58 yaşında Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastanın HbA1c düzeyi \%7,8 ve GFR değeri 75 ml… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$58$ yaşında Tip $2$ diyabetes mellitus tanılı hastanın $HbA1c$ düzeyi $\%7,8$ ve $GFR$ değeri $75$ $ml/dak/1,73$ $m^2$ olarak saptanmıştır. Postprandiyal glisemi kontrolü amacıyla repaglinid kullanan hastanın, eş zamanlı saptanan ciddi hipertrigliseridemisi ( $>500$ $mg/dL$ ) için tedaviye gemfibrozil eklenmiştir. Bu değişikliği takip eden bir hafta içerisinde hastada soğuk terleme, çarpıntı ve konfüzyon şikayetleri gelişmiş; acil serviste kan glukozu $38$ $mg/dL$ olarak ölçülmüştür. Bu hastada gözlenen klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Gemfibrozil'in $CYP2C8$ izoenzimini inhibe ederek repaglinid metabolizmasını yavaşlatması ve plazma düzeyini artırmasıAnswer
B
Gemfibrozil'in repaglinid ile plazma proteinlerine bağlanma bölgeleri için yarışması sonucunda serbest ilaç fraksiyonunu yükseltmesi
C
Gemfibrozil'in $OAT3$ taşıyıcısını bloke ederek repaglinid'in tübüler sekresyonunu ve renal atılımını azaltması
D
Gemfibrozil'in $CYP3A4$ enzimini indükleyerek repaglinid'in daha güçlü bir hipoglisemik etkiye sahip olan aktif metabolitlerine dönüşümünü hızlandırması
E
Gemfibrozil'in pankreas beta hücrelerindeki sülfonilüre reseptörlerini ( $SUR1$ ) doğrudan uyararak insülin salınımını potansiyalize etmesi

Answer

Bu klinik tablonun nedeni, gemfibrozil'in

CYP2C8

enzimini inhibe ederek repaglinid plazma düzeylerini belirgin şekilde artırmasıdır.

Gemfibrozil, repaglinid metabolizmasında kritik rol oynayan

CYP2C8

izoenzimini inhibe eder. Bu durum repaglinid'in yıkımını engelleyerek plazma konsantrasyonunu normalin çok üzerine çıkarır ve şiddetli hipoglisemiye neden olur. Bu iki ilacın birlikte kullanımı kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

Hastanın mevcut ilaçlarını ve semptomlarını değerlendir

Hasta repaglinid kullanırken gemfibrozil eklenmiş ve ardından ağır hipoglisemi gelişmiştir.

İki ilaç arasındaki potansiyel bir farmakokinetik etkileşimi saptamak gerekir.

Repaglinid'in metabolizma yolunu hatırla

Repaglinid esas olarak karaciğerde

CYP2C8

(majör) ve

CYP3A4

(minör) üzerinden metabolize edilir.

Metabolizmayı etkileyen ilaçların saptanması için bu bilgi kritiktir.

Gemfibrozil'in enzimler üzerindeki etkisini analiz et

Gemfibrozil ve glukuronid metaboliti,

CYP2C8

enziminin en güçlü inhibitörlerinden biridir.

İnhibisyon sonucunda substrat ilacın (repaglinid)

AUC

değeri ve yarı ömrü artar.

Klinik sonucu doğrula

Repaglinid düzeyindeki aşırı artış, hastada derin ve uzamış hipoglisemiye yol açar.

Gözlenen semptomlar (konfüzyon, düşük glukoz) bu mekanizma ile tam uyumludur.

Key Concept

İlaç-ilaç etkileşimlerinde enzim inhibisyonu (Gemfibrozil - Repaglinid etkileşimi)

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic