Question

Difficulty: MediumEritrositler ve Eritropoez

Deniz seviyesinden yüksek bir irtifaya (>3500>3500 m) çıkan sağlıklı bir bireyde, atmosferik oksijen basıncının düşmesine bağlı olarak gelişen eritropoez yanıtı ve bu sürecin kontrol mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hipoksiye yanıt olarak böbrek peritübüler hücrelerinde 'hipoksi ile indüklenen faktör-1' (HIF1HIF-1) düzeyi artar ve bu durum eritropoetin (EPOEPO) geninin transkripsiyonunu uyarır.Answer
  2. B
    Hızlanan eritropoez sürecinde kemik iliğinden dolaşıma erken salınan retikülositler, olgun eritrositlerden daha küçük hacimli oldukları için periferik kan sayımında MCVMCV değerinde düşüşe neden olur.
  3. C
    Eritropoetin, proeritroblastların hemoglobin sentez hızını fizyolojik sınırların ötesine taşıyarak hücre içi hemoglobin konsantrasyonunun (MCHCMCHC) %40'ın üzerine çıkmasını sağlar.
  4. D
    Eritropoetin uyarısı ile kemik iliğinde matürasyon süreci kısalır ve çekirdekli eritrosit öncülleri (normoblastlar) normal fizyolojik yanıtın bir parçası olarak periferik dolaşıma geçer.
  5. E
    Eritropoetin, demir emilimini ve dolaşımdaki demir miktarını artırmak amacıyla karaciğerden hepsidin salgılanmasını doğrudan uyararak demir metabolizmasını düzenler.

Answer

Hipoksiye bağlı olarak böbreklerde HIF-1 aracılığıyla eritropoetin sentezinin artması
Doku hipoksisi durumunda, böbrek peritübüler interstisiyel hücrelerinde bulunan hipoksi algılayıcıları sayesinde HIF-1 (Hipoksi ile İndüklenen Faktör) stabilize edilir. Bu transkripsiyon faktörü, EPO geninin ekspresyonunu artırarak eritropoetin sentezini başlatır. EPO ise kemik iliğinde eritroid öncül hücrelerin (özellikle CFU-E) sağkalımını ve proeritroblastlara dönüşümünü sağlayarak eritrosit üretimini hızlandırır.

Step-by-Step Solution

1
Hipoksi algılanması ve HIF-1 stabilizasyonu
Böbrek peritübüler hücrelerinde hipoksiye yanıt oluşur.
Normalde yıkılan HIF-1, düşük oksijende stabilize olur ve nükleusa geçerek EPO genini uyarır.
2
Eritropoetin (EPO) sentezi ve salınımı
Plazma EPO düzeyi yükselir.
EPO, eritropoezin ana humoral düzenleyicisidir.
3
Kemik iliği uyarımı
Hematopoetik kök hücrelerden proeritroblast oluşumu ve poliferasyonu artar.
EPO, özellikle CFU-E birimlerini uyararak eritroid seriyi aktive eder.
4
Yeni eritrositlerin dolaşıma katılması
Yaklaşık 5 gün sonra periferik kanda retikülosit ve ardından eritrosit sayısı artar.
Eritropoez süreci proeritroblasttan retikülosite kadar geçen matürasyon evrelerini kapsar.

Key Concept

Eritropoezin hormonal kontrolü ve hemoglobinizasyon dinamikleri
Rate this question