Question

Difficulty: MediumAdrenal Korteks Hormonları

60 yaşında bir kadın hastada, hipofiz ön lobunu tutan bir kitle nedeniyle ACTH (adrenokortikotropik hormon) salgısının ileri derecede azaldığı saptanmıştır. Hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 120/80120/80 mmHg olarak ölçülmüş; laboratuvar incelemelerinde serum sodyum düzeyi 140140 mEq/L (Normal: 135145135-145), potasyum düzeyi 4.24.2 mEq/L (Normal: 3.55.03.5-5.0) ve kan şekeri düşük olarak saptanmıştır. Hastada kortizol ve adrenal androjen düzeyleri düşük bulunmasına rağmen, elektrolit dengesinin ve kan basıncının korunmuş olması aşağıdaki hormonlardan hangisinin salgılanma mekanizmasının ACTH'dan büyük oranda bağımsız olmasıyla açıklanabilir?

  1. A
    Kortizol
  2. AldosteronAnswer
  3. C
    Dehidroepiandrosteron sülfat
  4. D
    Epinefrin
  5. E
    Androstenedion

Answer

Aldosteron salgısı, primer olarak renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi (RAAS) ve plazma potasyum konsantrasyonu tarafından kontrol edildiği için ACTH eksikliğinde korunur.
Aldosteron, adrenal korteksin zona glomerulosa tabakasından salgılanan temel mineralokortikoiddir. Salgılanması üzerinde ACTH'nın çok küçük ve geçici bir etkisi varken, asıl kontrol mekanizmaları renin-anjiyotensin sistemi (Anjiyotensin II) ve direkt plazma potasyum konsantrasyonudur. Hipofiz yetmezliği gibi ACTH'nın azaldığı durumlarda kortizol üretimi çökse de, aldosteron salgısı RAAS üzerinden devam edebildiği için hastalarda sodyum kaybı ve hiperkalemi gibi şiddetli elektrolit bozuklukları genellikle gözlenmez.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın ACTH düzeyinin düşük olduğunu ve buna bağlı olarak glukoz (kortizol etkisi) ile androjenlerin (ACTH bağımlı) azaldığını belirle.
Sekonder adrenal yetmezlik tablosu doğrulanır.
ACTH, zona fasikulata (kortizol) ve zona retikülaris (androjenler) üzerinde baskın kontrole sahiptir.
2
Hastanın elektrolit (sodyum, potasyum) ve kan basıncı verilerini analiz et.
Elektrolit dengesi ve kan basıncının normal sınırlar içinde olduğu saptanır.
Primer mineralokortikoid olan hormonun salgısının devam ettiğini gösterir.
3
Aldosteronun düzenleyici mekanizmalarını hatırla.
Aldosteronun ana düzenleyicileri anjiyotensin II ve potasyumdur; ACTH'nın etkisi sadece minimal (permisif) düzeydedir.
Bu durum sekonder adrenal yetmezlikte (hipofiz kaynaklı) primer adrenal yetmezliğin (Addison - adrenal kaynaklı) aksine elektrolit krizinin görülmemesini açıklar.

Key Concept

Adrenal korteks katmanlarının fonksiyonel ve regülatör ayrımı: Zona glomerulosa (Aldosteron) RAAS/Potasyum bağımlıdır; Zona fasikulata (Kortizol) ve Retikülaris (Androjenler) ACTH bağımlıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question