22 yaşında bir üniversite öğrencisi, yoğun sınav döneminde odaklanmasını artırmak amacıyla bir arkadaşından aldığı ilacı kullandıktan kısa süre sonra çarpıntı, huzursuzluk ve iştahsızlık şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı mmHg, nabız /dk ve bilateral midriyazis saptanıyor. Bu hastanın kullandığı ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- ANöronal geri alım (reuptake) pompalarını yarışmalı olarak bloke ederek sinaptik aralıktaki monoamin miktarını artırmak
- Veziküllerde depolanan katekolaminleri sitoplazmaya yer değiştirtmek ve taşıyıcı proteini ters yönde çalıştırarak sinaptik salınımı artırmakAnswer
- CPostsinaptik adrenerjik reseptörleri doğrudan uyararak sempatomimetik etkiler oluşturmak
- DSantral sinir sisteminde adenozin reseptörlerini antagonize ederek uyanıklığı artırmak
- EMonoamin oksidaz (MAO) enzimini irreversibl olarak inhibe ederek transmitter yıkımını azaltmak
Answer
Amfetaminlerin temel etki mekanizması, veziküllerdeki katekolaminlerin sitoplazmaya salınmasını sağlamak ve membran taşıyıcılarını (DAT, NET) ters yönde çalıştırarak (efflux) sinaptik aralıktaki nörotransmitter miktarını artırmaktır.
Veziküllerde depolanan katekolaminlerin sitoplazmaya yer değiştirmesini sağlamak ve taşıyıcı proteini ters yönde çalıştırarak sinaptik salınımı artırmak olarak ifade edilen seçenek doğrudur. Amfetaminler, nöron içine girdikten sonra veziküler monoamin taşıyıcısını (VMAT-2) etkileyerek vezikül içindeki dopamin ve norepinefrini sitoplazmaya iter. Ardından, hücre zarındaki taşıyıcı proteinleri (DAT ve NET) ters yönde çalışmaya zorlayarak bu transmitterlerin sinaptik aralığa salınmasını (efflux) sağlarlar. Bu durum sinaptik aralıkta çok yüksek düzeyde monoamin birikmesine yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Amfetaminler, veziküler monoamin taşıyıcısını (VMAT) ve membran taşıyıcılarını (DAT/NET) etkileyerek dopamin ve norepinefrinin 'non-ekzositozik' salınımını artırır.
Estimated Time:1m 0s