3 yaşındaki bir erkek çocuk, yaklaşık 20 gündür devam eden ateş, kusma ve son 3 gündür eklenen uykuya meyillilik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ense sertliği pozitif ve solda 6. kranial sinir paralizisi saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ hiler dolgunluk ve milimetrik nodüler infiltrasyonlar (miliyer görünüm) izleniyor. PPD testi anerjik (0 mm) olarak değerlendiriliyor.
BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) incelemesinde:
- Görünüm: Berrak
- Hücre: 350/mm³ (%85 lenfosit)
- Protein: 250 mg/dL
- Glukoz: 25 mg/dL (Eş zamanlı kan şekeri: 100 mg/dL)
Bu hasta için en uygun başlangıç tedavisi ve yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- Tüberküloz menenjit düşünülerek hemen dörtlü anti-tüberküloz tedavi (İzoniazid, Rifampisin, Pirazinamid, Etambutol) ve prednizolon başlanmalıdır.Answer
- BBOS bulguları viral menenjiti düşündürdüğünden semptomatik tedavi ve asiklovir başlanmalı, antibiyotik verilmemelidir.
- CKısmen tedavi edilmiş bakteriyel menenjit ön tanısıyla vankomisin ve seftriakson başlanmalı, steroid verilmemelidir.
- DBulgular nörosarkoidozu düşündürdüğünden anti-tüberküloz tedavi başlanmamalı, sadece yüksek doz steroid verilmelidir.
- EKesin tanı için BOS kültür sonucu veya PCR pozitifliği görülmeden toksik anti-tüberküloz tedavi başlanmamalıdır.
Answer
Tüberküloz menenjit düşünülerek hemen dörtlü anti-tüberküloz tedavi (İzoniazid, Rifampisin, Pirazinamid, Etambutol) ve prednizolon başlanmalıdır.
Hastanın subakut başlangıçlı semptomları (20 gün), kranial sinir tutulumu (bazal menenjit bulgusu) ve akciğerdeki miliyer görünüm Tüberküloz Menenjit (TBM) tanısını güçlü bir şekilde desteklemektedir. BOS'ta lenfosit hakimiyeti, yüksek protein ve belirgin düşük glukoz (eş zamanlı kan şekerine oranla <0.5) TBM için tipiktir. TBM tedavisinde anti-tüberküloz ilaçlara (INH, RIF, PZA, EMB) ek olarak, özellikle evre 2 ve 3 hastalarda (bilinç değişikliği veya fokal nörolojik bulgu varlığı) mortaliteyi ve nörolojik sekelleri azalttığı kanıtlanmış olan kortikosteroid (prednizolon/deksametazon) tedavisi mutlaka eklenmelidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tüberküloz menenjit tanısında BOS bulgularının (düşük glukoz, yüksek protein, lenfosit hakimiyeti) ve klinik ipuçlarının (kranial sinir felci, miliyer akciğer bulgusu) doğru yorumlanması ve steroid tedavisinin gerekliliği.