Question

Acil servise sağ el işaret parmağında kızarıklık, şişlik ve şiddetli ağrı şikayetiyle başvuran 3232 yaşındaki erkek hastada paronişi (dolama) saptanıyor. Apse drenajı öncesi lezyon etrafına amid yapılı bir lokal anestezik olan lidokain enjekte ediliyor. Ancak yeterli süre beklenmesine rağmen bölgede yeterli analjezi sağlanamıyor ve hasta işleme ağrılı yanıt veriyor.

Bu klinik tabloda lokal anesteziğin etkisiz kalmasının temel farmakolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Asidik ortamın voltaj kapılı sodyum kanallarının yapısını değiştirerek lidokainin etkisini kompetitif olarak antagonize etmesi
  2. B
    Bölgedeki artmış vaskülaritenin ilacın dokudan emilimini hızlandırarak etki yerindeki kararlı durum konsantrasyonunu düşürmesi
  3. Enflamasyonlu dokuda pHpH'nın düşük olması nedeniyle ilacın büyük oranda iyonize formda kalarak sinir hücresi zarına nüfuz edememesiAnswer
  4. D
    Enflamasyon bölgesinde biriken lökositlerin, lidokaini yıkan sitokrom enzimlerini lokal olarak indükleyerek ilacı hızla inaktive etmesi
  5. E
    Düşük pHpH'nın ilacı lipofilik non-iyonize forma kaydırmasına rağmen, ilk geçiş etkisine benzer şekilde dokuda sekestrasyona uğraması

Answer

Enflamasyonlu dokuda pHpH'nın düşük olması nedeniyle ilacın büyük oranda iyonize formda kalarak sinir hücresi zarına nüfuz edememesi.
Lokal anestezikler zayıf baz yapısında bileşiklerdir. Etkilerini gösterebilmeleri için sinir zarı üzerinden difüze olarak hücre içine girmeleri ve voltaj bağımlı sodyum kanallarını iç kısımdan (sitoplazmik taraftan) bloke etmeleri gerekir. Hücre zarından sadece ilacın lipofilik olan non-iyonize (yüksüz, BB) formu geçebilir. Enflamasyon ve enfeksiyon durumlarında doku pHpH'sı düşer (asidik ortam). Zayıf bazlar asidik ortamda yüksek oranda iyonize (protonize, BH+BH^+) hale geçerler. İyonize moleküller lipit zarı geçemediklerinden, ilacın hücre içindeki sodyum kanallarına ulaşabilen fraksiyonu dramatik şekilde azalır ve klinik olarak yeterli anestezi elde edilemez.

Step-by-Step Solution

1
Lokal anesteziklerin kimyasal yapısını ve pKapKa özelliklerini analiz et.
Lokal anestezikler (lidokain gibi) zayıf bazik yapıda bileşiklerdir (pKapKa değerleri genelde 7.59.07.5 - 9.0 arasındadır).
İlaçların dokudaki davranışları asit-baz özelliklerine ve ortamın pHpH'sına göre belirlenir.
2
Enflamasyonlu dokunun (apse) çevresel özelliklerini değerlendir.
Enflamasyon ve enfeksiyon varlığında laktik asit birikimine bağlı olarak doku asidozu gelişir ve ortamın pHpH'sı düşer (pH<7.35pH < 7.35).
Klinik senaryoda ilacın uygulandığı ortamın fizyolojik özelliklerini bilmek etkiyi öngörmek için şarttır.
3
Ortam pHpH'sının ilacın iyonizasyonu üzerindeki etkisini Henderson-Hasselbalch denklemine göre belirle.
Zayıf bazik bir ilaç, kendisinden daha asidik bir ortama girdiğinde, denge iyonize (protonize, BH+BH^+) form lehine kayar.
Zayıf bazlar asidik ortamda proton alarak iyonize (hidrofilik) hale geçerler.
4
İyonizasyon durumunun ilacın etki mekanizmasına etkisini açıkla.
Lokal anesteziklerin etki gösterebilmesi için sinir hücresi zarına (lipit tabaka) nüfuz edip, sodyum kanallarını hücre içinden bloke etmesi gerekir. İyonize form hücre zarını geçemediği için yeterli analjezi sağlanamaz.
Hücre zarlarından (lipit çift tabaka) sadece non-iyonize (yağda çözünen) form serbestçe geçebilir.

Key Concept

Lokal anesteziklerin etki mekanizması ve pHpH bağımlı iyonizasyon (Henderson-Hasselbalch prensibi)

Hints

1
Lokal anesteziklerin zayıf asit mi yoksa zayıf baz mı olduğunu hatırlayın.
2
Enflamasyonlu (apseli) dokuda ortam asidik midir, yoksa bazik midir? pHpH değişiminin ilacın iyonizasyonunu nasıl etkileyeceğini düşünün.
3
Zayıf bazik ilaçlar asidik ortamda proton alarak iyonize olurlar. Suda çözünen iyonize form hücre zarını geçebilir mi?

Practice More

Konuyu pekiştirmek için, zayıf asit yapılı bir ilacın (örneğin aspirin) mide gibi asidik bir ortamda ve bağırsak gibi bazik bir ortamda emilim (iyonizasyon) farklılıklarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken Henderson-Hasselbalch denklemini (pH=pKa+log[Noniyonize][I˙yonize]pH = pKa + \log\frac{[Non-iyonize]}{[İyonize]}) aklınıza getirebilirsiniz. pHpH düştükçe, denge eşitliğini korumak için paydadaki iyonize formun artması gerekir.
Estimated Time:1m 15s