Examkin

Question

Difficulty: HardSSS Uyarıcıları ve Halüsinojenler

2121 yaşında erkek hasta, bir gece kulübünde madde kullanımını takiben gelişen şiddetli ajitasyon, çarpıntı ve vücut sıcaklığında belirgin artış (39.4∘C39.4^{\circ}C) şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; kan basıncı 180/105180/105 mmHgmmHg, nabız 125/dakika125/dakika, pupillerin bilateral midriyatik ve ışık refleksinin zayıf olduğu, ancak hastanın cildinin belirgin şekilde terli (diaforetik) olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloda, sempatomimetik uyarının bir bulgusu olan terlemenin görülmesi ve antikolinerjik zehirlenmeden ayrılabilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ter bezlerinin sempatik innervasyona sahip olmasına karşın postganglionik reseptörlerinin muskarinik tipte olması nedeniyle sempatomimetik uyarım terlemeye yol açar.Answer
  2. B
    Sempatomimetikler, ter bezlerindeki α1\alpha_1 adrenerjik reseptörleri doğrudan uyararak terlemeyi tetikler.
  3. C
    Antikolinerjikler, ter bezlerini uyaran sempatik preganglionik nikotinik reseptörleri bloke ederek anhidroza neden olur.
  4. D
    Kokain ve amfetaminler, ekrin ter bezlerindeki dopamin D1D_1 reseptörleri üzerinden terletici etki gösterirler.
  5. E
    Sempatomimetik maddeler hipotalamusta GABAGABA salınımını artırarak termoregülatuar terlemeyi başlatırlar.

Answer

Ter bezlerinin sempatik innervasyona sahip olmasına karşın postganglionik reseptörlerinin muskarinik tipte olması nedeniyle sempatomimetik uyarım terlemeye yol açar.
Vakadaki klinik tablo (ajitasyon, taşikardi, hipertansiyon, midriyazis) hem sempatomimetik hem de antikolinerjik etkilerle uyumludur. Ancak 'belirgin terleme (diaforez)' bulgusu tanıyı sempatomimetiklere yönlendirir. Ter bezleri, anatomik olarak sempatik sinir sistemi tarafından kontrol edilseler de, postganglionik liflerinden asetilkolin salgılayan ve muskarinik reseptörler aracılığıyla aktive olan tek sempatik organdır. Kokain veya amfetamin gibi sempatomimetikler merkezi ve periferik sempatik aktiviteyi artırarak bu yolak üzerinden terlemeye yol açarken; atropin gibi antikolinerjikler bu muskarinik reseptörleri bloke ederek terlemeyi durdurur ve cildin kuru kalmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et.
Hastada taşikardi, hipertansiyon, hipertermi ve midriyazis saptanmıştır; bu bulgular hem sempatomimetik (kokain, amfetamin) hem de antikolinerjik (atropin) toksidromda görülebilir.
Ayırıcı tanı için ortak olmayan bulguyu belirlemek gerekir.
2
Cilt bulgusunu (terleme) değerlendir.
Hastada belirgin terleme (diaforez) mevcuttur. Sempatomimetiklerde terleme görülürken, antikolinerjiklerde cilt kuru ve sıcaktır.
Terleme bulgusu, bu iki toksidromun ayırıcı tanısında altın standarttır.
3
Ter bezlerinin otonomik innervasyonunu hatırla.
Ter bezleri sempatik sistem tarafından uyarılır, ancak postganglionik nörondan asetilkolin salınır ve muskarinik reseptörler uyarılır.
Bu anatomik istisna, ilaçların cilt üzerindeki farklı etkilerini açıklar.
4
Mekanizmayı klinik bulguyla ilişkilendir.
Sempatomimetikler (kokain/amfetamin) genel sempatik deşarjı artırarak terlemeyi tetikler; antikolinerjikler ise bu muskarinik reseptörleri bloke ederek terlemeyi keser.
Hastadaki terleme bulgusu sempatomimetik etkiyi doğrular.

Key Concept

Sempatomimetik ve Antikolinerjik Toksidrom Ayrımı ve Ter Bezlerinin İnnervasyonu

Practice More

Sempatomimetik toksisitede beta-blokör kullanımının neden kontrendike olduğunu ve alfa-reseptör uyarımının baskın kalması sonucu oluşabilecek riskleri gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

SSS Uyarıcıları ve Halüsinojenler

More questions from this topic