Examkin

Question

Difficulty: HardGİS Kan Akımının Düzenlenmesi

Gastrointestinal sistemde (GİS) kan akımı; sistemik otonomik kontrol, yerel metabolik faktörler ve hormonal sinyallerin dinamik bir etkileşimiyle düzenlenir. Şiddetli sempatik uyarım (örneğin ağır egzersiz veya hemorajik şok) başlangıçta güçlü bir vazokonstriksiyona yol açsa da, bu durum mukoza bütünlüğünü korumak adına belirli mekanizmalarla dengelenir.

Buna göre, GİS kan akımının düzenlenmesi ve "otoregülatuar kaçış" (autoregulatory escape) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Şiddetli sempatik vazokonstriksiyonu takiben gözlenen otoregülatuar kaçış sürecinde, dokuda biriken adenozin ve düşük O2O_2 seviyeleri gibi yerel faktörler otonomik baskıyı yenerek arteriyollerin yeniden genişlemesini sağlar.Answer
  2. B
    Parasempatik sinirlerin (N. Vagus) uyarılması, bağırsak duvarındaki damarların düz kaslarında bulunan muskarinik reseptörleri doğrudan aktive ederek splanknik yatakta primer bir vazodilatasyon oluşturur.
  3. C
    İnce bağırsak villuslarındaki ters akım (counter-current) düzeneği, oksijenin arteriyollerden venüllere difüzyonunu engelleyerek villus uçlarındaki oksijen parsiyel basıncının her zaman yüksek kalmasını sağlar.
  4. D
    Yemek sonrası gözlenen hiperemide (postprandial hiperemi), salınan gastrin ve kolesistokinin (CCK) hormonları sadece mezenterik kan akımını azaltarak sindirim enzimlerinin etkinliğini stabilize eder.
  5. E
    Sempatik sistemden salınan nörepinefrin, bağırsak arteriyollerinde baskın olarak β2\beta_2 adrenerjik reseptörler üzerinden etki göstererek yemek sonrası dönemde splanknik damarlarda gevşemeyi sağlar.

Answer

Şiddetli sempatik vazokonstriksiyonu takiben gözlenen otoregülatuar kaçış sürecinde, dokuda biriken adenozin ve düşük O2O_2 seviyeleri gibi yerel faktörlerin otonomik baskıyı yenerek arteriyollerin yeniden genişlemesini sağlaması doğrudur.
Şiddetli sempatik uyarım altında splanknik damarlar α\alpha-adrenerjik reseptörler aracılığıyla kasılır. Ancak bu durum doku hipoksisine yol açtığında, dokuda biriken adenozin ve laktik asit gibi metabolitler ile azalan O2O_2 seviyesi damarları gevşetir. Bu sürece 'otoregülatuar kaçış' denir ve GİS kan akımı normale yakın seviyelere döner.

Step-by-Step Solution

1
Otonomik kontrolün incelenmesi
Sempatik uyarım α\alpha-reseptörler aracılığıyla güçlü vazokonstriksiyon yapar.
Sistemik kan basıncını korumak ve kanı hayati organlara yönlendirmek için GİS kan akımı başlangıçta kısıtlanır.
2
Otoregülatuar kaçış mekanizmasının analizi
Vazokonstriksiyona bağlı gelişen hipoksi sonucu adenozin ve diğer metabolitler birikir.
Bu yerel vazodilatörler sempatik baskıyı kırarak kan akımını normale yaklaştırır ve mukoza nekrozunu önlemeye çalışır.
3
Villus mikrosirkülasyonunun değerlendirilmesi
Villus içi arteriyol ve venül birbirine zıt akar (counter-current).
Bu yapı oksijenin villus ucuna ulaşmadan venüle geçmesine (shunt) neden olur, bu da villus ucunu iskemiye duyarlı hale getirir.
4
Hormonal ve parasempatik etkilerin karşılaştırılması
CCK, Gastrin ve Sekretin vazodilatördür; Parasempatik etki ise dolaylıdır.
Sindirim faaliyeti arttıkça dokunun metabolik ihtiyacı artar ve bu durum kan akımı artışı (hiperemi) ile karşılanır.

Key Concept

Otoregülatuar Kaçış ve GİS Kan Akımı Dengesi
Rate this question

Topics

GİS Kan Akımının Düzenlenmesi

More questions from this topic