Kronik gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) nedeniyle 6 aydır günde 40 mg esomeprazol ku… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Kronik gastroözofageal reflü hastalığı ( $GÖRH$ ) nedeniyle $6$ aydır günde $40$ $mg$ esomeprazol kullanan $50$ yaşında bir hasta, semptomlarının tamamen düzeldiğini düşünerek ilacı kendi isteğiyle aniden bırakmıştır. İlacı bıraktıktan yaklaşık $72$ saat sonra, tedavi öncesindeki şikayetlerinden çok daha şiddetli epigastrik yanma ve ağrı hissetmeye başladığını ifade ederek polikliniğe başvurmuştur. Bu hastada görülen 'rebound asit hipersekresyonu' tablosunun patofizyolojisinde rol oynayan en temel farmakolojik ve fizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

A
Antrumdaki $D$ hücrelerinden somatostatin salınımının artması sonucu $G$ hücreleri üzerindeki baskının kalkması ve aşırı gastrin üretimi
Kronik asit süpresyonuna ikincil gelişen hipergastrineminin $ECL$ hücrelerinde hiperplaziye ve histamin salgılatma kapasitesinde artışa yol açmasıAnswer
C
Esomeprazolün sülfenamid türevinin gastrin reseptörlerini ( $CCK-2$ ) kompetitif olarak inhibe etmesi ve ilacın çekilmesiyle bu reseptörlerin aşırı duyarlılaşması
D
Proton pompa inhibitörlerinin $H^+/K^+$ -ATPase enzimini geri dönüşümlü (kompetitif) inhibe etmesi nedeniyle ilacın plazma konsantrasyonu düştüğünde enzimin hızla asit üretmeye başlaması
E
Parietal hücrelerdeki muskarinik $M_3$ reseptör sayısının kompanzatuar olarak artması ve ilacın kesilmesiyle vagal uyarıya yanıtın aşırı güçlenmesi

Answer

Kronik asit süpresyonuna ikincil gelişen hipergastrineminin ECL hücrelerinde hiperplaziye ve histamin salgılatma kapasitesinde artışa yol açması

Mide asit salgısının kronik olarak baskılanması, mide pH'ını yükseltir. Bu durum, antrumdaki

D

hücrelerinden salınan ve gastrin üretimini baskılayan somatostatinin azalmasına yol açar. İnhibitör baskıdan kurtulan

G

hücreleri aşırı gastrin salgılar (hipergastrinemi). Gastrin,

ECL

hücreleri üzerinde trofik bir etkiye sahiptir ve uzun süreli maruziyette

ECL

hücresi hiperplazisine ve histamin depolama kapasitesinde belirgin artışa neden olur.

PPİ

tedavisi aniden kesildiğinde, yeni sentezlenen proton pompaları bu aşırı uyarılmış sistem (yüksek gastrin + artmış

ECL

kütlesi) nedeniyle normalden çok daha fazla asit üretir.

Step-by-Step Solution

Asit süpresyonunun feedback mekanizmasını analiz et

PPİ

kullanımı mide pH'ını yükseltir.

Asit (

H^+

) seviyesinin düşmesi, antrumdaki

D

hücrelerinden somatostatin salınımını azaltır.

Gastrin seviyesindeki değişimi belirle

Somatostatinin inhibitör etkisi kalktığı için

G

hücrelerinden yoğun gastrin salınır (Hipergastrinemi).

Mide pH'ı

4.0

üzerine çıktığında negatif geribesleme ortadan kalkar.

Gastrin'in hücreler üzerindeki trofik etkisini değerlendir

Yüksek gastrin seviyeleri

ECL

hücrelerinde hiperplaziye (sayıca artış) neden olur.

Gastrin,

ECL

hücreleri üzerindeki

CCK-2

reseptörleri aracılığıyla trofik bir hormon gibi davranır.

İlacın kesilme anındaki fizyolojik durumu yorumla

İlaç kesildikten sonra yeni proton pompaları sentezlenir; ancak sistemde hem çok yüksek gastrin hem de 'hiperplazik' (büyümüş/çoğalmış)

ECL

hücre kütlesi vardır.

ECL

hücreleri artık çok daha fazla histamin salgılayabilmektedir, bu da parietal hücreleri aşırı uyarır.

Klinik tabloyu açıkla

Rebound asit hipersekresyonu gelişir.

Sistemin uyarılma kapasitesi tedavi öncesinden daha yüksektir, bu da şiddetli semptomlara yol açar.

Key Concept

Kronik PPİ kullanımında negatif geribesleme kaybına bağlı gelişen hipergastrinemi ve ECL hücre hiperplazisi.

Practice More

Hipergastrineminin Zollinger-Ellison Sendromu olan hastalarda neden karsinoid tümör riskini artırdığını inceleyiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic