu "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına dair TBMM kararlarına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına dair kararlara karşı, yedi gün içinde ilgili veya başka bir milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine başvurulabilir ve Mahkeme on beş gün içinde kararını verir.
Doğru olan ifade, yasama dokunulmazlığının kaldırılması durumunda yargı yolunun açık olduğudur. Anayasa uyarınca, dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili veya onun yerine bir başka milletvekili, kararın iptali için yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlar.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığı arasındaki farkı belirle.
Sorumsuzluk mutlaktır ve ömür boyu sürer; dokunulmazlık ise nispidir, geçicidir ve Meclis tarafından kaldırılabilir.
Soruda her iki kavramın hukuki niteliklerinin ayırt edilmesi istenmektedir.
2
Dokunulmazlığın kapsamını (ceza/hukuk) analiz et.
Dokunulmazlık sadece hapis cezası, gözaltı, tutuklama gibi cezai işlemleri durdurur; tazminat davalarını engellemez.
Milletvekilinin kişisel borçlarından dolayı yargılanabilmesi yasama dokunulmazlığı kapsamında değildir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılması sürecindeki yargısal denetimi kontrol et.
Lifting kararlarına karşı 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine (AYM) başvurulur ve AYM 1515 gün içinde karar verir.
Bu, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin özel bir anayasal denetim yoludur.

Key Concept

Yasama Dokunulmazlığının Yargısal Denetimi ve Sorumsuzlukla Farkı

Hints

1
Yasama sorumsuzluğu mutlak (asla kaldırılamaz) iken, dokunulmazlık nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir).
2
Yasama dokunulmazlığı sadece ceza davalarını durdurur; bir milletvekili hakkında borcundan dolayı icra takibi yapılmasına veya tazminat davası açılmasına engel değildir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılmasına itiraz süresi '7' gün, Anayasa Mahkemesinin karar verme süresi ise '15' gündür.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi hallerinde (istifa, devamsızlık vb.) hangi durumlarda Meclis kararı, hangi durumlarda mahkeme kararı gerektiğini tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 129Question →

1982 Anayasası'nın yasama bağışıklıklarına ilişkin hükümleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) uygulamaları dikkate alındığında, yasama dokunulmazlığının kaldırılması süreci ve bu karara karşı yargı yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili veya bir başka milletvekili, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde iptal istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilir; Mahkeme ise bu istemi on beş gün içinde kesin karara bağlar.

Answer

Dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulması ve Mahkemenin on beş gün içinde karar vermesi gerekir.
Anayasa'nın 85. maddesine göre, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilmesi halinde, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili, kararın Anayasa'ya veya İçtüzük'e aykırılığı iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlar. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir ve başka bir milletvekiline de başvuru hakkı tanınması demokratik bir güvencedir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama bağışıklıkları arasındaki temel farkın belirlenmesi.
Sorumsuzluk (mutlak/sürekli) ve Dokunulmazlık (nispi/geçici) ayrımı yapıldı.
Sorumsuzluk söz/oy hürriyetiyken, dokunulmazlık yargılanmama imtiyazıdır.
2
Dokunulmazlığın kaldırılması için gerekli karar yeter sayısının kontrol edilmesi.
Özel bir sayı belirtilmediği için adi çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu) yeterlidir.
Anayasa'da aksi belirtilmeyen hallerde genel kural olan adi çoğunluk uygulanır.
3
Karara itiraz usulünün ve sürelerinin incelenmesi.
Başvuru süresi 7 gün, AYM karar süresi 15 gündür.
Anayasa'nın 85. maddesi (Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılmasına İtiraz) doğrudan bu süreleri belirtir.
4
İtiraz hakkına sahip olan kişilerin belirlenmesi.
Hem ilgili milletvekili hem de başka bir milletvekili başvurabilir.
Anayasa, yasama organının onurunu korumak amacıyla her üyeye bu hakkı tanımıştır.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Hints

1
Dokunulmazlığın kaldırılması bir 'Parlamento Kararı'dır ve bu karara karşı özel bir yargı yolu öngörülmüştür.
2
İtiraz süreci için 7 ve 15 sayılarını hatırlayın. Ayrıca sadece ilgili vekilin değil, diğer vekillerin de dava açma yetkisi vardır.
3
Anayasa madde 85'e göre; yedi gün içinde itiraz, on beş gün içinde Anayasa Mahkemesi kararı esastır.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi hallerindeki yargı yolu ile dokunulmazlığın kaldırılması arasındaki benzerliği inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 130Question →

1982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dâhil bütün işlerinde, Anayasa'da başkaca bir hüküm yoksa üye tamsayısının en az üçte biriyle toplanır. Buna göre, toplam 600600 milletvekilinden oluşan TBMM Genel Kurulunun bir oturumu açabilmesi için hazır bulunması gereken en az milletvekili sayısı (toplantı yeter sayısı) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 200200

Answer

Toplantı yeter sayısı 200200 milletvekilidir.
1982 Anayasası'nın 96. maddesine göre TBMM, üye tamsayısının en az üçte biriyle (1/31/3) toplanır. Günümüzde milletvekili sayısı 600600 olduğu için bu sayı 200200 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM üye tamsayısını belirle.
Mevcut düzenlemelere göre üye tamsayısı 600600 milletvekilidir.
Toplantı yeter sayısı üye tamsayısı üzerinden hesaplanır.
2
Anayasa'daki toplantı yeter sayısı oranını uygula.
Anayasa'ya göre toplantı yeter sayısı, üye tamsayısının üçte biridir (13\frac{1}{3}).
Anayasa'nın 96. maddesi toplantı yeter sayısını bu oranla sabitlemiştir.
3
Sayısal hesaplamayı yap.
600/3=200600 / 3 = 200.
Meclisin açılabilmesi için en az 200200 milletvekilinin Genel Kurul salonunda hazır bulunması gerekir.

Key Concept

TBMM Toplantı Yeter Sayısı

Alternative Method

Toplantı yeter sayısını bulmak için üye tamsayısını direkt 33'e bölebilirsiniz: 600÷3=200600 \div 3 = 200.
Estimated Time:45s
Question 131Question →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliğinin düşmesi veya sona ermesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliğinden istifa eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, istifanın geçerli olduğu TBMM Başkanlık Divanınca tespit edildikten sonra TBMM Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir.

Answer

İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nda üye tamsayısının salt çoğunluğu değil, basit çoğunluk (katılanların salt çoğunluğu) gereklidir.
Milletvekilliğinden istifa eden bir üyenin vekilliğinin düşmesi kararı TBMM Genel Kurulu tarafından verilir. Ancak bu karar için 1982 Anayasası'nda özel bir nitelikli çoğunluk öngörülmemiştir. Bu nedenle Anayasa'nın 96. maddesindeki genel kural (basit çoğunluk - toplantıya katılanların salt çoğunluğu, ancak üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151'den az olmamak kaydıyla) uygulanır. Seçenekte belirtilen 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301) şartı sadece devamsızlık nedeniyle düşme kararlarında geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini sınıflandır.
Milletvekilliği; kendiliğinden (ölüm, bakan atanma vb.), Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) veya yargı kararıyla (kesin hüküm, kısıtlanma) sona erebilir.
Her sona erme halinin kendine has bir usulü ve gerekirse karar yeter sayısı vardır.
2
İstifa ve devamsızlık durumlarındaki karar yeter sayılarını karşılaştır.
Anayasa'nın 84. maddesine göre devamsızlık için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) gerekirken, istifa için özel bir sayı belirtilmemiştir; bu durumda genel kural olan basit çoğunluk uygulanır.
Karar yeter sayıları arasındaki bu fark, KPSS'de en çok sorgulanan teknik ayrıntılardan biridir.
3
Yargı kararlarının bildirilmesi ve yürütmeye atama usullerini kontrol et.
Kesin hüküm ve kısıtlanma 'bildirimle', bakanlığa atanma ise 'kendiliğinden' gerçekleşir.
Sona erme anının tespiti, hukuki statünün değiştiği anı belirlemek için kritiktir.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Karar Yeter Sayıları

Hints

1
Milletvekilliğinin düşmesi kararlarında hangi hallerin basit çoğunluk, hangi hallerin nitelikli çoğunluk (301) gerektirdiğine dikkat edin.
2
Devamsızlık (5 birleşim günü) anayasal olarak üyeliğin düşmesi için en ağır şartlara tabi olan işlemdir.

Practice More

Partisinden istifa eden bir milletvekilinin vekilliğinin devam edip etmeyeceğini ve parti kapatılmasına sebep olan üyelerin durumunu araştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 132Question →

TBMM Genel Kurulu'nda gerçekleştirilecek iki farklı oylama süreciyle ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Bir kanun teklifinin maddelerine geçilmesi için yapılan oylamada toplantı salonunda 280280 milletvekili hazır bulunmaktadır.
II. Bir milletvekilinin 'meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmaması' (devamsızlık) nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin oylamada salonda 340340 milletvekili hazır bulunmaktadır.

1982 Anayasası'na göre, her iki durumun da toplantı yeter sayısı açısından hukuken geçerli olduğu kabul edildiğinde, bu kararların alınabilmesi için gereken en az 'kabul' oyu sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: I: 151 / II: 301

Answer

Birinci durum için anayasal alt sınır olan 151, ikinci durum (devamsızlık) için ise üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 oyu gereklidir.
TBMM'de genel kural olarak karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151'den az olamaz. Birinci senaryoda 280280 kişinin salt çoğunluğu 141141 yaptığı için anayasal alt sınır olan 151151 devreye girer. İkinci senaryoda ise 'devamsızlık' nedeniyle üyeliğin düşürülmesi özel bir durumdur ve Anayasa'nın 84. maddesi gereği doğrudan üye tamsayısının salt çoğunluğunu (301301) gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durum (Genel Kanun Oylaması) için karar yeter sayısını hesapla.
Katılanların salt çoğunluğu (280/2+1=141280 / 2 + 1 = 141) ancak asgari sınır 151151 olduğu için sonuç 151151'dir.
Anayasa m.96 uyarınca karar yeter sayısı üye tamsayısının 1/4'ünün 1 fazlasından (600/4+1=151600 / 4 + 1 = 151) az olamaz.
2
İkinci durum (Devamsızlık nedeniyle üyeliğin düşmesi) için gerekli çoğunluğu belirle.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu, yani 600/2+1=301600 / 2 + 1 = 301 oyu gereklidir.
Anayasa m.84 uyarınca devamsızlık sebebiyle milletvekilliğinin düşmesi kararı üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınır.
3
Her iki durumu karşılaştırarak doğru seçeneği belirle.
I: 151 ve II: 301 eşleşmesi bulunur.
Hesaplanan asgari değerlerin bir arada sunulduğu seçenek budur.

Key Concept

TBMM Karar Yeter Sayısı ve Nitelikli Çoğunluk Halleri

Hints

1
TBMM üye tamsayısı 600600'dür. Toplantı yeter sayısı bunun 1/31/3'ü, genel karar yeter sayısı alt sınırı ise 1/4+11/4 + 1'idir.
2
Bir kanun teklifinde katılanların salt çoğunluğu asgari sınır olan 151151'in altında kalırsa karar alınamaz. Devamsızlıkta ise doğrudan 301301 oyu gerekir.

Practice More

Anayasa değişikliği ve Genel Af ilanı için gereken nitelikli çoğunluk sayılarını (360360 ve 400400) tekrar ediniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 133Question →

Mazbatasını (milletvekili seçim tutanağını) alarak milletvekilliği sıfatını kazanan ancak henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda ant içmemiş (yemin etmemiş) bir kişinin hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilliği sıfatına ve yasama dokunulmazlığına sahip olsa da yasama faaliyetlerine katılamaz ve Genel Kurulda oy kullanamaz.

Answer

Milletvekili seçilen kişi mazbatasını aldığı andan itibaren milletvekili sıfatına ve yasama dokunulmazlığına sahiptir; fakat meclis çalışmalarına katılması ve oy kullanması için ant içmesi zorunludur.
Doğru ifadeye göre, bir kişi seçim tutanağını aldığı an hukuken 'milletvekili' olur ve bu statü ona otomatik olarak yasama dokunulmazlığı kazandırır. Ancak milletvekilinin meclis çalışmalarına katılabilmesi, söz alabilmesi ve oy kullanabilmesi için Anayasa'da belirtilen ant içme (yemin) törenini gerçekleştirmesi bir mecburiyettir. Bu süre zarfında kişi milletvekilidir ancak yasama yetkilerini henüz kullanamaz.

Step-by-Step Solution

1
Sıfatın ne zaman kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulu tarafından mazbatanın (tutanak) düzenlendiği anda kazanılır.
Anayasa Mahkemesi ve yerleşik hukuk ilkelerine göre seçilme yeterliliğine sahip kişinin seçildiğinin tespitiyle sıfat kendiliğinden oluşur.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıcını tespit et.
Dokunulmazlık, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı andan itibaren başlar.
Milletvekilliği koruma zırhı olan dokunulmazlık, yemin törenine değil, seçilmiş olma statüsüne bağlıdır.
3
Ant içmenin (yeminin) hukuki sonucunu analiz et.
Ant içmek, milletvekilinin yasama faaliyetlerine (komisyonlar, Genel Kurul görüşmeleri, oylamalar) katılabilmesi için bir ön şarttır.
Anayasa'nın 8181. maddesi uyarınca üyeler, göreve başlarken ant içerler; ant içmeyenler yasama görevlerini yerine getiremezler.

Key Concept

Milletvekilliği Sıfatı vs. Yasama Görevinin İfası

Hints

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile yasama görevine başlama anlarının farklı olduğunu hatırlayın.
2
Yasama dokunulmazlığı, milletvekilliği sıfatının bir sonucudur; peki bu sıfat yeminle mi yoksa seçim tutanağıyla mı kazanılır?

Practice More

Milletvekilliği sıfatının hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda meclis kararıyla sona erdiğini incelemek bu konuyu tamamlayacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Question 134Question →

1982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak Meclisin yetkisindedir; ancak ekonomik veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan bazı andlaşmalar için bu kanuna gerek duyulmayabilir.

Answer

Milletlerarası andlaşmaların uygun bulunması sürecinde ekonomik, ticari ve teknik nitelikteki kısa süreli andlaşmalar için istisnalar mevcuttur.
Milletlerarası andlaşmalar kural olarak TBMM tarafından bir kanunla uygun bulunduktan sonra Cumhurbaşkanınca onaylanır. Ancak Anayasa'nın 90. maddesi; ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen, süresi bir yılı aşmayan, devlet maliyesine yük getirmeyen ve kişi haklarına dokunmayan andlaşmaların, uygun bulma kanununa gerek kalmaksızın yayımlanarak yürürlüğe girebileceğini belirterek bir istisna tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin af yetkisini değerlendir.
Af ilanı için beşte üç çoğunluk (360360 milletvekili) şarttır.
Anayasa madde 87, nitelikli çoğunluk aramaktadır.
2
Kanunların veto sürecini incele.
Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyen tek kanundur.
Anayasa madde 89, bütçeyi veto yetkisi dışında bırakmıştır.
3
Milletlerarası andlaşma sürecini analiz et.
Bazı teknik ve süreli andlaşmalar kanunsuz yürürlüğe girebilir.
Anayasa madde 90, yasama sürecini hızlandırmak için bu istisnayı tanımıştır.
4
Yasama işlemlerinin hukuki formunu belirle.
Savaş ilanı bir 'Parlamento Kararı'dır, kanun değildir.
TBMM'nin her işlemi kanunla yapılmaz; iç tüzük ve denetim işlemleri gibi parlamento kararları da mevcuttur.

Key Concept

TBMM'nin Görev ve Yetkileri ile Karar Alma Usulleri

Hints

1
TBMM'nin her işlemi kanunla yapılmaz; bazıları 'Parlamento Kararı' niteliğindedir.
2
Bütçe Kanunu'nun Cumhurbaşkanı ile olan ilişkisindeki özel kısıtlamayı hatırlayın.
3
Milletlerarası andlaşmalarda kural 'uygun bulma kanunu'dur, ancak teknik ve kısa süreli andlaşmalar için Anayasa'da özel bir istisna maddesi (90. Madde) bulunur.

Practice More

TBMM'nin 'Savaş İlanı' ve 'TSK'nın Kullanılması'na dair kararlarının hukuki niteliğini ve yargısal denetimini tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
Question 135Question →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını da diğer kanunlar gibi bir kez daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderme yetkisine sahiptir.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto ederek Meclise geri gönderme yetkisinin olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 15 gün içinde ya yayımlar ya da bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe kanunları bu hükmün dışındadır' ifadesi yer almaktadır. Bu durum, Cumhurbaşkanının bütçe kanunlarını veto edemeyeceği, sadece Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla, bütçe kanunlarının geri gönderilebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kanunların kabulünden sonraki inceleme makamı belirlenir.
Yürütme organı olan Cumhurbaşkanı.
Anayasa'nın 89. maddesi gereği kanunlar onay için Cumhurbaşkanına gönderilir.
2
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki inceleme süresi ve yetkisi kontrol edilir.
İnceleme süresi 15 gündür; kanunu yayımlayabilir veya geri gönderebilir.
Cumhurbaşkanının yasama üzerindeki denetim yetkisini kullanması sağlanır.
3
Geri gönderme (veto) yetkisinin istisnası olan kanun türü saptanır.
Bütçe Kanunları.
Anayasa'da bütçe kanunlarının bu hükmün dışında olduğu açıkça belirtilmiştir.

Key Concept

Bütçe Kanunlarının Geri Gönderilemezliği

Hints

1
Cumhurbaşkanının kanunları veto etme yetkisinin bir istisnası olduğunu hatırlayın.
2
Devletin harcamalarını ve gelirlerini düzenleyen özel bir kanun türü veto edilemez.
3
Bütçe kanunları, kamu hizmetlerinin aksamaması için Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye geri gönderilemeyen tek kanun türüdür.

Practice More

Bütçe kanunlarına karşı yargı yolunun (Anayasa Mahkemesi) açık olup olmadığını araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 136Question →

1982 Anayasası’na göre milletvekili seçilme yeterliliği ve bu yeterliliğin kaybedilmesine ilişkin hükümler dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisi milletvekili seçilmeye engel teşkil eden bir durum değildir?

Show answer & explanation

Answer: Taksirli suçlardan dolayı beş yıl hapis cezasına hüküm giymiş olmak

Answer

Taksirli suçlardan hüküm giymiş olmak, ceza süresi ne olursa olsun milletvekili seçilme yeterliliğini etkilemez.
Taksirli suçlar (tedbirsizlik, dikkatsizlik sonucu işlenen suçlar), 1982 Anayasası'nın 76. maddesinde seçilme engelinden açıkça muaf tutulmuştur. Bu nedenle alınan cezanın süresi ne kadar uzun olursa olsun, kişinin milletvekili seçilmesine engel oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

1
Kasten işlenen suçların sınırını belirle
Kasten işlenen suçlarda sınır '1 yıl veya daha fazla' hapis cezasıdır.
Anayasa 76. maddeye göre taksirli suçlar bu sürenin dışındadır.
2
Taksirli suçların hukuki statüsünü incele
Taksirli suçlarda ceza süresi 5, 10 veya daha fazla olsa bile seçilmeye engel değildir.
Kişinin suç işleme kastı bulunmadığı için seçilme hakkı korunur.
3
Yüz kızartıcı suçların özel durumunu kontrol et
Yüz kızartıcı suçlarda (rüşvet, hırsızlık vb.) süreye bakılmaz ve af dahi engeli kaldırmaz.
Anayasa'nın kamu vicdanını korumaya yönelik mutlak kısıtlamasıdır.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Suç Türleri Ayrımı

Hints

1
Suçun 'kasten' mi yoksa 'taksirle' mi işlendiği, milletvekilliği yeterliliği için kritik bir ayrımdır.
2
Anayasa'da 1 yıllık hapis cezası sınırı sadece kasten işlenen suçlar için geçerlidir.
3
Yüz kızartıcı suçlarda af bir işe yaramazken, taksirli suçlarda ceza süresinin bir önemi yoktur.

Practice More

Seçimden önce istifa etmesi gereken kamu görevlilerini ve bu görevlilerden hangilerinin seçilemezlerse görevine dönemeyeceğini (Hakimler, TSK mensupları) çalışınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 137Question →

1982 Anayasası’nın 7878. maddesinde düzenlenen seçimlerin ertelenmesi ve ara seçim hükümleri uyarınca; genel seçimlere sadece 66 ay kalmış olan bir yasama döneminde, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde hiç üyesinin kalmadığı tespit edilmiştir. Bu hukuki senaryoda, söz konusu boşalmanın ardından işleyecek süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve bu durum için otuz ay veya son bir yıl kısıtlaması uygulanmaz.

Answer

Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve süre kısıtlamalarına tabi değildir.
1982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; normal şartlarda ara seçim genel seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz ve genel seçime 11 yıl kala ara seçim kararı alınamaz. Ancak bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasakların tek istisnasıdır. Bu durumda boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve son bir yıl yasağına tabi değildir.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim kısıtlamalarını belirle
Genel kural: Seçimden sonra 3030 ay geçmedikçe ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki genel sınırlamaları analiz etmek gerekir.
2
İstisnai durumları değerlendir
İstisna: Bir ilin veya seçim çevresinin üyesiz kalması durumu.
Senaryoda belirtilen 'ilin hiç üyesinin kalmaması' durumunun özel rejimini tespit etmek gerekir.
3
Süre kısıtlamalarının uygulanabilirliğini kontrol et
Bu özel durumda 3030 ay ve son 11 yıl kısıtlamaları uygulanmaz.
Anayasa metni bu durumu 'Yukarıda yazılı şartlardan istisna olarak' ifadesiyle doğrudan belirtmiştir.
4
Uygulama takvimini netleştir
Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.
Bu durumun gerçekleşmesi bir Meclis kararına değil, doğrudan anayasal zorunluluğa bağlıdır.

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları
Question 138Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca; seçimlerin "savaş sebebiyle geriye bırakılması" ve "ara seçim" süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi halinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir ve bu erteleme işlemi her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Answer

Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi halinde, TBMM seçimlerin her defasında bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.
Doğru ifade, Anayasa'nın 78. maddesinde belirtilen savaş nedeniyle seçimlerin ertelenmesi usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Karar yetkisi Meclis'e aittir ve erteleme süresi birer yıllık dilimler halindedir.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin geriye bırakılması şartlarını incele.
Anayasa Madde 78: Tek sebep savaştır, yetkili organ TBMM'dir, süre her seferinde 1 yıldır.
Anayasal çerçevede seçim takviminin tek istisnasını belirlemek.
2
Ara seçim kurallarını ve istisnalarını değerlendir.
Genel kural: 30 ay geçmeden ve 1 yıl kala yapılamaz. %5 boşalma: 3 ay içinde yapılmalı (1 yıl yasağı var). Temsilcisiz kalma: 90 gün içinde yapılmalı (yasaklar uygulanmaz).
Seçeneklerdeki ara seçim kısıtlamalarının doğruluğunu teyit etmek.
3
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) usulünü kontrol et.
Meclis (3/5 çoğunluk) veya Cumhurbaşkanı karar verebilir; seçimler birlikte yapılır.
Yürütme ve yasama organlarının seçim dönemleri arasındaki hukuki bağı netleştirmek.

Key Concept

Seçimlerin Geriye Bırakılması ve Ara Seçim İstisnaları

Hints

1
Seçimlerin ertelenmesi için Anayasa'da sayılan tek haklı sebebi ve bu kararı almaya yetkili organı düşünün.
2
Ara seçimlerin genel kuralları (30 ay ve 1 yıl) ile 'temsilcisiz kalma' durumundaki özel istisnayı karşılaştırın.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararı için TBMM'de gereken nitelikli çoğunluk oranını ve bu kararın Cumhurbaşkanı seçimi üzerindeki etkisini tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 139Question →

1982 Anayasası’nın "Yasama" bölümünde düzenlenen siyasi parti gruplarının yetki, görev ve çalışma yasakları dikkate alındığında; bu grupların parlamento içindeki hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi üyeliği için TBMM tarafından yapılacak seçimlerde, siyasi parti grupları aday belirlemek amacıyla bağlayıcı grup kararı alabilirler.

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeliği için yapılacak seçimlerde siyasi parti gruplarının aday göstermesi veya bağlayıcı grup kararı alması anayasal olarak yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 146. maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliği için yapılacak seçimlerde, siyasi parti grupları aday gösteremez ve üyelerin nasıl oy kullanacağına dair bağlayıcı bir grup kararı alamazlar. Bu hüküm, yüksek yargı organlarına üye seçimi sürecinde yargı bağımsızlığını ve liyakati korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Siyasi parti gruplarının genel yasaklarını hatırla.
Meclis Başkanlığı adaylığı, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında grup kararı alınamaz.
Meclis'in tarafsızlığını ve milletvekilinin şahsi hukuki güvenliğini korumak.
2
Yüksek mahkemelere üye seçimi sürecindeki özel kısıtlamaları incele.
Anayasa'nın 146. maddesinde AYM üyeliği seçimi için grupların aday gösteremeyeceği ve karar alamayacağı açıkça belirtilmiştir.
Yargı bağımsızlığını korumak ve yargı organına siyasi müdahaleyi asgariye indirmek.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit et.
AYM seçimi için grup kararı alınabileceğini belirten seçenek anayasal hükme aykırıdır.
Madde 146'daki kesin yasak hükmüyle çelişmektedir.

Key Concept

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı Faaliyetleri

Practice More

Siyasi parti gruplarının 'Genel Görüşme' ve 'Meclis Araştırması' gibi denetim yollarındaki yetkilerini soruşturma yasaklarıyla karşılaştırarak inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 140Question →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) en az 20 milletvekilinin katılımıyla oluşturulan siyasi parti gruplarının çeşitli hak ve yetkileri bulunmakla birlikte, Meclis'in tarafsızlığını ve çalışma düzenini korumak amacıyla bazı yasaklar da getirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi siyasi parti gruplarının TBMM'deki faaliyetleri kapsamında gerçekleştirebileceği işlemlerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: TBMM Başkanlığı seçimi için aday göstermek

Answer

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı seçimi için aday göstermesi Anayasal olarak yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı için yapılacak seçimlerde siyasi parti grupları aday gösteremezler. Bu yasağın temel amacı, TBMM Başkanının görevini yürütürken tarafsızlığını korumasını sağlamak ve partizan etkilerden uzak kalmasına yardımcı olmaktır.

Step-by-Step Solution

1
Siyasi parti gruplarının hukuki statüsünü belirlemek
En az 20 milletvekili ile kurulurlar ve Meclis faaliyetlerine katılırlar.
Siyasi parti gruplarının yetki ve yasaklarını anlamak için önce kuruluş şartlarını bilmek gerekir.
2
Anayasa'nın 94. maddesini incelemek
Meclis Başkanlık Divanı için siyasi parti gruplarının aday gösteremeyeceği hükmüne ulaşılır.
Meclis Başkanının tarafsızlığını sağlamak amacıyla grupların kurumsal olarak aday önermesi yasaklanmıştır.
3
Diğer yasaklı alanları kontrol etmek
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve Meclis soruşturması gibi konularda da grup kararı alınamayacağı görülür.
Milletvekillerinin hür iradesini korumak için bazı kritik konularda grup baskısı engellenmiştir.

Key Concept

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri

Hints

1
Bu yasak, Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiştir.
2
Milletvekillerinin şahsi başvurularıyla yapılan bazı seçim veya işlemler siyasi parti grupları tarafından kurumsal olarak yapılamaz.
3
Anayasa madde 94'te açıkça belirtilen ve Başkanlık Divanı üyeleriyle ilgili olan sınırlamayı düşünün.

Practice More

Siyasi parti gruplarının karar alamayacağı diğer konuları (yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
PreviousPage 7 / 41Next