59 yaşında erkek hasta, son aylarda belirginleşen noktüri ve idrar akım hızında azalma şik… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$59$ yaşında erkek hasta, son aylarda belirginleşen noktüri ve idrar akım hızında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede rektal tuşede prostat elastik kıvamda, yaklaşık $45$ gram ağırlığında ve düzgün yüzeyli olarak palpe ediliyor; şüpheli nodül saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $PSA$ düzeyi $5.4\ ng/mL$ ( $N: 0-4\ ng/mL$ ) olarak ölçülüyor. Hastaya uygulanan transrektal iğne biyopsisinin mikroskobik incelemesinde; bazı genişlemiş asiner yapıların lümenini döşeyen hücrelerde belirgin nükleer irileşme, hiperkromazi ve makronükleol varlığı izleniyor. Bu odaklara uygulanan immünohistokimyasal incelemede, atipik hücrelerin çevrelediği asinusların bazalinde $p63$ ve $34\beta E12$ ile yamalı/kesintili (patchy) pozitiflik saptanıyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Yüksek dereceli prostatik intraepitelyal neoplaziAnswer
B
Prostatik adenokarsinom
C
Akut bakteriyel prostatit
D
Benign prostat hiperplazisi
E
Granülomatöz prostatit

Answer

Yüksek dereceli prostatik intraepitelyal neoplazi (HGPIN)

Yüksek dereceli prostatik intraepitelyal neoplazi (HGPIN), sitolojik olarak adenokarsinom hücrelerine benzeyen (belirgin nükleol, hiperkromazi) hücrelerin mevcut asiner yapılar içinde sınırlı kalmasıdır. Tanı koydurucu en önemli histolojik özellik, bu atipik hücrelerin altında bazal hücre tabakasının korunmuş olmasıdır. İmmünohistokimyada

p63

ve yüksek molekül ağırlıklı sitokeratin (

34\beta E12

) bazal hücreleri boyar; HGPIN odaklarında bu boyanma bazen kesintili (yamalı) olsa da mevcuttur.

Step-by-Step Solution

Klinik verilerin analizi

59 yaş, hafif PSA yüksekliği (

5.4\ ng/mL

) ve normal rektal tuşe bulguları.

Bu bulgular prostat kanseri riskini dışlamaz ancak tanı için histopatolojik incelemeyi zorunlu kılar.

Mikroskobik bulguların değerlendirilmesi

Belirgin nükleol (makronükleol), nükleer irileşme ve hiperkromazi saptanması.

Bu hücresel değişiklikler atipiyi gösterir ve hem HGPIN hem de adenokarsinomda görülebilir.

İmmünohistokimyasal (İHK) bulguların yorumlanması

Bazal hücre belirteçleri olan

p63

34\beta E12

ile yamalı/kesintili pozitiflik alınması.

HGPIN'de bazal hücre tabakası korunmuştur (ancak sıklıkla fragmente/yamalıdır), oysa adenokarsinomda bazal tabaka tamamen kaybolur.

Key Concept

HGPIN ve Prostat Adenokarsinomu ayrımında en güvenilir kriter bazal hücre tabakasının varlığıdır.

Practice More

Prostat kanserinde 'pozitif' bir belirteç olarak kullanılan AMACR (P504S) boyanma paternini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic