Kronik böbrek hastalığı (GFR: 45 mL/dk) ve kalp yetmezliği öyküsü bulunan, düzenli olarak enalapril ve furosemid kullanan 72 yaşındaki bir hastada osteoartrit alevlenmesi nedeniyle analjezik tedavi planlanmaktadır. Klinisyen, gastrointestinal yan etki riskini minimize etmek amacıyla selektif bir COX-2 inhibitörü başlamayı düşünmekle birlikte, bu ajanların da renal fonksiyonlarda akut bozulmaya yol açabileceğini hatırlamıştır. Selektif COX-2 inhibitörlerinin bu hasta grubunda oluşturduğu renal riskin temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Böbrekte konstitütif olarak bulunan COX-2 izoformunun inhibisyonu sonucu aferent arteriyolde vazodilatasyonun engellenmesiAnswer
- BTromboksan A2 (TXA2) sentezinin baskılanamamasına bağlı olarak eferent arteriyolde gelişen aşırı vazokonstriksiyon
- Cİlaç metabolitlerinin proksimal tübül hücrelerinde birikerek doğrudan akut tübüler nekroza yol açması
- DAldosteron reseptör blokajı yaparak hiperkalemi ve sodyum kaybına neden olması
- ESülfonamid yapısına bağlı gelişen tip IV aşırı duyarlılık reaksiyonu ve intersitisyel nefrit
Answer
Böbrekte konstitütif olarak bulunan COX-2 izoformunun inhibisyonu sonucu aferent arteriyolde vazodilatasyonun engellenmesi seçeneği doğrudur.
Genel kural olarak COX-2 enzimi inflamasyon bölgelerinde indüklenen bir izoformdur; ancak bu kuralın en önemli istisnası böbrek ve santral sinir sistemidir. Böbrekte makula densa ve henle kulbunda konstitütif (yapısal) olarak bulunan COX-2, renal kan akımını ve glomerüler filtrasyonu idame ettiren vazodilatör prostaglandinlerin (PGI2, PGE2) sentezinden sorumludur. Bu nedenle, 'mide koruyucu' olarak bilinen selektif COX-2 inhibitörleri (koksibler), renal güvenlik açısından non-selektif NSAİİ'lerden üstün değildir ve aferent arteriyol vazokonstriksiyonu yaparak akut böbrek yetmezliğini tetikleyebilirler.
Step-by-Step Solution
Key Concept
COX-2'nin Renal Rolü ve NSAİİ Nefrotoksisitesi