Santral sinir sisteminde (SSS) meydana gelen geri dönüşümsüz parankimal hasar sonrası gelişen hücresel yanıtlar, diğer dokulardaki onarım süreçlerinden belirgin farklılıklar gösterir. Özellikle iskemik bir olay sonrası doku bütünlüğünün yeniden sağlanması sürecinde glia hücrelerinin gösterdiği morfolojik ve fonksiyonel değişimler kronolojik bir seyir izler.
SSS'deki hücresel hasara yanıt ve onarım mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ALikefaksiyon nekrozu alanındaki debrisin fagositozundan sorumlu olan 'gitter' hücreleri, yerleşik ependim hücrelerinin proliferasyonu ile hasar bölgesinde yoğunlaşır.
- Akut/subakut hasar evresinde izlenen gemistositik astrositler, zamanla sitoplazmik kütlelerini kaybederek ince ve yoğun fibriler uzantılar oluşturur ve kalıcı skarı (gliozis) meydana getirirler.Answer
- CVentrikül yüzeyini döşeyen ependim hücreleri, lokal hasar sonrası yüksek mitotik aktiviteleri sayesinde defekti hızla kapatarak subependimal astrositik proliferasyonu baskılarlar.
- DOligodendrositler, hasar sonrası aksonal rejenerasyonu uyarmak amacıyla belirgin hipertrofi gösterir ve hasarlı miyelin kılıfını reaktif gliozis sürecinin temel bileşeni olarak yeniden yapılandırırlar.
- ESSS'deki iskemik odaklarda gelişen likefaksiyon nekrozu, çevre dokudaki fibroblastların penetrasyonu ve tip 1 kollajen sentezi sayesinde solid bir fibröz doku skarına dönüştürülür.
Answer
Gemistositik astrositler, akut veya subakut SSS hasarı sırasında bol eozinofilik sitoplazma kazanan reaktif hücrelerdir ve sürecin ilerlemesiyle sitoplazmalarını kaybedip fibriler uzantılar geliştirerek kalıcı gliozis (skar) yapısına dönüşürler.
Doğru yanıt olan seçenek, astrositlerin reaktif değişimini kronolojik olarak açıklar. Hasar sonrası (iskemi, travma vb.) astrositler hipertrofiye uğrar, sitoplazmaları genişler ve eozinofilik bir görünüm alır (gemistositik astrosit). Bu hücreler yüksek miktarda ara filaman (GFAP) sentezler. Onarım ilerledikçe bu sitoplazmik kütle azalır ve hücreler ince, yoğun uzantılar bırakarak birbirine kenetlenmiş bir skar dokusu olan gliozisi oluştururlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Reaktif Gliosis ve Gemistositik Astrosit Evrimi
Practice More
Alzheimer Tip II astrositleri ile gemistositik astrositlerin morfolojik farklarını ve klinik bağlamlarını (metabolik vs reaktif) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s