Sinir sisteminde homeostazın sürdürülmesi, nörotransmitter klirensi ve iyonik dengenin ayarlanmasında glia hücreleri ile nöronlar arasında karmaşık bir moleküler iş birliği mevcuttur. Bu hücresel etkileşimler ve altta yatan fizyolojik mekanizmalar göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Astrositler, sinaptik iletim sonrası hücre dışı mesafede biriken glutamatı gradyanına bağımlı EAAT1/2 (GLAST/GLT-1) taşıyıcıları ile geri alır ve glutamin sentetaz enzimi aracılığıyla amonyak kullanarak nötr bir aminoasit olan glutamine dönüştürür.Answer
- BHücre dışı potasyum () dengesinin sağlanmasında kullanılan 'spatial buffering' mekanizması, oligodendrositlerin hücre membranlarındaki voltaj kapılı sodyum kanalları üzerinden gerçekleşen aktif bir pompalama sürecidir.
- CMerkezi sinir sisteminde (MSS) aksonal hasar meydana geldiğinde, Schwann hücreleri hızla çoğalarak hasarlı bölgede rejenerasyonu engelleyen Nogo proteini ve glia skarı oluşumundan sorumlu birincil hücre grubudur.
- DKan-beyin bariyerinin (KBB) fiziksel bütünlüğünü sağlayan okludin ve klaudin bazlı 'tight junction' yapıları, astrositlerin uç-ayak membranlarının endotel hücreleri arasına bizzat girmesiyle oluşan fiziksel bir bariyerdir.
- EMikrogliya hücreleri, sinaptik budama (synaptic pruning) sırasında C1q ve C3 gibi kompleman proteinlerini kullanarak gereksiz sinapsları ortadan kaldırırken, bu süreci sadece prenatal dönemle sınırlı tutar.
Answer
Astrositler, sinaptik aralıktaki glutamatı bağımlı EAAT taşıyıcıları ile temizleyip glutamin sentetaz ile glutamine dönüştürerek nöronal homeostaza katkı sağlar.
Doğru ifade, astrositlerin 'tripartite sinaps' yapısındaki en önemli görevlerinden birini açıklar. Glutamat, sinaptik aralıktan gradyanı kullanılarak (sekonder aktif taşıma) EAAT taşıyıcıları ile astrosit içine çekilir. Burada glutamin sentetaz enzimi ile glutamine çevrilerek nöronlara geri gönderilir, bu da hem nörotransmitter geri dönüşümünü sağlar hem de eksitotoksisiteyi engeller.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Glutamat-Glutamin Döngüsü ve Astrosit Fizyolojisi