Question

Difficulty: Very hardTübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

45 yaşında sağlıklı bir erkek gönüllüde, böbreklerden eliminasyon mekanizması transport maksimumu (TmT_m) ile sınırlı bir sekresyon olan XX maddesinin renal kinetiği incelenmektedir. Yapılan ilk ölçümlerde şu veriler elde edilmiştir:

- İnülin klirensi: 100 mL/dk100\text{ mL/dk}
- XX maddesi plazma konsantrasyonu (PxP_x): 10 mg/dL10\text{ mg/dL}
- XX maddesi idrar konsantrasyonu (UxU_x): 25 mg/mL25\text{ mg/mL}
- İdrar akım hızı (VV): 2 mL/dk2\text{ mL/dk}

Bu araştırmada, XX maddesinin sekresyon kapasitesinin (TmT_m) ilk ölçümde tamamen kullanıldığı (doygunluğa ulaşıldığı) varsayılmaktadır. Buna göre, XX maddesinin plazma konsantrasyonu 100 mg/dL100\text{ mg/dL} seviyesine çıkarıldığında hesaplanacak yeni klirens değeri kaç mL/dk\text{mL/dk} olur?

  1. 140Answer
  2. B
    500
  3. C
    100
  4. D
    110
  5. E
    200

Answer

X maddesinin yeni klirens değeri 140 mL/dk'dır.
Doğru yanıt olan 140 mL/dk değeri, maddenin doygunluktaki sekresyon hızı (Tm=40 mg/dkT_m = 40\text{ mg/dk}) ile yeni plazma konsantrasyonundaki filtrasyon yükünün (100 mg/dk100\text{ mg/dk}) toplanıp yeni plazma konsantrasyonuna (1.0 mg/mL1.0\text{ mg/mL}) bölünmesiyle elde edilir. Sekresyonu olan maddelerde plazma konsantrasyonu arttıkça klirensin GFR'ye yaklaşması fizyolojik bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

1
GFR ve İlk Durum Verilerinin Belirlenmesi
GFR=100 mL/dkGFR = 100\text{ mL/dk}, Px1=0.1 mg/mLP_{x1} = 0.1\text{ mg/mL} (10 mg/dL10\text{ mg/dL})
Klirens hesaplamalarında birimlerin (mg/mL) uyumlu olması gerekir.
2
İlk Durumdaki Toplam Atılım Hızının Hesaplanması
Ux×V=25 mg/mL×2 mL/dk=50 mg/dkU_x \times V = 25\text{ mg/mL} \times 2\text{ mL/dk} = 50\text{ mg/dk}
Maddenin idrarla bir dakikada atılan toplam miktarını bulmak için gereklidir.
3
Filtrasyon Yükü ve Sekresyon Hızının (TmT_m) Hesaplanması
Filtrasyon yükü =GFR×Px=100×0.1=10 mg/dk= GFR \times P_x = 100 \times 0.1 = 10\text{ mg/dk}. Sekresyon (TmT_m) =5010=40 mg/dk= 50 - 10 = 40\text{ mg/dk}
Toplam atılım, filtrasyon ve sekresyonun toplamıdır. Sekresyon doygunlukta olduğu için bu değer TmT_m'dir.
4
İkinci Durumdaki (Yüksek Plazma) Toplam Atılımın Hesaplanması
Yeni Filtrasyon =100×1.0 mg/mL=100 mg/dk= 100 \times 1.0\text{ mg/mL} = 100\text{ mg/dk}. Yeni Toplam Atılım =100+40(Tm)=140 mg/dk= 100 + 40 (T_m) = 140\text{ mg/dk}
Plazma konsantrasyonu artsa da sekresyon hızı TmT_m değerini aşamaz.
5
Yeni Klirens Değerinin Hesaplanması
Cx=Toplam Atılım/Px2=140/1.0=140 mL/dkC_x = \text{Toplam Atılım} / P_{x2} = 140 / 1.0 = 140\text{ mL/dk}
C=UV/PC = UV/P formülünün yeni değerlerle uygulanmasıdır.

Key Concept

Tübüler sekresyonu olan maddelerde (örn. PAH), plazma konsantrasyonu arttıkça ve sekresyon sistemi doygunluğa (TmT_m) ulaştıkça, maddenin klirensi giderek azalır ve asimptotik olarak GFR değerine yaklaşır.

Alternative Method

Klirens Oranı (Cx/CinC_x/C_{in}) üzerinden gidilebilir: İlk durumda oran 5.05.0 iken, plazma konsantrasyonu arttıkça bu oran 1.01.0'a doğru yaklaşmalıdır. Seçenekler arasında 1.01.0 ile 5.05.0 arasında mantıklı tek değer 140 üzerinden gidilen orandır (1.41.4).
Estimated Time:3m 0s
Rate this question